Банк қызметі түсінігі және ерекшеліктері

Кіріспе
1. Банк қызметінің даму тарихы және қазіргі жағдайы
1.1 Банк қызметінің даму тарихы
1.2 Қазіргі кездегі жағдайы
2. Банк қызметінің ұғымы мен екінші деңгейдегі банктер
2.1 Банк қызметі ұғымы
2.2 Екінші деңгейдегі банктер
Қорытынды
Пайдаланған әдебиеттер тізімі
Банк – ақша қаржылары мен қорларын жинақтау, кредит беру, мемлекеттер, кәсіпорындар, мекемелер мен жеке адамдар арасындағы өзара төлемдер мен ақшалай есеп айырысуда делдалдықты жүзеге асыру, ақшаның белгілі бір түрін айналымға қосу, ақша мен қүнды қағаздар шығару, алтынмен, шетелдік валютамен түрлі операцилар жасау және басқа да қызметтер атқаратын қаржы мекемесі. Банктің пайда болуы мен дамуы тауар-ақша қатынастарының дамуымен тығыз байланысты. Банктер кәсіпорындардың, фирмалардың, компаниялардың, сонымен қатар тұрғындардың уақытша пайдаланылмай бос тұрған қаражаттарын жинақтап, қажет етушілерге өсіммен уақытша кредит беру арқылы қаржы мұқтаждығын өтейді. Сөйтіп, банктер аралық қызмет атқарып, ақша пиасасында тауарға айналатын жаңа талап мен міндеттемені қалыптастырады. Міндеттеме талаптың пайда болу процесі қаржылық-делдалдық қызметтің негізін құрайды. Банк – ерекше кәсіпорын. Егер кәдуілгі кәсіпорын қызметінде ақша төлем рөлін атқарса, ал банк қызметінде ол тауар орнына жүреді. Банктер уқытша пайдаланылмай тұрған бос ақша қаражаттарын өзіне жинақтау, клиенттерге есепшот ашып, кассалық қызмет көрсету, қысқа және ұзақ мерзімге несие беру, кредит бөлу, инвестициялық қызмет атқару, т.с.с. өзіндік арнаулы қызметтерге қоса, нарықтық экономика жағдайында лизингтік, факторингтік, трастық, кеңесшілік, ақпараттық, т.б. қызметтерді де атқарады. Банк жүргізетін операциялар пассивті және активті болып бөлінеді. Негізгі пассивті операциялардың қатарына банктің өзіндік капиталы, депозиттер қабылдау және банкаралық ақша пиасасынан қосымша ресурстар алу жатса, ал негізгі активті оперцияларға банкаралық кредит беру, инвестицилық қаржы бөлу, т.б. жатады. Қаржы секторы өскен сайын, Қазақстанның экономикасы тек қана мұнай мен газға арқа сүйемейді.
Пайдаланған әдебиеттер тізімі

1) Омурчиева Э.М. «Қазақстан Республикасының Банк құқығы»:оқу құралы Е.Б Осипов, Омурчиева Э.М –Алматы: «Бастау»,2009 жыл -252 бет.
2) ҚР Банктер және банк қызметі туралы заңы -1995 жыл. 31тамыз
3) Бұқаралық ақпарат құралдарын,оның ішінде ғаламтор ресурстарын басшылыққа алдық: www.zakon.kz, Юрист- www.
4) Заң газеті. 04.10.2012 жылғ. басылымы №149.
5) Қаржы құқығы.Дуденко.-Алматы: Данекер,2000 жыл.-282 бет
6) Web sait – WWW.national bank. kz.
7) Ғ.С. Сейітқасымов «Ақша, несие, банктер»;.
8) Б. Көшенова «Ақша, несие, банктер, валюта қатынастары»;
9) Ғ.С. Сейітқасымов –«Ақша, несие, банктер». Алматы - 2001 жыл.
10) А.Қ. Мейірбеков , Қ.Ә. Әлімбетов –«Кәсіпорын экономикасы». Алматы -2003жыл.
        
        Қазақстан Республикасы Білім және Ғылым министірлігі
Ш.Есенов атындағы Каспий ... және ... ... және құқық» Институты
«Құқықтану» кафедрасы
РЕФЕРАТ
Пәні: ҚР Банк құқығы
Тақырыбы: ... ... ... және ... ... студенттері:
Ташенова А., Сарсенова Ж.,
Төленжанова Ә., Янгибаева С
Тексерген: з.ғ.к.,доцент Нурсалиева Г.Ж.
Ақтау – 2012 жыл
Мазмұны
Кіріспе
1. Банк қызметінің даму тарихы және қазіргі ... Банк ... даму ... ... ... жағдайы
2. Банк қызметінің ұғымы мен екінші деңгейдегі банктер
2.1 Банк қызметі ұғымы
2.2 Екінші деңгейдегі банктер
Қорытынды
Пайдаланған әдебиеттер тізімі
Кіріспе
Банк – ақша ... мен ... ... ... ... ... ... мен жеке адамдар арасындағы өзара
төлемдер мен ақшалай есеп айырысуда делдалдықты ... ... ... бір ... ... ... ақша мен қүнды қағаздар шығару, алтынмен,
шетелдік валютамен түрлі операцилар жасау және басқа да қызметтер ... ... ... ... ... мен дамуы тауар-ақша қатынастарының
дамуымен тығыз байланысты. ... ... ... ... ... тұрғындардың уақытша пайдаланылмай бос тұрған
қаражаттарын жинақтап, қажет етушілерге өсіммен уақытша ... беру ... ... өтейді. Сөйтіп, банктер аралық қызмет атқарып, ақша
пиасасында тауарға айналатын жаңа ... мен ... ... ... ... болу процесі қаржылық-делдалдық қызметтің негізін
құрайды. Банк – ерекше кәсіпорын. Егер кәдуілгі кәсіпорын қызметінде ... ... ... ал банк ... ол ... ... ... Банктер
уқытша пайдаланылмай тұрған бос ақша қаражаттарын өзіне ... ... ... ... ... ... қысқа және ұзақ мерзімге
несие беру, кредит ... ... ... ... т.с.с. өзіндік
арнаулы қызметтерге ... ... ... жағдайында лизингтік,
факторингтік, трастық, кеңесшілік, ... т.б. ... ... Банк жүргізетін операциялар пассивті және активті болып ... ... ... ... ... ... капиталы,
депозиттер қабылдау және банкаралық ақша пиасасынан қосымша ... ... ал ... ... оперцияларға банкаралық кредит беру, инвестицилық
қаржы бөлу, т.б. ... ... ... өскен сайын, Қазақстанның
экономикасы тек қана мұнай мен ... арқа ... ... банк ... келуіне біз Қазақстанға
көрсетілген сенім, қажетті қаржылық қолдаудың көзі және банк қызметінің
озық ... ... ... ... ... ахуалдарға қарсы
шапшаң іс-қимылдар жасау шараларының жүйесін әзірлеу міндеті де тұр» деген
болатын ел ... ... өз ... ... ... ... жүйесін жетілдіру, барыс-келіс
саудасын және өз ... банк ... ... ... ... еуропалық серіктестер іздестіру және бәсекелестікті қорғау
жөніндегі агенттіктің жұмысын баса көрсетті.
