Экономикалық даму

Жоспары

Кіріспе ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .3


1 Экономикалық дамудың циклдық теориялары ... ... ... ... ... ..5
1.1 Циклдік ауытқу . экономиканың жалпыға ортақ дамуының формасы ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...5
1.2 Экономикалық цикл теориялары ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...12
1.3 Циклдың фазалары. Экономикалық көрсеткіштердің динамикасы ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .15


2 Экономикалық цикл факторлары ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .20
2.1 Экономикалық циклдің ішкі және сыртқы факторлар жүйесі ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..20
2.2 Мультипликатор . акселератор өзара әрекет ету тұжырымдамасы ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...22


3 Қазіргі циклдік дамудың ерекшеліктері ... ... ... ... ... ... ... ... .27
3.1 Циклдік дамудың өзіндік ерекшеліктері ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 27
3.2 Циклге қарсы мемлекеттік реттеу ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..28


Қорытынды ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 32
Қолданылған әдебиеттер тізімі ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .35
Кіріспе

Экономикалық цикл – бұл дағдарыстар арасындағы мерзім және осы кезде оның төрт фазасы ауысады.
Экономикалық цикл өндірістің, инфляцияның және жұмыспен қамтылу деңгейінің өзгеруі. Циклдік өзгерістер автономды инвестициялардың азаюы, мультипликатор әсерінің әлсіреуі, ақша жиыны көлемінің өзгеруі, негізгі қорлардың жаңаруы, т.б. себептерге байланысты.
Қазіргі нарықтық өндіріс бір қалыпты әрі үзіліссіз еместігімен айқындалады.Өндірістің экономикалық өсуі және бір қалыптылығы үнемі оның құлдырауымен қосақтасып отырады. Экономикалық дағдарыс – бұл өндіріс көлемінің кенеттен төмендеуі.
Қазіргі нарықтық маркетингтік зерттеулерді фирма, корпорациялардың кеңінен қолданғандығына қарамастан, олардың ешқайсысы өзінің өндірістік және коммерциялық қызметінің барлық салдарын дәл есептей алмайды. Біріншіден, бұл тауар және ақша қайшылығымен байланысты екендігі белгілі. Қай кезде ақша айналым құралы ретінде қолданғанда, онда айырбас процесі Т-А-Т екі қарама – қарсы актіге үзіледі:
1) сату Т-А болса,
2) сатып алу А-Т болмақ.
Екіншіден, бағалы қағаздардың тауар нарықтарындағы бағалардың үзіліссіз тербелуі осы нарықтағы сұраным мен ұсыным арасындағы диспропорцияның тұрақты пайда болуын байқатады. Егер осы диспропорциялар ұзақ сипатқа ие болса, онда өндіріс пен тұтыну аясында да ұсыныс масштабының сұранымға өзгеруіне алып келеді.
Үшіншіден, бұл капиталдың артық қорлануы. Өндірістің ұлғаюы төлем сұранымымен салыстырғанда тым артық болып келеді.
Қолданылған әдебиеттер тізімі:
1. Әкімбеков.С, Баймұхамедова.А.С. «Экономикалық теория»
Алматы: 2005 ж., 256-бет
2. Қаржы-экономика сөздігі. - Алматы: ҚР Білім және ғылым министрлігінің Экономика институты.
3. Қазақ ұлттық энциклопедиясы, 10 том, 563-бет
4. Дүйсенбиев. Ш. К. «XXI ғасырға кандай экономика мен кіреміз»
Алматы: 2001 ж., 96-бет
5. Орысша-қазақша заңдық түсіндірме сөздік-анықтамалық.- Алматы: Жеті жарғы, 2008 ж., 952-бет
6. Киселева Е.А. «Макроэкономика» Москва: 2005 ж.
7. Н.Ә. Назарбаев «Қазақстан – 2030»
8. Шеденов Ө.Қ. Сағындықов Е.Н. Комягин Б.И. Жүнісов Б.А. Байжомартов У.С. «Жалпы экономикалық теория» Ақтөбе, «А-Полиграфия», 2004 ж., 487-бет
9. Тоқсейітов Р.Қ. Экономикалық сөздік- анықтамалық // Қарағанды : 2006 ж.,84-бет
10. Осипова Г.М. Экономикалық теория негіздері.-Алматы : 2002 ж., 352 бет
11. Ғабит Ж.Х. Экономикалық теория.Астана: 2006 ж., 36-бет
12. "Экономикалық теория негіздері" Санат,Алматы: 2005 ж., 476-бет
13. "Қазақстан экономикасын тұрақтандыру және нарыққа өту бағдарламасы"
Алматы: 2001 ж., 5-бет
14. А.Б.Темірбекова, Қ.С.Байшоланова, Ж.Ж.Бектұрсынова "Экономикалық теория негіздері" Алматы, 2008 ж.
15. Ақша, несие, банктер теориясы: Оқулық. — Алматы: Жеті жарғы, 2011 ж.,185-бет
        
        Мазмұны
Кіріспе.....................................................................
....................3
1 Экономикалық дамудың циклдық теориялары......................5
1.1 Циклдік ауытқу – ... ... ... ... ... ... ... фазалары. Экономикалық ... ... цикл ... ... циклдің ішкі және ... ... ... – акселератор өзара ... ... ... ... ... ерекшеліктері.................................27
3.1 ... ... ... Циклге ... ... ... ... цикл – бұл ... ... ... және осы кезде
оның төрт фазасы ауысады.
Экономикалық цикл өндірістің, инфляцияның және жұмыспен ... ... ... ... ... ... азаюы,
мультипликатор әсерінің әлсіреуі, ақша жиыны көлемінің ... ... ... т.б. себептерге байланысты.
Қазіргі нарықтық өндіріс бір қалыпты әрі ... ... ... өсуі және бір ... ... ... ... отырады. Экономикалық дағдарыс – бұл ... ... ... ... ... ... фирма, корпорациялардың
кеңінен қолданғандығына қарамастан, олардың ешқайсысы өзінің ... ... ... ... ... дәл ... ... бұл тауар және ақша қайшылығымен байланысты екендігі белгілі.
Қай кезде ақша айналым құралы ретінде қолданғанда, онда ... ... екі ... – қарсы актіге үзіледі:
1) сату Т-А болса,
2) сатып алу А-Т болмақ.
Екіншіден, бағалы ... ... ... ... тербелуі осы нарықтағы сұраным мен ұсыным ... ... ... ... ... Егер осы ... сипатқа ие болса, онда ... пен ... ... да ... ... ... алып ... бұл капиталдың артық қорлануы. Өндірістің ұлғаюы төлем
сұранымымен салыстырғанда тым артық ... ... ... да ... ... ... өндіру дағдарысы деп те атайды.
Жоғарыда айтылған мәселелерден экономикалық циклдің мазмұны көрінеді.
Осы себептерге сәйкес бұл ... осы ... ... ... ... ... қарастырылады:
- Экономикалық дамудың циклдік теориялары.
- Экономикалық цикл факторлар жүйесі.
- Қазіргі циклдік дамудың ерекшеліктері.
Бұл тақырыпты таңдап алудың негізгі ... ... ... ... болу ... ... мен ... ауытқуға қарсы
мемлекеттік шараларды ашып көрсету. Әрбір экономист ... ... ... мәселелерді білуі тиіс.
Сонымен бірге, бұл курстық жұмысты жазу барысында түрлі оқулықтар,
журнал мақалалары, статистикалық жинақтар ... ... ... ... ... ... ... – экономиканың жалпыға ортақ дамуының
формасы
Экономикалык даму бір бағыттағы ғана мақсат процесс болып саналмайды,
оған тек алға ... ғана ... ... ... де тән. Оның ... ... сипаты мен экономиканың жұмбақ сыры және мәңгілік ... ... ... ... ... бастап, қолайлы
экономикалық ортадан қолайсыз ... ... ... ... ... ... өзгеру процестері заңдылыққа айналды және экономика барған
сайын циклді сипатқа ие ... яғни оның ... ... ... ... ... ... Дағдарыс - экономикалық циклдің ... ... ... ... ... циклдік себептері:
1) тауарлы өндіріс - экономиканы алдын-ала байыпты түрде болжап ... ... ... ... ... көптігі, сондықтан да
нарықтық экономиканы алдын-ала болжап білудің мүмкін еместігі,
тәжірибедегі олардың тепе-теңсіздігі;
бәсекелестік – ... ... ... өзгерістерді тұрақты
қозғаушы;
өндіріс мүмкіндіктерінің объективті ... ... ... мен ... ... ... циклділігі қоғамдық таңдауда экономикалық драма, ... ... ... ... дамудың бірінші себебі, тіпті ... ... ... ... ... ... үлгідегі экономика алғашқы беттен-ақ
өзін болашақта болуы мүмкін дағдарысқа ... ... ... ортақ (Т
- А- Т) тауарлы қарапайым қозғалысы, ең алдымен кеңістікте және ... ... ... ... Бір ... сату басқа тауарды міндетті
түрде сатып алуы негіз болып ... ... көп рет ... ... алып ... ... ... төлем қызметін ақшамен атқаруда осыған ұқсас қауіпті ... ... ... несиеге сату, соған байланысты борыштарды мерзімінде
төлемеді деп болжайды. Егер сатып ... ... ... ... ... ақша ала алмаған сатушы өндірісті одан әрі қарай жалғастыра алмайды,
сондай-ақ өзінің кредиторымен де ... ... ... ... де тоқтайды. Мұндай болуы мүмкін дағдарыс алғышарттары, нарықтық
экономиканы объективті болжап білуге ... ... ... ... көптігі мен әр бағыттары туындайды.
Жекелеген экономикалық субъектілердің өз пайдаларына қол ... ... және ... ... ... ... ... байланыста болады, сондықтан әртүрлі ... ... ... ... конъюнктура оның баяулауына, тіпті төмендеуіне
әкеледі.
Егер, циклдің бірінші себебі жалпы экономикалық сипатқа ие ...... ал ... 3 ... ... ... деп ... түрде белгілеуге болады. ... ... ... ... ... ... бәсекесі шеңберінде
ресурстарды пайдалануды өзгерту, экономиканы прогрессивті дамытушы болып
саналады, экономикалық мүмкіндіктер мен ... ... жаңа ... ... ... ... ... қозғалысын
түсіндіретін экономикалық өсу теориясына, сонымен қатар экономикалық
динамика теориясына жатады. Егер өсу ... ұзақ ... өсу ... жағдайларын зерттейтін болса, онда цикл теориясы ... ... ... өзгеру себептерін зерттейді.
Экономикалық цикл табиғаты осы уакытқа дейін ең даулы және ең аз
зерттелген ... бірі ... ... Осы ... ... ... өмірдегі циклді кезеңді мойындамайтын,
сол сияқты экономикалық циклда теңіз ағысы сияқты тұрақты деп мойындайтынын
бөлуге ... ... ... ... ... ... жүйегс кездейсоқ әсер етудің (серпіліс немесе ... деп ... ... ... ... ... ... әлемнің бөлінбейтін
"атомы" ретінде қарастырады. Олардың түсінігінде цикл бұл – материалдық
әлемнің ... ... және ... құрылымы. Циклдің құрылымын,
өзара қарама - қарсы әрекет етуші және өзара байланысты екі ... ... ... ... ... сұраныс пен ұсыныстың сәйкессіздігі
көрінетін кезеңнің шарықтауы мен ... ... ... ... ... Цикл ... құлдыраумен алмасқан кезіндегі,
экономиканың үздіксіз ауытқуы болып саналады.
Циклдің басты қасиеті – бұл ұлттық өнімнің (табыстың) ... ... ... ... үш түрі ... ... ... еместігі;
3.Ауытқу (экономиканың ауытқуы түріндегі даму).
Өсу ретінде (табыстар, ЖҰӨ, капитал жұмсау , тұтыну және т.б.) тұрақты
немесе біркелкі емес даму ... ... өсу мен ... ... алмасуы түсіндіріледі.
Құлдырау осыған орай ... ... ... ... Бұдан, ауытқушылықтың қанша түрі бар, сонша цикл да ... ... ... ... ... ... ... капитал жұмсау,
инновация, өнеркәсіптік және т.б. цикл да өмір ... ... ... ... ... ... білдіретін
циклдер де бар. Олардың ішінде - бірнеше жылғы үрдістерді білдіруші немесе
әлденеше ондаған ... (50-70 жыл) ... ... ... ... ... және ... циклда немесе 2-3 жылдық Кичи циклдері; маусымдық -
жарты жылдық ; қысқа мерзімді ... және т.б. ... ... ... ... үш түрін бөліп көрсетеді:
1)Экономикалық жүйеге салыстырмалы сыртқы цикл - кұбылыс;
2)Жалпы экономикаға тән ішкі цикл - ... ... ... ... өту кезіндегі берік және кездейсоқ
құбылыстардың, ішкі және ... ... ... цикл ... ... ... ... (экзогенді) факторлар бұл
циклдердің бастапқы серпінін туғызушы, ал ішкі ... ... ... ... ... ... деп ... (экономикадан тыс) себеп циклдер ішінде ғылыми -техникалық
жаңалық ашу, жаңа жер ... ашу, ... - ... ... ... ... басқадай циклдер бар. Эндогенді себептер ішінен батыс зерттеушілерінің
көпшілігі байлыққа деген сұраныс ... ... ... ... ... ... ... ретінде мультипликатор -
акселератор тетіктері қойылады. Осыдан шығара отырып, циклдерде екі сатыны
көрсетілу шыңы мен ең ... ... екі ... ... ... ... 1. Экономикалық цикл
В – құлдырау, А- құлдыраудың ең төменгі нүктесі, В1- ең ... ... - ... жою, ... ... ... ... сұраныстың төмендеуі, пайданың күрт азайып кетуі, несиелік
сұраныстың қысқаруы және т.б. Көтерілу белгілсрі - ... ... ... ... ... ұсыныс пен сұраныс
жылжымалы, өйткені, соның нәтижесінде, олардың балансында автоматизм жоқ
болса да, ... ... ... ... ... деп ... ... ауытқу себептерін капитал ... ... ... ... оның үстіне капитал жұмсаудың әр ... ... ... әсер ... ... тұтыну және инвестициялық сұраныс,
циклді құрауда шешуші маңызға ие болады. Экономика теориясы, цикл ... да ... ... ... ... ... даму ... сипатта: құлдырау,
өрлеу, қаржылық дағдарыс, жандану, қайта құлдырау, қайта жандану және т.б.
Осы ... ... ... ... ... ... ... экономиканың теңдік жағдайынан ауытқуы. Ауытқудың үш түрі болады:
1.Товарлар мен қызметтер ұсынысының ... ... ... және ... ... Құрал жабдықтарға сұраныстың өзгеруіне байланысты ауытқу;
3.Бір технологиялық өндіру әдісінен екіншісіне көшумен байланысты ауытқу.
Сыртқы (экзогенді) факторларға экономикалық жүйеден тыс ... ... ... өсуі ... ... технологияның толық өзгерісі, саяси
өзгерістер т.б. жатады. Ішкі (эндогенді) факторларға жүйе ішіндегі: тұтыну,
инвестиция, үкімет қызметі т.б. ... цикл – бұл ... ... ... және осы ... төрт ... ауысады.
Дағдарыс тауарлардың артық өндірілуі, несиенің азаюы және процентінің
жоғарылауы арқылы көрінеді. Бұл жағдай ... ... және ... Кәсіпорындардың банкрот болуына әкеледі. ... ... ... ... ... себебінен өндірістің көлемі қысқарады, банктер мен
кәсіпорындар банкротқа ұшырайды;
2.Жалақы төмендейді, жұмыссыздық ... ... ... ... акция курстары төмендейді;
4.Ақшаға сұраныс өседі, пайыз мөлшерлі жалақысы ... ... ... Бұл ... ... төмендеуін қояды,
бірақ өспейді.
Тоқырау фазасының сипаттамасы:
- ... ... мен ... ... ... жағдайында болады.
- Жұмыссыздық жоғары деңгейде болады.
- Ақшаға сұраныс төмендейді, пайыз мөлшерлі ... ... ... ... ұлғайтуға жағдай жасалады.
Жандану фазасының сипаттамасы:
1. Дағдарыстан аман ... ... ... ... ... ... ... Өндірілген тауарлар көлемі мен сапасы
жағынан өндіріс дағдарысының алдындағы дәрежеге жетеді.
2. Инвестициялар өседі.
3. Бағалар көтеріледі, ... ... ... ... ... ... бастайды.
5. Ақшаға сұраныс өседі, пайыз мөлшерлі жалақысы өседі.
Өрлеу фазасының сипаттамасы:
1. ... ... ... ... ... ... Жұмыссыздық деңгейі маңызды түрде қысқарады.
3. Тауарлардың бағасы өседі.
4. Қарыз капиталының ұсынысы өседі.
5. Несиеге ... ... ... ... жаңа ... қарай қадам
басады.
Өндірістің құлдырауы мен қатар инфляция ... ... ... ... ... ... ... монополистік секторы, мемлекеттің қолдауына
сүйеніп, бағаны бұрынғы дәрежеде ұстап қалғаны мен қатар, оны өсіреді.
Қазіргі цикл ... ілім ... мен ... ... ... ... Онда ... цикл ұлттық кіріс пен тұтыну және капитал
жинағының ... ... ... ... Бұл ... тұрақты және
мультипликатор мен акселератормен ... ... ... ... ... кірістің қаншаға өсетіндігін өлшейді. Акселератор
салым өсімінің ... ... ... ... ... ... ЖҰӨ өсімінің қарқыны, сауда көлемі, баға деңгейі, жұмыссыздық ... ... ... әртүрлі көрсеткіштерінің тербелісінің
жиынтығы.
1.2 Экономикалық цикл теориялары
Көптеген экономистердің экономикалық циклдерді түсіндіре алатындай
теория ... ... ... ... ... ... ... экономика циклдерін түсіндірудің неғұрлым түсінікті түрі
К.Маркс берген индустриялық қоғамның макроэкономикасы мен ... ... ... ... "Капиталистік ұдайы өндіріс циклі" маркстік
талдауында, ... ... мен ... ... қайта оралудың жалғастығы
мен төрт сатыдан (фазадан) өтуі беріледі. Дағдарыс, тоқырау, жандану,
өркендеу - ... ... ... ... ... - ... ... тауар ұсыныстарының артып кетуін
сипаттайды, оның экономикалық зардаптары: тауарларды қалыпты ... мен ... ... ... төмен түсуі; тауарға ұсыныстың
азаюы; табыстардың кемуі; жұмыссыздардың күрт көбеюі; банкроттық. Дағдарыс
соңында сұраныс пен ... ... ... ... және ... ... ... (фазаға) өтеді.
Тоқырау - өндірістің құлдырауы тоқталатын және оның өсуіне алғышарттар
жасалатын экономиканың өтпелі жай-күйі болып саналады. Тоқырау кезінде ... ... ең ... денгейде болады; өндіріс шығындары да ... ... ... ... бір ... жинақталып, екіншісінде
инвестиция, еркін ақша капиталы пайда ... ... ... ... ... ... жүзеге асырылады. Негізгі капиталды жанарту,
бұрын да және қазір де циклдер алмасу ... ... ... ... тоқырау жандану, жандану өркендеу, өркендеу кайтадан ... ... ... ... ... жандану пайда болу ... ... ... ... ... әкеледі, сол себептен де жандану
өндіріс аукымының кеңеюіне; жұмыспен қамтылу, пайданың артуына; дағдарысқа
дейінгі деңгейге қайта оралуға; өнеркәсіптегі ... ... ... ... ... деңгейін пайда мен жұмыспен қамтылушылық жоғары ... жаңа ... ... ақыр соңында тағы да капиталдардың
артық шамадан тыс қанығумен, тауарлардың артық өндірілген ... ... бір ... ... ... ... ... өндірілуі, негізгі капиталдың артық жинақталуы
көрініс береді. Өсіп отырған тауар ұсынысы нарықта тағы да ... ... бар ... ... келеді, соның нәтижесінде тағы да
дағдарыс пайда болады.
Еркін бәсекелестік, капитализм ... ... ... ... ... әлеуметтік көзқарастармен шектелген болатын. Олар
дағдарысты туғызушы негізгі жағдайларды, өндірістің қоғамдық сипаты ... ... жеке ... ... ... мен ... ... тұрақты қарама - қайшылық ретінде негіздеген. Индустрия коғамның
субъектілер позициясын жалдамалы жұмыс күші ... ... ... ... ... де ... күшіне тұрақты түрде екпін түсірді.
Сондай-ақ ... ... ... ... экономика, тауарлар
өндірістің экономикалық ұйымдарындағы ішкі ... ... ... ... ... ... жаңа қоғам бітіспес қайшылықты, маңызсыз
негіздер, яғни жаңа экономикалық формаға алып ... ... да , ... ... ... ... астар - экономикалық цикл табиғатын толық
түсіндіре алмады. К.Маркстен басқа, А. ... М. ... ... ... Дж. ... , Дж. ... М.Миллер, И.Шумпетер және басқа көптеген аса
көрнекті зерттеушілердің ... ... ... ... ... ... яғни экономикадағы ауытқушылық процестер теориясын
айрықша атап керсетуге болады. Бұл циклдарды 50 жыл, 10 жыл , 3 жыл және ... ... ... ... ... ... ... және Джо Китчиннің есімдерімен аталған.
Кесте 1. Экономикалық циклдардың типтері
|Экономикалық ... ... ... ... ... | | ... ... ... |2-4 жыл |Алтынның әлемдік қорының ... | ... ... |
| | ... |
| | ... тербелісіне|
| | ... ... ... «орташа |10 жыл |Ақша ... ... | ... ... |
| | ... ... ... |
| | ... ... |
| | ... ... ... Кузнецтің циклдары |18-25 жыл ... ... |
| | ... ... ... | ... ... ... ... |40-60 жыл ... ... күш – ... | ... ... |
| | ... ... |
| | ... ... мен оның |
| | ... ... құрылуы. |
|5. Форрестердің циклдары |200 жыл ... ... мен |
| | ... ... ... ... ... |1000-2000 ж. |Цивилизацияның дамуымен, |
| | ... ... ... |
| | ... ... байланысты. |
Шумпетер экономикалык жүйеде үш циклдің өзара байланысы мен өзара
тәуелділігі көрінеді деп ... ... ... ... экономикалық өмірдің барлық
саласы үшін және нарықтық экономикалық елдер үшін, ... ... ... ... анықтайды. Қазіргі заманғы экономистердің басым
көпшілігі экономикалық циклдің объективті сипатын мойындай отырып, ... оның ... ... - экономикалық зардаптарына әсер
етуші осы құбылыстың ішкі және сыртқы ... ... ... ... ... ... ... циклдің табиғи ... ... ... ... Бірінші кезекке циклдің себепті -
салдарына байланысы емес, оның ... үшін ... ... ... тәсілдерін алға қояды. Осы ... ... ... ... ... мен ... кезектесуі ретінде көрінеді
және бұл істер белсенділік деңгейіндегі тұрақты көрсетулер мен ... деп ... ... ... ұзын толқынды сипаттамалары "өркендеу"
мен "тоқырау" шегініп, жаңа жол тауып, қысқа толқын "буырқаныс", "қысқару",
"құлдырау", ... ... деп ... ... ... Экономикалық көрсеткіштердің динамикасы
Өнеркәсіп циклының ең айрықша белгісі — дағдарыстың фазалары,
сатылары. ... ... ... ... ... белгілі
тауарға, өндіріс өніміне деген сұраныс пен ұсыныс ... ... ... ... ... ... өнеркәсіп
дағдарысының бүкіл бейнесін көрсетейік. Барлық өндірістік тауарларды өзіне
тартқан рынок белгілі бір ... лық ... ал ... ... ... сұраныс азаяды да, соңында мүлдем тоқталады. Бүл
жайсыздық бүкіл рынокқа таралады. ... ... ... ... ... қоры бар, ... кәсіпорындар бүрынғыдай рынокқа тағы да жаңа
тауарларды женелтіп жатады. Бағалар күрт төмендей бастайды. Жағдайды түзету
үшін ... ... ... ... нәтиже бермейді. Көптеген
кәсіпорындар бағаның күрт төмендеуіне төзе алмайды. Олардың ... ... ... ... ... ... және ... беретін мекемелер
жойылады. Рынок шаруашылығы субъектілерінің бір-біріне деген ... ... ... ... есеп ... талап етеді. Кеше ғана
күдік туғызбаған вексельдер бүгін жай, ешкімге керегі аз ... ... ... проценті өседі. Ең ірі ... ... ... тоқтап, фабрикалар жабылады. Көшелерде көптеген ... ... ... ... өзіне-өзі қол жұмсайтындар көбейеді. XIX
ғасырда болған дағдарыстар осындай ... ... толы ... ... 1825 жылы ... ... ... кейін ол 1841 жылы АҚШ-та,
1847 жылы АҚШ, Англия мен ... ... ... 1857 ... ... дүниежүзілік циклдық дағдарыс болып саналады. Одан кейін, ол 1873,
1882, 1990 ... ... ... ... ... ... ... 1900—1901 жылдары болды. Ол бір мезгілде Ресей мен ... ... ... ... қамтыды. Американың металл рыногын
қиратқан дағдарыс әуелі Англия, содан кейін Еуропаны шарпыды. Алғаш тоқыма
өнеркәсібі тоқтады, іле-шала құрылыс, ... ... ... салалары жабыла
бастады. Көзді ашып-жұмғанша дағдарыс барлық еуропа елдерін ... ... ... ... ... ... ол бүкіл дүниежүзілік
дағдарысқа ұласты.
Бағалардың күрт темендеуі мықты ... ... ... ал ... ... өз ... ... санын
көбейтті.
Алайда XIX ғасыр мен XX ғасырдың басындағы дағдарыстар сонымен қатар
одан шығудың жолын да ... ... ... ... бағалардың
бірте-бірте құлдырауы өнімді өткізудің мол мүмкіндігін жасады, болашақта
дағдарыстан шығудың ең ... ... ... түрткі болды. Бірінші
дүниежүзілік соғыстан кейінгі дағдарыс ... ... ... ... ... ... оның сипаты 1929—1933 жылдарда ... орын ... 1929 ... 29 қазандағы "қаралы бейсенбідегі"
орасан зор биржалық ... ... ... ... ... ... ... экономикасында бұрын-соңды кездеспеген бағалардың
төмендеуі, пайданың күрт азаюы, тапшылық, валютаның құнсыздануы етек ... ... ... ... ... ... ұлттық экономиканы
бұл апаттан алып шығатын ... ... ... АҚШ ... іс-шаралар арқылы шығуға пәрменді қадам жасады. Оларға тоқтала
кетейік:
а) Мемлекеттік кепілдігі бар салымдар ... ... ... сақтап
қалу;
б) Долларды 40%-ке құнсыздандыру жолымен қарыз ауыртпалығын
жеңілдету;
в) ауыл шаруашылығы ... ... ... ол үшін ... ... және ... ... монополиялардың құрылуын қолдау, күштеп картелдендіру;
д) коғамдық еңбекті ұйымдастыру арқылы жұмыссыздықпен күрес;
е) жалақыны реттеу.
Мемлекеттің экономиканы реттеу рөлінің ... және ... ... ... өз ... ... Міне ... ғасыр бойы рыноктық
экономика 1900—1901 ... ... ... ... ... шығарған күйзелістерге соқтырмай келеді. Алайда өнеркәсіптік
дағдарыстар 70-жылдардың ортасына дейін проценттік ставкаға, пайдаға,
өндіріс ... мен ... ... ... ... ... кезінде тек
ірі капиталы және үлкен қаржы-қаражаты бар кәсіпорындар ғана ... ... ... ... ... Осымен байланысты ірі кәсіпорындар
дағдарыс жағдайында да жалпы пайда нормасының төмендеуін ... ... Орта және ұсақ ... ... ... ... құралдары мен
технологиясы бар ұйымдар экономикалық жағдайының нашарлауын тұрақтандыра
алмай, көбіне банкротқа ұшырады. Техникалық жағынан ... ... ... ... ... үшін оң процесс, өйткені ол жалпы
өндіргіш күштер деңгейін көтеруге ... ... ... өнімділігінің жалпы
деңгейін кетерудін мақсаты — тауар құнын ... мен ... ... тоқтату. Тоқырау фазасы — дағдарыстан кейін болады, ол ... ... ... деңгейі тұрақты, бірақ дағдарыс алдындағы кезден
әлдеқайда төмен болады. Бірақ жұмыссыздық жоғары. Бірақ ... ... ... ... ... ... ... тұрақты күйде қалады.
Келесі фаза — жандану — өндіріс деңгейі аздап өседі, жұмыссыздық та
қысқарады. Бірте-бірте бағалар ... ... ... ... де өседі.
Тауар рыногында жаңа өнеркәсіп ... ... ... ... ... ... маңызды салалар өзіне жаңа капитал тартып, тың икемділік
көрсетеді. Өрлеу көбіне жанталасқан әрі ... ... ... ... ... ... ... асып түседі. Жұмыссыздықтың азаюы
жалақының ... ... ... ... ... ғылыми-техникалық
прогресті анықтайтын салалардың ... ... күрт ... ... ... ... бірінші кезекте шикізат ресурстарына сұраныс
артып, олардың бағасы көтеріледі. ... ... ... ... ... яғни ... ... Сөйтіп экономика
кезекті сатыға жақындайды.
Рыноктық экономикадағы дағдарыстың абстрактілі ойша ... ... ... ... және ол ... ... ... қызметімен
байланысты. Сатып алу мен сатудың орны мен мезгілінің сәйкес ... ... ... алу ... ... әкеледі.
Дағдарыстың тууының екінші бір себебі, ... ... ... ... ... Кез келген тауар өндіруші оның өнімін сатып
алушының төлеу қабілетінің барлығынша күмәнданады. ... бір ... ... болмауы басқа да үзілістерге жол ашып, айналыс жүйесінің
бұзылуына, ең ақырында, өндіріс процесінің қожырауына әкеліп ... ... цикл ... ... ... ішкі және ... ... жүйесі
Қазіргі экономикалық теория экономикалық цикл себебін сыртқы және ішкі
факторлар ... ... ... ...... ... ... келетін факторлар, оған
жататындар:
а) сұраныс пен ұсынысқа әсер ететін, халық санының өзгеруі;
б) ... жаңа ... мен ... ... өзгерістерге, инвестицияларды көбейтуге әкеледі, жаңа
жұмыс орындарын ашуды және өркендеуді жылдамдатады;
в) соғыстар және басқа саяси ... ... ... оқиғалар
экономикалық циклдер бағытына жиі түрде әсерін тигізеді. Мәселен,
АҚШ-тың ұлттық қарулы күшін ... ... "Ұлы ... ... ... ... ... - экономикалық өзгерістердің неғұрлым түбегейлі сәттері
болып саналады. Қазіргі экономика үш ... ... ... ... қызметіне көңіл аударады.
Кейнс бойынша циклге қарсы реттеу, қор жинау мен инвестициялар
қызметімен ... ... ... ... ... ... пен ... ұсыныстың тепе - теңдік жағдайына ұмтылған сұраныс пен
"жұмыс" істеу қажеттілігіне келіп тіреледі. Мәселен, ... ... ... ... сұраныстың кеңеюі құлдырау кезеңіндегі тепе -
теңдіктің үш тәсілімен: мемлекет шығындарының көбеюімен; ... ... ... ... ... ... ... сұраныс өркендеу кезеңінде, мемлекет " ұстамдылық саясатын"
жүргізіп, қарсы шараларды қолданады. Ол ... ... ... төлемдер мен әлеуметтік бағдарламаларды үнемдеу), салықтар мен
пайыздық ставканың көбеюінен көрінеді.
Қазіргі заманғы мемлекеттік реттеу саясаты монетаризм, яғни ... ... ... ... болжайды. Циклдік экономиканың
жұмыссыздық пен инфляцияның қыспағынан жеңіліс тауып, страгфляциялық дамуы
жағдайларында монетаризм экономиканы ... алып ... ... қиын ... шығу - бұл халықтың ақшалай табыстарын мақсатты
шектеу болып саналады.
Экономикалық ... ... ... ... нарықтың
ерекшеліктерін өткен ғасырдың бірінші жартысындағы өмір сүріп ... ... ... ... ... ХІХ және ХХ ... ... бірде-бірі бұл мәселеге ... өте ... ... циклдық дамудың байланыстылығы, экономикалық процестерге
әсерін ... ... ... себептерін анықтауға ұмтылған әр түрлі
пайымдауларды, түсіндірулер мен болжамдарды кездестіруге болады. Нарық
жағдайында ... ... ... ... экономикалық теорияда
қалыптасқан бірнеше теориялық бағыттар бар.
Кесте 2. Мемлекеттің ... ... ... құралдары
|Құралдар |Тоқырау ... ... ... ... Ақша ... ... |Пайыз мөлшерлі жалақысын |Пайыз мөлшерлі |
| ... ... ... ... |
| ... ... ашық ... бағалы |
| ... ... ... |қағаздарын ашық |
| | ... ... ... ... ... ... ... шығындар|Бюджет шығындарын |
| ... ... ... ... ... |
| ... ... ... ... ... мен ... |Жалақыны өсіру. ... ... ... | | ... ... |Инвестициялық ... ... ... ... |және инвестицияларды |
| ... ... ... |
| ... ... ... | ... ... ... |Шаруашылық |
| ... ... |
| | ... ... ... 1825 жылы ... ... Содан кейін ол 1836 ж.,
1841 ж., 1847 жылы АҚШ, ... мен ... ... ... 1857 жылғы
дағдарыс бірінші дүниежүзілік циклдық дағдарыс болып саналады. Одан кейін
ол 1873, 1882, 1990, 1907 жылдарда ... ... ... ... ... ... ... жж экономикалық дағдарыстар. «Ұлы
тоқырау» атын алған өте терең және ұзақ ... ... ... ... еді.
Сөйтіп, циклдік дамуға осы заманғы жол ... цикл ... ... әр ... ... ... ... әсерлерді
азайтудың әдістерін іздеп табудан тұрады.
2.2 Мультипликатор – акселератор өзара әрекет ету тұжырымдамасы
Акселерация ... ... ... ... Егер ... ... ... беттегі автономиялы
инвестициялар - ұлттык ... ... ... зерттесе, онда акселерация
қағидасы - кері құбылыс - ұлттық табыс өсімін - инвестициялардың өсу әсерін
зерттейді. Бұл ... ... ... процесі және экономиканы көтерудің
бірден - бір негізі болып ... ... ... ... ... ... ... табыс, тұтыну тауарларын өндіруді ұлғайтумен
байланысты сұраныстың өсуін туғызады, бұл ... өз ... ... ... ... сұраныс, яғни 2 құрылым
бөлімдері үшін машиналарға, жабдықтарға, шикізаттарға сұраныстың өсе
түсуіне ... Бұл, 1 ... ... ... ұзақ ... бойы ... ... талап етеді.
Акселерация қағидасы, салалар арасындағы тізбекті тәуелділіктің
күшінен, ... ... ... сұраныс, өндіріс кұралдары немесе
инвестициялық тауарлар өндірісінің неғұрлым күшті ... ... ... ... ... ... ... түпкі сұраныс немесе сату көлемінің өскендік
нәтижесі болып саналады.
Екіншіден, орта капитал коэффициенті, сол ... ... ... мен ... ... ... ... бұл себептер, қазіргі, әсіресе соғыстан кейінгі
экономикадағы құлдыраудың шамалы ... ... ... ... ... ... жиі түрде бағалы қағаздар нарық
және қаржы дағдарысы формасында несие нарықта көрініс берді.
Индустриалды экономикаға тән дағдарыстар тұтастай ... ... ... жаңа ... реттеуді жасауға көмектесетін
технологиялық талдаулар экономиканың циклдік дамуын талдаудың ... ... ... ... 70- ші ... ... жартысы қазіргі заманғы нарықтық
шаруашылықтың дамуына жаңа жойқын төңкеріс әкелді. Іс ... ... ... ... қамтыған мұнай дағдарысы кең етек ... ... ... ... ерекшелігі, мұнай және мұнай өнімдеріне
әлемдік бағалардың өсуі ілесіп, ... тыс ... ... жүруімен
сипатталды.
Бұл құрылымдық дағдарыстар жекелеген салалардың дамуы арасындағы
диспропорция туындайды, созылмалы сипатта және ... ... ... да ... келе ... азық - түлік, энергетикалық, шикізат дағдарыстары соңғы он
жылдықта валюта жүйелеріндегі және ... ... ... ... ... шаруашылық дамуының жалпы суреті дәстүрлі
схемалармен сәйкес келмейтін болды. Құрылымдық дағдарыстар неғұрлым ... ала ... ... ... ғаламат саяси процестер әсерін
молырақ тигізетін болды. ... ... және ... ... мен
социалистік жүйенің құлауы, "ислам" факторы деп ... ... ... құру ... қарама - қайшылықты процестердің өсе түсуі және
т.б. бөліп көрсетуге болады.
Акселерация коэффициенті, өз кезегінде, капиталдың өсуі ... мен ... өсуі ... ... анықтайды.
Мультипликатор мен акселератор өзара әрекеті өнімдер өндіру мен
табыстардың үздіксіз және ... ... ... Бұл ... ... егер тәуелсіз немесе автономиялы ... ... онда ... соған сәйкес шығарылатын өнімдердің өсуін
туғызады. Өнімдерді шығаруды ұлғайту ... ... ... ... - еркін туындату) капитал жұмсаудың пайда болуымен ілесіп
жүреді.
Аталмыш модельдің ... ... ... ... ... ... ... тұрады. Табыстың өсуі, өз кезегінде,
тутыну тауарларына ... ... өсуі мен ... ... ... акселераторды, төмендегі формула арқылы, инвестицияларды
тұтынуға деген сұраныс немесе ұлттық табыстың ... ... ... ... = ... жерде А - акселератор
И- инвестициялар
Д - табыс (немесе тұтыну сұранысы)
Т - инвестициялар жүзеге асырылған ... егер ... ... өсуі 1995 жылы және 1994 ... ... онда ... 1996 жылы ... асырылған болады
немесе
А =
Экономикалық циклді зерттеген экономистердің бәрі де ... ... ... ... ... ... оның шынайы түрде
көрінуі туралы мәселедегі акселерация ... ... ... ... қалуда. Мәселен, Самуэльсон, мультипликатор мен
үйлесімді Акселерация қағидасы кумулятивті дефляцияны ... ... ... деп ... алғанда, Акселератор әсері экономиканың ... ... ... бөлінбейтін элементі ретінде
қарастырылады. Өркендеудің басталуы, жинақтау сондай ... ... ... ... орай ... жаңа негізгі қорларын кұру үшін,
капиталды тиімді инвестициялау мүмкіндігі туады. Көтерілу, орта ... ... ... ... орта мерзімдік циклдердің
шиеленісуімен қоса қабаттасып ... өмір ... ... ... ... ... болған төмендету толқыны, өз негізінде жетілдірілген техниканы жасау
саласындағы ізденіс және капиталды өнеркәсіптік қаржылы ... ... ... Осылардың барлығы жаңаша өркендеу үшін
алғышарттар жасайды және ... ... ... жаңа ... ... ... ... циклдік дамудың ерекшеліктері
3.1 Циклдік дамудың өзіндік ерекшеліктері
Қазіргі кезде циклдық дамудың өзіндік ... бар. ... ... ... ...... революцияның әсерінен
және мемлекеттің экономикалық ролінің өсуімен ... ... тым ... және тереңдей түсті, сонымен қатар депрессия фазасы
ұзақтығының ұлғаюымен ерекшеленеді. Мұндай құбылыстар 1974 – ... ...... жылдардағы экономикалық дағдарыстар кезеңінде байқалды. Бұл
құбылыстар көптеген индустриалды – дамыған елдердің ... ... ... ... жаңа ...... пайда болды.
Дағдарыс құбылысының инфляциямен қосылуы страгфляция деп аталады. ... ... ... ... ... қауымдастықтағы көптеген елдерде
экономиканың салалық ... ... ... ... ... ғылым сіңіргіш жаңа салалар – прибор
құрау, робот құрау қарқынды дамуда, екінші ... ... ... ... ... тоқыма және т.б. құлдырады, бұл олардың техникалық,
технологиялық артта қалуымен ... ... ... ... дағдарыс деп аталады.
Циклдік теорияны жасауда айрықша орынды Николай Дмитриевич Кондратьев
(1892 – 1938жж.) алады. Ол ... ... ... ... ... болған. Экономика институты ғылыми кеңесінің мәжілісінде ... 6-шы ... ... «Конъюктураның үлкен циклдары» баяндамасы ... атақ ... ... ... нәтижесі осы атпен 1928-ші жылы
шыққан кітаптабаяндалды. Экономикалық циклдардың 7 -11 ... ... ... ... басқа да 48 – 55 жылға созылатын ұзақ циклдардың бар
екендігі белгілі бола ... ... Н.Д. ... мынадай үлкен
циклдарды қарастырды. Ол қоғамдық өндірістің технологиялық базасының
радикалды өзгеруімен және оның ... ... ... түсіндіріледі.
Кесте 3. Өрлеу мен құлдырау жылдары
| ... | ... |
| 1789 – 1814 жж. | 1814 – 1849 жж. |
| 1849 – 1873 жж. | 1873 – 1896 жж. |
| 1896 – 1920 жж. | ... ... ... екі ... қолданылады:
ұзақтығы немесе циклдың мерзімділігі; оны қозғаушы циклдар, бұл соңғысы ... ... ... мен ... ... – ала ... Осы
критерийлерге сәйкес циклды классификациялаудың белгілі ... Н.Д. ... ... ... ұзақтығы 40-60 жылға созылған
ұзын толқынды циклдар. Оның басты қозғаушы күші – ... ... ... және оның ... ... ... ... американ экономисі С.Кузнецтің (1901-1983жж.) циклдары және
олардың ұзақтығы 20 жылмен шектеледі. Ал ... ... - ... ... құрылымының жылжуы болып табылады.
3. Жеке шаруашылық циклдары. Бұл 1 ... ... 12-і ... ... қамтиды және инвестициялық белсенділіктің тербелісіне байланысты
өмір сүреді.
3.2 Циклге қарсы мемлекеттік реттеу
Циклдік ауытқулар ... әр ... ... мен реттеу
проблемаларын туғызады. Тұтастай алганда реттеудің неокейнсиандік және
неоконсервативтік екі бағыты ... ... - ... сұраныс бағдарлану болып саналады,
мақсаты - тұтастай ... ... ... ... ... — салық — бюджет және несие - ақша саясаты, мемлекеттің рөлін
бағалауды ынталандыру.
Неоконсерватизмнің ... - ... ... ... -
жекелеген фирмалардың қызметі үшін ынта туғызушы (микроэкономика), реттеуде
басымдықтар несие - ақша және салык - ... ... ... ... ... да бір ... жақтастары, бастапқы айқындама мен бағдарламаға
қатысты, циклдік ауытқулар тігісін жатқызу проблемаларын ... ... ... үшін ... ... мемлекеттің басқару иелігіндегі
құралдарымен түрліше ... ... ... ... кейнсиандық
рецепте жақтастары бюджет саясатына (басты ... бұл - ... ... ... азаюымен байланысты) және салық саясатына,
экономиканың жағдайына байланысты салық ставкасымен айлалы ... ... ... ... рецепте ақша және несие проблемаларына үлкен ... ... ... ... неоконсервативтік саясат, акша массасы
көлемі мен оны реттеуді басты мәселе етіп ... ... ... арқа
сүйейді.
Осы тұжырымдама арасындағы түбегейлі айырмашылыққа қарамастан, өзара
ортақ түсінік қалыптасқан. Біріншіден, мемлекет циклдік ауытқулар ... ... ... ... экономикалық тұрақтылыққа қол
жеткізу және оны ұстап тұру ... ... ... ... ... ... ... бағытталған мемлекеттің рөлін ... ... ... ... ... ... ... салық ... ... ... ... ... ... беруге, жедел амортизация саясатын
жүргізуге бағытталған болуға тиісті.
Бұл кезендегі несие - ақша ... ... - ... ... ... ... ... мақсаттарды көздейді. Оның мақсаты
қосымша несиелер көмегімен экономикалық өмірді жандандыру болып саналады.
Осы ... ... ... ... жүзеге асырылады және мұндай саясат
берілген несие үшін пайыз ставкасын төмендетуді білдіреді.
Экономикалық конъюнктураны жақсарту кезінде мемлекет, ... - ... ... - ақша саласындағы қайшылықты шараларды, яғни салық ставкасының
көтерілуін, мемлекеттік шығындардың ... ... ... мен ... ... жүргізеді.
Несие - ақша саясаты несие бойынша пайыздық ... ... ... және ... қысқару элементтеріне ие болады.
Тұтастай алғанда, циклдік ауытқуларды ретке келтіру, мемлекеттік
саясат, ... ... ... ... ... ... арттыруға бағытгалған қайшы әрекет ету ... ... Бұны XX ... 80-ші ... ... КСРО - нің
экономикалық дамуынан байқауға болады.
Бұрынғы КСРО - ды экономикалық ... ... ... - әкімшілдік формасынан және өндірісті ұйымдастырудың жоспарлы
әдістерінің қателіктерінен ... дағы өсу ... ... 70-ші жылдардың екінші жартысының
өзінде байқалған болатын, өйткені, индустриялы алдыңғы ... ... ... ... ресурс көздерін сақтай білетін, жоғарғы тасқынды
технологияларды қалыптастыру ... бет ... ... елдің басшылығы
көп материалдар мен көп қуат көздері жұмсалатын және жерасты байлықтарын
өндіруші өнеркәсіпті жедел ... ... ... ... берді. КСРО-
дағы экономикалық дамудың баяулауына, сол кезеңдегі нарықтық қатынастардың
басып тасталуы мен ... ... ... етуі шешуші рөл атқарды.
Дегенмен, ұлттық ... ... ... ... ... емдеу
терапия" стратегиясын тандау нәтижесінде, 1991 жылдан кейін басталды.
КСРО экономикасы 80-ші жылдардың басында ... ... ... жүйесін терең реформалау қажеттілігі, айқын мәлім
болады. Тіпті шаруашылық тетігіне терең реформалық ... ... де, 90-шы ... ... ... ... ... өндірістің
аса терең құлдырауын күтуге болатын еді.
Өкінішке қарай, Ресей, оның ішінде Қазақстанның ... ... ... ... кетті. Бұрынғы Одақтас Республикалардағы 1995
жылғы экономикалық ... 1929 – 1933 ... ... ... ... салыстырып қарағанда, одан да жоғары болып шықты және ел
шамамен алғанда 1995 ... ... ... Тек 2000 жылы ғана ... кейбір өзгерістер мен жандану пайда болды.
Қорытынды
Капиталистік экономиканы қалыптастырудан бастап, қолайлы экономикалық
ортадан қолайсыз экономикалық ортаға дейінгі экономикалық хал – ... ... ... ... және ... барған сайын циклді
сипатқа ие болуда, яғни оның дамуы, циклді, белгілі бір ... ... ... - экономикалық циклдің ... ... ... ... ... ... ... шаруашылығының қозғалысын
түсіндіретін экономикалық өсу ... ... ... ... ... ... Егер өсу ... ұзақ мерзімдік өсу факторлары
мен жағдайларын зерттейтін болса, онда цикл ... ... ... белсенділіктің өзгеру себептерін зерттейді.
Экономикалық цикл – нарықтық экономиканың бір ... ... ... ... ол іскерлік белсенділіктің (өндіріс көлемінің, табыс және
жұмыспен қамтылу деңгейінінің, ... және ... ... ... ... нарықтық экономиканың өзін-өзі реттеу тетігі ... ... ... – бұл ұлттық ... ... ... ... ... үш түрі ... ... біркелкі еместігі;
Ауытқу (экономиканың ауытқуы түріндегі даму).
Еркін бәсекелестік жағдайындағы экономика циклдерін түсіндірудің
неғұрлым ... түрі Карл ... ... ... ... мен ұдайы өндіріске жасаған талдауы болды. "Капиталистік
ұдайы өндіріс циклі" маркстік талдауында, олардың қозғалысы мен ... ... ... жалғастығы мен төрт сатыдан өтуі беріледі.
Дағдарыс, тоқырау, ... ... - ... ... ... ... ... схема, яғни экономикадағы ауытқушылық процестер теориясын
айрықша атап көрсетуге болады. Бұл циклдарды 50 жыл, 10 жыл, 3 жыл және ... ... ... ... ретінде ашқан Н.Кондратьевтің,
К.Жуглердің және Джо ... ... ... ауытқулар себептері әр түрлі көзқарастар мен ... ... ... ... ... ... және
неоконсервативтік екі бағыты бар.
Экономикалық конъюнктураны жақсарту кезінде мемлекет, салық - бюджет
және несие - ақша ... ... ... яғни ... ... мемлекеттік шығындардың қысқаруын, амортизациялық аударымдарды
шектеу мен ... ... ... уақытта зерттеушілер, сыртқы факторлар бұл циклдердің бастапқы
серпінін туғызушы, ал ішкі себептер бұл ... ... деп ... елдерінде 1990-шы жылдары экономиклақ дағдарыстың жаңа типі пайда
болды – бұл ... ... ... ... ... ... ... кешенімен тығыз интеграцияда болғандықтан, бұл ... ... ... ... ... ... ... циклдық дамудың өзіндік ерекшеліктері бар. Олар екінші
дүниежүзілік соғыстың, ғылыми – техникалық революцияның ... ... ... ... өсуімен туындаған. Экономикалық
дағдарыстар тым ... және ... ... ... қатар депрессия фазасы
ұзақтығының ұлғаюымен ерекшеленеді.
Қазіргі таңда ... ... ... ... ... келе ... ... дамыту – біздің еліміздің ... ... Бұл ... ел ... Нұрсұлтан Әбішұлы Назарбаев
Қазақстан халқына ұсынған жолдауында айтады. Біздің салауатты экономикалық
өрлеу стратегиямыз мықты нарықтық экономикаға, мемлекеттің ... ... ... шетел инвестицияларын тартуға негізделеді. Экономиканы
түпкілікті реформалауға бағыт ұстап, біз ... ... ... ... жүргізе білдік, тиісті заңнамамызды жасауға қол ... ... ... нақтылы жұмыс істеп тұрған нарықтық экономика
бар. Экономикаға 30 млрд. АҚШ ... ... ... ... Бұл - өте ... ... Бүгінгі Қазақстанның тұрақты, тиімді
әрі сенімді әріптес екені ... ... ... аян, ... ТМД ... ... бірінші болып, тұрақты ... ... ... ... ету, ... қолайсыз факторларға тәуелді
болмау үшін Ұлттық қор ... ... күні ... ... 5,5 ... Доллар
жинақталып отыр. Ұлтық қорды қоса есептегенде еліміздің алтын – ... ... ... 14 ... АҚШ ... асып ... Осыдан 10
жыл бұрын бұл жайында армандаудың өзі қиын еді.
Қолданылған әдебиеттер тізімі:
1. Әкімбеков.С, Баймұхамедова.А.С. «Экономикалық теория»
Алматы: 2005 ж., ... ... ... - Алматы: ҚР Білім және ғылым министрлігінің
Экономика институты.
3. Қазақ ұлттық энциклопедиясы, 10 том, ... ... Ш. К. «XXI ... ... ... мен кіреміз»
Алматы: 2001 ж., 96-бет
5. Орысша-қазақша заңдық түсіндірме сөздік-анықтамалық.- ... ... 2008 ж., ... ... Е.А. ... ... 2005 ж.
7. Н.Ә. Назарбаев «Қазақстан – 2030»
8. Шеденов Ө.Қ. Сағындықов Е.Н. Комягин Б.И. Жүнісов Б.А. Байжомартов
У.С. ... ... ... ... ... 2004 ж., 487-
бет
9. Тоқсейітов Р.Қ. Экономикалық сөздік- анықтамалық // Қарағанды :
2006 ж.,84-бет
10. Осипова Г.М. ... ... ... : 2002 ж., ... Ғабит Ж.Х. Экономикалық теория.Астана: 2006 ж., 36-бет
12. "Экономикалық теория ... ... 2005 ж., ... ... экономикасын тұрақтандыру және нарыққа өту бағдарламасы"
Алматы: 2001 ж., 5-бет
14. ... ... ... ... ... ... 2008 ж.
15. Ақша, несие, банктер теориясы: Оқулық. — Алматы: Жеті ... ...

Пән: Экономика
Жұмыс түрі: Курстық жұмыс
Көлемі: 30 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 1 100 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Xvi ғасыдағы қазақ хандығының саяи әлеуметтік және экономикалық дамуы16 бет
Аймақтардың экономикалық дамуын мемлекеттік реттеу69 бет
Еңбекші қазақ ауданның әлеуметтік-экономикалық дамуының негізгі бағыттары59 бет
Жапонияның соғыстан кейінгі экономикалық дамуындағы секіріс5 бет
Инфляцияның әлеуметтік экономикалық орны оны тоқтатудың шаралары қр-дағы инфляцияның даму процесі15 бет
Мемлекеттік бюджеттің ҚР-ның экономикалық дамуындағы рөлі7 бет
Мемлекеттік шекараны қорғау ел тыныштығының, ұлт қауіпсіздігі мен экономикалық тұрақты дамуының кепілдігі75 бет
Салықтар елдің орнықты экономикалық дамуын қамтамасыз ету факторы ретінде66 бет
Фирманың әлеуметтік-экономикалық дамуы23 бет
Экономикалық даму туралы15 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь