Көркем аударма ерекшеліктері.Көркем аударма міндеттері. Аудармашыға қойылатын талаптар, аудармашы қызметі


Кіріспе
Адамзат аударма арқылы араласып - құраласады. Біз өмір сүріп жатқан әлемнің іштей белгілі бір жүйеге құрылғандығы, адам тіршілігінің кез келген қимыл-әрекеті өзінше шағын жүйе екендігі, онсыз әлемнің тұтас жүйесі жасалмайтындығы белгілі. Әлем халықтары тілдерінің арасында да қарым-қатынастың өз жүйесі, яғни трансляторы болуы керек. Тілдер арасындағы осындай байланыстырушы жүйенің ең қарапайым шешімі - аударма. Бұл тұрғыдан қарағанда аударма адамзатты біріктіріп тұрған факторлардың бірі деуге де болады.
Көркем аударма - аударматанудағы ең бір күрделі де күрмеулі сала. Көптеген зерттеушілердің аударма теориясы тұрғысынан көркем аударманы “Жалпы аударма” курсының дербес пәні ретінде қарастыруды ұсынатыны тегін емес. Олай дейтініміз - көркем аудармада шығармашылық белгі-сипаттарының лингвистикалық және мәдениеттанушылық қырлары аударманың өзге түрлеріне қарағанда айрықша бедерленіп көрінеді. Ал көркем шығармаларды аударуда ерекше жауапкершілік жүктелетіндіктен, аудармашыдан лингвистика мен аударма теориясы саласында жеткілікті дайындықпен қатар, әдебиетшілік, мәдениеттанушылық, стилистік дарын да талап етіледі.
Ағылшын тілінде жазылған көркем шығармаларды қазақ тіліне аударуда шығарманы аудармашының оқырманға тұтастай жеткізуі мен автор мен аудармашының арасында тіл үндестігі мен рухани үндестігінің сәйкес болуы. Тіл табиғатын, сөз мағынасы мен қызметін анықтауға бағытталған аударма зерттеушілерінің танымдық тұжырымдары негізінде зерделенген көркем шығарманы аудару теориясының басты қағидалары мен ұстанымдары.
Курстық жұмыстың мақсаты мен міндеттері. Курстық жұмыстың мақсаты - көркем шығарманы аудару теориясының концептуалдық жүйесі мен когнитивтік парадигмасын тіл білімінің аудармалық сипатын танытар әрі әлемдік қордың маңызды ғылыми арнасын құрар қағидалар тізбегі ретінде анықтап-талдау. Ағылшын тілінен көркем шығарманы аударудың концептуалды және когнитивтік тұжырымдамалық қорын дәстүрлі және тың бағытта негіздеп талдау. Аударматану теориясының танымдық негізде қалыптасып даму бағытын уәждейтін ұғымдық бірліктерді жүйелеу, олардың халықтық дүниетаныммен сабақтастығын, идеялық және мағыналық болмысын түсіндіру. Көркем шығарманы аударудың әдіснамалық негізі мен когнитивтік парадигмасын анықтау, сол арқылы тіл білімінің аудармалық сипатын таныту.
Ағылшын тілінің рухани қоры мен мұрагерлік қазынасынан бастау ала отырып, бүгінгі танымдық ұстанымдарға үйлесе жалғасқан көркем шығарманы аудару теориясының ғылыми негіздерін анықтап талдау арқылы өзекті мәселелерді шешу, көркем шығарманы аудару теориясының өзіндік даму бағыты қазақ ұлтының заңды динамикалық өсуінің, өркениетті өрлеуінің жемісі, қоршаған дүниені тануға талпынған болмысының тілдегі көрінісі ретінде танылды және көркем шығарманы аударуды жан-жақты меңгеруге ықпал ететін терминдер бір жүйеге келтіріліп, оларға ғылыми негізде түсініктеме берілуі.
І. Көркем шығармаларды ағылшын тілінен қазақ тіліне аударылу ерекшеліктері
1. 1 Көркем шығармаларды аударудағы тіл мен рухтың үндестігі
Ағылшын жазушысы Эрнест Хемингуэйдің «Шал мен теңіз» атты көркем шығармасы орыс және қазақ тілдеріне аударылып, оқырманның көңілінен шығып отырғаны белгілі. Ағылшын жазушысы Эрнест Хемингуэйдің «Шал мен теңіз» атты көркем шығармасын қазақ тіліне аударған Нығмет Ғабдуллин. Аудармашы Нығмет Ғабдуллин кісіні жалықтырмайтындығымен, қарапайымдылығымен баурап, сыпайы сөз саптауымен ширықтыра тартып әкететін-ді. Оның осындай қасиетін аудармашылық шеберлігіне мәдеиет өнері саласындағы әріптестері өте риза болатын. «Солай екен-ау, өзі» деп, кішірейіп, басқаны жетелей, алғы іске тамызық жасап, бөлім жұмысын саралағанда редакцияның портфеліне көп сүйенетін. Оқушылар хатына құлақ асуды жөн санайтын, ұжымның ұйытқысы болу - оның басты қасиеті еді, авторлармен жұмыс жасағанды ұнататын, мақтау сөзге құмар емес-ті, қазақтың қарапайым тілімен-ақ жүрекке жетер жылы сөз таба қоюшы еді, иә, біз білген Нығмет Ғабдуллин осындай жан-тұғын, нағыз тәрбиеші-ұстаз еді. Автор жазушылықтың алғашқы басқышын балалар әдебиетінен бастап, кейін жастар өмірін шығармашылығының негізгі арқауы етті. Ол әрі қысқа, әрі нұсқа жазатын. Шұбалаңқылықпен жаны қас еді, оқушысын зеріктірмей баурап отыру басты бағыты, шығармалары жылы лиризмге толы болатын, аз сөзбен көп мағына беруге ұста еді. Оның әңгіме-повестерінен құлжаның асығындай топ етіп шиырып, шымыр соғар стиль аңғарылатын. Кейіпкерлері ашық бейнелі, оқушыға ескі танысындай әсер етуші еді. Мұны ерекшелік десек, жазушының көркемдік шеберлігі де сонысында болатын. Тілі құнарлы-тын. Нығмет Ғабдуллин аудармамен айналысып
Э. Хемингуэйдің «Шал мен теңіз» хикаятын т. б. шығармаларын аудару арқылы әлем әдебиетіне өз үлесін қосты.
Э. Хемингуэйдің «Шал мен теңіз» хикаятын аударуда екі жазушының арасында рухани үндестік байқалады. Осындай үндестікті жасайтын, ұлыларды танытып, бір-біріне жақындататын әлем әдебиеті болып табылады. Көркем шығармаларды аударуға қойылар талаптарды айтқанда алдымен ауызға алынатыны сөзбе-сөзділіктен қашу, жолма-жолдылықтан қашу, шығармашылық еркіндікке құлаш ұру сияқты болып келеді. Бірақ, осы айтылғаннан көркем шығарма аудармасында сөзбе-сөздік, дәлдік, жолма-жолдық көркемдік болуы мүмкін емес деген ой шыға ма? Шықпайды. Бәрі де дарынды аудармашының қолында. Шын дарынды аудармашы өзге біреу сірестіріп қоятын сөзбе-сөзділіктің өзін сырлы сұлулыққа суара алады, нағыз аудармашы өзге біреу жабыстырып қоятын жолма-жолдылықтың өзін жарасымды жымдастырып жібереді. Бұл орайда қазақ тіліне аударған Нығмет Ғабдуллиннің Э. Хемингуэйдің «Шал мен теңіз» хикаяты нақты мысал бола алады.
Көркем шығарманы аудару тәжірибесіне талдау жасаған тұста аудармашы жұмысының бүкіл үдерісі шартты түрде төрт кезеңге бөлінген.
- түпнұсқаның мазмұны;
- оның семантикалық және стилистикалық құралдарын жан-жақты зерделеуі;
- көркем шығарманың ырғақтық байланысы;
- фонетикалық, синтаксистік құрылымдарының заңдылықтарға сәйкестігі;
Адамды түсіну қандай қиын болса, оның жазғанын түсіну одан да қиын. Иржи Левыйдың: “Дұрыстап оқу - жұмыстың жартысын жасап тастау” деген сөзі бар. Аударылатын мәтіндегі өмір болмысын дұрыс әрі терең түсіну - аудармашыға қойылар басты талап.
Аудармашы Нығмет Ғабдуллиннің Э. Хемингуэйдің «Шал мен теңіз» аудармасында басқа аудармашыларда кездесетін когнитивті тәжірибесінің жетіспеуі, семантикалық деңгейдегі қателіктер өзгеру, ауысулардың, яғни трансформацияның дәл ұғынылмауы сияқты жіберілетін кемшіліктің бірі де жоқ екен.
Көркем шығарма аудармасының өнері дегеніміз бір тұста ұтып, бір тұста ұтылып жүріп барып шығармашылық жеңіске жету. Әр жол сайын дөп табамын, әр жол сайын дәл түсемін деген адам дәл сол жолдарда тауып кеткендей болып көрінгенімен, шығарманы тұтастай алып қарағанда көркемдік өзегінен айырылып қалмай аудармасы дәл берілген. Ол үшін аудармашы өзі қолға алған шығармадағы тастап кетуге, алмастыруға болатын тұстарды бар жан-жүрегімен, бар ақыл-ойымен, бүкіл болмыс-бітімімен сезінуге тиіс, ең бастысы - нақпа-нақ білуге тиіс екенін түсіне білгенінде. Абзалы, аудармашының ақын немесе жазушы ғана емес, тарихшы, этнограф, тілші, сыншы, мәдениеттанушы болып жатқаны керек. Аудармашы өнер мен ғылымның арасында тұруға тиіс деп бекер айтпайды.
Реалиялар аудармаларына да назар салынған. Ең алдымен түпнұсқаның рухын дәл табу, негізгі айтар ойын дәл аңдау, басты бейнелерін дәл жеткізу шарт. Тіпті бір қарағанда реалия сияқты көрінетін сөздердің, атаулардың өзі шындап келгенде шығармадағы сөз өрнегін айшықты ете түсуге, дыбыс үндестігін күшейту арқылы әсерді арттыруға қызмет етіп қана тұрғанын көруге болады.
Э. Хемингуэйдің «Шал мен теңіз» Бір қоғамның басқа елде немесе басқа дәуірде пайда болған әлеуметтік және мәдени формаларды қабыл алуы әдеби ауыс-түйістен алдымен көрінеді. Көркем мәтінді қабыл алушы, пайымдаушы ретінде аудармашының өзі субъективті тұлға екені талассыз. Әрі тәржімеші мен автордың дүниетанымында да өзгешелік болатындығы сөзсіз. Оның үстіне қабыл алушы (реципиент) - коммуникативтік актінің қатысушысы ретінде оқырманның өзі де субъективті тұлға. Аударылған мәтіннің қабыл алынуында оқырман менталитетін, тіл заңдылықтарын ескерудің қандайлық үлкен орын алатынына көңіл бөлудің маңызы зор.
Э. Хемингуэйдің «Шал мен теңіз» аудармасында жазушының сөз сәйкестігінің де, бейне баламалылығының да, уәзін, екпін, ұйқас, интонация барабарлығының да үздік үлгісін жасағандығына мына жолдардан көруге болады:
Гольфстримде бір шал жалғыз өзі қайығымен балық аулап жүрді. Шал сексен төрт күнде бірде бір балық ұстай алмады. Алғашқы қырық күнде жанында бала болды. Күн сайын балықсыз келген баласына ата-анасы «бұл қайықпен жолың болмайды, сондықтан басқа қайықпен барып аула», - деді. Шынында да бірінші аптада бала үйіне үш үлкен балық әкелді. Күн сайын теңізге барып, бос қайтқан қартқа бала ылғи да аяушылық білдіріп қарап, оған көмектескісі келіп жағалауға шықты. Парусы қапшықтардың кесінділерімен жамалған, қырық жамау. Шал арық, өте жүдеу, желкесіндегі терең әжімдері теңіз айдынымен шағылысқан тропикалық теңіздерді шақырып тұрғандай . . . Самайынан мойнына дейін созылып жатқан теңбіл дақтар мен үлкен балықтарды ұстау кезінде жырылған ескі жарақаттардың орны көзге түседі. Жазылған жарақаттарының орны сусыз шөл даладағы жарылған қара жерге ұқсайды. Әбден жүдеген қарияның өн бойынан теңізге ұқсаған көгілдір көзі мен қиындыққа қажуды білмейтін күлімдеген көзінен басқаның бәрі аянышты көрінеді деп суреттеуі жазушының шеберлігін, саяси әлеуметтік жағдайды анық көрсете алуында. Бала:
- Сантьяга, біз біраз ақша таптық, енді мен тағы да сенімен бірге балық аулауға шығуыма болады, - дейді.
-Жоқ, балам, сен ырысы мол, бақытты қайыққа кездестің . Сен енді сол қайықта қала бер, - дейді Сантьяга.
- Есіңде ме, сексен төрт күн қатарынан теңізге балық аулауға барып, бірде-бір балық ұстай алмай бос қайтқаныңды?
-Иә, есімде. Сен менің қайығымнан маған сенбегендіктен кетпегеніңді білемін, -деді шал балаға.
- Иә, Сен менің қайығымнан маған сенбегендіктен кетпегеніңді білемін есімде, - деді шал балаға . Ол сенбейді, -деді бала.
Э. Хемингуэйдің «Шал мен теңіз» аудармасынан бала мен балықшы-шалдың арасындағы достық қарым-қатынасты, мейірімділікті көремін. Сондай-ақ бала мен балықшы қарттың бір-біріне деген сыйластығын, жанашырлығын аудармашы, оқырманға дәл жеткізе білген. Аудармадағы нақтылық, сәйкестік назар аударарлық.
- Сантьяга, мен ертең нәлім балық ұстап берейін, - дейді бала.
- Жоқ, одан да сен бейсбол ойна, -деді шал.
- Мен саған кішкене де болса көмектескім келеді. Мені теңізге өзіңмен бірге бірінші рет алғанда мен неше жаста едім? Сол кездің өзінде де шамам келгенше көмектесіп едім ғой.
Осындай үзінділерден Э. Хемингуэйдің «Шал мен теңіз» аудармасынан баланың қарияға бауыр басып, оның өзіне жасаған жақсылығын бағалай білетінін, еңбекшіл екенін және балықшы қарттың басына түскен қиыншылықты түсіне білетінін көруге болады. Бала мен қарттың жас ерекшеліктеріне қарамастан бір-біріне деген достығының жарасуын автор өте тартымды, әсерлі етіп суреттесе, аудармашы Нығмет Ғабдуллин де оқырманның жүрегіне жылы әсер етерліктей аудара білген. Міне рухани үндестік дегеніміз де осы үзіндіден көруге болады.
Э. Хемингуэйдің «Шал мен теңіз» шығармасында
The old man dropped the line and put his foot on it and lifted the harpoon as high as he could and drove it down with all his strength, and more strength he had just summoned, into the fish’s side just behind the great chest fin that rose high in the air to the altitude of the man’s chest. He felt the iron go in and he leaned on it and drove it further and then pushed all his weight after it.
Қария қармақбауды тастай беріп, табанымен басты да, қолына гарпунды ала салып, шалқая беріп, бар пәрменімен балыққа сілтеп қалды . Гарпунды жайынның бауыр қанатының артқы жағынан дәл бүйіріне қадады. Үшкір темір балықтың жұмсақ етіне кірш етіп қадалған соң, шал оны енді бар салмағын сала итеріп, бойлата берді.
Э. Хемингуэйдің «Шал мен теңіз» аудармаларында жазушының сөз сәйкестігінің де, баламалылығының да, уәз, екпін, ұйқас, интонация барбарлығының да үздік үлгісін жасағандығына жоғарыды келтірілген жолдардан көруге болады.
Ғабдулиннің аудармашылық үлгісіне келетін болсақ, Э. Хемингуэйдің «Шал мен теңіз» хикаятына жасаған нұсқасының жанрлық табиғаты жөнінде қазақ әдебиеттануында едәуір материал қордаланып үлгерді. Э. Хемингуэйдің асыл нұсқаның белгілі бір анықтаманың аясына сыйя қалмайтыны, қатқан қалыпқа дәл түсе қоймайтыны -жазушы ұлылығының тағы бір айғағы. Түпнұсқаға шығармашылық еркіндікпен қараған, кейіпкерлер болмысына өз байыптамасын жасаған, туындының табиғатын қазақ реципиентінің қабыл алуына лайықтап келтірген.
Аударма - уақытқа тәуелді өнер. Ешкім де барлық замандарға бірдей жарай беретін аударма жасай алмауы мүмкін. Сондықтан да әр дәуір өз аудармасын талап етеді делінеді. Аудармашы өз тіліндегі оқырман үшін жазады. Ол ұлттық көркем әдебиет мектебінде тәрбие алған оқырманның түсінік-пайымын, таным деңгейін, талғамын, қалыптасқан дәстүрлерді ескермей отыра алмайды. Аудармашы өз оқырманының талғамын жаңа өрістерге тартып жатса, биіктерге көтеріп жатса ғанибеттің ғанибеті. Өзге тілдегі үздік үлгіні қолға алған ақын өз оқырманының эстетикалық тұрғыдан қабылдампаздығын тәрбиелеуді де дәйім есте ұстағаны, өзге ұлттық мәдениеттердің өлең өнеріндегі құнды қасиеттердің қыр-сырын ашу арқылы сол тілдердегі өлең өрімдерінен өзімізге де өнеге болатындай өрнектер тауып жатқаны абзал. Зерттеудің өн бойында жалпы бір тілден екінші тілге аудару мүмкін бе өзі дегеннен бастап, көркем шығарма аударыла ма, соның ішінде ағылшын тілінен көркем шығарманы қазақ тіліне аударуға бол ма, аударылса түпнұсқаға теңдес етіп шығаруға бола ма деген тұрғыда неше түрлі пікірлер қазіргі таңда жауабын толық алып отыр. Ал дұрысында көркем шығарма аудармасында түпнұсқадан асып түсу кездеседі . Бұл арада негізгі мәселе - тәржімеші тұлғасы. “Көпшілік назарын өзіне аударған Қазақстандық лингвистиканың өзекті мәселелері қатарында әр түрлі бағыттардың әдістемелік және онтологиялық негіздерін пайымдап түсіну, соның ішінде әлеуметтік лингвистика, этнолингвистика секілді интегралды салаларға, ат қою теориясына, когнитивті лингвистика, лингвосемиотика, лингвистикалық семантика, сөйлеу актілерінің теориясы мен мәдениаралық қатынас проблемаларына және т. б. көңіл бөлу аталып келеді”.
1. 2 Көркем шығарманы аударудың лингвистикалық сипаты
Ұлттық мәдениеттердің бетбұрысты белестерінде аударманың алар орны арта түсті. Тарихшылдық ұстанымына негізделген салғастырмалы-типологиялық көзқарас қай елдің де әдебиетіндегі тәржіме жәдігерліктерінің идеялық-көркемдік және эстетикалық құндылығын анықтауға мүмкіндік беретіндігі, біз әдеби байланыстар жүйесінде ненің аударма ашып алуға ұмтылуға тиіс екендігіміз айтылады. Алдағы кезде қазақ әдебиетіне көркем шығарманы ағылшын тілінен аудару қазіргіден тереңірек зерттеледі деп сеніммен айтуға болады.
Төл әдебиетімізде аударма арқылы дүниеге келген шығармалардың үлкен бір саласы - прозалық туындылар. Шынтуайтына келгенде, қазақ поэзия аудармасының өзіндік ерекшелігінің келісті көрінетін бір тұсы да осы.
Ағылшын жазушысы Эрнест Хемингуэй шығармасының қазақша аудармасы тұтастай алғанда тілі жеңіл, сөз саптау шеберлігі тілтанудың заңдылықтарына сәйкес. Жазушы шығармасында сиқырлы сөз сазы да қазақ жазушыларына алдыртпай келе жатқан асу. Эрнест Хемингуэй шығармасының жекелеген тұстары, тұрақты сөз тіркестері қазақша жатық, табиғи шыққанымен, тұтастай алғанда, сырлы саздылық, төгілген тіл өрнегі, метафора айшықты ашылған. Бір мәтіннің бірнеше рет тәржімеленуі әртүрлі мағынаны сан түрлі етіп жеткізу арқылы тілдің ішкі мол мүмкіндігін аша түсетіндігімен де пайдалы. Оның үстіне кейбір, аса күрделі шығармалардың аудармалары салған беттен сәтті бола қалуы мүмкін емес те екендігі тағы бар. Осы тұрғыдан қарағанда қазақ әдебиетінде ағылшын жазушысы Эрнест Хемингуэйдің “Шал мен теңіз” хикаятының аударылу эволюциясы - өте қызғылықты тақырып болып орын алған. . Көркем шығарманы аударудың басты өлшемі - оқырманға әсері. Аудармаға қойылар басты талап - түпнұсқаның әсерін жасау. Ол әсерге аудармашының қалай қол жеткізетіні - бөлек мәселе. Көркем шығармаларды аудару мәселелерін талдаған бұл тарауда аудармашы түпнұсқаны өзге тілде орындауы үшін аспапты, яғни тілді, сол тілдегі көркемдік құралдарды ауыстыратыны нақты мысалдармен көрсетіледі. Бұл істе түсіну, зерттеу (идентификация) мен өзектен өткізудің (эмпатия) орны үлкен. Тәржіменің бірқатарында қателіктердің біразы мәтіннің мәнін түсінбеуден кететін қателіктердің жоқтығы, әдеби тілдің тазалығы, стилистикалық стилі шығарманың авторының жетістігі.
Бұл тараушада пішін мен мазмұн бірлігіне қол жеткізу, эвфонияны қалпына келтіру, бунақ, буын, ұйқас, ырғақ, метафора, перифраз, идиома, интонация құбылыстары әртүрлі қолданыстары арқылы көрсетілді.
Кез-келген тәржіме тіліне қарап сол кезеңдегі ұлттық әдеби тіл деңгейіне баға беруге болады, әрі тілдің тарихын қалыптастыруға да мүмкіндік ашылады. Ағылшын тілінен көркем шығармаларды аудару көркемдік құралдарын қалай байытқаны бұрын бізде болмаған шалыс ұйқастан, он буындық тармақтардан, тасымалдың тың түрлері арқылы өлең мақамының өзгеруінен де танылады.
Тілдің өзіндік сипатына байланысты тәржіменің түпнұсқадан да асып түсуі мүмкін дегенге тоқталатын болсам. Мәселе мынада. Аударма - өлшемге байлаулы өнер. Ақ өлеңнің де өзінің ішкі ырғағы бар. Ақын қай шумақты құрағанда да ырғаққа, ұйқасқа, буынға, бунаққа қарамай тұрмайды. Соған орай оның өз ойын, өз тұлғасын, өз бояуын дәйім дәл өзінің көздегеніндей етіп жеткізе алмауы әбден мүмкін. Мұның өзі ең мінсіз деген шығармалардан да табылуы мүмкін. Сол ойдың, сол тұлғаның, сол бояудың өзге тілдегі өзге ырғаққа, өзге ұйқасқа, өзге буынға, өзге бунаққа түпнұсқадағыдан да әуездірек, әрлірек болып түсуі де мүмкін. Ол әрбір халықтың тарихының, тұрмысының, сенім-нанымының, әдет-ғұрыптарының, үйренген үрдістерінің, талғамының ерекшелігінен құралады. Аудармашының еңсеруіне тура келетін қиындықтарының ең үлкенінің бірі ұлттық пішіннің ерекшеліктерін дәл ұстай білу.
Эрнест Хеменгуэй «Шал мен теңіз» көркем шығармасының мазмұны тереңде жатыр. Көркем шығарманы оқи отырып шығарманың тақырыбынан белгілі, осы тақырып арқылы автордың алға қойған мақсатынан бастап, көркемдік шешімге дейін баратын кейіпкердің мінезін, дүниетанымын, іс-әрекетін қамти келе автордың тілі мен стиліне, бағыты мен әдісіне, эстетикалық идеалына жетудің жолдарын көреміз. Сонымен, автор көркем шығармадағы шындықты, яки адам образын жасауға қажет өмірлік материалды жинақтауды типтендіру тәсілімен жүзеге асырған. Эрнест Хеменгуэйдің «Шалмен теңіз» көркем шығармасын қазақ тіліне аударуда Нығмет Ғабдуллинның ойынша, мұның өзі типтілік проблемасы - әдебиеттің жалпы мәні мен маңызына жағалай теліне беретін жағдай, жалаң уағыз емес, жаппай жапсырыла беретін жамау емес, терең шығармашылық сипаттағы орасан күрделі мәселе екенін аңғартады және аударма жасауда автордың шығармасының мазмұнын толық береді.
Эрнест Хеменгуэйдің «Шалмен теңіз» көркем шығармасында суреткердің жасаған уақыты мен жағдайларын ескермей оның дүниеге көзқарасының сипатын терең талдамай, оның оқырман үшін қажеттілігін түсіну мүмкін еместігі дәл. Шығарманы қазақ тіліне аударған Нығмет Ғабдуллин Эрнест Хеменгуэйдің «Шал мен теңіз» шығармашылықтың психологиясы - тым табиғи нәрсе, оның жасандылыққа көнбейтінін, жаттампаздық жетегіне ермейтініне басты назар аудара отырып, аударманың тек мазмұнын ғана беруді көздемейді. .
... жалғасы- Іс жүргізу
- Автоматтандыру, Техника
- Алғашқы әскери дайындық
- Астрономия
- Ауыл шаруашылығы
- Банк ісі
- Бизнесті бағалау
- Биология
- Бухгалтерлік іс
- Валеология
- Ветеринария
- География
- Геология, Геофизика, Геодезия
- Дін
- Ет, сүт, шарап өнімдері
- Жалпы тарих
- Жер кадастрі, Жылжымайтын мүлік
- Журналистика
- Информатика
- Кеден ісі
- Маркетинг
- Математика, Геометрия
- Медицина
- Мемлекеттік басқару
- Менеджмент
- Мұнай, Газ
- Мұрағат ісі
- Мәдениеттану
- ОБЖ (Основы безопасности жизнедеятельности)
- Педагогика
- Полиграфия
- Психология
- Салық
- Саясаттану
- Сақтандыру
- Сертификаттау, стандарттау
- Социология, Демография
- Спорт
- Статистика
- Тілтану, Филология
- Тарихи тұлғалар
- Тау-кен ісі
- Транспорт
- Туризм
- Физика
- Философия
- Халықаралық қатынастар
- Химия
- Экология, Қоршаған ортаны қорғау
- Экономика
- Экономикалық география
- Электротехника
- Қазақстан тарихы
- Қаржы
- Құрылыс
- Құқық, Криминалистика
- Әдебиет
- Өнер, музыка
- Өнеркәсіп, Өндіріс
Қазақ тілінде жазылған рефераттар, курстық жұмыстар, дипломдық жұмыстар бойынша біздің қор #1 болып табылады.

Ақпарат
Қосымша
Email: info@stud.kz