Қазақстанның банктік ... өте ... ... келеді. Оның
салыстырмалы шоғырлануы байқалады: 2005 жылғы қаңтарда Қазақстанда 35 ... ... ... ал ... ... саны 230-ға ... Қолданыстағы банктердің 16-сы НSВС, Сіtу Ваnк, Dеutsсһе ... және ... да ... бөлімшелері. Қазақстан банктері
жұмысты Ресейден, ... және ... ... өз қызметінің
Қазақстаннан тыс жерлердегі географиясын ... ... ... ... ... еуропалық банктердің «кіші ... ... Банк ... даму ... және қазіргі жағдайы
1.1 Банк қызметінің даму тарихы
Банк жүйесінін, маңызды элементі- банктер болып табылады.Ежелгі
ғасырлар тарихы кейінгі ... ... ... пайда болғандығы туралы
ғана емес, сондай-ақолардың қандай ... ... ... да
толық мәліметтер қалдырмаған секілді.Кейбір ғалымдардың пікірінше, алғашқы
банктер капитализмнің мануфактура тұсында және ен, ... ... ... ... ... XIV—XV ... ... болған.
Олардың еңбектерінде банк тауар шаруашылығынын, ерекше институты ретінде
тауар шаруашылығының ерте кезеңінде, яғни тауар-ақша ... ... ақша ... ... үшін пайда болған делінеді.
XVI—XVII ғасырларда Венецияда, ... ... ... Нюрнбергте саудагер-клиенттер арасында қолма-қол ... ... ... ... үшін ... құрылады. Жиробанктер өздерінін,
клиенттері арасында белгілі салмағы бар бағалы металдардан жасалған ақша
бірліктері арқылы есеп ... ... ... бос ақша ... ... ... және артықшылығы бар компанияларға
ссудаға берді.Ал кейбір мамандар, банкті одан да ерте мерзімде — ... ... ... деп ... Олар ... шаруашылық тұсында
банктердің төлемдегі делдалдық қызметінің қажеттігінен пайда болғандығын
тілге тиек ... де, ... ... ... ... ... ей мың ... тарихы бар екендігін айтуға болады.Өкінішке орай,
«банк» ... өзі ... оның ... ғана ... етіп ... ... мекеме туралы біздің жорамалымызлын ақиқаттығына күмән туғызады.
«Банк» сөзі «banco» деген ағылшын ... ... ... ... білдіреді.Ақша қаржылары мен қорларын жинақтау, кредит беру,
мемлекеттер, кәсіпорындар (фирмалар), ... және жеке ... ... ... мен ... есеп айырысуда делдалдықты жүзеге
асыру, ақшаның ... бір ... ... ... ақша мен ... қағаздар
шығару, алтынмен, шетелдік валютамен түрлі операциялар жасау және басқа да
қызметтер атқаратын қаржы мекемесі. Банктің ... ... мен ... ... ... дамуымен тығыз байланысты.Банктер кәсіпорындардың,
фирмалардың, компаниялардың, сонымен ... ... ... бос ... ... жинақтап, қажет етушілерге өсіммен
уақытша кредит беру арқылы қаржы мұқтаждығын өтейді. Сөйтіп, Банктер аралық
қызмет ... ақша ... ... ... ... жаңа ... пен
міндеттемені қалыптастырады. Міндеттеме мен талаптың ... болу ... ... ... ... «айырбас столы»
тауарлармен сауда жасалатын ... ... ... ... мен
қалалардың, жекелеген тұлғалардың әр түрлі монеталарымен жасалған. ... ... ... ... болмағандықтан, олармен сауда-саттық
барысында әр түрлі нысандағы монеталар кездескен. Банктер пайда болардын,
алдында ... ... ... ... ... ... ... елдің ақшаларына айырбастауға маманданып отырған.
Уақыт ете келе, айырбастаушылар бұл салымдарды, ... ... ... ссудаға беріп, пайыз алу үшін пайдалана бастайды.
Сөйтіп, айырбастаушылар біртіндеп банкирлерге ... банк ... ... және ... айырбас
орындарының болуымен сипатталады.
Алғашқы банктердің Италияда ... болу ... оның сол ... сауда орталығы болғандығын ескеріп, әр елдің ... ... сол елге ... ... ... ... ... қатысуына байланысты түсіндіріледі.Тарихшылардың пікірінше, б.э.д.
2300 жыл бұрын холдейлердің сауда компаниялары пайда болып, олар ... ... ... ... ... ... VI ... Ежелгі Вавилонда салым операциялары:
салымдарды қабылдау және оларға пайыз төлеу ... ... сала ... ... ... ... IV ғасырда Ежелгі Грецияда да
жасалған. Бір айта кететіні, ежелгі гректер салым қабылдай ... ... ақы ... арқылы ақшалар айырбасын жүргізіп отырған көрінеді.
Сонымен, бұл алғашқы банктік операцияларды орындаған ... ... ... Тарихшылардың пайымдауынша, олар жекелеген ... ... ... ақшалай қаражаттары бар шіркеу ... ... ... ... ең сенімді орындар болған. Сол уақыттары
белгілі гректің шіркеулері (Дельфа, ... ... ... ақша сақтаумен
айналысқан. Эфседегі Артемид шіркеуінде кіші Азия жағалауындағы елдердің
салымдары, ал Дельфадағы Аполлон ... ... ... ... бос
ақша қаражаттары шоғырланыпты.Алғашкы банктер жинақталған зор ... ... ... ... ... ... ... пайда табу қажеттігін түсінеді.Ежелгі банктер несиелік операциялар
жүргізумен қатар салым иелеріне біртіндеп есеп ... ... ... Есеп ... ... салым иелерінін. бір шотынан ... ... ... ... ... ... қолайлылығы іскер адамдардың назарынан тыс
калмады. Банктің клиенттер ... ... ... ... ... ... ... жасалатын келісімшарттарды құруда ... ... ... ... ... атқарды. Есеп
айырысуларды жеңілдету мақсатында ежелгі ... ... ... ... Олар ... құнды ақшалармен қатар айналыста жүрді.
Ағылшын елінде алғашқы акционерлік банк — Ағылшын банкі 1694 жылы ... ... ... ... ... мұның бәрі ... ... ... ... ... үйлері ретінде пайда болғанын куәландырмайды. Мұндағы
несие беруші мен қарыз алушылардың болуы банктердің пайда болуының ... ғана ... осы ... ... ... ... банкке айналғаны таңғалдырады. Сонымен бізге белгісіз болатын
келесі бір нәрсе — бұл ... жеке ... мен ... ... ... ... Банктік несие бойынша несиелік қатынастың бір тарабы
жеке тұлға ... ... ... қалай болғаны түсініксіз болуы
мүмкін.Бұл сұраққа жауап беру үшін ... ... ... ... мән ... ... ... банк «ірі несиелік мекеме»
ретінде сипатталады. Несиелік істің даму ... ... және ... несиелік операциялары бір жүйеге айналу нәтижесінде жеке несие
беруші өзінің несие беруін тоқтатады. Несие тек қана тұтыну мақсатына ... ... ... ... де қанағаттандыра
бастайды.
Несиелік мәмілелер жасаумен бірге несие беруші өзінің клиенттерінің
тапсырмалары ... есеп ... және ... да операцияларды жүзеге
асырады.
Сөйтіп, банктер ақша шаруашылығының осы даму сатысына өте ... ... ... көрсететін біртұтас орталыққа айналады. Демек,
алғашқы банктер капитализмнің ... ... да ... ... ... ... пайда болған дегенге негіз бар. Мұндай
қатынастардың қүл иеленушілік ... ... ... ... ... банк және ... құқының нормалары болған. Осы
нормаларға сәйкес, б.э.д. III ғасырда айырбас ісіне мамандандырылған ... ... деп ... ... ... операцияларды жүргізуге
рұқсат етілмеген. Тарихшылардың айтуынша, Ежелгі Вавилон банктері тек ... ... ... ... жер ... сатып алу-сату, және басқа
да операцияларды орындаған.Банктің пайда болуы туралы қарастырғандар оның
мәнін ашуға ... ... та ... толық Мәні әлі де болса жұмбақ
болып қала бермек.Банктік мекемелердің кызметі сан алуан. ... ... әр ... ... ... Банктер аркылы халық
шаруашылығын қаржыландыру, бағалы ... ... ... ... ... ... мен мүлікті басқаруға байланысты қызметтер
жүзеге асырылады.Банктің мәнін ашуға екі жақты тұрғыдан келуге болады: ... ... ... жағдайда, ең бастысы «банктік операциялар»
ұғымының маңызы артады. Олардың қатарына банк ... ... ... ... ... ... Жағынан алсақ та банктің мәнін
заң тұрғысынан карау жеткіліксіз болып табылады. ... ... ... ... ... ... білумен ғана шектелмейді. Банктің мәнін,
оған ... ... ... ... заң, ... оны ... жағы және банктің жаратылысы анықтайды.Банктің ... оның ... ... ... ... айырбасы, несие беру,
есеп айырысу) жоққа шығаруға болмайды. Жалпы, кез келген құбылыстың мәнін
танып ... оның ... ... ... немесе орындағандығы
туралы сұраққа жауап іздеудің қажеті шамалы, бұл жерде ең ... ... және ... ... ... айырмашылығына мән берген
дұрыс.Банктің мәнін басқа ... ... ... ... банк ... өнім шығарумен айналысатын кәсіпорын болып
саналады. КСРО тұсында ... ... тек ... ... ... өнім жасайтын өндіріс саласы түсінілген. Бірақ экономиканын,
басқада ... ... ... ... ... да тыйым
салынбаған.Ежелгі Русьте «кәсіпорын» деп ... да бір ... ... ... ... ... Сондықтан да белгілі бір қызметпен
айналысатын банк сияқты субъектіге «банк — бұл кәсіпорын» деп айту, өзінше
дұрыс нәрсе. ... біз ... ... тиіс ... ... «кәсіпорын» — бұл
біздің ойымыздағының бәрін толығымен ашпайды.Сонымен ... ол ... ... ... себебі, банк шын мәнінде фабрика да, зауытта ... ... ... ... ... ... қарай ажыратылады. Ең бастысы
— банктің өнеркәсіптік кәсіпорындардан ... ... ... ... ... емес, айналыс және айырбас саласында жүзеге
асуына байланысты болуы.Банктің ерекше ... ... ... ... ... сапасының өнімдерінен өзара ажыратылады, ол жай ... ... оның ... ... ... төлем құралдары түрінде
шығады.
Қызмет көрсету аясындағы банктің өнеркәсіптік кәсіпорындардан ерекшелігі
оның несие беруінен байқалады. Оның ... ... ... ...... мекеме» деп атаған.Сондай-ақ, банк ... ... ... ... да байланысты ажыратылады. Ол
тек қана акциялар мен басқа да ... ... ... ... сол сияқты
басқа эмитенттердің бағалы қағаздарын есепке алу және сақтауға байланысты
операцияларды ... ... ... ... десе ... ... ... ұқсас болуы кездейсоқтықемес. Шынында да, банктер ... ... ... ... ... айналысады.Сауда кәсіпорыны да өз
кезегінде банкке ... яғни ол да ... ... ... ірі ... кәсіпорындары да банк сияқты белгілі мөлшерде
ақшалай немесе ... ... ... ... ... ... ... айырмашылығын оның негізінен байқауға болады. Банктің негізі деп
оның басты өнімі ... ісі ... ... түсінікте
«коммерциялық банк» бұл ерекше өнім шығарумен ... ... ... және ... ... ... ... реттеуді жүзеге асыратын
ақша-несие институты болып табылады.
«Қазақстан Республикасындағы банктер және банктік қызмет туралы»
Заңнын, 1-бабына сәйкес, ... - осы ... сай ... ... жүзеге
асыруға құқылы коммерциялық ұйым болып табылатын ... ... ... ... ... - ... ... Егер кәдуілгі кәсіпорын қызметінде ақша
төлем ... ... ал банк ... ол ... ... жүреді. Банктер
уақытша пайдаланылмай тұрған бос ақша қаражаттарын ... ... ... ... ... қызмет көрсету, қысқа және ұзақ мерзімге
несие беру, кредит бөлу, инвестициялық қызмет атқару (ұзақ мерзімді күрделі
шығындарды қаржыландыру, ... ... ... т.с.с. өзіндік арнаулы
қызметтерге қоса, нарықтық экономика жағдайында лизингтік, факторингтік,
трастық, кеңесшілік, ақпараттық, т.б. ... де ... ... ... пассивті (ресурстарды банктегі есепшотқа енгізу)
және активті (Банк ресурстарын орналастыру) болып ... ... ... ... Банктің өзіндік капиталы (жарғылық қор,
резервтік қор), ... ... және ... ақша ... қосымша ресурстар алу жатса, ал, негізгі активті операцияларға
банкаралық кредит беру, инвестициялық (тікелей және ... ... ... жатады. Коммерциялық Банктер бұлармен қатар делдалдық және сенімдік
(коммандиттік) операцияларды да ... ... ... мен ... ... ... ... оның жергілікті филиалдары),
коммерциялық, инвестициялық, салалық, ал ... ... ... ... ... ... мемлекетаралық Банктер болып бөлінеді.
Қазақстанда 1991 жылы ... Банк ... ... ... банк ... ... Жоғары (бірінші) деңгейдегі Банк- ҚР Ұлттық
банкі. Оның ... ... ... құқықтық мәртебесі және
уәкілеттігі ҚР Президентінің “Қазақстан Республикасының Ұлттық ... Заң күші бар ... ... ... Өзге Банктердің
бәрі банк жүйесінің төменгі (екінші) ... ... ... ... ... деп ... Себебі, олардың жарғылық қорлары мемл.
меншіктен шығарылып, жарналық акцион. капиталдан ... ... ... ... ақша ... ... ... құқылы. Сондай-ақ,
коммерциялық Банктер мен олардың бөлімшелері үшін ... ... ... ... ... және ақша мен ... ... Екінші деңгейдегі банктер халық шарасы мен халыққа сан-салалы
қызмет көрсететін коммерциялық-несиелік ... ... ... ... ... ... Крамдсбанк) 1989
жылдан пайда бола бастады. 1992 жылы олардың саны 232-ге ... 1994 ... ... 1999 жылдың басында Ұлттық Банк пен Үкіметтің арнайы ақша-
несие саясатының нәтижесінде (жарғылық капиталды ... ... ... ... да азайып, олардың өзіндік капиталы 53,7%-ке (41,2 млрд. теңге),
активтерінің жалпы ... ... (186 ... теңге) жетті. Депозит көлемі
ұлттық валюта есебінде 22 млрд-тан асты (1999, ... ... ... ... ... одан әрі ... түсу көзделген.
Осыған орай олардың жарғылық ... ең төм. ... 300 млн. ... оны ... 1 ... ... ... өсіре беру межеленген.
Қазақстандағы екінші ... ... ең ... ... Қазақстанның халықтық банкі, Тұранәлембанк, т.б. жатады
(1999). Кеңес үкіметі кезінде ... ... ... жүйесі болған
жоқ, себебі республика аумағында КСРО-ның орталықтандырылған несие
жүйесінің ... мен ... ... етті.
Осыған байланысты банктік жүйенің тарихы КСРО мен революцияға дейінгі
Ресей тарихымен ... ... ... ... Ресейдің банктік жүйесіне:
Мемлекеттік банк, акционерлік банктер, қалалық ... ... ... мен ... да ... ... кірді.Ресейдің Мемлекеттік банкі
(өз қызметін 1860 жылы бастады) барлық несие жүйесінің Орталық ... ... Ол ... ... ақша ... монополиялық құқығына ие болды.
Сөйтіп, 1914 жылы Ресейдің Мемлекеттік банкі бұл іске ... ... ... ... мен ... шоттардың жартысынан көбін
және есептік-қарыздық операциялардың 1/3 бөлігіне жуығын жұмылдырды. Басқа
елдердің ... ... ... ... ... Мемлекеттік
банкі тек банктерді ғана емес, сонымен ... ... ... ... да несиелендірді. 1914 жылдың қарсаңында ол 10 кеңсе, ... мен ... ... 791 ... ... иелік
етті.Акционерлік коммерциялық банктер (47 банк 743 ... ... ... ... ... ие ... 1914 ж. ... жоғары
дәрежесіне жетті.Орта және ұсақ буржуазиялық ... ... үшін ... ... ... қызмет атқарды: өзара несие беру қоғамы ... ... ... (343). ... ... жүйесі – мемлекеттік
дворяндардың жер банкі мен мемлекетгік жер ... 10 ... ... 36 ... ... ... мен ... несиенің басқа да
банктерінен құрылды.Несиелік мекемелердің ішінен, әсіресе, деревнялардағы
дәулетті адамдарға ... ... ... ... кеңінен танылды.
Ол қарыз-жйнақ кассалары мен несиелік серіктестіктерден тұрды.
1917 ж. ... ... ... банк ісін ... монополия қағидасы іске асырылды. Елде Мемлекеттік банк
құрылды, кейіннен жеке коммерциялык және ... да ... ... бәрі бір мемлекетке жататын, салалық және аумақтық ... ... ... бір құрамдас бөлігі мемлекеттік ... ... ... ... алғашқы жылдарында мемлекеттік банктермен
бірге: ... және ... ... ... ... капиталының қатысуымен де мемлекеттік емес ... ... 1922 ж. ... мен ... ... ... ... несиелік және қарыздық-жинақ серіктестіктері мен олардың одағы
ұйымдастырыла бастады.
1924 ж. ауыл шаруашылық ... ... ... ... мен есеп ... делдалдық нысанында несиелік операцияларды
жүргізу рұқсат етілді. 1926 ж. 1 ... ... ... 16 ... ... еді, бұллардың ішінде 2426 – несиелік және қарыздық
жинақ, сондай-ақ 12424 – ауыл шаруашылық серіктестіктері болды.
1922 жылдан бері ... ... ... үшін ... қоғамы, сонымен бірге, Оңтүстік-Шығыс мемлекеттік-капиталистік
акционерлік банк және шетел ... ... ... ... ... ... секторының дамуына қарай
кооперативтік және жеке несиелік органдар өз маңызын ... және ... ... ... несиелік кооперацияны қажет етпей, оны
1931 жылы таратты. Жеке секторды сауда және өнеркәсіп саласынан ығыстыру
өзара несиелендіру ... ... ... әкеп ... несиелік органдар қызметтері мемлекеттік салалық банктерге:
Промбанк, Цекомбанк, Всекомбанк, Орталык ауыл ... банк және ... жж. ... ... да ... ... ... жж. жүргізілгең несиелік ... жаңа ... ... ... ... қаржыландыру және несиелендіруге байланысты 4 арнайы банктер
құрылды. Өнеркәсіп және электр шаруашылығының ... ... ... шаруашылығының күрделі құрылысын қаржыландыру банкі (Промбанк)
болып қайта құрылды. Ол 1959 ж. КСРО ... ... ... ... жер ... қаржыландыру банкі (КСРО Ауыл
шаруашылық банкі) ... ... ... мен ... ... ... ... (1959 ж. оның кызметтері КСРО Мембанкі мен
Құрылысбанк арасында үлестірілді) ұйымдастырылған.
Кооперация құрылысын ... ... ... ... ... ... банк ... (1939 ж. Всекомбанк өз жұмысын
тоқтатты, ал оның ... мен ... 1959 ж. ... КСРО ... ... ... және тұрғын үй кұрылысын қаржыландыру
банкі (Цекомбанк) 1959 ж. таратылды да оның қызметтері КСРО ... ... ... банк ... ... ... банктер саланы
қаржыландыру және ұзақ мерзімді несиелендірумен айналысты. Ал ... ... ... шаруашылығының барлық салаларын кысқа мерзімді
несиелендіру шоғырландырылды. КСРО ... ... ... несие
жүйесінің орталық және жетекші бөлімі ретіндегі ролі одан ары арта түсті.
Барлық кәсіпорындар мен ... есеп ... мен ... шоттары КСРО
Мемлекеттік банкінде шоғырландырылды.Одақтас республиканың барлығында,
соның ішінде, Қазақстанда ... ... ... ... Бұның өзінде банк ісінің ұйымдастырылған ... ... ... органдарына бағынуы, қандай да бір жергілікті
ережелердің ... жол ... ... ... тәжірибеде берілген банктерде ақша айналымын шоғырландыру
қағидасы жүзеге асырылды, соның ... ... ... ұйым ... ... бір ... ғана есеп айырысу немесе ағымды шот ұстай алды. Осы ... өз ... ... ... ... және қолма-қол ақшалар алды, ол
арқылы барлық қолма-қол емес есеп ... ... ... ... ... ... жж. ... Нәтижесінде, КСРО Мемлекеттік
банкі мен КСРӨ Құрылыс банкін (Стройбанк) құру ... ... ... ... Агроөнеркәсіп банкі және Тұрғын үй-әлеуметтік
(Жилсоцбанк); КСРО ... ... ... ... ... жүйесінің
негізінде: Жинақ банкі, ал Сыртқы сауда (Внешторгбанк) негізінде: Сыртқы
экономбанк ... ... КСРО ... банкі кәсіпорындар
мен ұйымдарға кассалық және несиелік-есеп айырысу қызмет ... Ол ... ... ... деп ... ... ... несиелік саясатты жүргізу, несиелендіру жүйесінің
тиімділігі, сондай-ақ ... ... ... пен ... КСРО
Мемлекеттік банкі жүйесіндегі есеп айырысу сияқты міндеттер жүктеледі.
Банк ... осы ... ... ... есеп ... ... және ... да шоттарын жүргізді.
Осындай кешенді несиелік есеп айырысулар қызметін ... ... – КСРО ... ... ... ... ... саласының кәсіпорындары мен ұйымдарына – КСРО ... ... ... ... ... – КСРО ... ... көрсетті. КСРО Сыртқы
экономбанкі экспорттық-импорттық операциялар бойынша есеп ... мен ... ... етті.
Мамандандырылған банктердің құрылымы әкімшілік-аумақтық принцип
бойынша кұрылды. Одақтас республикаларда республикалық ... ... ... ... ... ... ... немесе
қала деңгейінде өз мекемелері болды. Олар ... мына ... ... ... клиенттері басымырақ болса, онда ... осы ... бір ... құрылды. Тек КСРО Жинақ банкі ғана
ерекшеленеді, себебі оның мекемелері әр ауданда, ... және ... ... ... ... ... ... басқалары)
өзінің мамандануына қарамастан, ауданның ... ... ... ... банктердің мамандануы тек басқару деңгейінде ... ал ... ... ... несиелік мекемелерге айналды.
Олардың ауданның, яғни ... ... ... ... көрсетулеріне
тура келді.
Олар банктердің саны бойынша 4 ... ... ие ... ... салаларға жатуы, олардың клиенттерінің
әмбебаптығымен ... ... бұл өз ... ең алдымен несиелік ресурстарды
құрумен байланысты бір-қатар мәселелерді тудырды. Бұл қаражаттардың өзара
аймақаралық есеп айырысу жүйесі ... ... ... ... ... ... түсті. Әрбір банк өз ресурстары шеңберінде жұмыс істеу
үшін КСРО Мемлекеттік банкінде ашылатын ... ... ... есеп ... көшу ... ... ... банкінен бөлінген коммерциялық банктер негізінен
мамандандырылғандар ретінде қызмет етті, әр банк ... бір ... ... ауыл ... ... сауда) монополияға ие болды.
Олар өз кәсіпорындарын ... ... ... ... осы
кәсіпорындардың өміршеңділігін, пайдалылығын, негізделгенін ескермей төмен
пайыздармен қаржыландырды. Осы ... ... ... ... ... ... ... қарыздардың мөлшері басымырақ болады.
Жалпы алғанда банктердің мамандандырылуы банк ... ... ... оны ... ... жоқ, ... механизмге
түбегейлі өзгеріс енгізген жоқ, керісінше, аумақтырақ және көп бөлімді,
шығынды ... ие ... ... ... әлсіреу кезінде бюрократтық
аппараттық жоғары деңгейлерінің өсуі көріңіс тапты. КСРО ... ролі әлде ... ... кетті, ол мамандандырылған банктердің
жұмысына ықпал ете алмады.
Осы жағдайдан шығудың бір жолы ... ... ... яғни ... ... ... екі ... жүйеге көшуін жүзеге асыру болып
табылады.Банктік құрылымды қайта құру банк ісіндегі КСРО Мемлекеттік ... жоюы ... еді. 1988 ... дейін КСРО Мемлекеттік банкі –
Орталық, коммерциялық және ... ... ... ... ... ... болды.
КСРО Құрылыс банкінің (Стройбанк) Қазақ республикалық конторы қалада,
өнеркәсіпте, көлік және басқа да ... ... ... ... ... асырды.
Акционерлік бастамаларда қызмет ететін КСРО Сыртқы сауда ... ... және ... ... операцияларға қызмет
көрсетті.70-жыл бойы КСРО-ның банктік жүйесінде, оның ішінде Қазақстанда
катаң орталықтандыру мен ... ... ... ... ... өктемдік, ұсақ-түйек регламенттеу, сондай-ақ
шаруашылық органдардың қызметінде де ұсақшыл ... ... ... ... ... ... пайда болып келе
жатқан нарықтық қатынастар шарттарына сай келмеді.
Тұрмысты социалистік тұрғыдан сараптау ... ... ... ... ... институттары мен құралдары мақсатты түрде
жойылып отырды. Утопиялық идеологиялық концепция негізінде ... ... ... ... ... бір ... банктік пирамида құрылды, ол
өз астына несиелік жүйені түгелдей басып алды және ... ... пен ... ... жойды.
Өз тәуелсіздігін алғаннан кейін 1990 жылдың желтоқсанында
Қазақстан бірден ... ... ... жауап беретін меншікті
банктік жүйесін құруға кірісті. 1991 ж. ... ... ... ... болып табылатын, «Қазақ КСР-дағы банктер және банктік
қызмет ... Заң ... ... Мемлекеттік банк облыстық
баскармалары мен бөлімшелері бар ҚР Ұлттық банкіне айналды.
Республикалық Өнеркәсіп ... ... ... ... Агроөнеркәсіпбанк – Қазақстан Республикасы акционерлік-
коммерциялық ... ... ... банкі – ҚР акционерлік-
коммерциялық Жинақ банкіне ауысты. 1993 ж. бұл банктер акционерлік ... ... ... ал ... ... ... ... Халықтық банк
деген атқа ие болды.
1989 ж. ... ... ... ... аралас,
кооперативтік, жеке банктер пайда бола бастады.
2. Банк қызметі ұғымы мен екінші деңгейдегі банктер
2.1 Банк қызметі ... ... бұл ... ... ... ... ... білдіреді. Аталған заңның 30-бабына сәйкес банктік
операцияларға ... ... ... тұлғалардың депозиттерін қабылдау, банктік шоттарын ашу ... ... ... қабылдау, банктік шоттарын ашу ... және ... ... ... ... жүзеге асыратын
ұйымдардың корреспондентік шоттарын aшy және жүргізу;
• заңды және жеке ... ... ... ашу және жүргізу;
кассалық операциялар: банкнота мен монетаны қабылдау, беру, қайта санау,
айырбастау, ұсату, ... ... және ... ... операциялары; заңды және жеке тұлғалардың ақшаны ... ... ... ... алу операциялары: заңды және жеке тұлғалардың вексельдерін және
өзге ... ... ... алу ... ... ... ақы төлеу, мерзімін белгілеу және қайтару
шартымен ақшалай нысанда ... ... ... және жеке ... оның ішінде корреспондент- банктердің
тапсырмаларына байланысты, олардың банктік шоттары бойынша ... ... ... ... ... ... ... білдірушінің тапсырмасы бойынша және
оның мүддесіне сай, ақшасын, ... ... ... және ... ... ... операциялар: төлемдерді жинау, тексеру және растау, сондай-
ақ олар бойынша өзара есепке алу операцияларын жүргізу және клирингке
қатысушылардың таза ... ... ... ... ... ... ... шығарылған бағалы
қағаздарын, құжаттарын және бағалы заттарын сақтау қызметін ... ... ... және ... ... беру;
• ломбардтық операциялар: тез іске асатын бағалы қағаздар мен жылжитын
мүліктерді кепілге алып, қысқа мерзімді несиелер беру;
• төлем ... ... ... пен ... және бағалы заттары инкассациялау және
жөнелту;
• шетел валютасымен айырбас операцияларын ұйымдасытыру;
• төлем құжаттарын инкассоға қабылдау ... ... чек ... ... ... қағаздар нарығындағы клирингтік қызмет;
• аккредитивті ашу, растау және ол бойынша міндеттемені орындау;
• ақшалай нысанда орындалуды көздейтін, банктік кепіл-хаттарды беру;
... ... ... ақшалай нысанда орындалуды көздейтін банктік
кепілдеме беру.
2.2 Екінші деңгейдегі банктер
Кредиттік жүйенің ... ... ... ... ... ... және коммерциялық негізде кең көлемді қаржылық ... ... ... ... торабынан тұрады. Бұлар коммерциялық,
кооперативтік және жеке банктер, банктік заңдылықтарда коммерциялық ... ... ... ... ... термині банк ісінің ертеректегі ... ... ... тауар айырбасы операциялары мен төлемдеріне
қызмет көрсетуі барысында пайда ... ... ... ... ... ... ... банк» деген атауға ие болды). Бірақ,
өнеркәсіптің және басқа ... ... ... ... өзге де
салаларына қызмет көрсете бастағандықтан да ... ... ... бастапқы мағынасын біртіндеп жоғалтты. Ол банктің «іскер» деген
сипатын ... оның ... ... ... ... ... ... олардың қызметтерінің саласына байланыссыз болды. Коммерциялық
банктер – ... ... ... ... мен ... ... ... тобын білдіреді.Бүгінгі коммерциялық банктер ... 200-ге жуық ... ... мен қызмет көрсетуге әзір. Мұндай
кең көлемді ... ... ... өз ... ... ... жағдайда өзін де пайдалы жұмыс ... ... ... ... ... екінші бір операциялардан түсетін
пайда есебінен ... ... ... ... ... ... ... кредит жүйесінің негізгі ... ... ... кездейсоқтық емес. Олар өзгермелі ақша-кредит нарығының жағдайына
көндігетін қабілетінің барлығын көрсете алады.
Депозиттік-қарыздық операцияларды ... ... ... ... ... ... ролін орындайды. Банктің бұл қызметі екі
жаққа да пайда әкеледі. Салымшылар үшін ... ... ... ... мен ... активтер қызметін атқара отырып, кей жағдайда
оның үстіне пайыз ... ... ... ... ... ұсақ қарызды
пайдаланады. Бұл кезде көптеген ұсақ ... ... ... аз ... ... мерзімге салғанның өзінде де мүмкін болады. ... ... ... іскерлік операциялар жүргізіп, уақытша бос ақша
қаражатын тарту мүмкін ... да, ... ... операциялардан пайда
көреді. Олар салымдарға төлейтіндеріне қарағанда, қарыздарға біршама жоғары
пайыз мөлшерлемесін белгілеп табыс алады.
Жалпы қоғамға ... олар ... ... ... ... ... ... алға қойған мақсатына жеткенде ғана пайданы
сезінеді ... ... ... ... 4-тен 5%-ға ұлғайтқанда). Болашақ
қарыз ... ... ... ... ... ... ... қарыз
бойынша жоғары пайызды төлеуге кімнің жағдайы келсе, соларға банктер
ақшалай қаражаттарын бере ... ... ... Қазақстанда кредиттер
үкіметтің қажеттілігіне (Үкіметтің үкімі бойынша) беріліп, ... ... және ... ... пайда әкелмек түгіл, уақытында
қайтарылмай қалды. Ондай қарыздардың ... де ... ... ... өз ... ақшаларын сақтауға қолайлы
әртүрлі ... ... бұл бір ... ... ... ... екінші жағынан өтімділікке деген клиенттің ... ... үшін ... ... акцияға жұмсағанға қарағанда,
мұндай ақшаны сақтау ... ... ... ... ... – ең ... және көптеген жағдайда орны
ауыстырылмайтын ... ... ... ретінде ол нақты қарыз
алушының қажеттілігін ескереді және олардың қарыз алу ... ... ... коммерциялық банктер туралы сөз ... ... ... да ... сияқты олардың үнемі дамып отырғандығын
айта кету керек. Яғни операциялар формасы, бәсеке әдістері, бақылау ... ... ... ... ... ... ... қызметтері бар:
депозиттер қабылдау, ақшалай ... және есеп ... ... ... ... ... ... қаржы институттаынан айырмашылығы
және ерекше бір қабілеті ол ақшаны жасауы мен жоюында ... ... ... ақша деп тек ... ... ғана емес, сондай-ақ талап ... ... ... ... ақша жасау мүмкіндігі экономика
үшін өте маңызды. Ол тиімді кредит жүйесін іске асыра отырып, ... ... ... ... Банк кредиттерінің жетіспеушілігі және өте
жоғары ... ... ... ... ... мүмкін емес, ал
экономиканың басқа буынында қажетті қор пайда есебінен жиналуын ... ... ... ... ... жатыр. Халық шаруашылығындағы осы
сияқты іс-тәжірибелер тиімсіз, себебі, бір ... ... ірі ... ... уақытқа қозғалыссыз жататын болса, екінші жағынан, мұндай
ақшалардың пжетіспейтіндігі ... ... ... ... ... ... роль ... өздерінің депозиттік және
кредиттік операцияларының көмегімен олар уақытша бос ақша ... және ... ... ... бере ... ... ... қанағаттандырады, яғни жаңа төлем құралдарын ... ... ... бір ... жоятыны да рас. Бұл біріншіден, клиенттің
банктегі шоттан нақты ақша алған уақытында және ... ... ... ... ... қайтару барысында мүмкін болады.
1985 жылы АҚШ-та 15 мыңнан астам коммерциялық ... ... ... 5 ... ... ... яғни федералдық үкіметтен чартер
(рұқсат) алған банктер, 10 ... ... ... ... ... ... алғандар). Ұлттық банктер мен штаттық банктерінің ... банк ... ... ... жасайды.
Инвестиция дегеніміз – бұл халық шаруашылығына мемлекет ішінде
және шетелде, оны қайта құру және ... сол ... ... алу ... ... қаражат бөлу. Тікелей инвестиция – бұл ... ... ... ... алу және ... ... объектілерді салуға жұмсалады. Портфельдік инвестициялар бағалы
қағаздарды сатып алу арқылы ... ... ... және ұзақ ... ... беру ... ... портфелі) жүзеге асады. Жеке,
мемлекеттік, шетелдік инвестициялар инвестициялық заңдармен реттеледі, ... жеке ... ... банктердің инвестициялық іс-әрекеті
тәртібі ережелері анықталады және ... ... ... ... ... деп ... іс-әрекет және басқа да пайда
әкелетін іс-әрекет объектілеріне салынатын ақша ... мен ... ... Инвестициялық қызметтің қатысушылары – жеке және ... ... сол ... ... ... бола алады.
Берілген жағдайдағы әңгіме коммерциялық банктердің ... ... ... ... деп, ақша ... өздерінің басшылығымен табыс алу мақсатында, белгілі бір
мерзіміне ақшалай қаражаттар салу. Тар ... ... ... деп, ... ... ұзақ ... ... қызмет ететін
бағалы қағаздарға ақша қаражаттарын ... ... ... ... бар. ... ... ... қысқа мерзімде
қайтарымдылық шартымен қолданылады, ал инвестиция салынған ақша ... ... ... ұзақ ... ақша қаражаттарының ағынын
қамтамасыз ету мақсатында ... ... ... ... қарыз алушыдан болған, ал инвестиция ...... ... ... ... кредиттік мәміле нақты кредит беруші
мен қарыз алушы арасында ... ал ... ... ... қарастырады.Коммерциялық банктердің инвестициялық қызметінің
мақсаты – қаражаттардың сақталуын қамтамасыз ету, диверсификацияны, ... ... ... ету.
Бағалы қағаздар – бұл арнайы түрде рәсімделген «қаржылық
құжаттар», ... ... ... ... ... үшін сол ... ... қажет. Олар қорлық ... ... ... ... ... ... ... қағаздар, әдетте
эмиссияның массалық сипатымен ерекшеленеді, олар өте көп ... және ... ... ... ... ... бір ... екенін растайды.Олар негізгі және көмекші болып бөлінеді. Негізгі ... ... ... мүліктік құқық немесе талапқа негізделген (акция,
облигация), ал ... ... ... ... ... мен ... (купондар, талондар).Соңғыларына пайыз немесе дивидент түрінде
табыс алу құқығын беретін купондар – белгілі бір ... ... ... ... купондар жатады. Олар нарықта айналысқа түсе ... ... алу ... ... ... ... ... нарықтық және нарықтық емес болып ... ... ... ... яғни биржалық немесе ... емес ... ... ... алынып, еркін сатылады және эмитентке мерзімі жетпей
қайтарылмайды. Екіншілерінің керісінше екінші ретті ... ... ... ... ... ... ... мерзімі бітпей эмитентке қайтарылуы
мүмкін.Бағалы қағаздар иелерінің құқықтары ... ... ... және атаулы болып бөлінеді.
Мәлімдеуші бағалы қағаздар – бұл мәлімдеуші чектер, акциялар,
облигациялар, салымдық анықтамалары, қоймалық анықтамалар және т.б.. ... және ... ... ... үшін тек ... ... ... қағаздар – оларды ұстаушылардың ... ... ... және сол ... ... жазу ... ... бағалы қағаздар мемлекеттік ... емес ... ... ... ... және ерекшеліктері ” атты ... ... келе ... да ... ғылымның алғашқы ірге ... сол ... ... ұғым ... болса, банк қықығы түсінігі, оның мән-мағынасын
қалыптастыратын негізгі түсініктер бізге ... ... ... ... ... оның ... белгілері өздігінен туындаған жоқ.
Олар ерте ... ... ... қатар сол кезеңдердегі
жәрмеңкелерден дамуымен бастау алғаны ... ... ... ... ... ... кележатқанының көрінісі екендігі
байқалады.Демек,біздің айтар ойымыз: ... ... ... банк ... ... ... түсінігімен, оның қайнар көздерімен
тығыз байланыста.Ақша қаржылары мен ... ... ... ... ... (фирмалар), мекемелер және жеке ... ... ... мен ... есеп айырысуда делдалдықты жүзеге
асыру, ақшаның белгілі бір түрін айналымға қосу, ақша мен ... ... ... шетелдік валютамен түрлі операциялар жасау және басқа ... ... ... ... Банктің пайда болуы мен дамуы тауар-
ақша қатынастарының дамуымен тығыз ... ... ... ... қатар тұрғындардың ... бос ... ... ... ... етушілерге өсіммен
уақытша кредит беру арқылы қаржы мұқтаждығын өтейді. Сөйтіп, Банктер аралық
қызмет атқарып ақша ... ... ... айналатын жаңа талап пен
міндеттемені қалыптастырады.
Яғни,банк құқығы банктегі клиенттер мен өзге де тараптарының ... ... ... ... пайдаланудан көрініс табады.
Елбасымыздың жолдауына сәйкес,халықтың әлеуметтік жағдайын жақсарту ... ... озық елу ... ... енгізу саясаты негізінде
көптеген игі шаралар жасалуда.Солардың ... ... ... ... ... ... және т.б. шараларын айта кеткен жөн.
Алдағы уақытта Қазақстанның банк жүйесі халықтың жеке кәсіпкерлік ашуына
жағдай ... ... ... ... ұйымдастырып,қаржы бөлсе,бұл ел
дамуының,халықтың жағадайының жақсаруының бір ... ... ... тың жобалар көбейсе,бұл барлық Қазақстандықтар үшін ... ... ... ... ... Э.М. ... Республикасының Банк құқығы»:оқу құралы
Е.Б Осипов, Омурчиева Э.М ... ... жыл -252 ... ҚР Банктер және банк қызметі туралы заңы -1995 жыл. 31тамыз
3) Бұқаралық ақпарат құралдарын,оның ішінде ... ... ... ... ... ... Заң газеті. 04.10.2012 жылғ. басылымы №149.
5) Қаржы құқығы.Дуденко.-Алматы: Данекер,2000 жыл.-282 бет
6) Web sait – ... bank. ... Ғ.С. ... ... несие, банктер»;.
8) Б. Көшенова «Ақша, несие, банктер, валюта қатынастары»;
9) Ғ.С. Сейітқасымов –«Ақша, несие, банктер». Алматы - 2001 ... А.Қ. ... , Қ.Ә. ... ... экономикасы». Алматы
-2003жыл.

Пән: Банк ісі
Жұмыс түрі: Реферат
Көлемі: 15 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 500 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
«Экологиялық – құқықтық реттеудің түсінігі, мәні. Қоғам мен табиғаттың өзара байланысы.»32 бет
«Қылмыстық атқару-құқығы» пәнінен лекциялар37 бет
Абайсызда кісі өлтіру57 бет
Адвокаттар алқасы мүшелерінің құқықтық мәртебесі78 бет
Азаматтық - құқықтық жауапкершіліктің шарты және негіздері56 бет
Азаматтық іс жүргізудегі дәлелдемелер73 бет
Азаматтық іс жүргізудегі тараптар, олардың құқықтары мен міндеттері64 бет
Азаматтық заңнаманың түсінігі мен жүйес31 бет
Азаматтық процесстің қатысушылары (жалпы сипаттама)67 бет
Азаматтық процесстегі бірігіп қатысушылық және процесстегі тиісті және тиісті емес тараптар түсінігі82 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь