Вексельдің негізгі түсінігі

1. Вексель несие және төлем құралы ретінде
Вексель, несие және төлем құралы тауар және ақша қатынасының көп жылдық даму нәтижесінде шаруашылықта пайда болды.
Вексельдің пайда болуы ақша аударым қажеттілігін бір ортадан келесі ортаға аударуымен байланысты, сонымен қатар тиынның ауыстырылуын , бір орталықта өтімді вексельді басқа мемлекеттің валютасына ауыстыру.
Бұл көп қиындыққа әкелді: тоналу тәуекелі, ақшаны шет мемлекетке шығаруға тыйымдар .
Қазақстанда вексельдің нормативті анықтамасының 1-ші әрекеті «вексельді жүйесінің есебі туралы уақытты жағдайы» 1992 ж 27ақпанда жасалды. Бекітілген жарғылықтың 1-ші бабында – Вексель дегеніміз сөзсіз, дауыссыз, қатаң орнатылған қалпында қарызды құжат , ақшалық міндеттемесі бар бағалы қағаздың түрі. Бірақ 97ж 28 сәуірде шыққан «Қазақстан Республикасы вексельдік айналым туралы» заңында вексель дегеніміз бір жақты сөзсіз, ақша міндеттемесі бар қатаң орнатылған қалпындағы төлеу құжаты. ҚР вексельді айналым бойынша қатынастар Женева вексельді конвенсиялар құрайтын вексельді құқықпен реттеледі. Сонымен қазіргі заңымен басқа да ҚР-ы заңнамалық актімен ҚР-ы ұлттық банкінің нормативтік-құқықтық актілермен реттеледі. Вексель беруші , вексельді тапсыру кезеңінен тиісті қалпында дайындаудан вексельдік міндеттеме пайда болды. 1997ж 28 сәуірде бекітілген «ҚР-ы вексельдік айналым туралы» заңға сәйкес вексельдік тауарды жеткізу туралы мәміле бойынша төлемді кейінге қалдыруға берілді.
2003 жылы шілдесінен бастап бұл заңға өзгертулер енгізілді. Бұл енгізулер вексельді қолданудағы шамалы ауданын кеңейтеді. Енді коммерциялық вексельдер тауарды сату, сатып алу келісім шарты. Қаржылық емес мінездемелерге қызмет ету және жұмыс атқару келісім шарты бойынша төлемді кейінге қалдыру үшін берілуі мүмкін. Вексель белгілі бір соманы алдын ала келісілген мерзімде және белгіленген жерде төлейтіндігі туралы борышқордың жазбаша қарыздың міндеттемесін білдіреді.


2. Вексель негізгі қаржы құралы ретінде

Вексель екі басты функцияны орындайды: несиелік және есептік.
Вексельдің есептік функциясын қарастырамыз. Түп негізінде вексель берушіге төлеуді қамтамасыз етіп, вексельді қолданысқы жібереді, вексель төлем құралы ретінде беріледі, сонымен қатар ақшаны алмастырады, маңызды функциясы болып табылатыны вексель төлем құралы бола алады.
Вексель эволюциясында ақшаның бір бөлігін бартер орнын басты. Нақты айырбас сату актінен бөлініп сатып алу актісінде , вексель ақшаны алмастырып, төлеу актін алу актісінде ақша болды .
Ақшаның екінші функциясы кіргізіліп бағамен шектелді. Қоғам ақша бірліктерін қолдануда ресурстармен пайдаға масштабты түрде сапалы өлшем деп санайды.
        
        Вексельдің негізгі түсінігі
1. Вексель несие және төлем құралы ретінде
Вексель, несие және төлем құралы тауар және ақша қатынасының көп
жылдық даму ... ... ... ... ... ... ақша аударым қажеттілігін бір ортадан
келесі ортаға аударуымен байланысты, сонымен қатар тиынның ауыстырылуын
, бір орталықта өтімді ... ... ... ... көп ... әкелді: тоналу тәуекелі, ақшаны шет мемлекетке
шығаруға тыйымдар .
Қазақстанда вексельдің нормативті анықтамасының 1-ші ... ... ... ... ... ... 1992 ж ... Бекітілген жарғылықтың 1-ші бабында – Вексель дегеніміз сөзсіз,
дауыссыз, қатаң орнатылған қалпында қарызды құжат , ақшалық міндеттемесі
бар бағалы ... ... ... 97ж 28 ... ... ... вексельдік айналым туралы» заңында вексель дегеніміз бір
жақты сөзсіз, ақша міндеттемесі бар қатаң орнатылған қалпындағы төлеу
құжаты. ҚР ... ... ... ... ... вексельді
конвенсиялар құрайтын вексельді құқықпен реттеледі. Сонымен қазіргі
заңымен басқа да ҚР-ы ... ... ҚР-ы ... ... ... реттеледі. Вексель беруші , вексельді
тапсыру кезеңінен тиісті қалпында дайындаудан вексельдік міндеттеме
пайда болды. 1997ж 28 ... ... ... ... ... заңға сәйкес вексельдік тауарды жеткізу туралы мәміле
бойынша төлемді кейінге қалдыруға берілді.
2003 жылы ... ... бұл ... ... ... ... вексельді қолданудағы шамалы ауданын кеңейтеді. Енді
коммерциялық вексельдер тауарды сату, сатып алу келісім ... ... ... ... ету және ... ... келісім шарты бойынша
төлемді кейінге қалдыру үшін берілуі мүмкін. Вексель белгілі бір соманы
алдын ала келісілген мерзімде және ... ... ... ... ... ... міндеттемесін білдіреді.
2. Вексель негізгі қаржы құралы ретінде
Вексель екі басты функцияны орындайды: несиелік және ... ... ... ... Түп ... вексель
берушіге төлеуді қамтамасыз етіп, вексельді қолданысқы жібереді, вексель
төлем құралы ретінде беріледі, сонымен қатар ақшаны алмастырады, маңызды
функциясы болып ... ... ... ... бола ... ... ... бір бөлігін бартер орнын басты. Нақты
айырбас сату ... ... ... алу ... , ... ... төлеу актін алу актісінде ақша болды .
Ақшаның екінші функциясы ... ... ... ... ... ... ... пайдаға масштабты түрде сапалы өлшем
деп санайды.
Бұл айқын тиімділігін көрсетеді. Ақша ... ... ... ... ... өнім ... төлеу. Вексель сонымен қатар келесі
сатыда көрсетіледі: ол өзімен ақша атқарымын аккумулировать етеді , бір
немесе бірнеше ... ... ... бізді қайта есептеу процесінен
құтқарады, аударымнан, ақшаны сақтандырудан, төлемнің әмбебап құралы болып
табылады.
Вексель ... ... ... көп ... олар ... ... көрсетуші субъектінің келісім шартымен, төлем алушы
болып табылады.
Эмитенттің белгілеріне қарай бөледі:
- ... ...... мерзімді қарыз міндеттері,
мемлекеттік басшылықтың шығаруын әдетте делдал болып Орталық
банк төлеу уақыты шектеулі, 90-180 ... ... жеке ...... ... , ... ... банктер.
Вексель қаржылық және тауарлы келісімдерге қызмет көрсетеді. ... ... ... ... бурушіге вексель ұстаушыдан пайыз түрінде
алынады. Вексельдің қаржылық жағдайынан несие беру іске ... ... ... ... , ... ... алу, төлем ақы, ақша айырбасы
және т.б.
Қаржылық ... ... ... ... табылады:
- достық вексель бір тұлғаның екінші тұлғаның қатысымен ақша
төлеу жүргізіледі, вексельдің бір келкі ақшалай есептеу
құралын ... ... ... ... ... достық
вексельмен (тең мөлшерде, мерзімде) екі тұлға арасында жүреді ,
олар сонымен қатар ... ... ... ... , ... ... алу ... банкке кепілзатқа беру және алғаннан
кейін соның валюта түрінде алып немесе тауарға төлем жүргізу
болады.
- бронзалық вексель нақта қамтамасыз ... ... ... және ... ... қолданысы көбінесе несиегердің
төлемге қиындағанында жүреді.
Жәй және аудармалы вексель
Вексельдің екі түрі болады: жәй және ... ... ... ... ... берушіге берген төлеу туралы сөзсіз
міндеттемесі. Мұнда екі субъекті: сатушы мен ... ... ... ... тратта. Вексель берушінің (трассант) қарызды алушыға немесе
трассатқа белгілі соманы белгіленген мерзімге үшінші бір ... ... ... ... ... ... ... яғни қарыздаушы
тратта бойынша төлеуге келісімін бергеннен бастап борышқор болып
табылады.
Аудармалы вексель келесі бетіндегі индоссаментке ... ... ... ... байланысты айналыста бола алады. Аудару туралы
қолдардың көбеюіне байланысты вексель айналысы ... ... және ... ... ... ... ... түрде жауап береді.
1
2
3
4
1) Сатып алушы немесе вексель ... ... ... ... ... немесе вексель ұстаушы сатып алушыға тауарын, өнімін жөнелтеді,
жұмысын атқарады немесе қызметін ... ... ... көрсетілген , яғни мерзімі жеткенде вексельдегі
қарызды төлеуге төлеушіге ұсынады.
4) Сатып алушы вексельді төлейді.
1
2
3 4 ...... ......... алушы
1) Вексель беруші немесе трассант төлеушіге , яғни ... ... оған қоса ... ... , ... жөнелтеді.
2) Төлеуші немесе трассат акцептелген вексельді вексель берушіге
трассантқа қайтарады.
3) Вексель беруші трассант ... ... ... , ... ... ... ... жібереді.
4) Вексельде келісілген төлем мерзімінде ремитент вексельді трассатқа
төлеуге ұсынады.
5) Трассат вексельді төлейді және сонымен бірге ... ... ... ... ... ... ... аудармалы вексель коммерциялық вексельдің түрлері
болып табылады. Сонымен қатар вексельдің мынадай түрлері болады:
1) Қаржылық
2) Қазыналық
3) ... ... ... белгілі бір соманы қарызға беруден туындайтын
қарыздық міндеттеме.
Қазыналық вексель - бұл қаржылық вексельдің бір түріне ... ... ... ... ... болып саналады.
Достық вексель кейіннен банкте оларды есепке алу мақсатында бір-
біріне беріледі.
Бронзалық вексель нақты қамтамасыз ... ... ... ... ... тән ... ... Абстрактылық , яғни вексельде мәміледе вексельдің нақты түрі
көрсетеді.
2) Даусыздық , яғни протест туралы актіні нотариуспен жасағаннан
кейін тиісті шара қолданғанға ... ... ... ... тиісті.
3) Айналымдылық, яғни басқа бір тұлғаларға аударып жазу арқылы
төлем құралы ретінде вексельдің берілуі вексельдік
міндеттемелерді өзара есепке ... ... ... ... ... сан ... олар эмитентті мәмілемесі мен ақыны
алушы субъекті бойынша ерекшеленеді. Эмитент белгісі бойынша :
1) Қазыналық вексель – ... банк ... ... 90-180 күн
аралығында өтелуі үшін үкімет шығаратын қысқа мерзімді
борыш міндеттемелері.
2) Жеке вексельдер «корпорациялар» қаржылық топтар
«коммерциялық топтар» шығаратын вексельдер.
Вексель таза қаржылық және ... ... ... ... ... ... вексельді ұстаушыдан белгілі бір пайызбен
қарызға алатын ақшасының қатынасын көрсетеді. Қаржылық вексель арқылы
несиені беру, салықты ... ... ... ... , ... алу,
валютаны айыру және тағы басқа іске асырылады.
Вексель нысандары
Вексель жазбаша құжат болып табылады. Заңды ... ие болу ... ... бір ... сай ... ... ... құжат ретінде вексель
бір міндетті реквизиттерге ие.
І Жәй ... ... :
1) ... ... ... ... .
«Вексель» атауы
2) Жәй және белгілі бір соманы төлеу жөніндегі
ештеңемен бекітілген ... ... ... ... ... ... ... Төлем кімге және кімнің бұйрығы бойынша берілуі
керектігінің атауы.
6) Вексельді құрудың күні және орнын көрсету.
7) Вексель берушінің қолы.
ІІ ... ... ... ... ... енгізілген , құжат құралған
тілде көрсетілген «вексель» атауы.
2) Жәй және белгілі бір сомманы ... ... ... ... ... төлейтіннің атауы.
4) Төлем мерзімін көрсету.
5) Төлем орнын көрсету.
6) Төлем кімге және кімнің бұйрығы бойынша
берілуі ... ... ... ... күні және ... ... ... берушінің қолы.
Вексель бойынша төлем
Вексельдің тартымды жақтарының бірі оның төлем қабілеттігі
болғандықтан вексель бойынша ... ... ... келеді .
Вексель бойынша төлем вексельдің табиғатымен , ... ... ... ... емес вексельді ұстаушыға жүргізілуі керек, яғни
вексельді индоссирлеу мүмкіндігі кезінде тек соңғы адам ғана ... ... ... иесі ... ... ... үшін ... борышкерге белгіленген мерзімде ұсынуы керек. Сонымен борышкер
кредиторға қажетті соманы ... ... деп ... ... ... ... өзгереді. Борышкер төлем орнында болмаған және борышқордың
дәрменсіздігі кезінде төлемді ол үшін жәй ... ... ... ... ... төлемеу наразылық әкеледі: ұсынбау және
наразылық жасалуы вексельдің күшінің ... ... ... ... ... ... ... жақтар мүддесі үшін жартылай
төлеуден де бас тарта алмайды. Әрине іс жүзінде вексель ... ... ... ... ... нормальді процесі вексельді уақытында
төлеумен аяқталады және вексельді төлей отырып төлеуші өзін вексельдік
міндеттемеден босатады. ... ... ... ... ... вексельдің нақты кәсіпорынға өндірістің үздіксіз ... ... ... мен ... ... ... ету ... инкассирлеу
Банктер вексельді ұстаушылардың вексель бойынша төлемді уақытында
алу жөніндегі тапсырмасын жиі орындайды. Банктер вексельді төлеушіге
уақытында ұсыну және ол ... ... алу ... ... ... Егер ... ... вексель борышкерге қайтады. Егер
түспесе вексельдің төленбегені жөніндегі ... ... ... банк ... жіберіп алудан туындайтын салдарға
жауап береді. Осы операциялар арқылы банктер өз ... ... ... алады және оларды тегін пайдаланады. Сонымен
бірге зор ... ... ... үшін белгілі бір ақы алынады. Олар
клиент үшінде пайдалы. Себебі банктер ... ... ... қарым-
қатынас арқасында клиент тапсырмасын тез және арзан орындай алады. ... ... ... ... ... ... ... еткен
вексельді төлемге ұсыну мерзім қадағалау қажеттілігінен босатылады.
Вексельді домициляциялау
Банктер ... ... ... белгіленген уақытта вексель
бойынша төлем жасай ... ... ... ... банк
ешқандай жауапкершілікті алмайды. Яғни бұл ... ... ... ... енгізеді деген сөз. Басқа жағдайда банк төлемнен бас тартады да
вексель бойынша вексельді ұстаушыға қарсы ... ... ... – (indossa – айналымда) вексельді немесе атаулы бағалы
қағазды басқа адамға ... ... ... ... бетінде жазылатын
табыстама жазба.
Ол жазбаның мәтіні былай болады: «Х» әріпінің орнына бұйрық
бойынша ... ... , ... мекен жайы, мамандығы, индоссанттың
қолы, күні, печать.
Шет елдердің сауда – саттық қарым – ... ... ... ... Достық – индоссамент , вексель бойынша төлемнің кепілдікпен
шығарылуы.
✓ Бланктік (ұсынбалы) индоссамент бенефицердің аты-жөні
көрсетілмеген вексельдегі өткізу ... ... ... ... аты ... атауы көрсетілді ,
өткізілген жазбаның ... ... ... ... Айналымды индоссамент индоссатқа қайта айналып келеді.
✓ Айналымсыз индоссамент – индоссантқа қайта келмейді.
✓ Инкасстық ... – осы ... ... өндірістік төлету
үшін оның банкке тапсырылуы туралы ... ... ... – 1) ... ... ұсынысына \офертасына\ сәйкес
шарт жасауға келісім
2) Аудармалы вексель (тратта)
бойынша төлеушінің трассаттың ондағы көрсетілген мезгіл болғанда
вексельді ... ... ... ... ... көрсетілген соманы төлеуге кепілдік беруге
банктің келісімі.
4) Бір ... ... ... оларда қолма-қол ақшасыз есеп айырысу нысандарының бірі
«Төлеймін» , ... ... ... ... ... ... өз ... бағыттай алады,
егер вексель берушіге және басқа жауапты тұлғаға да қатысты:
... ... ... Төлем жасалмаған жағдайда;
➢ Төлем уақытынан ерте болса да;
➢ Егер акцепте толық немесе ішінара қарсылық білдірсе;
➢ Егер төлеуші банкроттығын ... және өз ... ... ма, жоқ па, ... жағдайда. Бұл
сот шешімімен келісілмесе немесе ... ... ... ... ... берушінің банкроттығын вексель бойынша мойындауы және
ол акцепте жатпайтындығы;
Сот қаулысымен шешілген айғақ (факт) төлеуші төлемдерді
тоқтатса, және ... ... ... ... ... ... іс (иск) ... акцепт және төлем векселіне жауапты тұлға.
Жауапқа тартылуы мүмкін мерзімінен ерте төлем векселі бойынша.
Акцептен немесе төлеуден бастарқаны акт ... ... ... ... факті (наразылық акцепсіз және төлеумісіз).
Наразылық (заявление) мен ... ... ... ... ... және төлеушінің қол қоюымен, бұл жағдайларды ... ... ... ... ... ... наразылық болғанын
көрсететін арнаулы акт көрсетеді.
АЛЛОНАЖ. Вексель тіркелетін қосымша парақ; оған кепілгерлік
кепілдеме жазба - ... ... ... ... , ... ... алуға құқылы.
Көшірме шығарылған оригинал индоссаментпен және тағы басқа., ... ... дәл ... ... Сол ... ... ... қай жерге
жеткені, мүмкін ол индоссерленген және авальданған.
Көшірмеде көрсетілуі тиіс жақ кімнің ... ... адам ... ... ... беру ... Егер ол ... беруге қарсы
болса, онда весель ұстаушы құқықтық регреске қарсы индоссант пен авальға
тек протест куәлігінен соң, оның ... ... оған ... ... ... соңғы индоссаменттен кейін, көшірмеге дейін
істелінген бір сөздік (оговорка) болады: осыдан бастап индоссерленген тек
көшірмеге ғана тиіс немесе сол ... ... ... ... ... осы оригиналға жарамсыз болып келеді.
Елтаңба алымы
1 Мемлекет үкімет мекемелеріне жүгіну, азаматтық*құқықтық
мәмілілірді рәсімдеу, құжаттар тағы басқа беру кезінде өндіріп ... ... ... ... ... ... ... құқықтың
бір тұлғадан екінші тұлғаға ауысуымен , борышқорлық ... ... ... ... , ... ... алынатын баж
түрі.
2 Мемлекет аудармалы және жай вексельді толтыру, елдің аумағына
әкелетін вексельдер бойынша құқықтар мен міндеттемелердің пайда болуына,
өзгеруіне ... ... ... ... әрекетті жасау
(индоссациялау, авальдау, акцептеу, инкассаға беру және т.б) кезінде ,
сондай-ақ ... ... ... ... сатып алу кезінде өндіріп
алатын төлем ақы.
Елтаңбы алымының төлеу ... ... ... ... ... ... ... құрастыру негізінде , вексельде елтаңба алымын төлеу
10мың/тг аспаса, төленді деп ... Ал ... ... 10мың/тг көп болса онда елтаңба алымы
толық немесе сол бағада төледі ... ... ... ... банк ... жүргізіледі және
төленегені туралы вексель квитанцияларында көрсетіледі.
Вексель құру кезінде елтаңба алымын
❖ ҚРҰБ
❖ ҚР ... ... ҚР ... ... төлемейді.
1930ж. 7 маусымда Женевтік конвенцияда елтаңба алымы туралы
заң қабылданды. Елтаңба алымы вексельдегі ... ... 0,1% ... ... кепілгерлік мұндай кепілдік беруші адам
(авалына) осы кепілдік ... ... ... үшін ... ... ол не авалының вексельдегі кепілдік ... ... ... ... құжат беру арқылы ресімделеді.
Вексельді кепілге қою арқылы ссуда алу
Халық банктің негізгі операцияларының бірі – ... ... ... ... Кез-келген тұлға немесе кәсіпкер өзінің векселін
банкке қою ... ... ... ... бірақ банк қарыз алушыға
вексельді берілге сомманың
60-90% -ын ғана береді. Егер вексель қоюшы ссуданы ... ... банк ... ... ... ... ... қоюға құқылы.
Қ.Р. Ұлттық банктің вексельді қайта есептеу (операциясы) .
Вексельді ұсынады
(4)
Ақша алады
Қайта ... ... ... ... ... акцептелген вексель нарықта еркін қозғала алады
және көптеген міндеттерге ие. Кей ... ... ... ... қалады
және акцептелгеннен кейін акцептелген болып саналады. Банкте 2 операция
өтуі мүмкін. Ол акцепт және вексель есебі.
Мұндай мәміле бүгінгі ... ... ... ... ... ... ... кепілмен түсіндіріледі.
Белгілі төлеу мерзімі келген кезде ... ... ... оны ... ... ... ... операциясы онша дамымаған
дүниежүзілік практика көрсеткендей акцепт АҚШ елдерінде жақсы дамыған.
Акцепт операцияларын сонымен қатар Ұлыбритания , Франция, Германияның КБ
атқарады.
Қазақстанда ... ... ... ... ... байлансыты заңның жоқтығы , екінші деңгейлі банк
жай және аударма вексельмен жұмыс істеуі.
2) Жоғары коммисиялық мөлшерменің болуы.
3) Банктің тәуекелге ұшырау ... ... ... немесе төлеуші
Вексель ұстаушы
Сатушы немесе төлем алушы
ТРАССАНТ
ТРАССАТ
РЕМИТЕНТ
Кәсіпорын
Контингент
ЕДБ
ҰБ

Пән: Банк ісі
Жұмыс түрі: Материал
Көлемі: 9 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 200 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
«Банктің вексельдермен операциялары және есебі»44 бет
Вексель айналысы және оның Қазақстандағы даму болашағы34 бет
Вексель және вексель айналымы30 бет
Вексельдік айналысқа банктің қатысуының қазіргі тенденциялары71 бет
Вексельдің түрлері және вексель айналысы23 бет
Вексельдің экономикалық мәні, түрлері және вексельдің қолданылуы34 бет
Вексельдер7 бет
Несие ақшалар және олардың экономикалық маңызы27 бет
Несие ақшаларының түрлері және несие формалары10 бет
Несиелік ақшалар және олардың сипаттамасы7 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь