Ғылым

Жоспары:
І. Кіріспе
ІІ. Негізгі бөлім
2.1. Ғылымның басталу мәселелері
2.1.1. Ғылым. ерте дәуірден бастау алады
2.2. Ғылымның құрылымы және атқаратын функциялары
2.3. Ғылымға қойылатын критерийлер
2.4.Ғылымның түрлері

Қорытынды
Пайдаланылған әдебиеттер
Кіріспе
Адамзат өзінің даму тарихы барысында қоршаған әлемді танып-білудің және игерудің бірнеше тәсілдерін меңгерді. Сондай тәсілдердің біріне сөзсіз ғылымды жатқызуға болады. Ғылым — қоғамның рухани мәдениетінің қурамдас бөлігі болып табылады. Адамзат дамуының белгілі бір кезеңінде ғылым дами келе, қоғамдық сананың дербес формасына айналады. Себебі, қоғамдағы сан-салалы мәселелер көп жағдайда ғылымның араласуымен шешіледі.
Адам өміріндегі ғылымның орны мен рөлін түсіну осы уақытқа дейін аяқталмаған күрделі процесс. Бұл процесс қиыншылықтар мен қайшылықтардың, талас-тартыстың, күмәнді сұрақтардың, көптеген жаңа мәселелердің пайда болуымен ерекшеленеді. XX ғасырдың 20-шы жылдарында ғана ғылымның мәні мен ерекшеліктерін, оның даму және қолдану механизмдерін қарастыратын, сонымен қатар, ғылымның білім жүйесі, әрі ерекше әлеуметтік институт ретінде даму заңдылықтарын зерттеуге бағытталған «ғылымтану» атты жаңа пән пайда болды.
Ең алдымен, ғылымтанушылардың назар аударған мәселесі — латынша «Sсіеnііа» сөзінің этимологиясы болды, оның мағынасы «білім» дегенді білдіреді. Ал кез келген білімнің ғылым емес екендігі белгілі. Білім — адамзаттың әр қилы тіршілік ету сферасынан: қарапайым өмірден, саясаттан, экономикадан, өнерден тағы басқа жағдайлардан алынады. Ғылым — тәжірибе жүзінде анықталған нақты дәлелдемелер мен логикалық заңдарға сүйенетін қорытындылардың негізінде білім әлемін жасайды. Бул әлемнің субъективті элементі болып саналатын адамзатқа, оның игілікті бағдарына шамалы ғана рөл бөлінеді (бул үшін өнер, мораль, дін бар). Сондықтан бір-бірін толықтыра отырып, мәдениеттің бұл құрамдас бөліктері табиғат пен адамзат арасында байланыстырушы тізбек болып саналады.
1 .Қазақ Энциклопедиясы
2.Орысша-қазақша түсіндірме сөздік: Әлеуметтану және саясаттану бойынша / Жалпы редакциясын басқарған э.ғ.д., профессор Е. Арын - Павлодар: «ЭКО» ҒӨФ. 2006. - 569 б. ISBN 9965-808-89-9
3. Қоғамдық білім негіздері:Жалпы біліы беретін мектептің коғамдык-гуманитарлык бағытындағы 10-сыныбына арналған окулык / Ә.Нысанбаев, Ғ.Есім, М.Изотов, К.Жүкешев, т.б. - Алматы: "Мектеп" баспасы, 2006. ISBN 9965-33-570-2
        
        Жоспары:
І. Кіріспе
ІІ. Негізгі бөлім
2.1. Ғылымның басталу мәселелері
2.1.1. Ғылым- ерте дәуірден бастау алады
2.2. Ғылымның құрылымы және атқаратын функциялары
2.3. ... ... ... ... әдебиеттер
Кіріспе
Адамзат өзінің даму тарихы барысында қоршаған әлемді танып-білудің және игерудің бірнеше тәсілдерін меңгерді. Сондай ... ... ... ғылымды жатқызуға болады. Ғылым -- қоғамның рухани мәдениетінің қурамдас бөлігі болып табылады. Адамзат дамуының белгілі бір кезеңінде ... дами ... ... ... ... формасына айналады. Себебі, қоғамдағы сан-салалы мәселелер көп жағдайда ғылымның араласуымен шешіледі.
Адам өміріндегі ғылымның орны мен рөлін ... осы ... ... ... ... ... Бұл процесс қиыншылықтар мен қайшылықтардың, талас-тартыстың, күмәнді сұрақтардың, көптеген жаңа мәселелердің пайда болуымен ерекшеленеді. XX ғасырдың 20-шы жылдарында ғана ғылымның мәні мен ... оның даму және ... ... ... ... қатар, ғылымның білім жүйесі, әрі ерекше әлеуметтік институт ретінде даму заңдылықтарын зерттеуге бағытталған атты жаңа пән пайда ... ... ... ... ... ... -- ... сөзінің этимологиясы болды, оның мағынасы дегенді білдіреді. Ал кез ... ... ... емес ... ... Білім -- адамзаттың әр қилы тіршілік ету сферасынан: қарапайым өмірден, саясаттан, экономикадан, өнерден тағы басқа жағдайлардан ... ... -- ... ... ... ... дәлелдемелер мен логикалық заңдарға сүйенетін қорытындылардың негізінде білім әлемін ... Бул ... ... ... ... ... ... оның игілікті бағдарына шамалы ғана рөл бөлінеді (бул үшін өнер, мораль, дін бар). ... ... ... ... ... бұл ... ... табиғат пен адамзат арасында байланыстырушы тізбек болып саналады.
ІІ. Негізгі бөлім
2.1. Ғылымның басталу мәселелері
Ғылым қашан және ... ... ... Бул ... ... екі ... ... бар. Бір көзқарас иелерінің пайымдауынша ғылым өте ертеде, яғни адамдар алғаш еңбек қаруын жасап, табиғат туралы абстрактылы білімі болған кезде ... деп ... Ал ... ... ... ... тәжірибелік жаратылыстану пайда болған кезде (ХУ-ХУІІ ғғ.) деп айтады.
Қазіргі ғылымтану бұған нақты жауап бермейді, ... ... өзін ... ... ... ... көзқарас бойынша -ғылым -- білім жиынтығы:қоғамдық сананың формасы; әлеуметтік институт; қоғамның негізгі қозғаушы күші; кәсіптік мамандарды дайындау ... тағы ... ... бойынша ғылым:
- XIX ғасырдың ортасынан бастап - мамандар дайындаудың жүйесі;
- XX ... ... ... -- ... негізгі қозғаушы күші;
- Жаңа уақытта -- әлеуметтік институт
- Ежелгі Грецияда -- ... ... ... Адам мәдениетінің бастауында - ... ... ... ... уақыт бойында әр ғылымның қилы салалары пайда болды. Антикалық ғылым қазіргі ... ... ... Жаңа ... ... ... болды, ал XIX ғасырда қоғамтану келді.
Бұл процестерді дұрыс түсіну үшін біз тарихқа ... ... сан ... ... ... қоғамнан тыс ғылымның пайда болуы, дамуы мүмкін емес. Ал ғылымның өзі объективті жағдайлар туған ... ... ... ... ... осы ... ... етуге қоғамнан ерекше бір дарынды адамдардың бөлініп шығуы;
3) білімнің жинақталуы, ғылыми жаңалықты символикалық турде кескіндеу ... ... ... ... тағы ... болуы керек. Осындай жағдайлар б.э.д. VII-VI ғасырларда Ежелгі Грецияда пайда болды.
2.1.1. Ғылым- ерте ... ... ... ... ... ерте дәуірінен, адам баласының танымдық және өндірістік қажеттілігінің арасы ажырамай тұрған кезеңнен ... ... ... ... ... ... ... Қытай) болашақ ғылымға негіз болған білімнің алғашқы нышандары қалыптасты. Оның алғышарты ретінде ... ... ... Онда алғаш қоршаған орта туралы бүтін, тұтас, ... ... жүйе ... ұмтылыс болды. Бірақ танымның бұл формасы өзінің діни-антропоморфты сипатына байланысты нағыз ... ... ... еді. ... ... - мифологиялық жүйені сынау мен бұзуды ... ... ... қалыптасуы үшін басқа да әлеуметтік жағдайлар: қоғамдық қатынас пен өндіріс дамуының жоғары деңгейі (ой еңбегі мен дене ... ... ... жеке ... ғылыммен жүйелі түрде айналысуға мүмкіндік тудыру), сондай-ақ әр түрлі халықтар мен мәдениеттерді еркін қабылдау мүмкіншілігіне жеткізетін бай және жан-жақты ... ... ... қажет еді. Мұндай жағдай біздің заманымыздан бұрынғы 6 ғасырда ... ... ... ... т.б.) ... ... ... арқылы болмысты түсіндіретін мифологияға қарама-қарсы теориялық жүйе пайда болды. Мифологиядан бөліне отырып, теориялық натурфилософиялық білім синкретті түрде өзіне ... мен ... ... ... біріктірді. Ежелгі Грекияда дамыған ғылым. (Аристотель, т.б.) қоғам мен табиғат заңдылықтарын ашып, ... ... ұлы рөл ... олар ... ... ... ... негізін қалыптастырды. Осы дәуірде білімнің кейбір салалары даралана бастады. Ежелгі грек ғылымның эллинистік кезеңінде ... ... ... ... ... ... жеке ... салалары түріне бөлініп шықты.
2.2.Ғылымның құрылымы және атқаратын функциялары
Объективті жаратылыстың философиялық түсінігі табиғат, қоғам және адамзатты қамтиды. Соған байланысты обьективті жаратылыстың осы үш ... ... үш ... ... ... ... және ... ақиқат дүниенің түріне байланысты ғылыми білімнің үш бағытын анықтауға болады: ... ... ... ... ... ... -- қоғамдық емірдің түрлері мен формалары туралы білім жиынтығы, сонымен қатар адам-затты ойлау қабілеті бар ... зат ... ... ... ... ... туралы барлық білім жиынтығы жаратылыстану арқылы қалыптасады. Оның қүрылымы табиғат логикасының нақты көрінісі іспетті. Жаратылыс ғылымдарының білім жүйесі ... зор және әр ... ... мен ... ... ... ... мен әрекеттесуі, химиялық элементтер мен қосылыстар, тірі ... мен ... Жер және ... ... білім жүйесі енеді. Жаратылыстанудың осы объектілерінен іргелі ғылыми жаратылыстану бағыттары бастау алады Денелер, олардың қозғалысы, олардың әр ... ... ... болу ... мен айналымдары физикалық ғылыми білімнің зерттеу объектілері болып табылады. Іргелі сипаты бойынша олар жаратылыстанудың ... ... және ... да ... салала-рын қамтиды. Химиялық элементтер, олардың қасиеттері, айналымдары мен қосылыстары химиялық білім жүйесінде көрініс табады. ... ... ... ... ... ... аралық пәндердің тобы -- физикалық химия, химиялык, физика т.б. пайда болды. Биологиялық білімдер тіршілік туралы ... ... ... ... ... ... клетка мен клеткадан пайда болған бар-лық ағзалар. Биологиялық білімнің негізіне зат, химиялық элементтер туралы білім жатады. Жоғарыда ... ... да ... ... атап айтқанда, биофизика, биохимия т.б. дамиды. Жер Күн жүйесіне енетін бір планета есебінде ... ... ... пәні болып табылады. Олар біздің планетамыздың қурылысы мен дамуын зерттейді. Басқа ғылымдар тобымен бірлесу арқылы геохимия, геофизика, палеонтология ... жаңа ... ... ... ... бері ... сонымен қатар ғылымдағы жаңа бағыттардың да қатарына жататын білім жүйелелерінің бір тобы-космологиялық ... ... ... пэні -- ... ... ... -- ... объектілердегі жағдайлар мен өзгерістерді зерттейді.
Ғылыми білімнің тағы бір іргелі бағыты -- ... Оның пәні ... ... ... мен ... ... жағдайлар процестер табылады, қоғамдық ғылымдар қоғамдық байланыстар мен цатынастардың жеке түрлері мен барлық жиынтығы ... ... ... ... сипаты бойынша қоғам туралы ғылыми білімдер сан түрлі, олар жалпы үш бағыт бойынша топтастырылған: ... пәні ... ... ... ... ... ... еңбегін, меншіктік қатынасты, қоғамдық өндірісті, айырбасты, таралуды және осыларға негізделген ... ... ... ... бағыт; сонымен бірге мемлекеттік-құқықтық құрылымдарды және қоғамдық жүйелердегі қатынастарды пәні ретінде қарастыратын ... ... ... білімнің үшінші іргелі бағытын адам және оның ойлау жағдайы туралы ғылыми жүйе ... ... ... ... ... ... ... салалары арқылы зерттеледі. Ондай ғылым салаларына -- гуманитарлық ғылымдар (психология, ... тағы ... және ... ... негізгі ғылыми бағыттармен қатар, ғылымның өзін зер-ттейтін ... ... жеке ... ... болады. Ғылымның бұл салалары XX ғасырдың 20-шы жылдарында пайда болды және бұл өз бетінше ғылымның адамзат өміріндегі рөлі мен ... ... ... ... көтерілгенін білдіреді. Ғылымтану қазіргі кезде өз бетінше, тез дамып келе жатқан ғылыми пән болып саналады.
Ғылым, білімнің ... ... келе біз ... ... ... бере ... мүмкіндікке жеттік. Сонымен, ғылым дегеніміз -- арнаулы қоғамдық ... ... ... дамыған және қолдану барысында қоғамның тікелей тәжірибелік күшіне айналған объективті ... ... ... ... ғылым атқаратын функциялар тығыз байланысты. Олар бірнешеу:
1) түсіндіру -- табиғат объектілері мен табиғат ... ... ... ... ... -- ... фактілік материалдарды сурыптап, бір жүйеге енгізу;
3) суреттеу -- ... ... ... мен ... ... көрсету;
4) болжам жасау -- дәл қазіргі кезде ... ... ... даму ... есепке ала отырып, болашаққа болжам жасау;
5) қорытынды жасау -- табиғаттағы болып ... ... ... ... ... және ... ... процестерді есепке ала отырып, ғылыми негізде қорытынды жасау;
6) жаңалық ашу -- ... жаңа ... ашу, жаңа ... гипотезалар шығару;
7) өндірістік-тәжірибелік бағыт беру -- ... ... ... әлеуметтік басқаруда және тағы басқа салаларда қолдану мүмкіндігі;
8) дүниетанымдық -- алған білімді әлемнің обьективті картинасымен байланыстыру.
Адамзат өз ... ... ... сан ... ... ... ... білім -- сол білімдердің тек бір түрлі ғана болып ... ... ... қойылатын критерийлерді білу өте қажет.
2.3. Ғылымға қойылатын критерийлер
Ғылымилықтың ең басты критерийі -- жүйелілік. Ғылыми білім әр ... ... бір жүйе ... ... бүл ... ... басталу принципі, іргелі түсініктері болады. Сонымен бірге бул жүйеге аталған ғылым үшін зор маңызы бар тәжірибелік фактілер, экспери-менттер, ... ... мен ... енеді.
Ғылымға қойылатын тағы бір критерий -- онымен айналысатын (қоғамда) бір дарынды адамдардың болуы және ... ... мен ... болуы.
Ғылымилықтың үшінші критерийі -- ғылыми танымның ... ... ... ... ... ... ... ғылымның нәтижесі адам-зат игілігіне айналуы шарт.
Тағы бір төртінші критерий -- ... ... ... әр түрлі (әдістемелерін) тәсілдерін өзгерте отырып, ең тиімді жолын таңдап алу.
Ғылымға қойылатын бесінші критерий -- зерттеудің ... ... ... және ... ... Бұл ... жаңа уақытта пайда болды және тәжірибемен байланыстыра ... ... жаңа ... ... біз ... теория бойынша қарастырсақ, сол кездегі Египет, Шумер цивилизациясында, жаңа ... ... ... ... онша ... жоқ. Бул ... математика, астрономия сияқты ғылым салалары бойынша аздаған білімнің алғашқы бастаулары болды.Индия мен Кытайдағы білімнің дамуы күнделікті ... ... жэне діни ... ... ... үшін ғана ... ... шығыс цивилизациясындағы білімнің негізі және теория-лығы болмады. Шығыстағы дамыған астрономия әлемнің құрылысы мен аспан денелерінің қозғалысын зерттеу үшін емес, ... тасу мен ... ... ... үшін, гороскоп немесе жулдызнама қурастыру үшін қажет болды. Вавилондықтардың пайымдауынша аспандағы жулдыздар қудайлардың бет-бейнесі есебінде карастырылды, яғни олар жер ... ... ... ... деп есептеді.
2.4. Ғылымның түрлері
Негізінен ғылымдарды екі санатқа бөледі:
Жаратылыс құбылыстарын (биологиялық өмірді қоса) зерттейтін жаратылыстану ғылымдары ... ... мен ... ... ... ... ... эмпирикалық ғылымдар болып табылады, яғни ондағы білім табиғатта көруге және зерттеушілердің әлдебір шарттарда тәжірибе арқылы тексеруге болатын құбылыстарға негізделген. ... ... ... деп аталып үшінші санатқа жатқызылатын математика ғылымының жаратылыстану мен гуманитарлық ғылымдармен ұқсастығымен қатар айырмашылықтары да бар. ... -- ... ... және ... ... ... ... болса, айырмашылығы білімді тексеру тәсілінде: ол эипирикалық емес, көбінше ... ... жол ... ... мен ... ғылымдары жататын фундаменталды ғылымдар эмпирикалық ғылымдар үшін өте маңызды. ... ... ірі ... ... және ... ғылымдарына да жиі ірі жетістіктер әкеледі. Фундаменталды ғылымдар нәрселердің қалай жұмыс істейтінін (жаратылыстану ... ашу мен ... ... ... адамдар қалай ойлап, қалай әрекет ететінін (гуманитарлық ... ... ... ... ... және ... ... үлкен рөль атқарады.Ғылым, өзара тығыз байланыста болатын, ғылыми зерттеулер нәтижелерін адамзат мұқтаждығына пайдалану ... ... ... ... ... үшін ... ... ғылым болып аталады.
Ғылым - адамның табиғат пен қоғам туралы объективті білімін қалыптастыруға мүмкіндік беретін ... ең ... ... оның ... ... бір ... ... қоғамының дамуы барысында ғылым сол қоғамның маңызды әлеуметтік институтына және тікелей өндірістік күшіне ... ... ... мақсаты - ғылым заңдарының негізінде ашылып отырған болмыс құбылысы мен процесін болжау, ... және ... ... ... ақ тұтас ғылым жүйесін құрайтын ғылыми пәндерді шартты түрде ... ... және ... ... деп ... үш ... бөлуге болады. Бұлардың арасында қатаң шекара жоқ, бірқатар ғылыми пәндер аралық жағдайда қалыптасқан. Мысалы, техникалық ғылым мен әлеуметтік ғылымның түйіскен ... - ... ... ... ... мен ... ғылымының түйіскен жерінде - астроботаника, ал жаратылыстану ғылымы мен әлеуметтік ғылымның түйіскен жерінде экономикалық ғылымдар қалыптасқан. ... ... ... рөл атқаратын салалары - математика, ақпараттану және басқару теориясы болып ... ... ... бір саласында дәстүрлі зерттеулер жүргізілуімен қатар, пәнаралық, кешенді зерттеулер жүргізу қазіргі ғылымның ерекше даму бағыты болып табылады. Мысалы, табиғатты ... ... ... осы ... ... ... ... отыр. Мұнда биология мен техникалық ғылымдар, жер туралы ғылым мен медицина, экономика мен ... ... ... ... ... Өзінің алған бағыты, тікелей өмірге қатынасына байланысты ғылымды іргелі және қолданбалы деп бөлу ... ... ... ... саласының міндеті қоғамды, дүниені, табиғатты түсіндіретін заңдарды тану. Бұл заңдар мен құрылымдар зерттеледі, оларды тікелей пайдалану мүмкіншілігі шартты емес. ... ... ... мақсаты - іргелі ғылымның ашқан жаңалықтарын танымдық, әлеуметтік-практикалық мәселелерді шешуге қолдану болып табылады. Яғни оның міндеті - ... тану ғана ... ... ... ... ... ғылым теориялық та, практикалық та бағытта дамуы мүмкін. Мысалы, қазіргі физикада электрдинамика мен кванттық механика іргелі ғылым ... ал ... ... ... пәндік саланы тану үшін теориялық қолданбалы физиканың түрлі салалары (металл физикасы, шалаөткізгіштер физикасы, т.б.) қалыптасқан. Ал олардың нәтижесін одан әрі ... ... ... әр ... ... ... ғылым (металтану, шалаөткізгіш технологиясы, т.б.) пайда болды, бұлар тікелей өндіріспен байланысты ... ... ... ... қолданбалы ғылым саласына жатады. Қазақстанда ғылымды ұйымдастыру алғашқыда әр түрлі ғылыми-зерттеу мекемелерінде және бірқатар жоғары оқу орындарында шашыраңқы күйде ... 1945 ж. ... ... академиясы құрылғаннан кейін, ғылыми-зерттеу институттарының бірыңғай тұтас жүйесі қалыптасты. Ғылым ... ... ... ... онда үлкен зерттеу жұмыстары жүргізілді; өндіріске құнды жаңалықтар енгізілді.
Қорытынды
Ғылымның қоғамдағы рөлі
Ғылым білімдер алуға бағытталған, білімнің ... мен ... ... ... шығармашылык кызметі және сол қызметтің нәтижесі. Ғылым қарапайым тәжірибенің тарихи дамуында жинакталған ... ... ... пен ... нұскаулардың жиынтығы болып табылатын стихиялы, тәжірибелік білімдермен салыстырғанда жүйелілігімен ерекшеленеді. Ғылым -- ... ... ... мен коғамның заңдары туралы білім жүйесі ретінде керініс береді. Ғылым ... бола тұра жеке ... деп ... ... білім салаларына жіктеледі. Олай бөліну бізді коршаған дүниенің көптүрлілігінен болады, сондыктан ғылымның жеке саласы көпкырлы ... ... бір ... ... ... ... табиғат туралы ғылымдар -- жаратылыстану, қоғам туралы -- ... ... және ... ... ... мен ... туралы -- логика, геносеология, диалектика болып бөлінеді. Техникалық ... жеке бір ... ... ... -- өзі бір ... ... ... салаларының өздері жеке ғылымдарға бөлінеді. Жаратылыстану ғылымдарының кұрамына -- ... ... ... биология; коғамтану ғылымдарына -- тарих, экономикалык ... ... ... ... ... жеке ғылымдардың өркайсысы біркатар ғылыми пөндерді күрайды. Мысалы, физика -- оптикага, катты денелер физикасына, ядролық физикаға жіктеледі. ... ... орай ... ... ... ... болады, ғылыми танымның барлық кезеңдерінде өзін көрсетеді. Қазіргі замандык ғылымда ғылыми білімдердің үздіксіз жіктелуімен бірге, ... ... ... деп аталатьш, жекелеген ғылымдардьщ өзара әрекеттесуі және бірігу үдерісі катар жүруде. Ықпалдың нәтижесі есебінде соңғы кезеңдерде "аралык" ... ... ... ... ... ... Мысалы, физикалык химия, биохимия, физикалык география, т.б. Кейде ғылым іргелі және колданбалы болып бөлінеді. Бұлай бөлу, әрине, шартты, ... ... -- ... ... ... ... байланыскан біртүтас жүйе. Ғылым коғамда "таза білімдер" жүйесі болып қана қоймайды, ... ... ... Өйткені ғылым езінің тамыңын қоғам койнауларынан алады және мөдениеттің бірегей күбылысы ... ... Одан ... ... өзінің мәніне орай, белгілі бір әлеуметтік-тарихи жағдайларда жүзеге асьфылатын ... ... ... түрі ... ... ... ... тыс, өзі жеке алға тартылған, "таза" ғылым болмайды. Солай болса да, ... ... ... ... болады. Мұның айғағы ретінде, ғылымның өзінін; ішкі заңдары мен ... ... ... және ... ... айтуға болады. Оларға мыналар жатады: сын еркіндігі, ... ... ... жол ... ... (ескі білімдегі рационалды мазмүнның жаңа білімде сакталуы), ғылыми білімдегі жіктелу мен ыкпалдастық үдерістерінің үйлесуі, ғылымның математикалануы және компьютерлендіруі, диалектіленуі және ... ... ... ... және ... ... күшеюі. Әр ғылым және ғылыми пән міндетті түрде біртұтастықта көрінетін төрт қажетті элементтен тұрады:
ғылым субъектісі -- ғалым. Бұл -- ... жеке адам ... ... ұжым ... ... ... пән ... -- алынған ғылымның немесе ғылыми пәннің зерттейтіні;
ғылымға тән және оның ... ... ... мен ... ... ... ... өзіндік колтаңбалы тіл (белгілер, терминдер, символдар, химиялық формулалар).
Эмпириялық ... ... ... ... ... ... жасаушы жанама жағдайларды ысырып тастап, зерттелетін кұбылысты таза күйде бөліп алуға тырысады. Төжірибеде құралдарға ерекше көңіл бөлінеді. Көп уақыт бойы ... ... ... ... өсер ... ... келді. Мысалы, термометрмен су немесе сынаптың қайсысын өлшесеңіз де нәтиже бірдей болады. Алайда өте ұсақ "элементар" бөлшектермен ... ... ... ... нәтиже кұралдың тұрпатына тәуелді болатындығын көрсетті. Эмпириялық таным әдістерінің арасында бақылау әдісі жиі қолданылады. Мысалы, астроном-ғалымдар жұлдыздарды ... ... ... зертханаларда зерттеу мүмкіндігі жоқ. Бақылау биологиялық және әлеуметтік зерттеулерде де кең колданылады. Соңғы кездері ғылымда модельмен тәжірибе жасау деп ... әдіс көп ... Онда ... ... ... оған ... үлгі -- ... көмегімен жүргізіледі. Қазір компьютермен модельдеу жиі үшырасады. ... ... ... ... объектіге тура көл жеткізуге болмайтын жағдайда жүргізіледі. Мысалы, гидроқұрылысшылар тек тәжірибе үшін өзенге бөгет сала алмайды. Мұндайда жобалау институтының зертханасында ... ... ... ... ... ... ... сөздік: Әлеуметтану және саясаттану бойынша / Жалпы редакциясын ... ... ... Е. Арын - ... ҒӨФ. 2006. - 569 б. ISBN ... ... білім негіздері:Жалпы біліы беретін мектептің коғамдык-гуманитарлык бағытындағы 10-сыныбына арналған окулык / Ә.Нысанбаев, Ғ.Есім, М.Изотов, К.Жүкешев, т.б. - ... ... ... 2006. ISBN ...

Пән: Философия
Жұмыс түрі: Реферат
Көлемі: 7 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 700 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
"педагогикалық психология ғылым ретінде"18 бет
1. қ.р. және тағам өнімдерінің ғылыми мекемелері 2. тағам өнімдерін модельдеудің математикалық әдістерін қолдану5 бет
1.Қазіргі қазақ тілі фонетикасы пәнінің зерттелу жайы.2.Фонема туралы ілімнің алғашқы негізін салушылар 3.Фонетика ғылымын зерттеуде қолданылатын әдістер.4. Дауысты жане дауыссыз фонемалар6 бет
12-жылдық мектепте білім беруді ғылыми әдістемелік қамтамасыз ету9 бет
17 ғасырдың жаңа дәуір философиясы және ғылым15 бет
Cаясаттану ғылымының тарихы10 бет
XIX ғасыр поэзиясындағы өнер, білім, ғылым тақырыбы38 бет
XVII ғасырдағы ғылыми революцияның механикалық дүние көрінісінің дамуы. И.Ньютон6 бет
«Испания журналистикасы» атты ғылыми-зерттеу жұмысына тезис11 бет
«Ғылыми зерттеулердің методологиясы» пәнінен дәрістердің қысқаша курсы32 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь