Жұмыссыздық деңгейі және оның экономикалық өсуге тигізетін әсері

Мазмұны

Кіріспе ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 3

1. Жұмыссыздық және жұмыссыздық деңгейі ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...5

1.1. Жұмыссыздық: мән.мағынасы, себептері және түрлері ... ... ... ... ... ... ... .5
1.2. Жұмыссыздық туралы экономикалық теориялар ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..10
1.3. Жұмыссыздық деңгейі және табиғи жұмыссыздық деңгейі ... ... ... ... ... .12

2. Қазақстандағы жұмыссыздық және оның экономикалық өсуге әсері ... ... 16

2.1. Қазақстандағы жұмыссыздық деңгейіне жалпы талдау ... ... ... ... ... ... ... 16
2.2. Қазақстандағы халықты жұмыспен қамтуды реттеудің
ерекшеліктері ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 21
2.3. Еліміздегі жұмыссыздықты азайту мақсатында қолданылатын бағдарламалар және экономикалық өсуге жағдай жасау ... ... ... ... ... ... ... ... 25

Қорытынды ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...28

Пайдаланған әдебиеттер тізімі ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 30
Кіріспе

Жұмыссыздық әлемдегі орталық проблемалардың бірі болып табылады және де ол бір жүйеден екіншісіне өтетін елдерде кең байқалады.
Дәл осы процесс Қазақстанда да жүріп жатыр. Ол өзімен бірге бірқатар жаңа проблемаларды алып келеді. Сонымен қатар, бұл проблема халықпен, халықтың өмір сүру деңгейімен тығыз байланысты және тікелей әсер етеді. Жұмысынан айрылу олардың табысының азаюына, өмір сүру деңгейінің төмендеуіне, сонымен қатар психологиялық стреске алып келеді. Осы себепті көптеген саясат адамдары өзінің сайлауалды компанияларында жұмыс орындарын жасауға көп көңіл бөледі. Жұмыссыздық – күрделі әлеуметтік-экономикалық құбылыс болғандықтан, қазіргі кезде экономиканың нақтылы секторында жұмыссыздықпен күресу мәселесі жұмыс орындарын құрылуымен, жұмыспен қамтудың белсенді саясатын жүргізумен, жұмыссыздықтан қорғау мен біртұтас түрде қаралуға тиіс.
Курстық жұмысты жазу себебім: біріншіден, еңбек рыногына елеулі әсер еткен экономикалық өсім үрдісіне, макроэкономикалық тұрақтылыққа; екіншіден, экономиканы дамытудың жаңа стратегиялық міндеттері мен экономиканы ұзақ мерзімге дамыту басымдылықтарына; экономиканың бірқатар негізгі салаларында еңбек тиімділігінің төмендігі; жұмыс әлеуеті сапасының нашарлауы; жұмысқа деген сұраныс пен ұсыныстың кәсіптік-біліктілік сәйкессіздігінің жиі етек алауы; халықтың едәуір бөлігіне арналған жұмыстың болмауы; облыстың жекелеген аудандарында жұмыссыздықтың ұзақ мерзімді белең алуы.
Курстық жұмыс тақырыбының өзектілігі. Осы күнге дейін елімізде осы проблема аясында бірқатар жоспарлар мен бағдарламалар енгізіліп, мәселе толыққанды ашылып жатыр, осының салдарынан халқымыздың әл-ауқаты біршама жақсарып, жұмыссыздық деңгейі төмендеді. Міне осының өзі тақырыптың өзектілігін көрсетіп отыр. Қазіргі кезде еліміздің жағдайын жақсарту, экономикалық дағдарыстан шығу мемлекеттік тұрғыдан бақылауға алынған мәселелер бойынша күн тәртібінде бірінші кезекке қойылып отыр. Осыған орай Қазақстан Республикасы Президенті Н.Ә.Назарбаевтың қазақ халқы үшін маңызы өте зор, терең «Қазақстан – 2030» атты стратегиялық бағдарламасында айтылған: «Біз алдымызға анық та айқын мақсат қойдық: біз жақсы өмір сүргіміз келеді, біз еркіндікке ұмтылдық, біз бәрінен де бұрын бабаларымыз бен немерелеріміздің лайықты өмір сүруін қаладық. Бұған сіздер мен біздер өз ғұмырымыздың біраз жылдарын арнадық. Еңбегіміз еш кеткен жоқ, біз бүгінгідей биікке көтерілдік».
Пайдаланған әдебиеттер тізімі

1. // «Қазақстан – 2030» стратегиялық бағдарламасы - 2000 ж.
2. Назарбаев Н.Ә., «ҚР-ның Президенті Н.Ә.Назарбаевтың Қазақстан халқына жолдауы» // Егемен Қазақстан – 2012
3. Плакся В.И., Безработица – Москва, 2004 ж.
4. // Қазақстан Республикасы Статистика жөніндегі агенттігі – 2012 жыл
5. Курс экономической теории / под ред Чепурина М.Н., Киселевой Е.А. Киров, 2001 ж.
6. Қазақстан Республикасы Президентiнiң 2007-2012 жылдарға арналған бағдарламасы – 2007 ж. - 6 сәуір
7. Курасова А.М., «Халықты жұмыспен қамтудың өзекті мәселелері» // Қазақстандағы мамандар анықтамасы – 2008 ж. - №1
8. Доғалов А.Н., Досмағанбетов Н.С. Макроэкономика: экономикалық мамандықтарға арналған оқулық/ Астана: Л.Н. Гумилев атындағы ЕҰУ, 2011ж.
9. Мамыров Н.Қ., Тілеужанова М.Ә. Макроэкономика: Оқулық. - Алматы: Экономика, 2003 ж.
10. Шүкірбекова Ә.Н., «Ауыл жастарын жұмыспен қамтуды реттеудің ерекшеліктері» // Түркістан - 2005 ж. - 7шілде
11. Айтжанқызы Г.Н., «Еңбек ресурстарымен басқару» // Нұр Астана – 2006 ж. - 15 қаңтар
12. Байпақбаев Ж.Ж., «Қазақстандағы макроэкономикалық тұрақтандырудың ерекшеліктері мен даму кезеңдері» // Саясат-Policy - №7 – 2006 ж.
13. Құдайбергенұлы Қ., Экономикалық саясат - Алматы, 2004 ж.
14. Байболова Е.Н., «Халықты жұмыспен қамту саясаты» // Саясат-Policy, Аймақ - №4 – 2006 ж.
15. Нұрмұхамедова Ш.С., «Жұмыссыздық – кедейшіліктің басты себептерінің бірі» // ҚазҰУ хабаршысы. Экономика сериясы - №2 (48) - 2005 ж.
16. Кенбаева А.А., «Кедейлік және жұмыссыздық: демографиялық аспекті» // Саясат -2006 ж. - №1
17. Иванова В.Н., Управление занятостью – С-Петербург, 2000 ж.

Интернет сайттары

1. www.kazstat.kz
2. www.goverment.kz
3. www.minplan.kz
        
        Жұмыссыздық деңгейі және оның экономикалық өсуге тигізетін әсері
Мазмұны
Кіріспе.....................................................................
...............................................3
1. Жұмыссыздық және жұмыссыздық
деңгейі...................................................5
1.1. Жұмыссыздық: мән-мағынасы, себептері және
түрлері.............................5
1.2. Жұмыссыздық туралы экономикалық
теориялар......................................10
1.3. Жұмыссыздық ... және ... ... Қазақстандағы жұмыссыздық және оның экономикалық өсуге әсері........16
2.1. Қазақстандағы ... ... ... ... ... жұмыспен қамтуды реттеудің
ерекшеліктері...............................................................
.........................................21
2.3. Еліміздегі жұмыссыздықты азайту мақсатында қолданылатын бағдарламалар
және экономикалық өсуге жағдай жасау................................25
Қорытынды...................................................................
........................................28
Пайдаланған әдебиеттер
тізімі......................................................................
......30
Кіріспе
Жұмыссыздық әлемдегі орталық проблемалардың бірі болып ... ... ол бір ... екіншісіне өтетін елдерде кең байқалады.
Дәл осы процесс Қазақстанда да жүріп жатыр. Ол өзімен бірге ... ... алып ... ... ... бұл ... ... өмір сүру деңгейімен тығыз байланысты және ... әсер ... ... ... ... ... өмір сүру ... сонымен қатар психологиялық стреске алып келеді. Осы ... ... ... өзінің сайлауалды компанияларында жұмыс орындарын
жасауға көп ... ... ...... әлеуметтік-экономикалық
құбылыс болғандықтан, қазіргі кезде экономиканың нақтылы секторында
жұмыссыздықпен ... ... ... ... ... ... белсенді саясатын жүргізумен, жұмыссыздықтан қорғау мен ... ... ... ... жазу ... ... ... рыногына елеулі әсер
еткен экономикалық өсім ... ... ... ... дамытудың жаңа стратегиялық міндеттері мен
экономиканы ұзақ мерзімге ... ... ... ... ... ... ... төмендігі; жұмыс әлеуеті сапасының
нашарлауы; жұмысқа деген сұраныс пен ... ... жиі етек ... ... ... ... ... жұмыстың
болмауы; облыстың жекелеген аудандарында жұмыссыздықтың ұзақ ... ... ... ... ... Осы күнге дейін елімізде осы
проблема аясында бірқатар жоспарлар мен бағдарламалар енгізіліп, ... ... ... осының салдарынан халқымыздың әл-ауқаты біршама
жақсарып, жұмыссыздық деңгейі төмендеді. Міне ... өзі ... ... ... Қазіргі кезде еліміздің жағдайын ... ... шығу ... ... бақылауға алынған
мәселелер бойынша күн тәртібінде бірінші кезекке қойылып отыр. Осыған ... ... ... Н.Ә.Назарбаевтың қазақ халқы үшін маңызы
өте зор, ... ... – 2030» атты ... ... «Біз ... анық та ... мақсат қойдық: біз жақсы өмір
сүргіміз келеді, біз ... ... біз ... де бұрын бабаларымыз
бен немерелеріміздің лайықты өмір сүруін қаладық. Бұған сіздер мен ... ... ... ... ... ... еш кеткен жоқ, біз
бүгінгідей биікке көтерілдік».
Курстық жұмыстың мақсаты – ... не ... ... ... әлеуметтік көмек көрсету керектігін ашып ... ... ... мейлінше үлкен назар аудару, еңбек
рыногында жұмыссыздардың ... ... үлес ... ... тиімділігін қарастыру. Жұмыссыздықтың тек кері емес, сонымен қатар
пайдалы жақтары да бар болса ... ... ... ойынша
жұмыссыздық қажет нәрсе, оны зұлымдық ... ... ең ... ... ... оның ... еңбекті,
бәсекені ... ... ... ...... ... ... жағдай жасау, жұмыссыздық мәселесінің шешілуіне үлес қосу. Ал
ол үшін ... ... ... ... ... ... ... жұмыспен
қамтуға жәрдемдесуге бағытталған белсенді саясатты жүзеге ... ... ... ... ... ... ... күшіне
деген қажеттілікті қанағаттандыру; жұмыссыздық пен жұмыспен ... ... ... ... ... жастар мен жұмыссыз азаматтарды
қайта оқыту сапасын арттыру; кадрларды ... ... ... сұранысына
сәйкестендіру; кәсіпкерлік қызметтер мен өзін-өзі жұмыспен қамтуды қолдау;
еңбек рыногының бейресми, «көлеңкелі» секторында ... ... ... ... ... ету); халықты жұмыспен қамту
саласындағы ... ... ... ... ... ... ... жұмыстың маңыздылығы: нарықтық қатынастар пайда бола бастаған
кезде мемлекеттің әлеуметтік саясатының ең маңызды міндеттерінің бірі ... ... ... ... ... ... болып табылды.
Жұмыссыздықтан әлеуметтік қорғау жүйесі дамыған ... ... ... ... ... ... ... болатын. Оның дамуына бірінші
дүниежүзілік ... ... ... ... дағдарыстар, 1930
жылдардағы Қазақстандық ұлы тоқырау, халықаралық еңбек ұйымының ... ... ... яғни ... ... ... ... – жұмыс орнының
жетіспеушілігінде болып отыр. Жұмысшы күші жағынан ұсыныс көп, бірақ оларға
деген сұраныс өте аз.
Жұмыста ... және шет ... ... ... мен ... ... қолданылады: Шеденов Ө.К. «»Жалпы экономикалық теория»;
В.И.Плакся «Безработица»; Баймуратов У.Б. «Национальная ... ... С.С., ... А.С. ... ... және ... жұмыстың қайнар көзі: www.kazstat.kz , ... және т.б. ... ... ... ... ... ... жалпы мән-мағынасы,
теориялары, түрлері, оның себептері, әлеуметтік қорғау мәселелері мен шешу
жолдары біршама айқын көрсетілген.
1. ... ... ... ... ... себептері және түрлері
Қандай да жұмыссыздық болмасын, қоғамдағы аса ауыр экономикалық ... ... ...... ... және ол ... ... элементі болып табылады.
Жұмыссыздық – бұл жұмыс істегісі келетін еңбекке жарамды халықтың
өндірісте ... ... ... жұмыс жасауға қабілетті халықтың
белсенді бөлігінің жұмыс таба алмауы.
Қазіргі кезде экономиканың нақтылы секторында ... ... ... ... ... ... қамтудың белсенді саясатын
жүргізумен, жұмыссыздықтан ... мен ... ... қаралуға тиіс.
Нарықтық қатынастар пайда бола бастаған кезде мемлекеттің әлеуметтік
саясатының ең маңызды ... бірі – ... ... ... ... ... ... табылады. Жұмыссыздықтан әлеуметтік
қорғау жүйесі дамыған елдерде қазіргі ғасырдың басынан – ақ белсенді түрде
қамтыла бастаған болатын.
Жұмыспен ... ... ... ... ... ... күшінің бір бөлігін жұмыстан босатуға мүмкіндік жасайтын немесе
оның құрылымына, сапасына жаңа талаптар қоятын ... ... ... ... ... ... жұмыссыздық дағдарыстар кезінде
көбейді.
Жұмыссыз болу дегеніміз – бұл тұрақты жұмысы жоқ және соның ізденісінде
жүргендер. ... ... ... ... қатары болып саналады,
ал оны іздемегендер –жұмысшы күшіне ... ... ... - бұл экономикалық белсенді тұрғындарға %
жүзіндегі жыл аяғындағы тіркелген жұмыссыздардың саны.
Шын өмірдегі нарықтық экономикада «толық ... ... ... ... Ал, ... – ол уақытша немесе тұрақты
жұмысынан айырылған жұмысқа жарамды ... бір ... ... ... ... сол ... ... жұмсалатын капиталдың көлеміне немесе
ауыспалы капиталға байланысты. Жұмыссыздықтыңтүпкілікті себебі - ... ... ... ... ... әскері нарықтық экономикадағы
капиталдың жинақталуының көрінісі болып табылады.Жұмыссыздық – ... ... ... бір ... ... таба алмағанның нәтижесінде
«артық» тұрғындарға, яғни қосымша еңбек ... ... даму ... ... ... ... ... әлеуметтік
бағдарланған нарықтық экономиканы құру болып саналады. Елдің тұрақты дамуы
– адамдардың жұмыспен ... ... ... ... саласындағы әр
аулан қысылтаяң ахуалдар көрнісінің алдын алумен тікелей байланысты.
Экономикалық теорияда еңбек нарығындағы экономикалық ... ... ... бере ... екі ... қолданады. Бұл
жұмыссыздық деңгейі және оның орташа ұзақтығы. ... ... ... қамтылғанның санын жұмыссыздықтың ұзақтылығы ... ... ... ... пікірді ғылыми деп мақұлдауға болмайды, өйткені кез-келген
жүйенің еңбек ... оның әр ... ... кезінде – сұранысы шектелу
нарықтан (қарапайым пайдалы ... ... ... ... ... ... ... нарық) - бірдей уақытта жұмысшы күшінің
артықшылығын (жұмыссыздықты) және жекеленген мамандықтары бойынша ... ... ... ... бұл ... ... күшінің дефициті
мен жұмыссыздықтың тепе-теңдесу нүктесі әр түрлі деңгейде тұр.
Әміршілдік экономикадан нарықтық экономикаға ауыртпалықпен ... ... ... ... бізге беймәлім болған кедейлік пен жұмыссыздық
проблемаларын туғызды, яғни нарықтық ... ... ... ... ... кеңестік дәуірден кейінгі мемлекеттер
жұмыссыздық ... ... ... ... ... ... қылмысқа,
есірткіқұмарлыққа құнарлы негіз қалап, қоғамдық түңілушілікті ... ... ... ... арттырады. Жұмыссыздықтың белгілі бір
деңгейден ауыспауы нарықтық экономикаға тән табиғи құбылыс. Мысылы: кейбір
экономистер 3-4%-ды, 5-6%-ға дейін жұмыссыздықты ... ... ... ... Ал осы ... ... аса ... онда амалсыз, еріксіз
жұмыссыздық пайда болады.
Еңбек нарығында жұмыссыздықтың мынадай негізгі үш түрі орын алады:
1) Фрикциондық ...... ... өмір ... ... ... ... бір жұмыс орнына тұрақты түрде ауысып ... ... ... ... еркін жұмыссыздық. Жұмыссыздықтың
бұл түрі жұмыс ... және оны ... ... ... ... мен жеке талғамдарына сәйкес келетін жұмыс орындарын іздеу
белгілі бір уақытты талап етеді. Мұндай ... бос ... ... ... ... ... туралы ақпараттар жетілмеген болып табылады.
Жұмыскерлердің территориялық жағынан орын ... да ... ... ... ... ... бір бөлігі кәсіби мүдделерінің, тұрғылықты мекен-
жайларының өзгеруімен және басқа да себептердің ... ... ... ... ... шығып кетіп отырады. Сондай-ақ, жұмыс орнын бірінші
рет іздеп жүрген ... да ... осы ... ... оқу бітіріп диплом алған жас маман иесі өз біліктілігін іске ... аса ... ... ... іздеуі мүмкін. Фрикциондық жұмыссыздыққа тап
болған азаматтар жұмысқа деген қабілетті-ліктерін еш жоғалтпай оны ... ... ... ... іске ... ... Еңбек нарығының үнемі
өзгеріп отыруына орай және ... ... ... ... ... үнемі ағылуынан және керісінше ағылуынан
жұмыссыздықтың бұл түрінен құтылуға болмайды.
2) Құрылымдық ...... ... мен ... деген сұраныстың
сәйкес келмеуінен пайда болатын мәжбүрлі ұзақ мерзімді ... бұл түрі ... ... алға ... және ... ... ... күшіне деген сұраныстың құрылымы
өзгереді. Бұл жұмыссыздық мамандықтары «ескірген» ... ... ... ... ... қажеті шамалы болып табылатын
азаматтардың арасынан көрініс табады. Құрылымдық ... тап ... өз ... қызметтерін «дайын» күйінде еңбек нарығына ұсына алмайды
және жаңа жұмыс орындарына орналасу үшін кәсіби қайта даярлаудан ... ... ... өту үшін аса көп ... кетеді және көбінесе
мемлекет тарапынан қосымша шығындар ... ... ... Циклдік жұмыссыздық – өндіріс деңгейінің құлдырауынан немесе жиынтық
сұраныстың жалпы төмендеуіне байланысты кез-келген ... ... ... ... орын алатын жаппай жұмыссыздықтың аса ауыр ... бұл түрі ... ... ... ... ... ... Экономикалық құлдырау кезеңінде циклдік жұмыссыздық
фрикциондық жұмыссыздық пен құрылымдық жұмыссыздықты ... ... өсу ... ... ... ... ... еңбек нарығы тепе-теңдік жағдайында болғанда да фрикциондық
және құрылымдық жұмыссыздықтың ... орын ... Ал ... ... ... ... орын алады да, соның салдарынан жұмысбастылық
жиынтық сұраныс пен жиынтық ұсыныстың тепе-теңсіздігінен қысқарады. Циклдік
жұмыссыздықтың орын алуы ... ... ... ... ... ... ресурстардың толық қамтылмауын
болдырады. / 8, 184-185 ... ... ... да жұмыссыздықтың түрлерін қарастырады,
жұмыссыздықтың себептерін талдай отырып, оның әр түрлі ... ... ... ... ... мынадай сан алуан нысандары
болады: жасырын, маусымдық, ... және т.б. ... ... ... – өндірісте және мемлекеттік аппараттың артық
жұмысшыларды қолданылуы. Қазіргі болмыста ... ... аз ... ... ... ... - жұмыс күшінің тек маусымдық кезеңде жұмыс
жасауы. Бұл кейбір ауылшаруашылық өндіріс саласында ... ... ... ... т.б. ... ... өнеркәсіптік дағдарыс
және депрессия уақытындағы өндірістің құлдырауын тудырады. Жандандыру және
дамуға өту ... ... ... аз ... ... ... қоғамда өздерінің психикалық құрылымы
бойынша немесе басқа себептерге байланысты ... ... ... әлеуметтік тобы бар.
Институционалды жұмыссыздықты ... ... ... ... ... тиімді кезінде туындайды. Былай болсын делік, ... орны ... ... ... емес. Ақпарат жүйесінің ... ... ... ... ... ... болар еді. Дәл осы бағытта
жұмыссыздық бойынша тым арттырылған жәрдем ақы немесе тым ... ... ... Бұл жағдайда жұмыссыздық ұзақтығы үдейеді. ... ... ... ... ...... құлдырауынан туындайды, яғни,
экономикалық циклдың фазасымен байланысты. Циклдың жұмыссыздық ... яғни ... ... жиынтық шығындарының жетіспеушілігімен
сипатталатын кезеңде пайда ... ... мен ... ... сұранысы
азайғанда, жұмысбастылық төмендейді. Жұмыссыздықты ... ... ... ... деп атайды. / 5, 403 бет /
Басқа мамандықтарға, ... ... ... ... ... ... күші ... орындарының құрылымындағы жаңа өзгерістерге бірден ... ... бере ... ... пайда болады. Кейбір
қызметкерлер ... ... ... ... ... сәйкес
келмейтіндігіне көздері жетеді, олардың тәжірибесі мен іскерлігі технология
мен сұраныс сипатында болған өзгерістерге ... ... ... ... ... біріне жұмыс күші құрылымы мен бос жұмыс
орындар арасындағы сәйкестікті орнату үшін ... ... ... ... ... нарығының тепе-теңдік үлгісі жұмысшылар
деңгейінің біраз ... ... ... болжайды. Жұмысшы кез келген
жұмыс орнына лайықты. Егер де, ол ... ... ... ... ... ... жағдайда болып, онда жұмыс орнын жоғалту ... ... ... ұдайы болғандықтан және жұмысшыларға жұмыс
ауыстыру үшін белгілі уақыт ... ... ... жалғыз
себебі емес, бұдан басқа, егер фирма банкротқа ... егер ... ... ... жағдайда немесе олардың нақты
мамандығы қажет ... онда ... аяқ ... жұмыстан шығарылады.
Жұмысшылар өздерінің мамандық қызығушылығын өзгерткен жағдайда немесе елдің
басқа ауданына көшкен ... өз ... ... ... ... ... арасындағы сұраныс пен ұсыныстың тұрақсыздығындағы уақытша
жұмыссыздық әрқашан болады.
Керісінше, ... ... ... ... ... мемелекеттік бағдарлама болып табылады. Осы бағдарламаға сәйкес
жұмысын жоғалтқан жұмыссыздар белгілі уақытта шамалап жалақы алуы мүмкін.
Бірақ ... ... ... төлеудің нақты шарты жылдан ... ... ... ... ... ... әр түрлі жалақы алады. Жұмыссыздықтан сақтандыру деңгейінің
көтерілуі туралы факт, бұл ... ... ... Оның ... ... нақты табыс алатындығына сенім тудырады. Салыстырмалы
нәтижиелік пен жұмыссыздықтан сақтандырудың әр ... ... ... қиын проблема.
Жұмыссыздықтан сақтандыру мәселесін зерттейтін экономистер, көбінесе
жұмысшылар санын қысқарту үшін бұл ... ... ... ... ұсыныстардың біріне жұмысшыны жұмыстан шығаратын фирмаға жұмыссыздың
жөніндегі жәрдемақыны толық көлемде төлетуді ұсынады. Мұндай жүйе ... өтем ... деп ... ... әр фирманы жұмыссыздықтың
масштабын бейнелейді. Қолданыстағы бағдарламалардың көбі ... ... ... ... сәйкес жұмысшыны жұмыстан ... өмір сүру ... ... шығынының бір бөлігі түсетіндіктен,
оған уақытша сұраныстың төмендеуі кезінде артық ... ... Өтем ... өсетіндігіне көбінесе уақытша жұмыстан босатуды
шектеуге мүмкіндік туғызады.
Жұмыссыздықтың екінші себебі ... ... яғни оның ... алмайтындығынан. Тепе теңдікеңбек парағының үлесіндегі нақты жалақы
сұраныс пен ... ... ... ... ... шын ... жалақы
әркашан икемді болмайды. Кейде нақты жалақы тепе ... ... Бұл ... ... ... не себептен жұмыссыздықа
әкелетінін көрсетеді. ... ... пен ... тепе ... сай ... жоғары тұрғанда, нарықтағы еңбекке ұсынысоған ... ... ... ... ... ... жұмысқа орналасу
ықтималдығының көрсеткішін төмендетеді және ... ... ... ... ... ... және ... шығатын
жұмыс орының жетіспеушілігі жұмыссыздықты күту деп аталады.
Жұмысшылар жұмыссыз болуына себебі олардың ... ... ... деңгейде еңбек ұсынысынан фирмалар жағынан еңбек сұранысына артық
болғандығынан. Жұмысшылар тек жұмыс алу ... ... ... және ... күту ... ... үшін ең алдымен
еңбек нарығы тепе-теңдігі жағдайда келмейтінін білу керек. Жалақының ... ... ... ... болғанда, ал еңбек ұсынысы сұраныстан
көп болса жұмыс берушілердің ... ... күту ... ... ... ... болса да фирмалардың жалақы деңгейін түсіре алмады.
Енді жалақы қатаңдығының үш себебін қарастырайық. Ең ... ... заң ... ... ... күштін болуы ... ... ... ... ... қатаңдығын сақтауда оны тепе-теңдікте деңгейге дейін
түсіреуге ... ... ... ... Ең ... ... ... заң
барлық фирмалар үшін ... ... ... ең ... мөлшерін
белгілейді.
Шетелдердегі бағалау бойынша, жұмысты жоғалту, өзінің қасірет – жағынан
жақын туыс ... ... ... ... түсуден ғана кейін тұрады екен.
Кәсіпорынның жұмысының түпкі нәтижесінен тәуелсіз, ... ... ... ... тиімділігін арттыруға деген жеке мүдделеріне кері
әсер етті, олардың өндірісті басқарудан шеттелуіне ... ... ... ... ... ... ... әкеліп соқтырды, үлкен экономикалық
шығындарға жол берді.
1.2. Жұмыссыздық туралы ... ... ... ... ... және ... тарихындағы ең
өткір мәселесәнің бірі жұмыссыздықтың әр ... ... ... әр түрлі
түсіндіреді.
Классикалық теорияның негізін салушы А.Смит ... ... ... ... бір ... ... орташа мөлшеріне байланысты
анықталады, себебі олардың арасында тікелей байланыс бар: ... ... ... төлеу жұмыспен қамтудың толық болмауына әкеп соқтырады», -
деп атап өткен. Ол құбылмалы нарықтық ... ... ... белгілі
бір деңгейде ұстай алады деп есептеді. Еңбекақының едәуір өсуі ... ... ... ... ... ұсынысының ұлғаюына және
жұмысшылардың арасындағы бәсекелестіктің ... әкеп ... ... бұл ... ... ... ... табыстың төмендеуіне
әкеліп соқтырады да, соның салдарынан тұрғындардың бала тууы азайып, еңбек
ресурстарының саны кемиді де ... ... ... ... ... ... ... күшейеді. А.Смит ілгерлемелі өсу
заңдылығына сәйкес келеді және еңбекке деген сұраныстың жоғарылау шарты», ... ... ... ... ... өзі мен ... ... табылады және өз негізінде табиғи бағамен анықталады да, ... ... ... ... ... ... еңекақысының ең аз
мөлшері мен оңтайлы еңбек ұсынысының ... ... ... ... өкілдері XX-ғасырдың 30-шы жылдарына ... ... ... яғни ... ... жұмыскердің
өзінше еркін талдауы деп есептеді. Жұмысшылар шектен тыс жоғарғы жалақыны
талап ... ... ... күшіне сұраным төмендейді. Бұл теорияны
ағылшын экономисі ... ... ... ... ... жасады. Ол өзінің ойын 1923 жылы ... ... ... ... ... ... ... 30-шы жылдарындағы
жаппай жұмыссыздықтың кезінде бұл ... ... ... ... түсті.
Ағылшын экономисі Джон Кейнстің баяндауынша, толық жұмысшылықпен
қамтамасыз етуге болады, ол үшін адамдардың қор ... ... ... және ... ... құру үшін ... деңгейлі күрделі қаржыны
қарастырған дұрыс. Кейнстік мектеп жұмыссыздықты тауарға сұраныстың ... ... және ... ... ... ... ... негізгі параметрлері тауарлар мен
қызметтердің тұтынулық және инвестициялық нарығындағы ... ... ... нарығындағы сұранысты жиынтық сұраныс, инвестициялар
және ... ... ... ... ... ... өмір сүру ... тұрғындар қарқынын тез
өсуінен қалмауы үшін мүмкіндіктер көп. Бұл туралыағылшын ... ... ... 1954 жылы ... ... ... ... кітабында былай
деп жазған. Қазіргі уақытта атом ... ... ... ... алынды және оны ядролық синтезден, тіпті көп ... ... ... бар, ... тамақ өндірісін ары дамытудың шексіз екенін көрсетеді.
Зеландияның экономисі ... ... (1914) осы ... ... ... ... көрсетіп, кейінірек ол «Филлипс қисығы»
деп атады. Осы ... ... ... ... ... ... әсер еттеді. Сондықтан 1958 жылы Филлипс оның ... ... ... деген үлгіні ұсынған екен. Ол 1861-1956 ж.ж.
Ұлыбритания санақ деректерін пайдалана отырып, жалақы ставкасы ... ... ... ... ... кері ... ... сызық арқылы
көрсетті. Сөйтіп,Англиядағы жұмыссыздықтың 2,5-3% артық көбейтуі баға мен
жалақының өсуін күрт баяулататынын дәлелдеді. А.Филлипс ... ... ... ... ... ... және Р.Солоу Филлипстің қисық
сызығына өзгерістер енгізіп, жалақы ставкасын тауар бағаларының ... ... ... теориясына сәйкес капиталдың қорлану процесінде,
яғни қосымша құнның капиталға айналуында ... ... ... ... ... және өндіріс көлемін ұлғайту үшін қажетті
қосымша жұмысшыларды сатып алу) ... ... және ... ... ... ... өзіне қосымша құнның жұмыс күшін сатып
алуға бағытталған үлесінің азаюына алып ... ... ... ... бір бөлігі артығырақ болып, өндіріс саласынан ығыстырлып шығарады.
Соның арқасында өнеркәсіпте ... ... ... ... ... ... ... жұмысшы халық капитал қорларынөндіре ... ... ... ... ... және ... ... алындардың
барлығына жетерліктей еңбек орындарын құруға шамасы келмеген ... мен ... ... ... ... ... бұл жоғалған өнімді ЖҰӨ көлемінің ... деп ... ... ... ... ... ЖҰӨ-нен азайғандығын
сипаттайды. Осыған қоса,жұмыссыздық деңгейі көтерілген сайын, ... ... ... болады. Кез келген жұмыссыздықтың деңгейімен байланысты
болатын ... ... ... ... ... практикада Оукен заңы
қолданылады. Аталған заң ... ... ... ... ... ... Осы заң ... тұрғыдан жұмыссыздық деңгейі мен
жалпы ... ... (ЖҰӨ) ... ... ... ... ... заңы бойынша жұмыссыздықтың нақты деңгейінің ... ... 1%-ке өсуі ... ЖҰӨ- нің ... ... орташа 2,5%-ке төмендеуіне әкеледі. Потенциалды ЖҰӨ - ... ... ... өндірілетін өнім. Осы 2,5 санымыз – ... ... ... Мына 1 : 2,5 ... бұл ... ... ... қатынасы болып табылады және ... ... ... зиянын анықтауға көмектеседі.
1.3. Жұмыссыздық деңгейі және табиғи ... ... ... көрсеткіші болып жұмыссыздық деңгейі табылады,
ол жұмыссыздар санының жұмыс күшінің жалпы ... ... ... ... ... ... сомасына) қатынасы арқылы анықталады және
пайыздық көрсеткішке ие болады:
немесе, ... u – ... ... U - ... ... L – жұмыс күші, E –
жұмыспен қамтылғандар саны
ХХ ғасырдың 60-шы ... ... ... ... ... Милтон Фридмен мен Эдмунд ... ... ... және
«жұмыссыздықтың табиғи деңгейі» деген ұғымдарды енгізді.
Толық жұмысбастылық – бұл жұмыс күшінің жалпы санында 5,5% және ... ... ... ... ... ... яғни бұл ... циклдік жұмыссыздық болмағанда ғана орын алады. Бұл көрсеткіштер әр
елде әртүрлі болуы мүмкін, бірақ толық ... ... ... ... ... деп ... болмайды.
Жұмыссыздықтың табиғи деңгейі – бұл әлеуетті ЖІӨ-ге сәйкес келетін
толық жұмысбастылық кезіндегі жұмыссыздық деңгейі. Жұмыссыздықтың ... ... және ... жұмыссыздық деңгейлерінің қосындысына
тең.
Жұмыссыздық пен өнім көлемі арасындағы өзара байланыс Оукен заңы
деп аталады. Оукен ... ... ... ... ... ... ... 1%-ға өссе, онда нақты ЖІӨ деңгейі әлеуетті ЖІӨ-ге ... ... Ал 2,5% ... ... деп ... ... ... нарығы мен еңбек нарығы арасындағы өзара ... ... заңы ... ... ... – Y / Y* = γ (u – ... Y* - ... жұмысбастылық жағдайындағы өндірістің әлеуетті
көлемі; Y – ұлттық өндірістің нақты ... u – ... ... u* - ... табиғи деңгейі; γ – Оукен коэффициенті; u – u*
– жұмыссыздықтың циклдық деңгейі. Осының ... ... ... нақты деңгейіне тәуелді екендігін байқауға болады. / 8, 183-
186 ... ... ... ... ... жоқтығы емес. Экономистер
уақытша және құрылымдық жүмыссыздықты болмай қоймайды деп санайды, осыдан
толық жұмысбастылық ұғымы ... ... ... аз ... қамтитын
жұмысбастылық болып саналады. Дәлірек айтқанда, толық жұмысбастылық
кезіндегі жұмыссыздық ... ... және ... ... ... ... сөзбен айтқанда, толық жұмысбастылық кезінде жұмыссыздық
деңгейі циклдік жұмыссыздық нольге тең болған ... ғана ... ... ... жұмыссыздықты “жұмыссыздықтың табиғи (шынайы)
деңгейі” деп те ... ... ... ... ... ... ... көлемі “экономиканың өндірістік әлуеті” деп ... ... ... ... ... ... ... өнімнің нақты
(шынайы) көлемі. Толық жұмысбастылық кезіндегі жүмыссыздық деңгейі немесе
жүмыссыздықтың табиғи ... ... күші ... ... ... яғни ... іздеушілер мен бос жұмыс орындардың саны сәйкес келген
жағдайда орнайды. Жұмыссыздықтың табиғи ... ... — оң ... уақытша жұмыссыздарға сәйкес бос орындарды табу үшін ... ... ... да ... ... үшін оқу курстарын өтуге
немесе басқа ... көшу үшін ... ... Егер ... ... ... саны бос жүмыс орындар санынан көп болса, онда еңбек ... ... ... ... сөз; ... ... ... сұраныс
тапшылығы мен циклдік жұмыссыздық пайда болады. Басқа ... ... ... ... болған жағдайда, жұмыс күшінің жетіспеушілігі
байқалады, яғни бос жұмыс орындардың саны ... ... ... ... ... ... Мұндай жағдайда жұмыссыздықтың нақты деңгейі табиғи
деңгейінен төмен болады. Еңбек күші ... ... ... ... болады.
“Табиғи” термині экономика жұмыссыздықтың табиғи деңгейінде жұмыс
істеп, өзінің ... ... ... ... ... ұғым ... ... циклдарды қысқаша шолуымызда экономикадағы жүмыссыздық
деңгейі ... ... ... болады деп айтып кеттік. Бірақ кейде
экономикадағы ... ... ... ... ... де ... ... табиғи деңгейі өз алдына түрақсыз көрсеткіш. Ол кезеңді
түрде еңбек күші мен ... ... ... қозғалыстар әсеріне түседі.
Күн сайын кейбір жұмысшылар жұмыстан ... ... ... ... ал ... жұмыссыз жаңа жұмыс табады. Бұл үздіксіз жұмыссыздар
қатарына кіру және шығу ... ... ... ... ... Берілген бөлімде біз жұмыссыз- дықтың табиғи ... ... ... ... күші ... үлгісін
қүрамыз.
L — жүмыс күші, Е — жүмысшы саны, ал U — жүмыссыздар саны ... ... ... адам не ... не ... ... онда:
L = Е+U
Ендеше, жұмыс күшінің жиыны жұмысшы мен жұмыссыздар санының қосындысын
береді. Жұмыссыздық деңгейі U/L тең ... ... ... ... бар зейінді шоғырландыру
үшін, жүмыс күшінің ... ... деп ... ... ... ... және ... ауысуы 2.1. сызбада
көрсетілген.
Сызба 2.1.
s — жүмысшылардың жүмыстан шығу деңгейінің корсеткіші ... яғни әр ... ... жоғалгқан жүмыс істейтіндер деңгейі, f — жұмысқа ... ... яғни орай ... ... ... ... ... Осы
екі көрсеткіш тұрақты дейік және олар жұмыссыздық ... ... көз ... ... деңгейі өзгермейтін болса, яғни еңбек нарығы тұрақты,
онда жұмысқа жалданғандар саны жұмыстан шығарылғандар санына тең ... fU — ... ... адамдар саны, ал sЕ — жұмысын жоғалтатын
адамдар саны ... бұл екі шама тең ... ... = ... ... ... арқылы жұмыссыздықтың ... ... ... = L—U, яғни ... ... саны ... ... жұмыссыздар санын азайтқанға тең.Бүл fU = s (L-U) ... ... екі ... да L-ге ... ... s (1-U/L) ... түрлендірсек,
U/L = s/s+f
Бүл тендеу U/L жұмыссыздық деңгейі ... ... мен ... деңгейлерінің көрсеткіштеріне тәуелді ... ... ... ... ... жоғары болса, жұмыссыздық та
соншалықты ... ... ... ... қаншалықты жоғары болса,
жүмыссыздық деңгейі соншалықты төмен болады.
Бұл үлгі жұмыссыздық деңгейінің көрсеткіші және ... ... ... ... ... ... арасындағы байланысты көрсетсе
де, ол негізгі сұраққа жауап бермейді: жұмыссыздық сияқты құбылыс неге ... Егер адам кез ... ... тез жұмыс табатын болса, жүмысқа
орналасу деңгейі өте жоғары, ал ... ... ... жақын болар еді.
/ 9, 64-67 беттер/
Шетелдік тәжірибеде жұмыссыздықтың табиғи деңгейін басқаша «NAIRU» деп
атайды. «NAIRU» ... Rate of ... – бұл ... ... үдетпейтін жұмыссыздықтың деңгейі немесе
инфляцияны тұрақтандыратын жұмыссыздықтың ... ... ... ... және оның ... өсуге әсері
2.1. Қазақстандағы жұмыссыздық деңгейіне жалпы талдау
Қазіргі таңда халық санының әлеуметтік жағдайына келер ... ... ... ... ... ... біріне айналып отыр.
Бұл күрделі мәселені ... оның шешу ... мен ... дамуына дол бермеу үшін, ең алдымен Қазақстан Республикасындағы
1991-2012 жылдарға қысқаша талдау ... жөн ... Ол ... ... ... тауып отыр. Бұл кестеде жұмысбастылар, жұмыссыздар саны
және жұмыспен қамтылғандар көрсетілген.
Кесте 2.1. 1991-2012 ... ... және ... саны
| |Экономика|соның ішінде |
| |лық | |
| ... | |
| ... | |
| ... | |
| |мың адам | |
| | ... ... ... |жұмыссыздық |
| | ... | | |
| | | ... |өз ... | |
| | | ... ... | |
| | | | ... | ... |7 716,2 |7 716,2 |7 389,5 |326,7 |- ... |7 577,8 |7 577,8 |7 210,2 |367,6 |- ... |6 963,4 |6 963,4 |6 594,4 |369,0 |- ... |7 118,2 |6 581,8 |6 029,8 |552,0 |536,4 ... |7 359,8 |6 551,5 |5 466,4 |1 085,1 |808,3 ... |7 489,5 |6 518,9 |4 918,4 |1 600,5 |970,6 ... |7 440,1 |6 472,3 |4 271,3 |2 201,0 |967,8 ... |7 052,6 |6 127,6 |3 783,0 |2 344,6 |925,0 ... |7 055,4 |6 105,4 |3 354,2 |2 751,2 |950,0 ... |7 107,4 |6 201,0 |3 504,4 |2 696,6 |906,4 ... |7 479,1 |6 698,8 |3 863,3 |2 835,5 |780,3 ... |7 399,6 |6 708,9 |4 030,2 |2 678,7 |690,7 ... |7 657,3 |6 985,2 |4 229,6 |2 755,6 |672,1 ... |7 840,6 |7 181,8 |4 469,9 |2 711, 9 |658,8 ... |7 901,7 |7 261,0 |4 640,5 |2 620,4 |640,7 ... |8 028,9 |7 403,5 |4 776,6 |2 626,9 |625,4 ... |8 228,3 |7 631,1 |4 973,5 |2 657,6 |597,2 ... |8 415,0 |7 857,2 |5 199,4 |2 657,8 |557,8 ... |8 457,9 |7 903,4 |5 238,8 |2 664,6 |554,5 ... |8 610,7 |8 114,2 |5 409,4 |2 704,8 |496,5 ... |8 908,3 |8 429,1 ... ... |479,2 ... |8 999,8 |8 526,7 |5 810,4 |2 716,3 |470,6 ... ... ... ... жетістіктерге жетуіміздің себебін ... ... ... ... айтқан еді: «Біз зейнеткерлерімізді ... ... ... келеміз. Халықтың зейнетақылық жинақтаулары тұрақты
түрде көбеюде, оның көлемі 1,1 триллион теңгеден асып түсті. Байқасаңыздар,
алдымызға қойылып отырған міндеттер ... ... ... ... ... нығайту жолында халықтың және сіздер мен біздердің
істеп жатқан шаруамыздың барлығы мемлекетіміздің нығаюы, ... ... ... артуы үшін жасалуда. Жоғарыда ... ... ... ... ... ...... өркендеуінің, сындарлы әлеуметтік саясатымыздың және
тұрақты саяси жүйеміздің тиімділігінің айқын айғағы». / 1, 23-25 ... ... 2.2. ... жылдардағы жұмысбастылар, жұмыссыздар саны және
жұмыссыздық дәрежесі
| |2002 жыл |
| |III ... |2012ж. |
| | |II |
| | ... |
| |2010ж. |2011ж. |2012ж. | ... ... ... ... |8652,8 |8915,6 |9013,1 |8999,8 ... адам | | | | ... ... ... |71,5 |71,9 |72,0 |71,9 ... ... % | | | | ... ... ... мың адам |8171,1 |8443,3 |8540,3 |8526,7 ... қамту деңгейі, %-бен: | | | | ... және одан ... ... ... |67,5 |68,1 |68,2 |68,1 ... | | | | ... ... белсенді халыққа |94,4 |94,7 |94,8 |94,7 ... | | | | ... ... мың адам |5447,2 |5673,8 |5838,8 |5810,4 ... ... халық санындағы |66,7 |67,2 |68,4 |68,1 ... % | | | | ... ... ... ... мың |2723,9 |2769,5 |2701,5 |2716,3 ... | | | | ... қамтылған халық санындағы |33,3 |32,8 |31,6 |31,9 ... % | | | | ... ... мың адам |481,7 |472,3 |472,8 |473,1 ... ... % |5,6 |5,3 |5,2 |5,3 ... ... жұмыссыздар, мың адам |60,1 |64,2 |49,3 |49,1 ... ... ... (15-24 |4,7 |4,7 |3,8 |3,8 ... | | | | ... ... ... ... % |2,1 |2,1 |2,5 |2,5 ... ... ... ... мың |3447,4 |3488,4 |3506,7 |3520,4 ... | | | | ... ... ... |28,5 |28,1 |28,0 |28,1 ... ... % | | | | ... ... ... 2.4. 2012 ... III ... ... ... мәртебесі мен
жынысы бойынша жұмыспен қамтылған халық
| ... ... ... |
| | ... ... |
| |мың ... |мың |үлес |Мың |үлес |
| ... ... ... ... | |% | |% | |% ... қамтылған халық, |8540,3|100,0 |4394,3|100,0 |4146,0|100,0 ... | | | | | | ... ... ... ... ... ... ішінде жұмыспен | | | | | | ... | | | | | | ... ... |4771,1|81,7 ... ... ... тұлғаларда |718,4 |12,3 |349,5 |11,6 |368,9 |13,0 ... ... |349,3 |6,0 |213,1 |7,1 |136,2 |4,8 ... | | | | | | ... ... ... |2701,5|31,6 |1392,3|31,7 |1309,2|31,6 ... | | | | | | ... ... | | | | | | ... ... |182,0 |6,7 |126,4 |9,1 |55,6 |4,2 ... бетінше жұмыс істейтін|2455,7|90,9 |1228,0|88,2 ... ... | | | | | | ... ... |25,9 |1,0 |15,9 |1,1 |10,0 |0,8 ... | | | | | | ... кәсіпорындарының |37,9 |1,4 |22,0 |1,6 |15,9 |1,2 ... (ақы ... | | | | | | ... | | | | | | ... көзі: www.kazstat.kz
Жоғары және орта кәсіптік (арнаулы) білімі барлар 5,5 мың адам, бұл
жұмыспен ... ... 64,6% ... ... ... жоғары
және орта кәсіптік білімі бар жұмыспен қамтылған әйелдердің үлесі жоғары.
Кесте 2.5. 2012 жылғы III ... ... ... және ... ... ... ... ... ... ... |
| | ... |әйелдер |
| |мың ... |мың ... |мың ... |
| ... ... ... ... | |% | |% | |% ... ... |8540,3 |100,0 |4394,3 |100,0 |4146,0 |100,0 ... ... | | | | | | |
| ... ... ... | | | | | |
| ... |2545,4 |29,8 |1166,7 |26,6 |1378,7 |33,2 |
| ... ... |262,6 |3,2 |127,3 |3,0 |135,3 |3,3 |
| орта ... |2713,1 |31,8 |1386,1 |31,5 |1327,0 |32,0 ... | | | | | | |
| ... ... |644,7 |7,5 |409,7 |9,3 |235,0 |5,7 |
| ... орта |2187,1 |25,6 |1201,1 |27,3 |986,0 |23,8 |
| ... ... |166,2 |1,9 |93,1 |2,1 |73,1 |1,8 |
| ... ... |21,2 |0,2 |10,3 |0,2 |10,9 |0,2 ... көзі: www.kazstat.kz
2012 жылғы III тоқсанда жұмыссыздар саны (табысты жұмысы болмаған, оны
үздіксіз іздеген және оған ... әзір ... 15 және одан ... ... 472,8 мың ... құрады және өткен жылдың тиісті кезеңімен
салыстырғанда 0,5 мың адамға немесе 0,1% ... ... ... ... III тоқсанда – 5,3%) құрады.
2010-2012 жылдардың жұмыссыздық деңгейлері
Пайызбен
Дерек көзі: www.kazstat.kz
Ағымдағы жылғы III тоқсанда жұмыссыз ерлердің үлесі 39,3%, ... – 60,7% ... ... ... саны 286,8 мың ... ... бұл
ерлердің санынан 100,8 мың адамға (54,2%-ға) ... 2.6. 2012 ... III ... ... және жасы бойынша жұмыссыз
халық
| ... ... ... |
| |мың ... ... |
| ...... | |
| | |% | | |
| | | |мың ... ... | | ...... |ық |
| | | | |% | ... |
| | | | | | |% ... |472,8 |5,2 |186,0 |4,1 |286,8 |6,5 ... | | | | | | |
| ... ... | | | | | | ... | | | | | | ... |49,3 |3,8 |18,6 |2,7 |30,7 |5,1 ... |89,7 |6,4 |42,1 |5,7 |47,6 |7,2 ... |90,4 |6,4 |37,4 |5,2 |53,0 |7,6 ... |60,1 |5,9 |21,5 |4,4 |38,6 |7,4 ... |44,9 |4,4 |15,7 |3,1 |29,2 |5,7 ... |44,8 |4,5 |15,2 |3,1 |29,6 |5,8 ... |53,0 |5,3 |14,2 |2,9 |38,8 |7,5 ... |33,4 |6,0 |14,1 |5,5 |19,3 |6,5 ... |7,2 |3,0 |7,2 |4,4 |- |- ... ... ... ... III тоқсанда жұмыссыздардың жалпы санындағы жастардың (15-24
жастағы) үлесі 10,4% немесе 49,3 мың адамды құрады. Жастар (15-24 ... ... 3,8% (2011ж. III ... – 4,7%) ... ... өте ... әсер ... тағы бір мәселе –
жұмысшылардың еңбекақысы болып отыр: 2012 ... ... ... ... ... 106620 ... болды. Атаулы жалақы индексі 2011 жылғы маусымға
114,7%, ал нақты жалақы индексі 109,5% ... деп ... ҚР ... баспасөз қызметі. Өңірлік бөліністе ең жоғары жалақы Атырау
облысында белгіленді – 183,3 мың ... бұл ... ... 1,7 ... ... ... Қазақстан облысында мұның шамасы
71,6 мың теңгені құрады, бұл ел бойынша орташа деңгейден 32,8%-ға төмен.
2.2.Қазақстандағы ... ... ... ... ... Қазақстан Республикасы бойынша елдің әлеуметтік – экономикалық
дамуында тұрақты экономикалық өсуге, ... ... ... ... ... ... экономикамызды дамыту, соның
нәтижесінде ... ... ... паш ету, ... және ... шашпай-төкпей, ұрпақтан-ұраққа аман-есен табыстау мақсаттары
қаралған. Ал экономикалық өсудің негізгі мақсаты – халықтың материалдық әл-
ауқатын көтеру және ... ... ... ету ... ... және ...... экономикалық және әлеуметтік түсініктер.
Жұмыссыздық неге көп, неліктен осылай болып отыр дегенде, кейбір ... ... ... ... ... қамтамасыз етілуінің
экономикалық тетіктердің әлі де ... ... ... ... мол. ... қамту қызметі адамдарды ... ... ... жаңа жұмыс орындарын жасағаны үшін
ынталандыруға бағдар беру керек.
Қазақстан ... ... ... ... ... жүзеге асырады:
-Бағалау жағдайын және тұрғындарды жұмыспен қамтуын болжау;
-Азаматтарға өзіне қажет ... ... ... ... ... ... ... қажетті жұмысшыларын таңдауды көмектесу;
-Жұмыссыз адамдардың биліктілігін көтеруге, қайта даярлауға, кәсіптік
биімділік ... ... ... ... ... курстарында жұмыссыздарды сол
кәсіпорынға одан әрі жұмысқа орналастыра отырып, біліктілігін қайта көтеру
үшін ... ... ... ... ... ... да ... өткендей, жұмыссыздық –бұл әлеуметтік экономикалық
құбылыс. Қазақстан ... ... ... ... ... ... ... деп мынадай еңбекке қабілетті адамдар саналады: еңбекке
жарамды жасқа жеткен, ... ... емес ... ... ... ... ... табысы) жоқ адамдар. Жұмыспен қамту
орталығында тіркелгендер және осы орган лайықты жұмысты ұсынысын ... ... ... еңбек еткісі келетіндер.
Жұмыссыздық – нарықтық экономиканың әрдайымғы серігі, ол қоғам үшін
нақты ... ... ... да ... бұл үшін ... ... ... Ең алдымен, амалсыз жұмыссыздық кезеңінде,
тұрғындардың жұмыссыз тобы қалайда өмір ... ... ... ... Бұл
кезде қоғам тек адамгершілікпен мейірім ғана көрсетпейді, сонымен бірге,
нақты бір әлеуметтік нәтижеге жетеді:
- ... ... ... бұл әрі қарай дамуға негіз болады;
- уақытша бос жұмысшы күшінің психикалық және табиғи ... ... оның ... ... қосылуына мүмкіндік береді.
Бұл дегеніміз, еңбек ресурстарының экономикалық потенциялы келесі
пайдалану үшін сақталады.
Жұмыссыздарға бірнеше ... ... ... ... ... ... ... жәрдемақы жүйесі арқылы. Бұл жәрдем ақы
мына үш қаржы көзінен ... ... ... жарналары.
2. Жұмысшылардың жарнасы.
3. Бюджет фоциясы.
Сондай-ақ, жұмыссыздық бойынша жәрдем ақы ... ... ... жұмысқа орналаса алмағандар үшін көмек көрсетудің басқа да
формалары бар.
Мысалы, бір жолғы ақшалай немесе натуралды жеңілдіктер қоғамдық
транспортта жүру, пәтер ақы ... ... және ... ... ... өз ... көмектесудің әлеуметтік
бағдарламасын құрады. Бұл ... ... –ақ ... ... ... жоғары студенттерге бағытталған. / 7, 7-12 ... ... және ... ұйымдастыру бойынша мамандардың ... ... ... ... 15 % ... өсуі ... байланысты пайдалы нарықты қол жетпестей етеді.
Еңбек нарығын ұйымдастыру саласында мемлекеттің экономикалық саяси
одағы бар, ол бір ... екі ... ... ... қайта оқыту, жаңа маман дайындау есебінен
ұтымды жұмыспен қамту қамтамасыз етіледі. Жұмысшы нарықтың жаңа талаптарына
бейімделуге мүмкіндік алады;
2. Қайта ... ... ... ... ... ... ... кемітеді.
Елімізде,нарықтық саясатқа көшумен байланысты еңбек ... ... ... ...... орын алған
болатын. Ендігі кезекте адам үшін ... ең ... да ... ... ... шешу ... «Қазақстан – 2030» стратегиялық
бағытымен үкіметіміздің ... ... ... мәселелерінің бірі
болып табылады.
Қазіргі таңда еліміздегі осы мақсатта ... ... ... реттеу мен жұмыспен қамту саласындағы сандық және ... ... ... ... ... ... азаюымен,
жеке меншік түрлері бойынша жұмыс ... ... ... ... ... ... ... еңбек
нарығында шетелдік жұмысшы күшінің басымдылығының төмендеуінің және басқада
факторларымен ... ... бәрі ... келгенде жұмыссыздықтың
сақталуына, халықтың бір бөлігінің әлі ... ... ... ... ... соғып отыр.
Нарықтық экономикасы бар елдерде жұмыссыздық жөніндегі қорғау жүйесін
құру негізінен өзара бағынышсыз екі себепке байланысты.
Біріншісі, өндірістің нарықтық ... үшін ... ... ... – экономикалық құбылыс және барлық жалдамалы жұмыскерлер
жұмыссыз қалу қатеріне ұшырайдыға ... Оның бола ... ... жұмыскерге
немесе кәсіпорынға байланысты емес. Көптеген жағдайда ол ... ... ... ... ... ... отырып, кәсіпкерлер,
жұмыскерлер және үкімет ... ... осы ... ... жөнінде
айрықша қаржы жүйесін құруға тиіс, сөйтіп, бірлесе отырып, жалпы күшпен бұл
қатерге қарсы тұрулары және оны ... мен жою үшін ... ... ... ... ... ... өз азаматтарына «еңбекке құқығын»
қамтамасыз етудегі конституциялық міндеті ... ... ... ... ... конституцияларында бекітілген:
Португалияда, Жапонияда, Испанияда және басқа елдерде.
Жоғарыда көрсетілгендей ... ... ... ... бірі ... ... материалдық көмек көрсету болып
табылады.
Жұмыссыздық жөніндегі жәрдемақыны ... ... көзі ... ... ... ... өздерінің қаржылық аудармасы болып
табылады. Олардың құрылуы мен ... ... қор ... ... болып келеді. Олар жұмыссыздық басқа түскен кезде ... ... ... ... жәрдемақы мемлекеттің еңбеккерлер алдындағы
олардың конституциялық «Еңбекке құқығын» сақтауының нақты ... ... ... Ол, ... ... адам шын ... ... болып шықса
толығымен сақталған болады. Яғни, ол жұмыс іздеп жүрген, жұмыс ... бар және ... оның ... және ... ... ... жұмыссыз адам өзі жұмыс істегісі келмесе және ... ... ... онда ол өз ... ... еңбекке деген конституциялық
құқығынан бас тартқаны және ... ... ... ... өз ... жоғалтады. Жұмыссыздық жөніндегі жәрдемақы еңбек
және жұмысқа қамту саласындағы әлеуметтік шиеленісті ... ... ... Оның еңбек нарығы саласынан тысқары жердегі мүгедектігі
жайындағы ... ... ... жәрдемақы және ... ... ... ... міне ... ... ... керенау саясат деп аталатын жұмыссыздық
жөніндегі ... ... ... ... ... қорғау
жүйесінде алдын-алуға еңбек нарығында белсенді ... ... ... Жұмыссыздықтан қорғау жүйесінде жүзеге асырудың маңыздылығы
жұмыссыздарға ... ... ... ... кем ... ... жұмыссыздықтан қорғаудың жүйесінде бір біріне бағынышсыз
үш түрлі қызмет бағыты бар;
Біріншісіне- жұмыспен қамтуды жаңа жұмыс орындарын құру ... ... ... ...... ... және ... даярлауды (кең білікті
мамандарды даярлау) қаржыландыру.
Үшіншісі – жұмыссыздарға жұмыс іздеуде ... ... ... ... ... ... негізгі қызметтерін анықтай келгенде
оның басты ... бірі ... ... қамтамасыз ету
екендігін атап өту қажет. Бұл өз көрінісін осы ... бір ... ... бір ... деңгейін қамтамасыз ететіндігінен, екінші
жағынан оларға жұмыс іздеуде көмек көрсететіндігінен табады.
Бұл жүйе жұмыспен ... ... бір ... ... ... күнге сенімділік» сияқты материалдық молшылықтың елеулі төмендеуі
сияқты жұмыссыздықтың жатымсыз зардабын азайтады.
Жұмыссыздықтан қорғау жүйесінің қоғамының ... ... ... ... ... жұмыспен қамтылу қорына жалақыдан
аударудың айтарлықтай негізделген нормасы тағайындауда да ... ... аса ... болмауға тиіс, сөйтіп жұмысшы күшінің оның жұмыспен
қамтылған кезіндегі әдеттегі ұлғаймалы ... ... ... ... ... ... жұмыссыздық кезінде оның қарапайым ұдайы өндірісіне
жетерліктей болуға ... ... ... ... ... ... аса ... қызметі – іскерлік треидті сақтау болып табылады.
Жұмыссыздық бойынша жәрдемақының тарихи жүйесі экономикалық дағдарыстар
кезінде жұмыссыздар ... ... ... бір ... ... ... Одан соң ол жүйе дами келе енді ... өзін әртүрлі
экономикалық шайқалыстардан қорғаудың ролін атқаратын болды. Уақытты
қолайлы ... ... ... ... ... ... ... резервтер құрудың негізне айналды. Экономикалық
дағдарыстар кезінде жұмыссыздарға төленетін жәрдемақылар ... ... ... ... ... ... болды. Сөйтіп олар
қоғамдағы белгілі бір ... ... ... және
ынталандырады. Яғни тұтас алғанда олар іскерлік треидтің қатты тербелесін
бәсеңдетеді.
2.3. Еліміздегі жұмыссыздықты азайту ... ... және ... ... ... жасау
Қазақстан халқының жұмыссыздық деңгейін төмендету үшін мына ... ... ... ... ... жұмыспен қамтуға жәрдемдесуге бағытталған
белсенді саясатты жүзеге асыру
- экономикалық өсімді ынталандыру;
- ... ... ... ... ... деген қажеттілікті қанағаттандыру;
- жұмыссыздық пен жұмыспен жартылай қамтылу ... ... ... ... ... мен ... азаматтарды қайта оқыту сапасын
арттыру;
- кадрларды ... ... ... сұранысына сәйкестендіру;
- кәсіпкерлік қызметтер мен өзін-өзі жұмыспен қамтуды қолдау;
-еңбек ... ... ... ... ... қамтылғандардың
еңбек қатынастарын заңдастыру (жариялы ету);
- халықты жұмыспен қамту саласындағы әдістемелік базаны жетілдіру;
- еңбек ресурстарының ... ... ету. / 15, 132-138 ... ... ... ... мақсаттарға байланысты елімізде жұмыссыздық
мәселесіне байланысты бірқатар бағдарламалар қарастылылған. «Қазақстан
2030» бағдарламасынан кейін ... ... мен ... ... ... ... ... жағынан үлкен екінші құжат – Мемлекет
Басшысы өз Жолдауында Қазақстан халқының өмір сүру сапасын арттыру ... ... – 2020» ... ... Бұл ... ... 1,5 млн. қазақстандық жұмыспен қамтылып, кедейлік көрсеткіші 6 %-
ке дейін азайтуға алдыға ... ... ... қамту – 2020»
бағдарламасын 2012 жылы іске асыруға республикалық бюджеттен 62,3 ... ... ... ... 126 мың адам ... іс ... ... – 2020» бағдарламасы үш бағытты қамтиды:
1. Үкімет тегін техникалық ... ... ... ... ... ай сайын жататын жері үшін өтемақы мен шәкіртақыны
өз мойнына алады. Келесі бағыты ... ... екі ... бір ... ... ... тәсілмен ақша табуына жол ашылады. Көшіп ... ... ... жаңа ... ... көтеруге және
психологиялық бейімдеуге қол ұшын береді. ... ... ... ... ... отырысында атап көрсеткендей, жаңа бағдарлама
халыққа шарапатын тигізіп, тиімді бағдарламаға айналуы тиіс. Бағдарламаның
басты бағыты – ... ... ... ... ... ... өз бетінше жұмыспен айналысатындардың, жұмыссыздар мен табысы төмен
отбасылардың көпшілігі ауылды жерлерде тұратынын ескерсек, оның үстіне ... ... ... орындарын құру оңайға түспейтінін есепке алсақ,
ауыл кәсіпкерлігін дамытудың маңызы зор болмақ. ... ... ... – 63,8 мың адам қамтылады, оның ішінде кәсіптік
даярлауға – 50 мың адам, қайта даярлауға – 10,7 мың ... 2,4 мың ... ... көлемі – 17,8 млрд теңгені құрайды. Әлеуметтік
жұмыс орындарына – 16,8 мың адам, жастар ... ... –15,2 мың ... Осы ... ... ... ... несиелеу жүйесі арқылы жүзеге
асады. Түпкі қарыз алушыға үш миллион теңгеге ... ... бес ... ... ... беру ... Кредит бойынша негізгі қарызды
өтеу бойынша 18 айға дейін, алайда кредит мерзімі ұзақтығының үштен бірінен
аспайтын ... ... ... ... ... «Бұл орайда
микрокредиттер ... ... ... ... жабуға және
жылжымайтын мүлік сатып алуға берілмейді. ... ... ... ... ... қатысушылар құратын кредиттік
серіктестіктер де іске тартылатын болады», – ... ... ... ... ... ... ... Г. Әбдіхалықова. Бұған қоса, ... жаңа ... үшін ... ... ... яғни жол ... кәріз, телефон және электр желілерін жүргізу шаралары мемлекет
есебінен өтеледі. Бұл бағыт ... ... ... ... ... ... – 5,9 мың адам өтеді, бұл үшін 311,5 млн теңге
көзделеді, 12,1 млн теңге мөлшеріндегі микрокредитті – 8,1 мың ... ... жоба ... ... ... – 1,2 мың ... – 1,7 млрд ... көзделген.
3. Азаматтардың тұрғылықты жерінде жұмысқа орналасуға немесе жеке
ісімен айналысуға мүмкіндігінің болмауына байланысты жергілікті атқарушы
органдар ... ... ... ... ... ... ... Өз
бетінше жұмыспен айналысушылар, жұмыссыздар және табысы аз ... ... ... ... ... әлеуеті төмен
елді мекендерден көшуі бастапқы кезеңде бір ... ... ... ... ... бір ... басқа ауданға жүзеге асырылады. Бағдарламаның
аталған бағытына экономикалық әлеуеті төмен елді мекендерде тұратын ... ... ... ... не ... жарамды табысы аз
адамдар қатыса алады. Бұл ретте экономикалық ... ... елді ... ... ... ... мен Экономикалық даму
және сауда министрлігі әзірлейтін болады. Соған сәйкес, жергілікті атқарушы
органдар аталған ... ... ... ... әлеуеті
төмен елді мекендердің тізбесін айқындайды. Бұдан соң, экономикалық әлеуеті
төмен елді ... ... ... ... ... комиссиясы бекітеді. Тоқтала кететін жайт,
осы бағытта басқа өңірге жұмысқа орналасу ... ... келу мен ... ... үшін ... ... үй ... тарапынан субсидияланады.
Бұл бағытта қызметтік тұрғын үй құрылысына 14,7 мың Бағдарламаға қатысушы
жайластыруға – 8994,5 млн ... ... ... ... үйге ... инфрақұрылымды дамытуға және жайластыруға – 1780,8 ... ... ... ... 12878 ... ... ...
230,9 млн теңге субсидия берілген.
Әміршілдік экономикадан нарықтық экономикаға ауыртпалықпен өту
бұған дейін осындай ауқымды бізге беймәлім ... ... пен ... ... яғни ... қатынастарға көшуге, экономикалық
реформалауға байланысты көптеген кеңестік ... ... ... ... амалсыздан душар болып отыр. ... ... ... ... ... қоғамдық түңілушілікті туындатады
және қоғамдық тұрақсыздық мүмкіндігін ... ... ... ... төленбеуімен астасқан жоғары жұмыссыздық ... ... ... ... капиталдың болмауынан және
оларды шешудегі әлсіз стратегиялардан туындады. Жете дамымаған ... ... ... ... экономикаға әсер ететін қаржылық
, экономикалық тұтқалар жағдайында көптеген әлеуметтік ... ... ... және ... қамту саласы қауіпті сипаттала бастады. /1,
23-25 беттер/
Қорытынды
Берілген курстық жұмыстың нәтижелеу және қорытындылау ... ... ... ... ... өзіндік ерекшеліктерін сипаттап және
негізгі түйінді жерлерін әсерлей ... ... ...... ... мәселесі, яғни
жұмыссыздық ұғымы, анықтамасы, сипаттамасы, кез келген қоғамдағы ролі мен
тигізетін ... ... ... мен ... ... ... ... жұмыссыздық, маусымдық жұмыссыздық, құрылымдық жұмыссыздық,
ерікті жұмыссыздық, институционалды ... ... ... өсу ... оны ... туралы айтылған.
Сонымен қатар, жұмыссыздық адамзат қоғамында теңсіздік пайда болғаннан
кейін өзінің бастауын ... осы ... ... ... ... мен жылдар бойы айтылған ғалымдардың тұжырымдамалары мен
теориялары да бар. ... әр ... ... ... әр түрлі
түсіндіреді. Мысалы: ... ... ... ... ... ... бір ... еңбекақысының орташа мөлшеріне байланысты анықталады
дейді, ал Д.Рикардо еңбектің өзі мен ... ... ... ... және ... ... бағамен анықталады деп тұжырымдайды, А.Пигу жұмыссыздықты
жұмысшының еркін таңдауы деп ... Джон ... ... ... қамтамасыз етуге болады, ол үшін адамдардың қор ... жоюы ... және ... ... құру үшін ... ... күрделі
қаржыны қарастырған дұрыс.
Жұмыстың екінші бөлімінде – қазіргі экономикалық өтпелі кезеңдегі
дамып келе ... ... ... осы ... ... ... оның ... көрсеткіштері мен сипаттамаларын, болу
себебі мен шешу жолдары толыққанды ашылып, ... яғни ... ... ... ... ... жұмыссыздық
деңгейі және жекелеген облыс, аймақтардағы жұмыссыздыққа талдау жасалынып,
халықты жұмыспен ... ... ... ... ... еліміздегі
жұмыссыздықты азайту мақсатында қолданылатын бағдарламалар ... ... ... 6 ... ... ... ... арналған бағдарламасы, «Жұмыспен қамту –
2020» бағдарламасы және т.б.) ... ... ... ... ... ... еңбекке деген ең жақсы ынтасы,
яғни, ... тек ... оның ... ... нарығы жағдайында ғана іске
асатындығын көрсетті. Еңбек ... ... бұл ең ... жұмыс күшіне
сұраным мен ұсыным.
Осы уақытқа дейін біздің елімізде еңбек нарығы болмады. Мамандарды
қайта дайындаудың тым қарапайым ... ... ... ... тиімсіз
түрде жұмыспен қамтуға жағдай туғызды, өмір сүру ресурстарын бөлуде
теңгермешілдікке жол ... ал ол ... бір ... ... ... ... тежеді. Әкімшілдік-әміршілдік басқару жүйесі жағдайында
мемлекет, жұмыспен толық қамту мәселесін өндіргіш ... ... ... ... ... ... өндіріс салалары мен
аймақтарына бөлу арқылы шешіп отырды, ал ол өз ... ... ... тудырды. Мемлекет жұмыскерлердің белсенділігі мен қозғалысына
қатаң бақылау жасап отырды, олардың өздерінің жұмыс ... ... ... мемлекет белгілеген еңбек нысандарының шеңберінде ғана рұқсат етіледі.
Жалпы жұмыссыздық мәселесі әрқашан болған және ... да. ... ... ... іс-шаралар атқарып жатыр, арнайы
бағдарламалар да ... ... ... ... ... ... ... төмен халыққа көптеген әлеуметтік көмектер көрсетіп
жатыр. ... ... ... ... ... қарастырылуда.
Дегенмен, еліміздегі жұмыссыздықпен күрес саясаты толыққанды жүргізілуде
деп айтуға әлі де ерте.
Пайдаланған әдебиеттер тізімі
1. // «Қазақстан – 2030» ... ... - 2000 ... ... Н.Ә., ... ... ... Қазақстан халқына
жолдауы» // Егемен Қазақстан – 2012
3. Плакся В.И., ...... 2004 ... // ... ... ... ... агенттігі – 2012 жыл
5. Курс экономической теории / под ред Чепурина М.Н., ... ... 2001 ... ... Республикасы Президентiнiң  2007-2012 жылдарға арналған
бағдарламасы – 2007 ж. - 6 сәуір
7. Курасова А.М., ... ... ... ... мәселелері»
// Қазақстандағы мамандар анықтамасы – 2008 ж. - №1
8. Доғалов А.Н., Досмағанбетов Н.С. ... ... ... ... ... Л.Н. ... атындағы ЕҰУ,
2011ж.
9. Мамыров Н.Қ., Тілеужанова М.Ә. Макроэкономика: Оқулық. - ... 2003 ... ... Ә.Н., «Ауыл жастарын жұмыспен қамтуды реттеудің
ерекшеліктері» // ... - 2005 ж. - ... ... Г.Н., ... ... ... // Нұр ... – 2006
ж. - 15 қаңтар
12. Байпақбаев Ж.Ж., «Қазақстандағы макроэкономикалық тұрақтандырудың
ерекшеліктері мен даму кезеңдері» // ... - №7 – 2006 ... ... Қ., ... саясат - Алматы, 2004 ж.
14. Байболова Е.Н., «Халықты жұмыспен ... ... // ... - №4 – 2006 ... Нұрмұхамедова Ш.С., «Жұмыссыздық – кедейшіліктің басты себептерінің
бірі» // ... ... ... ... - №2 (48) - 2005 ... Кенбаева А.А., «Кедейлік және жұмыссыздық: демографиялық ... ... -2006 ж. - ... ... В.Н., ... ... – С-Петербург, 2000 ж.
Интернет сайттары
1. www.kazstat.kz
2. www.goverment.kz
3. www.minplan.kz
-----------------------
Жұмысқа орналасу (f)
Жұмыссыздар
Жұмыс істейтіндер
Жұмысқа шығу (s)

Пән: Экономика
Жұмыс түрі: Курстық жұмыс
Көлемі: 26 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 1 300 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Мұнай өндіруді қарқындыландыру әдістері9 бет
Экономикалық өсудің үлгілері2 бет
7 -арна: кәсіби деңгейі мен шығармашылық шеберлігі50 бет
«Алтын сапа» сапа деңгейі20 бет
«АХҚЗ» АҚ өндірістік қалдықтарының және шығарындыларының аймақтың қоршаған орта компоненттеріне тигізетін антропогендік әсері53 бет
«Сауда - көлік компаниясы» ЖШС кадрлық саясаттың қазіргі жағдайы мен даму деңгейі 58 бет
А витаминінің қошқарлардың өніміне тигізетін әсері21 бет
Автокөліктің қоршаған ортаға тигізетін әсері5 бет
Азық-түлік тауарларының сапасын бақылау. сапа әдістері және деңгейі өнімдердің пестицидтермен ластануы. оларға гигиеналық сипаттама7 бет
Айдың табиғатқа және тіршілікке тигізетін5 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь