Нормативтік болжам туралы түсінік

Мазмұны

І Кіріспе ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 3

ІІ Негізгі бөлім
2.1. Нормативтік болжам туралы түсінік ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...5
2.2. Әлеуметтік мақсаттың сипаттық ерекшеліктері, оның түрлері және жіктелуі ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .9
2.3. Әлеуметтік болжамның верификациясы ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 13

ІІІ Қорытынды ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..17

ІҮ Пайдаланылған әдебиеттер ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 19

Ү Сілтемелер ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .20
Кіріспе
Болжамдар әр түрлі уақытта жасалады. Қысқа мерзімдік болжамдар – олар финанс ресурстарына жасалады, бірнеше өнім түрлеріне жасалады. Орта мерзімдік болжамдар – олар жинақталған инвестициялық потенциалға жасалады. Ұзақ мерзімдік болжамдар – жаңа технологиялық бағыттарға жасалады және ғылыми техникалық потенциалды.
Обьектілердің зерттеу сипатына қарай келесідегідей болжамдар бар:
-Ғылыми техникалық потенциалдың дамуы, оның салдары, кәсіптік қарым-қатынастардың дамуы;
-халық шаруашылығының динамикасы;
-негізгі фондтардың ұдайы өндірісі және капиталдың көрінісін қарастырады;
-табиғи ресурстардың экономикалық дамуы табиғи ресурстарды тиімді пайдалану;
-еңбек ресурстары және тұрғындардың ұдайы өндірісі;
-тұрғындардың өмір деңгейі;
-сыртқы экономикалық байланыс болжамы;
Қызметтік қасиетіне қарай болжамдар екі типке бөлінеді:
1) Ізденіс болжам – бұл зерттелетін обьект, өткен, қазіргі, болашақ уақытында қарастырады.
2) Нормативтік болжам – бұл болжам обьектісі мақсат ретінде қарастырылып, оған жету жолдары мен амалдары зерттеледі;
Детерминант факті бойынша зерттеу обьектілері келесі түрлерге бөлінеді:
1) Детерминантты – белгіленген немесе алдын-ала білу.
2) Ықтималдық немесе схаластикалық құбылыстар белгіленген.
3) Аралас – жартылай детерминантты, жартылай схаластикалық түрде дамиды.
Уақыттағы даму сипатына қарай, болжам обьектілері келесі түрлерге бөлінеді:
1) Дискреттік обьектілер – бұл жерде даму құбылмалы, әр қалай жүреді.
2) Оператикалық – бұл жерде даму үзіліссіз жүйелі түрде жүреді.
3) Циклдік – бұл жерде даму кезең-кезеңмен жүреді.
Әлеуметтік процестерге болжам жасау технологиясы мына болжамдық әдістер жасалады: нормативтік болжам, әлеуметтік мақсат, верификация т.б арқылы жүзеге асады. Міне, осы мәселелермен толық танысамыз.
Пайдаланылған әдебиеттер
1. Прикладная социология. Бабосов Е.М. Минск 2000.
2. С.С. Фролов. Учебник «Социология» 1997 ж.
3. Н.Смезер. Социология (Пер.Н. Ядов). М. 1997.
4. Монсон Современная западная социология 1990 г.
5. Фролов С.С. Социология М. Логос 1998 г.
6. Современная западная социология. Словарь М. 1993 г.
7. И.А. Громов Батыстың теоретикалық әлеуметтануы. 1993.
8. Г. Осипов Әлеуметтану М. 1997.
9. Американская социология. Перспектива проблемы, методы. М.1972 г.
10. История социологии. Вышейшая школа. Минск 1997.
11. Основы социологии М. 1994.
        
        Мазмұны
І
Кіріспе.....................................................................
...................................................3
ІІ Негізгі бөлім
2.1. ... ... ... ... мақсаттың сипаттық ерекшеліктері, оның түрлері және
жіктелуі....................................................................
.....................................................9
2.3. ... ... ... әр ... ... ... Қысқа мерзімдік болжамдар – олар
финанс ресурстарына ... ... өнім ... жасалады. Орта
мерзімдік болжамдар – олар жинақталған инвестициялық потенциалға жасалады.
Ұзақ мерзімдік болжамдар – жаңа ... ... ... ... ... ... зерттеу сипатына қарай келесідегідей болжамдар бар:
-Ғылыми техникалық ... ... оның ... ... ... дамуы;
-халық шаруашылығының динамикасы;
-негізгі фондтардың ұдайы өндірісі және капиталдың ... ... ... ... ... ресурстарды тиімді
пайдалану;
-еңбек ресурстары және тұрғындардың ұдайы өндірісі;
-тұрғындардың өмір деңгейі;
-сыртқы ... ... ... ... ... ... екі ... бөлінеді:
1) Ізденіс болжам – бұл зерттелетін обьект, ... ... ... ... ... болжам – бұл болжам обьектісі мақсат ретінде қарастырылып,
оған жету жолдары мен амалдары зерттеледі;
Детерминант факті бойынша ... ... ... ... ...... немесе алдын-ала білу.
2) Ықтималдық немесе схаластикалық құбылыстар белгіленген.
3) Аралас – ... ... ... ... ... ... даму ... қарай, болжам обьектілері келесі түрлерге
бөлінеді:
1) Дискреттік обьектілер – бұл жерде даму ... әр ... ... ... – бұл жерде даму үзіліссіз жүйелі түрде жүреді.
3) Циклдік – бұл ... даму ... ... ... ... ... ... мына болжамдық
әдістер жасалады: нормативтік болжам, әлеуметтік ... ... ... ... ... ... осы ... толық танысамыз.
НЕГІЗГІ БӨЛІМ
1. Нормативтік болжам.
Нормативтік болжам болжаулық зерттеудің процедурасы болып ... ... ... ... ... ... ... жалпы алғанда, келесі операциялардан құралады:
- берілген және ... ... ... ... және ... анықтау және сәйкес келетін нормативтік болжам ... ... ... ... бойынша құралған модельдерді талқылау;
- модельдерді талқылау ... ... ... ... ... ... күрделі де тығыз байланысты болады:
- мақсат қою;
- нормалар және нормативтер;
- жоспарларды, бағдарламаларды, жобаларды жасаудағы ... ... ... ... үшін ізденіс болжамында қолданылатын барлық
әдістер қолданыла береді және нормативтік және ... ... ... ... емес ... логикасында болып
табылады. Нормативтік болжамды жасаудың технологиясы ... ... ... ... ... идея жатыр. Егер ізденіс болжамында
зерттеудің негізін экстрополияция құраса, яғни онда ... ... ... даму ... белгілі. Ал нормативтік болжамда сол белгілердің
мәндерін өлшем бойынша тиімділендіру.
Нормативтік болжамдық зерттеулер мақсат қоюдан басталады. Ал ... екі ... ... ... ... қордың шектеулілігінен абстрактіленеді;
- сол шектеулілермен сәйкес болады;
Аталған екі әдіс те бір бағытта жүреді, мақсаттары ... ... ... ... қажет.
Соңғы аталған әдіс нақты жобалауды қажет етеді, яғни ... Егер ... жоқ ... ... ... ... өз мәнін
жоғалтады. Әлеуметтік салада идеял барлық уақытта бар ... және ... ... және ... ... қоғамның әрекеті оған
негізделген. Болашақтағы ... ... үшін ... ... Нормативтік болжам ізденіс ... ... ... альтернативті жолдарын анықтауға арналған. Нақты
идеялға жету жолдарын анықтауға арналған. ... ... ... ... негізінде маңызды роль арнайды және ... ... ... ... ... әрекеттесуге арналған.
Болжамдық қордың мәліметтерін сараптауда олардың қарама - қайшылық
күшінен компралисті табу керек. «Жақсыға», идеалға ... ... ... ... ... алуға ұмтылыңыз. Бұған қандай да бір тиімділікке
өту арқылы көз жеткізуге болады. Ал, ол тиімділік белгісі бір ... ... ... ... ... тағы да ... көрсетеді. Нақты
идеял абсолютті идеял болады, онда алынған тұжырым қатысты ... ... ... ... ... ... ... Нормативті болжамды
жүзеге асыру үшін, бұл ... ... ... ... ... ... ... Дәл осы әрекеттен нормативтік
болжам да ... ... ол ... ... деп ... жолмен
жүзеге асады. Экстрополияция – ... осы ... яғни ... ... жүзеге асады. Оны модельденген – ... ... ... ... ... эксперттерді
сұраумен нығайтуға болады.
Ізденіс болжамының соңғы нәтижесі перспективті мәселелік ахуал болып
табылады. Ол «проблема талы» түрінде ... ... ... ... мақсатқа қол жеткізу жолымен, «мақсаттар толы»
беріледі. Оның шыңы ... орта ... ... ... ... ...... проблемалардың шешілуі. Ары қарай әрекет болжам
құралдарымен ... ... ... ... ... ... ... Осы тұста әр эвентуалды ... ... әр ... ... ... екенін ескеру керек. Ол нормалар:
техникалық, экономикалық әлеуметтік құқықтар. Яғни, ... ... екі ... ... ... абсолюттік және қатыстық
ізденіс боджамының төртмәнімен біріктіру «болжамдық өріс» деп ... ... ... болжамның нәтижесі перспективті мәселені анықтау,
мәселелік ахуалды анықтау болып табылады. Ал, кейбір ... ... ... Егер де, оны ... өз уақытында шара ... ... ... ... болжамдық ізденістің көмегімен анықтайды. Яғни,
оны болжамдық ізденістің көмегімен ... ... ... ... Бұл ... ... ... болжамындағы сияқты, әлеуметтік
мәселенің барлық феналенін ... ... ... ... мақсаттың сипаттық ерекшеліктері, оның түрлері және
жіктелуі
Мақсат – кез-келген нәтиженің емес, идеалды күтілген, қалаған, мүмкін
болған көптеген ... ... ... Оны жақын салыстыру ... ... шешу ... ... ... таңдау, оны қою-әрқашан
да шешімді ... ... ... ... ... ... қарағанда басқару категориясына жатады. Мақсатты таңдау барлық
шешім сияқты, болжаммен салыстырғанда, мүмкін бола ... ... ... ... ... альтернативті мақсатты қарастырумен де анықтауға
болады. Белгілі бір мақатты ... ... ... ... ... импульсивті, валюнтаристі, субъективтілік ... ... ... ... және прогностикалық сипатта ғылыми
ақпаратқа базалануы керек. (Осы жерде ... ... ... ... ... ... салатын методологиялық тезис
- сендіру болып табылады. Мақсат қою ... - ала айту ... ... ... Бұл ... ... болжам басынан бастап, методологиялық
негізделмеген, мәні бойынша өнімсіз болады.
Мақсат ... ... түрі ... субъектінің әлеуметтік
белсенділігінің механизмдерінің бірін көрсетеді. Бұл ... ... ... ... (адам үшін барлық әлеуметтік маңызы
барлар).
2) Қажеттіліктер (құндылықты пайдалануға талпыныс және қабілет).
3) Қызығушылықтар (танылған қажеттіліктер).
4) ... ... ... негіздеу;
6) Орнату (негіздеуді нақтылау);
7) Мақсат (нені іске асыру жөніндегі шешім);
8) Әрекетті бастау шешімі;
9) ... ... ... ... ... ... ... белсенділігінің механизмін қоғамдық ғылымдарда
кең таралғаны келтірілген. ... ... ... ... ... орнатсыз әрекет те болмайды.
Мақсаттардың жіктелуінің ерекше маңызды өлшемдері: перспективтілік
(алыс және ... ... ... ... және ... ... болу сипаттамасы
(мақсат құрал ретінде); арнаулылығы (функционалдық және пәндік).
Кез-келген мақсат қандай да бір ... ... ... ... проблеманы шешуге сену. Бұл мақсаттың сәйкес келетін
проблемамен диалектикалық бірлігі туралы айтады.
Кез-келген мақсаттар ... ... ... ... ... құрылымы
бойынша иерархиялы.
Мақсаттардың біреуі маңыздығы негізгі, ағымдық немесе басқаша айтар
болсақ, төменгі реттің мақсаттары. Ол ... ... ... ... Әр ... ... ... бөлімдері
болады. Мақсаттардың күрделі жүйелер проблеманың күрделі ... ... ... ... ... ... Оның ... ең соңғы мақсат
бар болып табылады.
Мақсаттың шешімдері өңдеудің процесі жалпы түрде келесі ... ... сол ... мақсатты болған жағдайында ғана
өңделе алады.
-мақсатты ойлау қажет, дегенмен мақсат қою үшін ... ... ... оның даму ... ... ... әрекеттің
мақсатқа бағытталуы қажет.
-мақсаттың ойлау процесі (мақсаттық шешімді ... бұл ... және оны ... ... ... асады.
-мақсаттық ойлау процесі мақсаттық шешімдермен аяқталады. Мақсат
күтумен және ... ... Бұл екі ... екі ... ... ойлау, мақсаттың бағыттау, мақсатқа үмтылу, ... ... ... күту «мақсатта қалыптастыру» түсінігне бірігеді.
-мақсат күтудің негізгі элементі – мақсат таңдау ... ... ... ... ... ... ... Егер таңдау мүлдем
жоқ болатын болса, онда ... тек ... ... ... ... нәтижесі
алдын – ала анықталған. Практикада әдетте таңдаудың ... ... ... ... ... ...... «құрал» нәтиже категорияларының
диалектикалық өзара әрекеттесуі. Мақсатқа оған жүзеге асуына қажетті құрал
болмаса қол жеткізе ... ... ... да бір ... қол ... ... қол жеткізудің құралы болуы мүмкін. Бұл ... ... және ... деп бөлуге көрініс тапқан. Сонымен
қоса ... ... ... ... ... да ... келе бермейді
және бұл сәйкестік толымдырақ болуы үшін мақсат ... ... ... ... ... ... ... туралы сұрақты
шешуді талап етеді.
-әлеуметтік – экологиялық, әлеуметтік-географиялық, ғылыми-техникалық
әлеуметтік аспектілер, әлеуметтік-этникалық, ... ... бұл ... ... ... бойынша
ал масштабтың фактор бойынша жаһандық, аймақтық, локальдық ұзақтығы бойынша
ағымдық және перспективті. Әлеуметтік мақсаттардың типолизациясы әлеуметтік
проблеманың типолизациясына ұқсас ... ... ... ... ... ... үш класы болады. Онда субъективтің әлеуметтік белсенділігі
механизммен ... жоқ. Бұл ... ... ... ... ... келеді.
Олар: «мақсат идеал», «мақсат оптимум»; «мақсат -норма» деп ... ... ... да ... да ... еш сәйкес келмейді.
Әлеуметтік идеал бұл шындықты танудың, ... ... ... ... ... ... жағдайы жоғарғы құндылықтардың
белгілі бір дүниетанымдық ... ... ... ... ... – бұл шындықтың, нақтылықтың, негізділіктің деңгейін
белгілеу.
Верификация – бұл қазіргі ғылымның талабына болжамның ... ... 95 ... – 96 болжамдар жүзеге асады. Верификация – бұл
эксперттерде сұрау арқылы ... ... ... ... ... ... қалыптастыру;
2. Басқа болжамдармен салыстыру;
3. Болжамның тиімділігін ретроспективтік ... ... ... ... ... ... қорытындысын қалыптастыру;
5. Эксперттерді қосымша сұрау;
6. Оппоненттердің сын ескертпелерін жоққа шығару;
7. Мүмкіншілік қателіктерді табу және ... Ең ... ... ... ... өз шығыны бар ұжымдық эксперттерді сұрау.
Верификацияның негізгі операциялары.
1. Ізденіс және нормативтік болжам модельдерін бір ... ... ... ... ... ... ... редакциясын талқылау негізінде моделдерді жетілдіру болып
табылады.
Нормативтік болжам операцияларының реті.
1. Абсолютті ... ... ... келесі нормативтік өңдеуге негіз
құру. Онсыз қағидасыз себеп бойынша жан-жаққа ауытқи алмайды. Құрал ... кең ... ... ... ... ... графалар және басқа модельдер.
2. Күрделі жағдайларда абсолютті ... ... ... ... анықтау, ерекше операцияларының алдында жүру керек.
Осы тұста зерттеу пәнінің ... ... ... керек. Бұл аса
жауапты, еңбеті жұмыс кезеңі аталған жағдайда ... ... ... ... ... ... ерікті түрде ғана алуға болады.
3. Шектеулі болжамдық мерзімді ескерумен қатысты ... ... қоса ... ... абсолютті оптимумды анықтау.
4. Эксперттік бағалаулардың объективтілігінің деңгейін тексеру
мақсатымен ... ... ... және ... Тәжірибе
көрсеткендей қарапайым респондент іздестіру сипаттамасындағы ... ... ... қиналады және нормативті сипаттағы ұқсас сұрақтарға
презенттік жауап береді. Дегенмен ол өіне жақсы таныс мәселелер ... ... ... ... ... Егер ... ... белгілері нормативтіге сәйкес келсе оған сәтті
бағынады. Егер ... ... емес ... түрде социалдық ... ... ... ... Толығымен алғанда операция кәдімді социалдық
зерттеудің канондарымен ... ... ... пилотажды сұрау
озып түсуі мүмкін.
5. Алдыңғы талқылаулар негізінде болжамның нормативті модельдерін
жасау. Оларды бір ... ... ... нәтижелердің сапасы толығымен
оптимумның негізгі критерийлеріне ... ... ... ... ... негізделуінің деңгейін анықтау болып табылады.
Болжамның абсолютті верификациясы объектініңі болжанатын объектіге
шындығында сәйкес келуінің деңгейін орнату. Бұл ... ... ... ол
болжаудың шегнен шығып кетеді.
Дегенмен қорытынды кезеңдерде мүмкіндігінше қатысты верификация болуы
мүмкін. ... ... ... ... ... ... ... орындалу мүмкіндігін анықтау. Тәжірибе көрсеткендей осылайша
верификацияларған болжамдардың анықталуының ... ... ... ... (95-96 ... ... ең бастысы басқару үшін сенімді негіздегі
ақпарат болады. Қабылданған шешімнің оптимизациясы мағынасында ... және ... ... ... Сонымен қоса болжамды жасауға кеткен
күшті, қаражатты толығымен анықтайды.
Осылайша верификация процедурасы міндетті ... ... ... жағдайларда бұл процедураның ролін эксперттік сұраулар ... ... ... ... ... ... бірі ... процедура қажет болады.
1. Алғашқы пайдаланған әдістердің жақсы ... ... ... ... ... ... алынған мәліметтерді болжамға сәйкестендіру;
3. Ретроспективті кезеңде адекватты ... ... ... ала ... ... параллельді болжамды сараптамалық
және логикалық жолмен шығару;
5. Эксперттерді қосымша сұрау;
6. Оппоненттердің ескертулерін ескеру;
7. ... ... ... анықтау және ескеру;
8. Лайықты деп танылған пікірмен салыстыру.
Қорытынды
Нормативтік болжамда оптималдық жағдайды болжауында бұл ... ... ... ... ... ... ... бағыты
болып болжамдық көрініс болып табылады. Соны қалыптастыратын факторлар, бұл
кезеңде әлеуметтік божамның ақпараттық базасының ... ... ... табылады.
Нормативтік болжамның қалыптастырудың негізгі кезеңінің ... ... ... ... табылады. Бұл дегеніміз
нақты қоғамдық ... мен ... ... қалыптастыру
қажет. Сонымен идеалдық жағдай бұл абсолюттік оптимум. Бұл ... ... ... ... және ... Бұл ... ... мен және нақты жағдайдың ара қатынасы ... ... ... Бұл ... ... және нормативтер жүйесіне сәйкес болуы керек.
Зерттеу ... ... ... ... сәйкестендіру
нормативизация деп аталады.
Верификация – бұл шындықтың, нақтылықтың, негізділіктің ... – бұл ... ... ... ... сәйкестілігін
анықтайды. 95-96 пайыз болжамдар жүзеге асады. ... - ... ... ... жүзеге асады.
Верификаның арнайы процедуралары.
1. Болжамның әдістерін қалыптастыру;
2. Басқа болжамдармен салыстыру;
3. Болжамның тиімділігін ретроспективтілік кезеңмен тексеру;
4. Аналитикалық немесе логикалық ... ... ... ... ... сұрау;
6. Оппоненттердің сын ескертпелерін жоққа шығару;
7. Мүмкіншілік қателіктерді табу және ескеру;
8. Ең ... ... ... ... аз ... бар ... эксперттерді сұрау болып табылады.
Верификацияның негізгі операциялары:
-ізденіс және нормативтік болжам ... бір ... ... ... ... ... жасау.
-соңғы редакциясын талқылау негізінде модельдерді жетілдіру болып
табылады. Сонымен, қорыта келе ... осы ... ... ... ... ... ... әдебиеттер
1. Прикладная социология. Бабосов Е.М. Минск 2000.
2. С.С. Фролов. Учебник «Социология» 1997 ж.
3. Н.Смезер. Социология (Пер.Н. Ядов). М. 1997.
4. ... ... ... ... 1990 г.
5. Фролов С.С. Социология М. Логос 1998 ... ... ... социология. Словарь М. 1993 г.
7. И.А. Громов Батыстың теоретикалық әлеуметтануы. 1993.
8. Г. Осипов ... М. ... ... социология. Перспектива проблемы, методы. М.1972 г.
10. История социологии. Вышейшая школа. Минск ... ... ... М. ... ... и ... // Социально-политические науки 1992 №8.
2. Амелин В.Н. сущность ... и ... ... ... // ... МГУ. Сер. ... Критика буржуазных концепций социальных изменений. Под.ред. М.Я.
Корнеева ЛенГУ 1987 ж.
4. Современная западная ... ... 1990 ж.

Пән: Социология, Демография
Жұмыс түрі: Реферат
Көлемі: 11 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 400 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Жалпы психология213 бет
Xix ғасырдағы салыстырмалы-тарихи тіл біліміне ғалымдардың қосқан үлесі4 бет
Бизнес жоспардың анықтамасы, мақсаттары мен тапсырмалары3 бет
Томас Кунның, Имре Лакатостың, Стивен Тулминнің ғылыми теориялары жайында6 бет
"экспертті жүйенің қолданылу аудандары"5 бет
Cәтбаев Қаныш Имантай-ұлы8 бет
Statex эксперттік жүйесіне жалпы сипаттама7 бет
Банктік ісінің дамуын болжамдаудың түрлері мен модельдері43 бет
Банктің өтімділігін және тәуекелділігін басқару3 бет
Болжаудың түрлері5 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь