Желтоқсан көтерілісі. Көтеріліс хронологиясы

1 Себептері
2 Көтеріліс хронологиясы
3 Куәгерлердің естеліктері
4 Тарихи маңызы
5 Желтоқсан көтерілісі туралы
5.1 Әдеби шығармалар
1986 жылғы желтоқсан көтерілісі.
1986 ж. 16 желтоқсанда Қазақстан компартиясы ОК Пленумы өтті, ОК Бірінші хатшысы Д.А.Қонаев қызметінен босап, орнына осыған дейін Ульяновск облыстық партия комитетінің бірінші хатшысы Г.В.Колбин қойылды.
Қазақстанды басқару тағы да бұрынғы әдіс бойынша шешілген еді. Бірақ бұл жолы жергілікті халық оған көнген жоқ. Қарсылықты қазақ жастары бастады.
Желтоқсанның 17 ертеңгісін партияның ОК орналасқан алаңға жастар жиналды. Демонстрацияны үкімет қарулы күшпен таратты.
Оқиғаға қатысқандарды саяси тұрғыдан қуғындау басталды. 99 адам сотталды, 264 студент оқудан шығарылды. 1987 ж. жазда КОКП Ок қаулысы шығып, желтоқсан оқиғасы қазақ ұлтшылдығының көрінісі ретінде бағаланды. Желтоқсан оқиғасы қоғамның саяси өмірін демократияландыруға серпін берді.
Осы күнге дейін мемлекет желтоқсан көтерілісінің тарихи маңызын түсіруге зор үлес қосып келеді. Көтерілісінің құпиялары толығымен ашылған жоқ.

Газета «Дидар»

Желтоқсан оқиғасы

Қазақстан Республикасы Парламенті Мәжілісінің 26-сәуір күнгі жалпы отырысында депутат Нұртай Сабильянов саяси партиялар мен қоғамдық бірлестіктердің басшылары, Парламент депутаттары, қоғам және ғылым қайраткерлері атынан Елбасына жолданған Үндеуді жария етті Желтоқсан оқиғасы Оған демократиялық және халықаралық стандарттар бойынша саяси әрі құқықтық тұрғыдан жаңаша объективті баға беру барынша қажет етіліп
«Айқараңғысы» – Желтоқсан оқиғасы туралы роман
        
        
1986 жылғы желтоқсан көтерілісі.
1986 ж. 16 желтоқсанда Қазақстан компартиясы ОК Пленумы өтті, ОК Бірінші
хатшысы Д.А.Қонаев қызметінен босап, орнына осыған дейін ... ... ... бірінші хатшысы Г.В.Колбин қойылды.
Қазақстанды басқару тағы да бұрынғы әдіс бойынша шешілген еді. ... ... ... ... оған көнген жоқ. Қарсылықты қазақ жастары бастады.
Желтоқсанның 17 ертеңгісін ... ОК ... ... ... ... ... қарулы күшпен таратты.
Оқиғаға қатысқандарды саяси тұрғыдан қуғындау басталды. 99 адам сотталды,
264 студент оқудан шығарылды. 1987 ж. жазда КОКП Ок қаулысы ... ... ... ... ... ретінде бағаланды. Желтоқсан
оқиғасы қоғамның саяси өмірін демократияландыруға серпін берді.
Осы күнге дейін мемлекет желтоқсан көтерілісінің тарихи маңызын түсіруге
зор үлес ... ... ... құпиялары толығымен ашылған жоқ.
Газета «Дидар»
Желтоқсан оқиғасы
Қазақстан Республикасы Парламенті Мәжілісінің 26-сәуір күнгі жалпы
отырысында депутат Нұртай Сабильянов саяси партиялар мен қоғамдық
бірлестіктердің ... ... ... ... және ... ... Елбасына жолданған Үндеуді жария етті Желтоқсан
оқиғасы Оған демократиялық және ... ... ... ... ... тұрғыдан жаңаша объективті баға беру барынша қажет етіліп отыр.
Нұрсұлтан НАЗАРБАЕВ:
... Күрделі кезеңнің күйбеңімен жүріп,
1986 жылғы желтоқсан оқиғасының
тарихи маңызын толық дәрежеде
бағалап ... ... ... кітабынан)
Әр халықтың тарихында өзінің ұлттық ар-намысын, құқықтары мен мүддесін
қорғап қалуға, өзіндік бет-бейнесін, ... ел ... ... екендігін
көрсетуге ұмтылатын сын сағаттар болады. Егер ұлт ... ... үн ... онда оның болашағы бұлыңғыр болмақ. Ал егер, ... ... ... ... сүрінбей өтсе, басқа халықтардың тарихы көрсеткендей, бұл
сәт, бұл оқиға осы ... ... ... ... ... қалады.
Үстіміздегі жылғы желтоқсанда халқымыз екі ұлы тарихи күнді атап ... ... ... мемлекеттік тәуелсіздік алуының 15 жылдығы
және Қазақстандағы Желтоқсан көтерілісінің (1986 ж.) 20 ... ... ... біз, ... өз деңгейінде атап өтеміз, ал ХХ ... ... аса ... осы ... күнге деген көзқарас,
кеңестік жүйе жағдайында. ... ... мен ... деген
халықтың жұмылған ерік-жігерін алғаш рет нақ осы көтеріліс білдіргеніне
қарамастан, ... ... яғни ... замандағы күйінде қалып
отыр. Желтоқсандықтар ... ... ... үн қата ... Осы ... біз оның ... ғана сөз етіп ... ендігі жерде оның шынайы
мәні, яғни осы ... ... пен ... ... айтатын кез
келді. Халқымыздың, соның ішінде оның орыс тілді бөлігінің тұтас бір тарихи
кезең ... ... осы 15 жыл ... өсіп-жетілген сана-сезімі Желтоқсан
оқиғасына демократиялық және ... ... ... ... әрі
құқықтық тұрғыдан жаңаша объективті баға беруді барынша қажет етіп ... ... ... айыптаулардың, бір жақты әрі жалған баға ... ... ... ... ... ... еді, ал ... таңда уақыттың
өзі оларды толықтай теріске шығарды. Біздің көп ұлтты ... ... сан ... ... ... ... күні оған ... бар.
Сіз бұл оқиғалардың белсенді қатысушыларының бірі Қ. ... ... ... ... оның ерлігін тиісінше жоғары бағаладыңыз.
Ал партиялық-полицейлік режимнен қорықпай, қатыгездікпен жазаланатынын біле
тұрып, ... ... ... мен ... үшін күреске шыққан
жүздеген, мыңдаған, тіпті ондаған мың жігіттеріміз бен қыздарымыздың жаппай
ерлігіне Қазақстан осы 15 ... ... ... неге ... баға
бермеді деген сұрақ көптің көкейінде жүр.
1986 жыл Қарағанды қаласы
Желтоқсан қаћармандары өздерін ... ... ... қақаған аязда
мұздай су шашқанына, өздеріне қарсы иттер, БТР-лер, сапер күректері мен
шоқпарлармен қаруланған милицияның ... ... ... ... мен ... ... салғанына, сондай-ақ, “бейбіт жасақтар”
дейтіндердің темір сыммен, арматурамен соққының астына алғанына, ... ... ... күн ... ... Қазақстанда бір жерде
ашық, бір жерде жасырын түрде халықтың еркі мен мұң-қайғысын жанына жалау
етіп, ... ... ... және ... ... жолындағы күресті жалғастыра берді. Олар денсаулығын, болашағын,
тіпті өмірін де құрбандыққа шалды! Сол кездегі ... ... ... ел ... ... ... Қоғамымыздың озық ойлы бөлігін біз
оларды неге ... ... ... ... мен ... оларды неге
үлгі етпейміз? деген сұрақтар ... ... ... ... ... ... ... Қарағанды,
Көкшетау, Павлодар, Өскемен, Талдықорған, Шымкент және басқа да ... ... ... ... ... орыс ... ... басқа да
ұлттардың өкілдеріне қарсы көтерілмегеніне кәміл сенеміз. Олар саяси және
әлеуметтік әділеттік үшін ... ... және ... елі ... ... мен ... ... мақсат тұтты. Оның үстіне,
Қазақстанның нағыз патриоттары, өзге ұлт өкілдері, оның ... Н. ... И. Г. ... сияқты орыстар және сол сияқты басқа да ... ... ... ... ... және ... ... комсомолдық-партиялық шара қолданылғандар, оқу орындарынан,
жұмыстан ... ... ... ... ... жерінен
көшірілгендер арасында басқа ұлт өкілдері де болды. Қайтыс ... ... С. ... Л. Асанова және басқалар, сондай-ақ, жарақат алған
милиционерлер мен солдаттар баррикаданың қай жағында ... ... да сол ... партиялық режимнің солақай саясатының құрбаны болды.
Бұл жөнінде конституциялық соттың материалдарында бұлтартпас ... ... ... қай кезде болсын интернационализм, ... ... ... ... ... ұлт ... деген құрмет сияқты асыл
қасиеттер тән болып ... ... ... ... ... ... баға беру, сөйтіп, Қазақстанның негізгі этностарының
арасына қағылған ... ... алып ... Сіз ... отырған
саясаттың заңды жалғасы әрі ұлтаралық, дінаралық және қоғамдық ... әрі ... ... асыл ... қол жеткізудің айқын айғағы,
сондай-ақ имандылық пен қайырымдылық актісі, осы ... ... ... және ... ... жалған түсіну салдарынан жаңылыс
басқандардың да ақиқатқа мойынсұнып, ... ... ... Біз бұл ... ... ... қалдырмауға тиіспіз.
Қазақстандағы желтоқсан (1986 ж.) көтерілісі жаңа ... ... ... лагердің тарауына алып келген ұлттар
мен ұлыстардың еркіндікке ұмтылысының бастамасы болды, мұның өзі, түптеп
келгенде, ... ... ... ... ... жол ... Алайда әлем осы өзгерістердің бастауында Қазақстанның
тұрғанын мойындауы үшін біз бұған өз ... ... ... ... баға ... ... Халықаралық қоғамдастықтың көзге көрініп
тұрған фактіні ... ... ... мен ... ... ... бар бұл ... әлем таныған тұлға және
мемлекетіміздің ел ... ... ... Сіз ғана ... деңгейге
көтере аласыз. Біз Сізден осы идеяны қолдап, оны ... ... ... ... Бұл ... шешілу дәрежесі демократиямыз үшін сын
және оның көрсеткіші де, сондай-ақ, қазақстандықтарға патриоттық ... ... ... арналған мемлекеттік бағдарламасын іске асырудың
аса маңызды құрамдас бөлігі болмақ. ... ... да осы ... бар. ... ... ниет қара басымызды күйттеу емес, жастардың
жаппай ерлік пен ... ... ... ... сондай баға
берілуіне қол жеткізу. Біз осыны үлгі етіп өскелең ұрпақтың ... ... ... ... келеді. Осындай аса күшті адамгершілік
және ... ... ... ... жұмылдырғымыз
келеді, сөйтіп олардың қарышты қадам жасап, ерлік істерге ... ... ... ... ... ... 50 елінің қатарына шығуын
қалаймыз.
Құрметті ... ... ... ... атынан Сізден
төменде ұсынылып отырған шараларды қолдауыңызды өтінеміз:
- Өз шешіміңізбен Қазақстандағы 1986 жылғы Желтоқсан көтерілісінің ... ... ... ... өткізу жөніндегі Мемлекеттік
комиссия (бұдан әрі –Комиссия) құру. Бұл Комиссияға жоғары мәртебе ... ... ... ... ... ... спикерлерінің бірін
оның Төрағасы етіп тағайындау. Комиссия құрамына әр түрлі қоғамдық ұйымдар
өкілдерін, депутаттарды, ... ... ... мүшелерін, осы
проблеманы зерттеп жүрген ғалымдар мен ... ... ... ... ... алу, ... патриотизмді насихаттау үшін
Комиссияға халықаралық ауқымда ұйымдастырушылық, ... ... ... ... кешені Жоспарын әзірлеп, Үкіметке енгізуді тапсыру.
Іс-шаралар жоспарын жүзеге ... үшін ... ... ... немесе қосымша бюджеттік түсімдерден жеткілікті қаражат ... ... ... ... ... ... актілерді қарау және
қабылдау, сондай-ақ, ҚазКСР Жоғарғы ... ... ... ... ... ... мен ... қабылдап,
жаппай саяси қуғын-сүргінге негіз болған актілердің күші жоқ деп ... 20 ... ... ... ... ... ақыр ... және лайықты баға береміз деп ... ... ... туған еліміз Қазақстанның болашағы - балаларымыз бен
немерелерімізді ... ... және ... ... деп сенеміз.
Саяси партиялар мен қоғамдық бірлестіктердің басшылары:
Қасымов Ғ. Е. – Қазақстанның патриоттар ... ... Ғ. А. – ... “Ауыл” социал-демократиялық партиясының
төрағасы
Назарбаева Д. Н. - республикалық ... ... ... В. А. – Қазақстанның азаматтық альясының президенті,
Қазақстанның ҮЕҰ конфедерациясының төрайымы
Беляков Г. Ф. - Жетісу ... ... ... төрағасы
Ким А. Г. - Қазақстан корейлері қоғамдық қорының президенті, ҚХА мүшесі
Матаев С. Б. - Қазақстан Журналистер одағының төрағасы
Орсариев А. А. - ... ... ... ... Н. М. - Қазақстан Жазушылары одағының төрағасы
Чернега Т. А. - ... ... ... ... Б. - ... ... объединени “Желтоқсан рухы”
қоғамдық бірлестігінің төрағасы, 1986 жылғы Желтоқсан оқиғасына қатысқаны
үшін сотталушы
Каримов М. А. - Татар-башқұрт қоғамдық және ... ... ... ҚХА ... Парламентінің депутаттары Қадырова З. Ж., Жалыбин С. М., ... ... ... С., ... Е. Ж. – ... ... комитеттерінің
төрағалары, Жолшыбеков А. Р. – “Отан” партиясының парламенттік фракциясының
жетекшісі, Аубакиров Т. О., Айталы А. А., Бурлаков Л. Н., ... А. ... В. Я., ... А. К., Егоров В. Н., Караманов У., Котович В. ... Ә., ... И. Ф., ... Р. Т., ... М., ... ... Алшымбаев З. Ө., барлығы Мәжілістің 55 депутаты, Сенаттың 31 депутаты.
Қоғам және ғылым қайраткерлері
Әлімбаев М. - Қазақстанның ... ... ... ... лауреаты
Әуезов М. М. – ҚР Ұлттық кітапханасының бас директоры, ҚР еңбегі сіңген
қайраткер
Ахмадиев М. А.- ҚР Халық артисі, Ұйғыр театрының ... Т. – ... ... 1986 ... кітаптарының құрастырушы-
авторы
Байбосынов Қ. – Қазақстанның халық артисі
Бельгер Г. К.– жазушы, бірқатар әдеби және ... ... ... Т. Н. - ... ... мәдени орталығының директоры, Қазақстан
мәдениетіне еңбегі сіңген қайраткер
Горкавец А. Н. – ҚР Ғылым академиясының тарих және ... ... ... қызметкері
Есдәулет У. О. - “Қазақ әдебиеті” газетінің бас редакторы, ақын,
Мемлекеттік сыйлықтың лауреаты
Жаманқұлов Т. К. – ҚР ... ... ... ... ... Д. И. – ... мәдениет пен өнер ғылыми-зерттеу институтының
директоры, жазушы, Мемлекеттік сыйлықтың лауреаты
Қайсенов Қ. – ... ... Ұлы Отан ... ... ... ... ... С. А. – ҚР еңбегі сіңген қайраткер
Картаузов Л. М. – Социалистік Еңбек Ері, Ұлы Отан соғысының ... ... Х. К. – саз ... ... ... “Азат” азаматтық
қозғалысының төрағасы, сазгер, 1986 жылғы Желтоқсан оқиғасына қатысқаны
үшін сотталушы
Қойгелдиев М. К. – профессор
Қопабаев О. К. – Д. А. ... ... ... ... ... ... ... С. С. – Ұлттық Ғылым академиясының академигі
Мәмбетов Ә. – Халық Каћарманы, Астанадағы сазды-драма театырының көркемдік
жетекшісі, КСРО Халық артисі, Мемлекеттік сыйлықтың ... М. А. – ... 1986 ... ... ... ... ... шығарған, “Он - олжа” корпорациясының Президенті
Тәттіғұлов А. Ш. – академик, Мемлекеттік ... ... К. Н. - ... ... ... ... Ә. – Қазақстанның Халық жазушысы, Мемлекеттік сыйлықтың иегері
Осман А. А. – ҚХА ... ... ... ... С. Р - ... ... ... М.Ю. Лермонтов атындағы
академиялық орыс драма театрының актёры
Сәбитова Ж. А. - саяси қуғын-сүргін құрбандарының Алматы қоғамының
төрағасы, 1986 жылғы Желтоқсан ... ... үшін ... Д. К. – ... ... ... әлем ... гроссмейстер
Сүлейменов О. О. – ЮНЕСКО-дағы ҚР елшісі, қоғам қайраткері, Халық жазушысы,
Мемлекеттік және ... ...

Пән: Қазақстан тарихы
Жұмыс түрі: Реферат
Көлемі: 7 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 500 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Қазақстан Республикасындағы жер кадастрын нормативті - құқықтық реттеу10 бет
Желтоқсан көтерілісі — 1986 жыл3 бет
Желтоқсан оқиғалары3 бет
Желтоқсан оқиғасының тарихтағы орны18 бет
1836 – 38 ж. Бөкей ордасындағы шаруалар көтерілісі18 бет
1837-1847 жж. кенесары ханның басшылығымен болған көтеріліс10 бет
1837-1847 жылдардағы Кенесары бастаған ұлт-азаттық көтеріліс14 бет
1850-70 жылдардағы ұлт-азаттық көтеріліс49 бет
1870 ж. Маңғыстаудағы көтеріліс23 бет
1916 ж. Ұлт-азаттық көтеріліс жағдайындағы қазақ ұлттық зиялы қауымы13 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь