Менеджмент

Мазмұны

Кіріспе ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...3

1 Менеджменттің теориялық әдістемелік негіздері ... ... ... ... ... ... ... ... ... .4
1.1 Менеджменттің мәні мен қызметтері ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...4
1.2 Менеджменттің даму кезеңдері ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 8
1.3 Қазақстандағы менеджменттің әдістемелік негіздері ... ... ... ... ..12

2 Менеджмент басқару жүйесінің қызмет түрі ретінде ... ... ... ... ... ... ... .14
2.1 Менеджерлік қызмет пен оның тиімділігін жіктеу ... ... ... ... ... ... ... 14
2.2 Менеджменттегі стратегия мен тактиканың ерекшеліктері ... ... ... 17
2.3 Басқару әдіс тәсілдерінің классификациясы ... ... ... ... ... ... ... ... .. 19

3 Менеджменттің халықаралық үлгілері мен стандарттары ... ... ... ... 24
3.1 Менеджменттің шетелдік даму үлгілері ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..24
3.2 Қазіргі заманғы басқару ілімдері ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...29


Қорытынды ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 34

Қолданылған әдебиеттер ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .35
Кіріспе

«Менеджмент» (ағылшын тілінде-manage) «басқару» деген мағынаны білдіреді.
«Менеджмент» түсінігінің анықтамалары өте көп. Жалпы менеджмент деп жеңу өнері ретінде, адамдардың интеллектісін, еңбегін, жүріс - тұрысының уәжін пайдалану арқылы алдына койған мақсаттарына жете алуын айтады.
Мағынасы бойынша «менеджмент» термині «басқару» терминімен ұқсас. Алайда, қазіргі түсінік бойынша «басқару» ұғымынан «менеджмент» ұғымы кеңірек, өйткені ол адамзат қызметінің әр түріне қолданылады. Мысалы, автомобильдің және басқада неғұрлым күрделі техникалық жүйелерді басқару. Ал «менеджмент» термині ұғым деңгейіндегі әлеуметтік экономикалық процесстерді, шаруашылық қызметті, жеке тұлғаны және қызметшілерді басқаруды сиппаттайды [1].
Басқару - мақсатқа жетуге бағытталған іс-қимылдарды ұйымдарды. Менеджмент - өзіне міндетті элементретінде адамдарды басқаруды, әлеуметтік ұйымдар мен құрылымдарды басқаруды, қосатын сәйкес білім облысы бар адам қызметінің сферасы. Менеджмент – бұл нарық жағдайындағы басқару. «Менеджмент» түсінігінің мазмұны бірнеше аспектілермен қарастыруға болады.
• Менеджмент – бұл әртүрлі ұйымдардағы адамдарға жетекші ету қызметінің түрі, функциясы,басқару.
• Менеджмент – бұл басқару функциясын жүзеге асыруға көмектесетін адамзат білімінің облысы. Бұл ғылыми пән.
• Менеджмент – басқару бойынша жұмыс жасаушының әлеуметтік кітабы.
Курстық жұмыстың мақсаты: менеджмент ұғымын жан жақтан қарастыру, менеджмент формаларын қарап шығу, бұл ғылымның даму эволюциясы мен қазіргі заманғы сипаттамасын талдау болып табылады.
Курстық жұмыс мақсатына сәйкес, оның алдына мынадай тапсырмалар қойылады:
- менеджмент ұғымы және мәнiн қарап шығу;
- менеджмент заңдылықтарын қарастыру;
- шетелдерде қазіргі заманда өзекті болып тұрған менеджменттің бағыттары мен көзқарастардың мәнін анықтау;
Зерттеудің объектісі болып менеджменттің ерте заманнан бастап қазіргі кезеңге дейінгі даму эволюциясының ерекшеліктері болып табылады.
Курстық жұмыс кіріспеден, үш бөлімнен, қорытындыдан, қолданылған әдебиеттер тізімі мен қосымшалардан тұрады.
Қолданылған әдебиеттер тізімі

1. Рахимбаев А.Б. и др. Менеджмент : оқу құралы.. – Алматы : Заң әдебиеті, 2006. – 150 б.
2. Сатыбалдыұлы С. Маркетинг және менеджмент негіздері. – Астана :Фолиат, 2007. – 319 б
3. Жакенова Б.и др. Менеджмент негіздері. – Астана :Фолиат, 2007. – 258 б
4. Экономика : 10 томдық. Таймасбаспаұйi. – (Экономика. Әлемдiк классика). Мемлекеттiк сектор, халықаралықбәсекежәне менеджмент теориясы. – Алматы, 2006. – Т. 9. – 471 б.
5. Бердалиев К. Менеджмент: лекциялар курсы / К. Бердалиев. – Алматы : Экономика, 2006. – 238 б.
6. Жәкенова Б. Менеджмент негiздерi : (тест тапсыр.жин.) : оқу құралы / Б. Жәкенова, Э. Тәмпiшева, Ж. Слатова. – Астана : Фолиант, 2008. – 92 б.
7. Жәкенова Б. Менеджмент негiздерi. Астана : Фолиант, 2007. – 258 б.
8. Мамыров Н. К. Менеджмент және нарық, 2006. – 134 б.
9. Ахметов К. Е. Менеджмент негiздерi :оқулық. –Актобе-Орал: А-Полиграфия, 2006. – 519 б.
10. Рахымбаев А. Б. Менеджмент : оқу құралы /А. Б. Рахымбаев, Б. О.Сабатаева, А.Ә. Белгiбаев. – Алматы : Заң әдебиетi, 2006. – 150 б.
11. Т.И. Есполов, Ж.Ж. Сулейменов. Менеджмент – Алматы, 2003
12. Веснин В.Р. Основы менеджмента – М: Триада ЛТД, 1996
13. Виханский О.С, А.И. Назимов “Менеджмент”, 3 – таралым,
14. К.Ғ.Ахметов “Менеджмент негіздері”, Алматы – 1993;
15. Б.А. Байтанаева “Менеджмент”, оқу құралы, Алматы – 2001;
16. “Нефть и газ”, научно – технический журнал, Алматы
Аль – Пари, №3 – 2005;
17. Экономика и статистика, №6 – 2004;
18. Модин А.А., Горгакова И.Н. Менеджмент: Учебник. М., 2010
19. Дятлов В.Р. Основы кадрового управление персоналом. А ., 2009
20.Сорокина А. Кадровая политика и управление. М., 2008
        
        Кіріспе
(ағылшын тілінде-manage) деген мағынаны білдіреді.
түсінігінің анықтамалары өте көп. ... ... деп жеңу ... ретінде, адамдардың интеллектісін, еңбегін, жүріс - тұрысының уәжін пайдалану арқылы алдына койған мақсаттарына жете ... ... ... ... ... ... Алайда, қазіргі түсінік бойынша ұғымынан ұғымы кеңірек, өйткені ол адамзат қызметінің әр түріне қолданылады. Мысалы, автомобильдің және ... ... ... ... ... басқару. Ал термині ұғым деңгейіндегі әлеуметтік экономикалық процесстерді, шаруашылық қызметті, жеке тұлғаны және қызметшілерді басқаруды ... ... - ... ... ... іс-қимылдарды ұйымдарды. Менеджмент - өзіне міндетті элементретінде адамдарды басқаруды, әлеуметтік ұйымдар мен құрылымдарды басқаруды, қосатын ... ... ... бар адам ... сферасы. Менеджмент - бұл нарық жағдайындағы басқару. ... ... ... ... қарастыруға болады.
· Менеджмент - бұл әртүрлі ұйымдардағы адамдарға жетекші ету ... ... ... ... - бұл ... ... жүзеге асыруға көмектесетін адамзат білімінің облысы. Бұл ... ... ... - ... ... ... жасаушының әлеуметтік кітабы.
Курстық жұмыстың мақсаты: менеджмент ұғымын жан жақтан қарастыру, менеджмент формаларын қарап шығу, бұл ғылымның даму ... мен ... ... ... ... ... табылады.
Курстық жұмыс мақсатына сәйкес, оның алдына мынадай тапсырмалар қойылады:
* менеджмент ұғымы және мәнiн қарап шығу;
* менеджмент заңдылықтарын ... ... ... ... ... ... ... менеджменттің бағыттары мен көзқарастардың мәнін анықтау;
Зерттеудің объектісі болып менеджменттің ерте заманнан бастап қазіргі кезеңге дейінгі даму ... ... ... ... ... ... үш ... қорытындыдан, қолданылған әдебиеттер тізімі мен қосымшалардан тұрады.
1 Менеджменттің теориялық ... ... ... мәні мен ... - ... ... функцияларын, механизмін рационалды пайдаланудың көмегімен нарықтық жағдайларда қойылған мақсаттарға қол жеткізуге бағытталған кәсіптік әрекеттің дербес түрі.
Менеджмент - ол ... ... ... Ол ... білдіреді:
- фирманың тұтынушылық сұранысқа бағдарын;
- өндірістің тиімділігін жоғарылатуға ынталану (минималды шығындар мен максималды нәтижемен);
- шаруашылық ... ... ... ... ... ... мен ... тұрақты түрде түзету;
- әрекет ететін фирманың соңғы нәтижесіне бағытталу.
Менеджменттің ... әр ... көз - ... ... ... олардың әрбіреуі басқару ғылымын зерттеу пәнінің жаңа қырларын ашады:
- менеджмент белгілі бір ... ... ... ... ... түрі ... ... менеджмент үрдіс ретінде анықталады, оның мәні мен мазмұны оның функцияларында көрінеді: жоспарлау, ұйымдастыру, уәж, ... ... ... ... ... ... иерархиялық ұйымдастырушылық құрылым ретінде қарастырылады;
- менеджмент басқарумен айналысатын адамдардың категориясы ретінде қарастырылады;
- ... ол ... ... ол ... ... пәні әр-түрлі тізбектерінде және басқарудың әр түрлі деңгейлерінде материалдық құндылықтарды өндіру саласында басқарушылық қатынастар болып табылады (олардың мәні, жүйесі мен ... ... ... - ... ... ... зерттеу, басқарылатын және басқаратын жүйелердің бірлігі мен арақатынастылығы.
Басқарудың негіздерін зерттеу кезінде теориялық және әдістемелік келісімдер болып табылады: ... ... ... ... ... ... басқа ғылымдардың категорияларына сүйенеді - экономикалық, әлеуметтік, психологиялық, ұйымдастырушылық - құқықтық.
Өндірісті басқарумен ... ... ... ... ... демек, өндірісті басқару әлеуметтік басқарумен қабысады, жалпы оның негізін құрайды. Сипатына байланысты өндірісті басқару қатынасы жеке аралық, жүйе аралық және ... ... ... ... ... ... ғылыми танымның келесі әдістері пайдаланылады:
- зерттеу объектісін бақылау;
- объект ... ... ... ... және ...
- талдау мен синтез құралдары бойынша зерттеулер;
- индукция және дедукция;
- ... және ... ... ... ... және ... ... эксперименттерді жүргізу;
- логикалық және математикалық формаларды үлгілеу.
Менеджменттің мақсаты мен міндеттері - ... ... ... ... ... ... персоналдың алдыңғы қатарлы әрекетін басқаруға мүмкіндік беретін нақты білімдер мен тәжірибелік машықтарды дағдыландыру, ғылыми негізделген шешімдерді ... ... ... ... ... ... басқаруға үйрету. Менеджменттің негізгі қалыптары мен тәжірибелік жабдықтарын әрбір ... ... ... ... ... пән ретінде экономикалық ғылымдар жүйесіне жатады, онда үш негізгі топ ... ... ... және ... ... өндірістік қатынастарды зерттейтін жалпы экономикалық ғылымдар (экономикалық теория, экономикалық ... ... ... ... ... ... жеке ... (функцияларын) және экономиканың макро-, мезо- және микро деңгейлерінде ... ... ... ... ... ... ғылымдар (менеджмент, қаржы, бухгалтерлік есеп, экономикалық талдау, еңбек экономикасы және ... ... ... ... олар ... экономиканың жеке салалары мен субсалаларында өндірістік қатынастардың ерекшеліктерін, нақты саланың заңдылықтары мен қарқындарын зерттейді ... ... ... немесе фирманың экономикасы).
Менеджментті зерттеу объектісіне байланысты экономиканың арнайы да, салалық та ғылымдарына жатқызуға болады.
Жалпы теориялық тұрғыдан менеджмент экономикалық пәндердің жалпы ... ... ... ... ... мүмкіндік беретін келесі негізгі функцияларды атқарады:
1) ғылыми функция - шаруашылық ... ... ... мен ... ... ... ... - экономиканы басқару заңдылықтарын ойластыруға, әр түрлі экономикалық үрдістердің күрделі ... ... ... ... ... болжамдайтын функция - менеджментте шешімдерді қабылдау үрдістері кезінде экономикалық болжамдар мен ықтималдылық көрсеткіштері, ғылыми-техникалық прогресстің қарқындары мен ... ... ... ... және т.б ... ... ... тәжірибелік функция - экономикалық үрдістердің ... ... ... ... идеяларды жүзеге асыру жолдарын, экономикада инновациялық технологиялардың ... ... ... негізгі мақсаттары мыналар болып табылады: кәсіпорынның табыстылығын қамтамасыз ету; кадрлық потенциалды тиімді пайдалану; ішкі және сыртқы нарықтарда жұмыс кезінде тәуекелді ... ... ... ... ... мұқтаждықтарын ескеріп, тауарлар мен қызметтерді өндіруді ұйымдастыру;
2) нарықта кәсіпорынның тұрақты жағдайын қамтамасыз ету;
3) персоналдың жұмысын ынталандыру;
4) жаңа ... ... ... ... және игеру;
5) кәсіпорынның дамуының стратегиясын құрастыру;
6) оларды қамтамасыз етудің ... ... мен ... ... ... квалификациясын жоғарылату;
8) шығармашылық белсенділіктің атмосферасын тудыру.
Менеджменттің түрлері - менеджменттің белгілі бір міндеттерін шешумен байланысты басқарушылық әрекеттің арнайы салалары. ... ие ... ... менеджмент келесі түрлерге бөлінеді: стратегиялық, инновациялық, персоналды жабдықтау, өндірістік, маркетинг, сапалық, қаржылық, инвестиционды, дағдарысқа қарсы, халықаралық.
Басқаратын ішкі жүйе ... - ... ... етуінің белгілі бір салаларында шешімдерді қабылдау саласында өкілеттіліктерге ие әр-түрлі деңгейлі басшылар менеджерлер.
Басқарылатын ішкі жүйе ... - кез - ... ... ие өзара байланысқан құрылымдық бөлімшелердің барлық құрамы (цехтер, учаскелер, бөлімдер, секторлар, зертханалар және с.с.) ... ... ... басқарушылық қатынастарды жүзеге асыратыны басқарудың субъектісі мен объектісі арасында өзара әрекеттесу жүзеге асырылады.
Осындай өзара ... ... ... үшін бірқатар шарттарды орындау қажет:
1) басқарудың субъектісі мен ... бір - ... ... ... ... және ... ...
2) басқарудың субъектісі мен объектісі кері байланыс принциптеріне негізделген өз арасында екі жақты өзара әрекеттесуді ... ... ... басқарудың субъектісі де объектісі де нақты өзара әрекеттесуге мүдделі ... ... бірі - ... ... қажетті бұйрықтарды беруге, екіншісі - оларды уақытында және нақты орындауға.
Менеджер - ... ... ... ... ... ... әрекетпен кәсіби тұрғыдан айналысатын маман.
Менеджердің функциялары:
- мақсаттарды ... ... ... ... ... орындауды ұйымдастырады;
- ынталандыру мен коммуникацияны қолдайды;
- жұмыстың нәтижелерін өлшеуді жүзеге асырады;
- өзін қоса, адамдардың ... ... ... үш ... ... ... жоғарғы, орташа, төмен.
Менеджментке деген әмбебап мұқтаждық бизнестің барлық ... және адам ... ... ... қажет күштерін салу объектілерінің айырмашылығына, спецификалық білімдер мен кәсіптік ... ... ... барлық менеджерлер олардың функцияларын орындаудың мүмкіндігін анықтайтын ресурстардың бірдей түрлерімен жұмыс жасайды. Оларға ... ... ... ... мен ... ... жатқызуға болады [3].
Менеджменттің принципі - басқару органдары ұйымның тиімді дамуын қамтамасыз ететін ... ... ... ... ... мен ... ету ... менеджменттің маңызды принциптерінің қатарына келесі принциптер жатады:
- бүтінділік;
- иерархиялық тәртіптілік;
- дамудың мақсаттық бағыттылығы;
- менеджменттің ғылыми ... мен ... ... мен ... оптималды үйлесуі;
- демократизация.
Бірінші принциптер басқарудың әкімшілік басқару мектебінің негізін қалаушысы - Анри Файолмен ... ... ... олар ... ... ... ... жауапкершілік;
- көлденең мен вертикаль бойынша коммуникация;
- жұмыскерлердің потенциалын ашуға мүмкіндік беретін фирмадағы атмосфера;
- жалпы нәтижелерде әрбір жұмыскердің үлестік қатысуын анықтау;
- ... ... ... ... ... жұмысымен қанағаттануын қамтамасыз ететін адамдармен жұмысының әдістері.
Басқару жүйелендірілген ғылыми пәнге және кәсіпке қалыптасқанның алдында көп ... ... өтті және тек ХХ ғ. ғана ... ... ... саласы ретінде танылды. Әрекеттің дербес түрі ретінде басқарудың туындауы мен объективті қажеттілігі еңбектің қоғамдық бөлінуімен, ... ... және ... ... ... негізделген.
Менеджменттің 3 маңызды факторын байланыстырады - мақсат, ... ... ... ... - ... ... басты шарты.Фирманы табыстылықпен,жетістікпен қамтамасыз ететін тиімді менеджмент адамның бейімділігін ... ... ... орта ... ... ал ішкі орта бөлігінде қызметшінің.
Ұйымдағы менеджмент кешенінің құрамы мынадай компоненттерден тұрады: стратегиялық менеджмент,қызметшілерді ... ... ... ... ... ... мен ... басқару, қаржыны басқару (қаржылық менеджмент), материалдық - технологиялық жабдықты басқару, өнімді ... ... ... ... ... ... менеджмент (дамуды басқару), өнім сапасын немесе қызмет көрсетуді басқару.
· Стратегиялық менеджмент - басты стратегиялық шарттарды құру және ... ... ... ... анализ, стратегиялық маркетинг,қызметті стратегиялық жоспарлау,ұйымдық құрылымдарды құру және тұзету, стратегияларды жүзеге асыруды басқару стратегиялық менеджментке жатады.
· Қызметшілерді басқару - ... ... ... Ұйымның барлық мақсаттары адамдар арқылы жүзеге асады.
· Технологиялық процестерді басқаруда машина, аппаратура, механизмдер, сондай-ақ компьютерлер және басқа арнайы құрылғылардың көмегімен ... ... ... ... ... ... ... өндірісті - шаруашылық қызметі қаржыны таратуды тиімділікпен қамтамасыз ету реттеледі.
· Материалдық - ... ... ... ... материалдарды, құрал - саймандарды қажетті өнімдермен жабдықтауды қамтамасыз етеді.
· өткізуді басқару - сыртқы ортаның маниторингісін ... ... ... ... ... ... Жылжымайтын мүлікті басқаруда - эксплуатация, сату, сатып алу, айырбас, жал және жылжымайтын мүлікпен байланысты басқа да ... ... ... менеджменті дамуды басқару, өзгермелі жағдайдағы ұйымның тиімділігін жоғарылату мен сақтау үшін қажет. Жаңа ... ... ... ... және ... ... басқару нарықтық басеке жағдайындағы фирманың бәсекеге тұрақтылығын қолдау үшін міндетті болып табылады.
Басқару - белгілі бір бағыттағы ... ... ... ... ... бір ... келесі жүйеге ықпал жасауы.
1.2 Менеджменттің даму кезеңдері
Еңбектік қызметті ұйымдастыру ... - ... ... ... ... ХIX-XX ғ.ғ. пайда болды. Осы кезеңдегі менеджменттің негізгі бағыттары (мектептер):
Тейлор, Гильберт және т.б. ... ... ... ... еңбектің ұтымдылығы, материалдық қызығушылық тиімділігінің жоғары дамуына әкеледі;
Файоль, ... және т.б. ... ... ... - басқарудың жан-жақты принципі;
Маслоу және т.б. ... ... ... (1930-1950) - адамдар арасындағы қарым - қатынастар;
Аржирис, Маркерттің іс - ... ... - ... мен ... ... адамдық потенциалды максималды қолдану;
Винер, Аккофаның көлемдік мектебі - оқиғаларды компьютерлі математикалық үлгілеу.
Ғасырдағы ... ... ... ... ... бастап) және 1960 жылдары басқару принциптері жабық тип бойынша құрылған. Басқаша айтқанда, жетекшілерді кәсіпорыннан тыс пайда болатын ... ... ... бәсеке, өткізу сұрақтары және басқа да сыртқы мәселелер. Фирма қызметі жабық жүйе тұрғысынан қарастырылды. Қазіргі ... ... ... ... ... ... басқарудың бір түрі қолданылады.
Басқару ғылыми фирманың қызметі сыртқы ортамен байланысты болғанда туындайтын мәселерді шешу амалдарына қоғамның дамуымен, шығарылатын ... ... ... ... өндірістердің өсуімен қадам жасай бастады [4].
Алайда, басқару идеалары өзінің дамуында егер фирманың ... ... яғни ... мен ... ... ... ... ғана максималды пайда алу мүмкін екендігін түсінді, бұл ұтымдылықты адам факторына бейімдеуге әкелді.
ХХ ... ... ... ... ... ... байланысты сұрақтар ешкімді қызықтырмады, дегенмен ХIX ғасырдың басында Роберт Оуэн ... көп ... ... ... ... адамдардың көмегімен жету мәселелеріне арнады. Тұрақ - жай ... ... ... жақсартып, қосымша еңбекақы төлеп, материалды қызығушылықты дамытты. Қоғамның дамуы жүйелі басқаруды талап етті. Англияда өнеркәсіптік революция ... ... ... ... 1911 жылы Фредерик Тейлордың еңбегі жарық көрді. Басқарудың ғылыми пән ретіндегі дамуы алға ... ... ... ... ... ... математика, әлеуметтану облысындағы білімдердің жетістіктерімен байланысты болады.
Эволюция - біртіндеп даму, өзгеру (антонимі революция). ... ... бір - ... ... әйгілі төрт басқару мектебі бар, олар басқарудағы мектептердің төрт маңызды амалдарынан тұрады.
1.Ғылыми басқару мектебі, 1885 - 1920 ... ... ... - ... Тейлор, Френк және Лилия Гилберт. Классикалық мектептің негізін қалаушы болып Фредерик Уинслоу Тейлор саналады. Тейлорға дейін ... ... ... қозғаушысы принцип болды - қанша жасасаң, сонша аласың. Дегенмен бұл амал ХIX ғасырдың басында өзінің қызметін ... ... ... қоса ... ... ... ... алмады. Тейлор еңбекті жеке жұмысшының өз талқылауы алмастыратын көптеген заңдар мен формулаларды, ережелерді шығаратын және статистикалық есеп, өлшеу ... ... ... ... ... ... ұйымдастыруды ойлады. Тейлордың пікірін орындаушы өндіріс процесін толығымен игеруге жағдайы келмеді, әсіресе, ол ... ... ... ... ... ... ... басқарушының рөлі орындаушы не істейді, қалай істейді, қандай көлемде істеу ... ... ... ... ... жұмысын құрамды бөліктерге бөлді. Бөлік қозғалыстарды хронометрлеп, ал жұмыс ... ... ... ... хронометраж жұмыстың өзін ұтымды жасау нәтижесінде барлық мүмкіндіктерді ... ... ... деп ... ... және кей ... еңбек пен демалыс кезектілігін кіргізу керек.
Мысалы, Ф.Тейлор ұсынған әдісті қолдана отырып жұмыс күйінде 12,5 ... ... ... ... маманды жүк тиеуші 47 тонна салмағы бар жүкті тасымалдады [5].
Осылайша, Тейлор тәжірибеде жұмысшының өз ... ... ұзақ ... ұтымды жіберуін анықтап, жұмыстың белгілі бір көлемін тапты.
Тейлордың теоретикалық ... ... ... ... ... Макс ... ... негіздеген қатаң тәртіп жұмыстың неғұрлым тиімді әдісі ... ... ... ... ... жіктелінген жұмыс - қатаң регламентация мен бақылауға негізделген Тейлор - Вебердің теориясына негізделген қозғалыстар болу керек.
Классикалық мектеп үшін ... ... - ... және ... ... Рэнк және ... Гилберт зерттеулері бір үлгідегі болып табылады және ол сағаттар еңбекті ұйымдастыру 17 қол ... ... ... ... ... классикалық немесе әкімшілік мектеп, 1920-1950 жж.
Өнеркәсіптің буырқанған дамуы классикалық мектептің ... көз ... ары ... ... Ұйым ... ғылым теориясында маңызды орын алатын - Анри Файоль. Тейлордың ойларын ары қарай дамытқан болып саналатын француз инженері - Анри ... (1841- 1925), ол ... ... ... ... теориясын жасаған: оның фунцияларын, принціптерін анықтады, басқарудың жоғарғы деңгейінде теориясын дамытты.
жұмысында Файоль алты бағытта ... ... ... ... ... көрсетті:
· Техникалық(технологиялық)қызмет;
· Коммерциялық қызмет(сатып алу, сату, айырбас);
· Қаржылық қызмет (капиталды іздеу және оны тиімді қолдану);
· Қорғаныс қызметі (меншікті жіне жеке ... ... ... ...
· Әкімшілдеу (механизімдерге тікелей ықпал етпейді, жеке құрамға ғана әсер етеді).
3.Адамның қатынастары мен іс - ... ... ... ... жж.
Бұл мектептің көрнекті өкілдері - Мэри Паркер Фольет, Элтон Мэйо.
Белгілі бір даму кезеңдерінен өткен классикалық ... ... ... ... ... өте жақсы игеріп, өзінің мүмкіндіктерін ауқымды дәрежеде жойды. ... ... ... ... жылдар өткен соң өзінің маңыздылығын жоғалтып алды, бұл жағдай бағалы оларды өз қарамағына алатын Жапония Тейлордың тек қана кейбір принциптерін ... ... ... ... басым стратегиясы мамадандыру емес, жан - жақтылық, өйткені ол жапон фабрикаларындағы еңбекті стандарттау мен мамандауға ... ... ... "маманды міндет" орнына қызметшілерді құруды басқару мақсаты қолданылады.
Адамның өндірістік ортадағы іс-әрекетін игерген және еңбектің өнімділігі орындаушының адамгершілігіне, ... ... ... ... ... ... ... деңгейі мен еңбектің өнімділігінің тәуелділігін зерттеу арқылы сол ... ... ... ... Элтон Мэйо осы бағытқа бастама жасайды.
Мэйо жұмыс орнының дайындық деңгейін күшейтті және ... ... ... Сол ... ... ... эксперимент жүргізуші жұмыс орнынан дайындық деңгейін азайтты, дегенімен, өнімділік дайындық деңгейі әсерінен өспейтіндігі орындаушыларға назар аудару күшінен ... ... ... ... Бұдан кейінгі эксперименттер барысында жұмысшылардың жоғарғы еңбекақыға дұрыс адамдық ... ... ... ... ... (Тейлор материалды ынталандыру операциясынан ары барған жоқ).
Тек қана өндірістің ортада ... ... ... әр ... жағдайлардағы өмірдегі адамның іс - әрекетімен көптеген оқымыстылар шұғылданады: Карнеги, Маккензи, ... ... ... Адам ... дамуының бұлбағытында көптеген талданбаған сұрақтар бар. Мысалы, адамның ... ... ... болуға тура келеді.
Машинаға қарағанда адамды оқып - білу, іс-әрекеттік мектеп теориялық сипатқа қарағанда эмпирикалық сипат алады. Дегенмен, ... ... ... бір ... ... мүмкіндік береді.
4.Басқарудың қазіргі теориялары немесе көлемдік қадам (амал), 1950 жылдан қазіргі уақытқа дейін.
Іс-әрекет мектебінің көлемдік өсуі 1950 жылы ... ... ... ... ... ... келді. Мэйомен оның ізін басушылардың көз қарастары Дуглас Макгрегордың еңбектерінде ары қарай дамыды.
Макгрегор орындаушының қызметін жұмыс орнында талдап, ... ... ... орындаушының қозғалыстарын анықтайтын келесі параметрді бақылай алады:
· Бағынушы алатын тапсырмалар;
· ... ... ... ... алу ... ... орындау уақытын болжау;
· Тапсырмаларды орындау үшін қажетті құралдар;
· Бағынушының алатын инструкциялары(ережелер);
· Бағынушының ... ... ... көз ... Өткізілген жұмыс үшін мадақтау мөшері;
· Жұмысшыны жұмыспен байланыста мәселелерге тарту ... ... ... ғылымның дамуы басқару теориясына елеулі салам жасайды. Көлемді әдістер операцияларды зерттеу ... ... ... ... - бұл ... ... мәселелерін ғылыми қолдану.
1.3 Қазақстандағы менеджменттің әдістемелік негіздері
Қазіргі кезде менеджмент жиі ... ... ... ... келе ... ... ... бірі болып отыр. Ол - микро және макроэкономикалық саясаттың негізгі факторларының бірі.
Қазіргі уақытта әлемдік тәжірибе және әлемдік ... ... ... ... ... ... мен практикасына басты назар аударып, зерделеуге бағытталған. Экономикасы дамыған елдер ғылыми - ... даму және ... ашу ... ... ... ... Қазіргі заман экономикасында басқаруға оң жағдайлар жасау барлық иелік етуші жүйелердің тиімді қызмет етуіне ықпал етуде.
Сол себепті шет ... ... ... Қазақстанда да басқару мәселесі мемлекетті, сондай-ақ халықты толғандыратын жалпы ұлттық мәселе болып отыр. ... ... ... ... ... мен басқарушылық шешімдерді қабылдап, әрекетке енгізуді іске асыру жолымен жүзеге асады.
Қазақстан жалпы одақтық халық шаруашылығы ... ... ... болғандықтан, бұл одақтан тек теріс әсер алды. Еңбекті қоғам және аумақ бойынша бөлу саясатында орталықтың республика мен ... ... ... ... ... және жергілікті мүдделер арасындағы қарама - қайшылықтарды шиеленістіріп, табиғат ресурстарының талан-таржаға түсуіне, экономикалық жадғайдың құлдырауына әкеп ... ... да ... ішкі дағдарысына байланысты болатын. Ең бастысы, бұл экономиканың заманауи талаптарға сәйкес келмеуінен болды. Кеңестер жүйесінің соңғы ... ... азық - ... ... алу үшін тұрған кезектер, талон жүйесі, құнсызданған ақша сол кездегі экономикалық ... ... ... ... 1993 ... аяғына дейін еліміздің жеке өз саясаты болған жоқ. Сонымен бірге көптеген елдердің тәжірибесі иелік нысандары ішіндегі ең тиімдісі ... ... ... ... Ол ... ... ... тауар өндірушілерге экономикалық еркіндікті қамтамасыз етеді, өндірушілердің монополизмін жояды, өндірісті тұтынушылар сұранысына тәуелді етеді.
Республикамызда өзгерістер жүргізу үшін белгілі бір ... ... ... ... 1990 жылдың 25 қазанында Қазақстанның мемлекеттік егемендігі туралы декларацияның және 1993 жылдың 28 ... ... ... ... ... ... ... Қазақстан Республикасы Коституциясының (Негізгі Заңы) қабылдануы мемлекетіміздің тарихындағы басты оқиға болды. 1995 жылғы 30 тамызда бүкілхалықтық референдумда ... ... ... ... ... және ... Заңы (1991 жылғы 16 желтоқсандағы) әлеуметтік - экономикалық дамуда басты орын алады [7].
Қазақстан Республикасының Конституциясы экономиканы ... ... ... принциптерінен тұрады. Біріншіден, Қазақстан Республикасының экономикасы ... ... ... ... Мемлекет заң алдында барлық меншік субъектілерінің тең ... ... ... ... жеке меншікке қол сұғуға болмайды. Үшіншіден, мемелекет жеке кәсіпкер қызметінің еркіндігіне кепілдік береді және қорғап, ... ... ... ... ... ... және заңды бәсекелестікті шектеу мен жоюға бағытталған басқа да қызметтерге, заңсыз басымдылықққа ие болуға, тұтынушылардың құқығы мен ... ... ... ... жол берілмейді. Бесіншіден, әкімшілік-аумақтық бірліктер жергілікті істерді өздері басқарады.
Бұл принциптер Қазақстан экономикасын ... ... ... ... ... және республикамыздағы халық шаруашылығының әлеуметтік ұйғарынды нарықтық экономикаға оңтайлы енуін қамтамасыз етеді. Бұлар тек ... - ... ... ғана ие ... отырған жоқ, сонымен қатар Қазақстандағы менеджменттің ұйымдастырылған негізіне тура қатынасы бар. Кәсіпкерлік орта басқарудағы ұымдастырылған ... ... ... ... ... ... ... жүйесінің қызмет түрі ретінде
2.1 Менеджерлік қызмет пен оның тиімділігін жіктеу
Табысты экономиканы құруға байланысты ... XXI ... ... шешу ... ... бір ... ... бірі болып менеджмент табылады. Алдымыздағы жүз жылдық ... ... ... менеджменттің екінші мың жылдықтық ақырғы жылдарында қолданылған жаңалықтар болды.
Қазіргі менеджерлер қызметінің басты міндеттері болып келесі принциптік ... ... ... ... ... ... бас тарту. Барлық компаниялардың жетістігі фирмадан тыс айнымалылардан тұратын және кәсіпорын менеджментіне тікелей әсер ететін сфераға жатқызылылған сыртқы ортаның үнемі ... ... ... - ... ... мен ... ... Басқару жүйелер теориясын қолдану. Басқарудағы жүйелік амал маңызды жағдайларды еске ала отырып шешім қабылдауды қарастырады.
Менеджменттегі жүйелік:
Жүйе - ... ... бір ... ... ... ... элементтердің жиынтығы. Жүйелілік басқарудың барлық элементтерінде болады. Жоспарлауға, бақылауға, ұйымдастыруға, мотивацияға, шешім қабылдауға қолданылатын әр түрлі жүйелер - ... ең ... ... ... іскерлік бекітулер принциптер, рухани байлықтар, ұзақ мерзімді мақсаттардан тұрады.
Компанияның жалпы жоспарлау жүйесі:
Жоспарлау деңгейлері: стратегиялық жоспарлар, тактикалық ... ... ... ... ... маркетинг.
Фирманың жетуге тырысатын көрсеткіштер жүйесі: фирманың өсімі, рентабельділік, төлем қаблеттілік, нарық ... ... ... жетістік факторлар жүйесі: мысалы, өсім потенциалына байланысты өнім таңдау, жоғарғы басекеге тұрақтылыққа байланысты өнімді таңдау.
Фирманың қызметінің ... ... ... шынайылық, сапа, өнімділік, еңбек жағдайы, пайдалылық.
Бақылау мотивациясы жүйесі.
Басқару жүйелері - мақсатқа жету үшін ... ... ... ... ... ... ... Басқару жүйесінің құрамы;
· Басқару субьектілері - басқарушылық құрал жасап обьектіге берушілер;
· Басқару обьектілері - ... ... ... жүйе бөліктерін көрсетуші басқару жүйесінің бөлімі.
Егер басқару субьектісі өз ... ... яғни ... пен ... біртұтас болса, онда біз өздік басқарумен істестік болғанымыз.
Кәсіпорын төмендегі ерекшеліктер сипатталатын ашық жүйе ... ... ... белгілі бір компаненттер көлемінің болуы;
· Құрылым түрінде рәсімделген жүйенің құрайтын элементтеріне байланысы;
· Дүниенің әр түрлі компоненттерінің бір - біріне ... және ... ... ... ... ... Жаңа ... жүйесінің компанеттерінің іздеу ретіндегі пайда болуы;
· ... ... ... нәтижесі ретіндегі жүйенің қасиеті;
· Жүйеге кірмейтін жүйенің өзін басқа құбылыстардың компоненттерінен ерекшелейтін жүйе ... орта ... ... бір ... есебінде болмай, сол жүйеге ықпал етеді.
Жүйенің қағидалық сипаты жүйе ... ... ... мен мақсаттарын сипаттайда.
3. Кәсіпорынның ішкі ортасы өнімді өндіру процесіне тікелей әсер ... ... ... құрылады. Кәсіпорынның құрылымын оның мәдениеті және ресурстарын қызметшілер, олардың білімдері, қабілеттері. Өзара ықпал жасау өнерлері құрайды. ... олар ... ... ақпарат пен басқа ресурстарға байланысты болғандықтан, олар үнемі менеджерлердің бақылауында болмайды.
Ұйым мәдениетін анықтаушы - жұмысшылардың саласы мен іскерлік ... ... іс - ... ... мен ... ... Ол ... құндылықтар жүйесімен негізделеді. Қызметтің барлық жағының тиімділігіне әсер ету себебімен ұйымның тағдыры мен ... ... ... ие ... Басқаруға оқиғалық амал қолдану. Басқарудың оқиғалық принципі іс - ... ... ... жағдайға келе беретін ережелер жоқтығын бекітеді. Басқаруға принциптік амалдардың бар екенін растайды. Нақты бір шешімдерді нақты бір оқиғаға ... ... ... ... ... ... қағидасының мәні. Оқиғалық амал ғылымының бөлігі нақты оқиғалар мен ... ... ... ... ... ... үлкен салым жасады. Оқиғалық амалдың орталық мезеті - ... ... бір ... ұйым жағдайына елеулі ықпал ететінін жағдайлардың жиынтығы. Осы амалды қолдану арқылы басқарушылар нақты бір жағдайда ұйым қызметінің ... жету үшін ... ... ... ... ... ... түсінеді. Ол үшін түрлендіре алатын арнайы амалдар, жалпы процесс біркелкі екендігін көрсетеді, мысалы; барлық ұйымдар өзінің ... жету үшін ... құру ... Бірақ, ұйымдық құрылым жасаудың көптеген амалдары бар - басқару ... көп ... аз түрі ... мүмкін. Ортаңғы және төменгі звенолар жетекшілер шешім қабылдауда қатысудың көп үлесін ... ... ... керсінше жоғары звено жетекшілері ең жаупкершілікті шешімдерді өздері жасауыне болатын құқықты сақтай алады. ... ... ... болу ... ... қажет және басқару амалдары берілген оқиғаға сәйкес және оқиға өзгеруі мүмкін болатындықтан, жетекші ұйымның тиімділігін сақтау үшін ұйымдық құрылымды сол ... ... ... ... ... шешу керек. Оқиғалық амал ұйымның мақсаттарына тиімді жету үшін нақты адамдар мен қағидалардың бір-бірімен байланыстыруға тырысады. Оқиғалық амал ұйымдар мен ұйым ... ... ... әр ... ... амалдың әдістемесін 4 - ші қадамдық процесс ретінде түсіндіруге болады;
· Жетекші өнімнің тиімділігін дәлелдеген мамандар бақылау құрамы бар белгі болу ... ... ... жеке және ... іс - ... ... ... жоспарлау және бақылау әдістерін түсіну;
· Әрбір басқарушылық қағидалар мен әдістерді өзінің мықты және әлсіз жақтары болады немесе ... бір ... ... ... ... болады. Жетекші жағымды, жағымсыз салдарларды алдын ала көре алу керек;
· Жетекші оқиғаны дұрыс түсіну ... ... бір ... ... ... ... ... екендігін анықтау қажет және қандай эффекттің немесе айналымдардың өзгерулеріне әкеліп соғатынын анықтау керек;
· Жетекші нақты адамдарды неғұрлым аз нәтиже беретін ... ... ... алу ... сол себептен болып отырған жағдайларда ең тиімді жолмен ұйымның мақсаттарына ... ... ... ... және ... ... оқиғалық амал жетістігін немесе керісінше жағдайын анықтайды. Ішкі ұйымның ішіндегі ... ... ... - ... ... билік құрылтайлары, жабдықтаушылар, қаржылық ұйымдар және еңбектің ресурстар көздері. Олар тікелей ықпал және жанама ықпал болып бөлінеді.
5. Менеджменттің ... ... ... ... және ұйымның нақты жұмысшылар алдындағы танылымы.
6. Процестік амалды қолдану. Басқару әрбіреуі өзіне өзі процесс ... ... ... ... қозғалыстардың сериясы, процесі ретінде қарастырады. Қозғалыстарды басқару функциялары да ... ... ... ... - бұл функциялар соммасы. Менеджмент белгілі - бір мақсаттарға жету үшін ... ... ... мотивация және басқару процесіне қолданылады.
Басқарушылық еңбектің маңызды функциялары:
1.Жоспарлау ... құру мен ... ... ... ... - еңбектің бөлу және біріктіру, оның ішінде ұйым құрылымын құру, міндеттерді бөлу мен ... ... ... ... тұратын басқару функциясы;
3.Мотивация (ынталандыру) - бұл жұмысшыларды мақсаттарға тиімді жетуге ... - ... ... ... ... ... мақсаттарды бекітуді, қызметті жоспарлауды, жұмысты ұйымдастыруды, мідеттерді бөлуді және қызметшілерді ... ... ... ... ... және ... ... қосады.
2.2 Менеджменттегі стратегия мен тактиканың ерекшеліктері
Менеджменттің стратегия мен тактиканың ерекшеліктеріне байланысты бір тұтас қағидасы жоқ. Бизнес пен менеджмент бойынша ... ... үш ... орталығы бар:
1. АҚШ. АҚШ дүние жүзіндегі басқару инфрақұрылымы ең ірі ел. ... ... ... ... ... ... ... бизнес пен басқару облыстарында 1300-ден жоғары бағдарламалары оның ішінді 600 ... ... бар, ... ... ... фирмалар қызмет етеді, 70 периодикалық шығармалар бар, 10000-нан астам шығармалар басқару мен бизнес бойынша әдебиеттермен негізделген. Бизнестің үш сатылы ... ... ... ... ... ... докторы.
2. Батыс Еуропа. Еуропада менеджерлерді дайындаудың 300 орталығы бар. Магистрлік бағдарламалар дамыған. Әлеуметтік, өндірістік пәндерді , бизнеспен басқару ... ... және ... ... ерекше мән беріледі.
3. Жапония. Жапонияда тек қана 3 бизнес мектебі бар. ... ... өз ... әр ... ... ерекшелігін білуі үшін, фирманы игеру үшін, жоспарлы түрде міндеттерге ауыстыру арқылы қағидасы ... ... ... ... ... ... ... [8].
Менеджменттің жұмыс уақытын қолдануын талдау және жеке еңбегін жоспарлау.
Жетекшінің тиімді ... ... ... күнделікті жұмысымен анықталады. Басқару стилінің құрылуы мен басқарушы қызметінің тиімділігі шешімі маңызды ... ... ... ... ... ... үшін маңызды қадам мақсаттар қызметін қысқа уақытқа да, ұзақ уақытқа да анықтау болып есептеледі. Жетекшімен көзделген ... ... ... керек. Бұл қозғалыстарды ғана анықтамайды, сонымен қатар олардың орындалуына да ықпал етеді. Мақсаттардың құрылуы жетекшілер үшін өз ... ... ... ... ... ... ... болу керек:
· Шынайшылық және нақтылық;
· Қызметтің жүзеге асуына емес ... ... ... бейімділік;
· Нақты мерзімдерге байланысты шектеушілік және өлшемділік.
Басқаруға күн сайын өзінің уақытын қалай мақсатты түрде ... ... ... шешуге тура келеді. Жұмыс уақытын жоспарлау мен ойдағы нәтижелерді байланыстыру өте маңызды. Жұмыс уақытын ... ... ... ... ... түсінікті қолдану керек: күн, апта, жыл. Жоспардың әр кезеңі бөлек қарастырылуы керек.
Әр кезеңдегі ... ... ... ... ... жауап беруі қажет:
· Берілген кезеңнің басты ... ... Ол ... ... ... ... ... міндеттері қандай кезекпен орындалуы қажет?
· Қандай дайындық ... ... ... ... ... ... маңыздыр-ақ болып табылады. Жұмыстың анықталу мақсатын оның маңыздылық кезеңі бойынша анықтайды, ... ... ... ... ... жоспарлайтын күннің басында құрылады.
Менеджерді атты стратегиялық үлгісі.
1. Функционалды талаптар:
Адамдарды түсіну. Психологиялық интуиция - тұлғаның техникалды ерекшеліктері мен жағдайын ... алу. ... ... ... ... ... ... таба біледі. Байланысқа бейімділікті байланыстыруда қолданудағы қабілеттілік; ... ... ... ... ... және ... қабілеттілігі, өзіне жауапкершілікті алуды қалау. Айналадағыларға бейресми ықпал ету қабілеті;
Қазіргі менеджмент негіздерін білу және оларды тәжірибеде ... ... ... ... ... ... Тиімді мотивация. Шешімдерді дайындауды және қабылдауды ұйымдастыру;
- Құзыреттілік. Ұйым ... ... ... мен ... ... ... ... білу.
- Еңбектік және шаруашылық заңдылықтардың негізін білу;
- Оқиғаның дамуын алдын ала көре алу ... ... құра алу ... ... Өзара байланысты ұйымдастыру және оларды тиімді бақылау ... ... ... бөлу, бақылау амалдарын таңдау үшін).
2. Тактикалық негізгілер:
Жеке өмір мен ... ... анық ... жеке ... ... мақсаттарды сезіну ісінің қаншалықты маңызды екенін, өз өмірінің стратегиясына жұмысы қалай енетінін білуіне көмектеседі. Бұл оның ... ... ... ... ... ... өзін-өзі қамтамасыз етуге, ұйымдастыруға және өзін-өзі жетілдіруге тырысу. Резервтерді үздіксіз іздеу мен негізделген жаңалықтарды ... ... ... ... ... ... шешімділігі, бастамашылық. Менеджер өз жұмысында қолдаумен ғана кездеспейді, жеңуге қажетті қарама-қайшылықтармен кездеседі;
- Тиімді ойлау стратегиясына ие болу. Екінші ... алып ... ... ... ... ... ... қабілеттілік;
- Уақытты қолдану, еңбекті ұйымдастыру деңгейінің көрсеткіші;
Ұжымда билейтін адамгершілік деңгейіне қарасты адамгершілік қасиеттері, соның ішінде: іс пен ... ... ... да, өзіне де талап қою, қызметшілерге қамқорлық;
- Менеджерге кінәратсыз физикалық, ... ... ... ... Сервистік қосымшалар:
- Еңбектің жоғарғы мәдениеті және ұйымдастырылуы, жұмыс күштерін бөле білу;
- Басқалардың ойларымен келісе ... ... ... ... асыру;
- Тиімді стратегия мен тактикадан бас тарту, жылдам қайта құрылу қабілеттілігі ретіндегі икемділік;
- Болжанбаған, сәтсіз оқиғалар барысында салқындылықты ... алу ... ... 2500 ... ... 5 жыл бойы игеріп жетекшілердің үйымдағы өз мансабының баспалдағымен көтеріліп, содан кейін құлауының 5 себебін анықтайды:
1.Неғұрлым жоғары ақы ... аса ... ... ақы алу мен жеке ыңғайлылығына жету өздік мақсаты болып қалыптасқандықтан, оларға ұйым мен бөлімдердің жетістігі маңызды емес ... ... ... ... өте ... ... жетпейтін жұмыс столы, кабинеті, машина, үй әдетте олардың мәртебесінің символы ретінде ... ... ... толғандырады. , қамқорлық жасауға адамдардың қажеттіліктері бағытталады, оларды тыңдай алады. Сәтсіздіктегі жетекші барлық игіліктерді мүмкіндік туған бетте өзіне иемденеді.
4.Олар ... ... ... ... ерте ме, кеш пе өзін ... оқшаулайды. Ол қара басының қамынан бос емес, біртіндеп айналадағылармен, бағынушылармен ... ... Оның ... ағымдағы ақпараттан оқшауланғаны жаман белгі.
5.Олар өздерінің ойлары мен сезімдерін жасырады. Бағынушылар жетекшінің көңіл-күйін ... ... ... ... ... ... ... жасыруға тырысады [10].
2.3 Басқару әдіс-тәсілдерінің классификациясы
FTP-ғылыми жетістіктерді технологиямен техникаға енгізу, олардың негізінде өндіріс процесстерін құру, материалдардың, энергия, машиналардың, тауарлар және ... ... жаңа ... ... FTP-ұтымды ұсыныс, өнер табыс, жаңалықтар, жоспарлы, экспериментті, технологиялық талдаулардан тұратын кең түрдегі түсінік, тәжірибелік өндіріс және өнімнің жаңа ... ... ... ... ... ... автоматтандыру мен механизациялау маңызды рөл атқарады. Басқару қызметінде елеулі түрде техникалық процесс енгізіледі, барлық электронды ақпараттық құралдар - ... ... ... селекторлы және теледидарлы хабарлар, байланыс құралдары, көбейтпелі құрылымдар және басқа да ұйымдастыру техникасының барлығы жұмыс уақытын ақпараттың ескіше өңдеуін ... ... ... ... ... 95 мың ... ішкі торабы бар. Компанияның кез келген қызметкерлері ... ... ... ... ... және ... орнына байланыссыз ақпарат жібере алады.
Менеджменттің экономикалық әдістері - экономикалық заңдар, мүдделер мен ... ... ... ... нормалар және нормативтер жүйесін қолдануға негізделген басқару әдістері мен тәсілдерінің кешені.
Экономикалық әдістер кәсіпорынның ... ... сай ... және өндірістің даму тәсілі мен нарықтық негізде алмастыру тәсілі болып ... ... ... артықшылығы нарықтық жағдайда басқару қатынастары, біріншіден, экономикалық қатынастармен анықталып, нәтижесінде мүдделер арқылы мүдделерді ... ... ... менеджмент әдістерінің замануи даму кезеңінің ерекшелігі - кәсіпорын ресурстарының тиімділігі мен үнемділігіне байланысты оның қызметін мадақтауға бағытталуы.
Кәсіпорын қызметінің экономикалық ... ... ... бәсекеге қабілетті өнімнің үлес салмағы;
- өнімнің нақты бір түрлері бойынша рентабельділік нормалары;
- айналым қаражаттарының оралуы;
- еңбек өнімділігі;
- инвестициядан капитал алу;
- ... ... ... ... ... ... жалпы жұмыскерлердің үлес салмағы.
Бұл нормативтер маркетингтік зерттеулер нәтижесі, кәсіпорын өнімінің сапасы мен ресурс ... ... ... болжау және кәсіпорынның ұйымдастырушылық-техникалық деңгейінің негізінде әзірленеді. Экономикалық нормативтер бизнес жоспарға енгізіліп, менеджмент жүйесінің қолданыстағы шағын жүйесіне кіреді [11]. ... ... ... ... ... ... ... есеп менеджмент қызметі мен экономикалық тұтқаны, құралдарды жинақтайды және шығындар мен ... ... ... ... келтіруді қамтамасыз етуге бағытталады;
2) Бағалар мен бағалардың қалыптасуы
Кәсіпорынның экономикалық механизм ... ... ... ... ... мен ... қалыптасуы алады.
Замануи жағдайларда принципі бойынша бағаны ... ... ... ... бұл өндіріс шығындары мен пайда нормаларын есепке ала отырып, баға деңгейін қалыптастыруды болжайды;
3) Қаржыландыру
Қаржы саясатының маңызды тәсілі - ... ... ... қаржы қорарымен қамтамасыз ету;
4) Несиелеу
Банк жүйесінің реформасында, коммерциялық банк жүйелерінің дамуында кредиттік ресурстарды ... ... ... қайта бөлу басты рөл атқарады, осыған байланысты несиелік ... бөлу одан әрі ... ... ... ... ... меншікті қаражатын арттыру көзі ретінде несиенің рөлі кеңейеді: табыстың қалыптасуы басқа табыс көздері сияқты депозит пайызы, ... ... және ... да құнды қағаздардан түскен табыс есебінен жүзеге асады;
5) Салық жүйесі
Ресей кәсіпорындары ... ... ... олардың кейбіреулері жалпы табыс есебінен болса, кейбіреулері - тікелей кірістен;
6) ... ... бөлу ... қамтиды.
Сақтандыру қызметі:
- тәуекел;
- ескеру;
- сақтандыру;
- бақылау;
7) Маркетинг
Маркетинг - ... бір ... ... бар бәсекеге қабілетті өнімді белгіленген мөлшерде шығаруға кәсіпорынның өндірістік қызметін заңды түрде хабардар ету үшін ... ... мен ... ... ... ... бағытталған құрал.
Кез келген істің сәттілігі адамдардың ол іске белсенді және саналы ... ... ... ... ... үшін менеджменттің әлеуметтік-психологиялық әдістері қамтамасыз етуші және негізін қалаушыболып табылады, ол қызметкерлердің денсаулығын сақтап, ұжымда ... ... ... ... нормативтік актілер заңнамалары мен талаптарын сақтау арқылы алға қойылған ... жету үшін ... ... ... ... ...
Менеджменттің әлеуметтік-экономикалық әдістерін қолдану негізінде өндіріс үрдісінде туындайтын және кәсіпорын қызметінің ... ... әсер ... ... жатыр.
Әлеуметтік зерттеулерден өндірістік ұжымда ұжым мүшелері, басшылар ... ... ... қызметтері табысты атқарылатыны белгілі.
Шет елдер тәжірибесінен әкімшілік ... ... ... гөрі ... ... ... ... көруге болады. Қандай да болсын мүліктік теңсіздік болуы мүмкін, алайда жұмыста барлық қызметкерлер өздерін серіктеспіз деп сезінуі ... ... ... өсуі ... ... мен өмір сүру деңгейінің өсуіне кедергі жасайды.
Әлеуметтік әдістер әр түрлі болады.
Басшылар мен ұжым арасындағы, сондай-ақ ... ... ... еріктілік, теңдік, жауапкершілік жағымды әлеуметтік климатты орнатудың міндетті шарты болып табылады.
Әлеуметтік ақпарат көздері:
- статистикалық ...
- ... ...
- ... ... ... ...
- қадағалау;
- сауалнамалар;
- сұхбат.
Басқару қатынастары психологиялық өзара қарым-қатынастар ретінде жүреді. Психологиялық үрдістерді басқару ұжым, менеджер, басқару, ... ... ... психологиясын ескеруді қажет етеді.
Зерттеулерден кадрларды іріктеу мәселесін шешу арқылы, еңбек өнімділігін ... ... ... ... әсер ету, жұмыскерді қалыптастыру арқылы өндіріс нәтижесі алдын ала анықталатынын көруге болады [12].
Әлеуметтік-психологиялық әдістер төмендегі міндеттерді шешуге ... ұжым ... ... және ... ... ... ... әлеуметтік-психологиялық климат қалыптастыру;
- түрлі моральдік мадақтау нысандарын тиімді қолдану;
- ұжымның топтық сана-сезіміне әсер ету.
Басқарманың ... ... дара ... тәртіп және жауапкершілік қатынастарына негізделіп, ұйымдастырушылық әрі басқарушылық әсер нысанында жүзеге асырылады.
Ұйымдастырушылық ... ... және ... ... ... бағытталады және оған ұйымдастырушылық регламенттеу, ұйымдастырушылық нормалау және ұйымдастырушылық-әдістемелік нұсқау кіреді. ... ... ... ... ... ... ол ұйым ... олардың басшыларының міндетін, қызметін, құқықтары және жауапкершіліктерін белгілейтін ... ... ... ережелерде берілген. Ереже негізінде осы бөлімшенің штат кестесі құрылады, оның күнделікті қызметі ұйымдастырылады. Бұл ереже құрылымдық ... ... ... ... ... ... және материалдық ынталандыру туралы шешім қабылдауға мүмкіндік береді.
Ұйымдастырушылық нормалауда бірнеше нормативтер қарастырылған:
-сапалық-техникалық ... ... ... ... ... және ... ... және технологиялық карталар және т.б.);
-пайдалану-жөндеу жұмыстары (мысалы, жоспарлы-сақтандыру нормативтері);
-еңбек нормативтері (санаттары, мөлшерлеме, ... беру ... ( ... ... ... ... банк несиесін өтеу);
-пайдалылық және бюджетпен өзара қатынас (бюджетке аудару) нормативтері;
-материалдық-жабдықтау және көліктік нормативтер (материалдарды ... ... ... тиеу және ... ... ... вагондардың тұрып қалуы және т.с.с.);
-ұйымдастыру-басқарушылық нормативтері ... ... ... ... алуды, жұмыстан шығуды, ауыстыруды, іс сапарды ресімдеу тәртібі). Бұл нормативтер ұйым ... ... ... қамтиды. Әсіресе, ақпаратты нормалау маңызды болып келеді, себебі оның ... ... ... өсіп ... ... ... ... бар ұйымның ақпараттық есептеу орталығында ақпараттық тасымалдағыштарда нормалар мен нормативтер көлемі ұйымдастырылады [13].
Ұйымдастырушылық-әдістемелік нұсқау беру ұйымда қолданылатын түрлі нұсқаулықтар мен ... ... ... асырылады. Ұйымдастырушылық-әдістемелік нұсқау беру актілерінде басқарманың кез келген замануи құралдарын ... ... ... ... ... ... ... тәжірибесі ескеріледі.
Ұйымдастырушылық-әдістемелік нұсқау беру актілеріне мыналар жатады:
-басқарма персоналдарының құқықтары мен ... ... ... ... ... байланысты және міндеттері ортақ жұмыс кешендерінің орындалуы берілген әдістемелік ... ... ... міндеттерді шешуге арналған жұмыс нысандарын, тәртібін және әдістерін анықтайтын әдістемелік нұсқаулықтар;
-басқару үрдісіндегі іс-әрекеттер ... ... ... нұсқаулықтары. Бұнда жедел басқару үрдісін орындауға арналған іс-әрекеттер тәртібі беріледі.
Басқару ықпалы бұйрық, өкім немесе ... ... ... ... ... емес сипаттағы құқықтық актілер болып табылады. Олар қолданыстағы заңнаманың және басқа да нормативтік актілердің сақталуын, орындалуын және қолданылуын қамтамасыз ету ... ... ... үшін ... ... желі ... ... шығарылады. Өкімдер мен нұсқауларды өндірістік бірлік, бөлімше шешімдеріне заңды күш беру, қызметтердің басшылары, қызметтік бөлімше бастығы шығарады. ... - ... да бір ... шешу үшін ... ... да бір ... орындау үшін шығаратын басшының жазбаша немесе ауызша талабы.
3 Менеджменттің халықаралық үлгілері мен стандарттары
3.1 Менеджменттің ... даму ... ... ... ... ... прогресс жетістігін жедел пайдалану барысында басқару тиімділігін жоғарылату қатал бәсекелестік күресте корпорацияның іс-әрекеті тиімді болу үшін шешуші маңыз ала бастады. Адам ... ... ... ... ... ... күшімен қамтамасыз етілуі, оның мотивация деңгейі, ұйымдық құрылымы және ... ... ... ... қабілеттіліктің негізгі факторлары болады. Индустриалды дамыған елдердің фирмаларындағы адам ресурстарын басқару тәжірибесі мен ... бұл ... ... және ... қатысты екі негізігі қарама-қарсы әдістер бар. Олар басқарудың Американдық және Жапондық үлгілері. Енді соларды өзара салыстыра отырып тоқтала кетейік [14].
Американдық ... адам ... ... ... ... ... ... орнының қызметтеріне, мәселелеріне, қызметтік міндеттемелеріне, еңбек жағдайына, ... ... ... ... ... қалыптасу) сай келуі керек.
Жапондық фирмалардағы адам ресурстарын басқару әдістері ... жеке ... мен ... ... ...
... әдіс ... адам ресурстарын басқару құралдары негізінен сыртқы еңбек нарығына, экономика жағдайына, нақты тауар ... және т.б. ... Бұл ... ... ... ... мен ... шарықтауынан сұранысқа қарағанда көп болуына байланысты кәсіпкерлердің қажет жұмыс ... оңай ... ... ... ... ал ... әлеуметтік қамту бағдарламасын жасу арқылы жұмыстан шыққандар үшін жеңілдік жасай отырып, әлеуметтік шиеленісушілікті әлсіретіп ... ... ... ... ... жоғарлатудың негізгі факторлары ретінде технологияны тұрақты жетілдіру болып саналады, ал жұмыскер ... тек ... ... керек белгілі бір шекарада қимылдайтын, анық белгіленген тәртіп бойынша жұмыс істейтін қосымша тірек ретінде ғана қабылданады. Осыған байланысты адам ресурстарын ... ... да ... және ... Біліктілігі төмен жұмысшы күшінің көптігіне байланысты лауазымдар кәсіби даярлығы нашар адамдар ғана атқара алатындай етіп жұмыс орны ... ... ... ... оны ... үшін көп ... ... алу қажет болғандықтан, бұл жағдай басқару қызметінің өсуіне және басқарушылық иерархияның ... алып ... ... ... ... ... жүктелген фирманың төменгі және орта басқару басшылары жоғарыға стратегиялық жоспар туралы сұрақтарды ғана емес, сонымен бірге ... ... шешу ... беруге тура келді. Жоғары басқарушылардың кішкентай бір тобының шешімін қатардағы орындаушы қызметкерлер міндетті түрде орындауға тиісті ... ... ... тән ... ... ... Осыған лайықты, бұл категориядағы қызметкерлерде тәуекелге бел бумауы, өзіне жауапкершілікті алуға тілегі болмауы сияқты жұмысқа деген көзқарасы қалыптасады. ... ... ... арқылы жапондық фирмалар сыртқы нарықта американдық тауарларды ығыстырып тастағанда ... ... есін ... соң, американдық ғалымдар мен менеджерлер орын алған ... ... табу үшін ... ... ... Бұл жұмбақтың жауабы оңай табылды. Алдыңғы қатарлы фирмаларда жапондық менеджменттің негізі болып ең алдымен адам факторы саналады ... ... ... ... болып барлық қызметкерлерді кәсіпорын мен фирма ісіне, аз шығынды сапалы өнім өндіруге тарта отырып, бар ... ... ... ... кәсіпорындарында басқарушы персонал әр операцияны орындаушыны келесі операцияны орындаушыны өзінің тауарын сатып алушы деп санауы керек деп, оны өзі орындайтын ... ... ... ... ... орындауға талпындырып, ылғи үгіттеп отырады [16].
Айта кетер қызықты жайт, ... ... ... өз ... ... ... ... адами ресурстарды басқарудың бұл моделі әуел бастан сол американдық авторлар жазған ескі әдибеттерді бар екен. Яғни ... ... ... қарастырған қағидаларды жапондықтар толық зерттеп, іс-жүзінде қолдана білген.
Адам психологиясы олардың әлеуметтік мәртебесін ескертетін көптеген жапон кәсіпорындарында менеджменттегі осы ... ... ... ... елдердегі кадрларды басқарудағы дәстүрлі әдістерін жетілдіруге түрткі болды.
Осылайша, менеджменттің қазіргі кезеңі басқару жүйесіне адам, факторларын қосу ... ... ... ... шығармашылық қабілетін дамытумен және жеке бастың өзінің мүмкіндігін толық ... ... ... басқаруды жетілдіру үшін жүргізілген зерттеу арқылы соңғы жылдары ... ... ... басқарудың кері салдарын ескеретін және оның орнын толтыратын менеджменттің әдістері мен тәсілдерін қайтадан жасады. ... ... ... ... саласындағы адамға бетбұрыс басқарушының іріктелуіне ерекше көңіл бөлу ... ... ... ... ... мәселелерді өзіне алып, жеке өзі ғана дұрыс ... ... ... ол басқаратын ұжымда қызметкерлерге жаңалық табуға жағдай жасауы керек.
Мұнда үлкен мағына ... ... ... жаңалықты табуға ұмтылады, ең басты - қабылданған шешімдерді өздерінің немес жеке ... ... ... ... да, оны ... атсалысады.
Басқарушының психолоргиясы, оның шаруашылықты жүргізу стилі, менеджерлердің өз орындарын қайта бағалауы мен басқару жүйесіндегі олардың рөлі ең ... ... ... ... ... басқарудың қазіргі қадамы революцияға сипаттас. Басқарушының іс жүргізу қабілеті мынадай болу керек: олардың қоластындағылар әрқашан өзіне құрмет көрсетіп отырғанын сезуі, ... ... ... ... ... іс-әрекет нәтижесіне толық жауапкешілік алуы және оған өзінің қатысты екенін сезінуі керек.
Жұмыскерлердің біліктілігі және олардың жақсы жұмыс істеуге тілегі ... ... күш және ... ... ... көзі болғандықтан ірі фирмалардың басқару стратегиясы еңбек мотивациясына, көп білім алуға, шеберлікті жетілдіруге, еңбек дағдыларын, ынталылығын және ... ... ... ... ... ... кадрлық менеджменттің даму сатылары мен негізгі функциялары. Герман Федеративтік Республикасының ірі ... ... ... ... бөлімшелермен жүргізіледі, оның саны жұмысқа қамтылған адамдардың санына байланыста, яғни 130-150 ... ... бір ... ... ... ... кадр ... қызметкері тек кадрлық сұрақтармен ғана айналыспайды, сонымен бірге оларға ... ... ... ... еңбекақыны есептеу жүктелген. Соңғы уақытта кәсіпорындағы кадрлық бөлімше аппаратының өсу бағыты байқалады.
Еңбекақы ... ... ... біліктілігін жоғарлатуға және оларды дайындауға аса көңіл бөлінді, ал ... ... ... ақпаратпен қамтамасыз ету жүйесін дамытуға, қызмет бойынша орын ауыстыру проблемасына аз мағына беріліп келеді.
Герман ... ... ... ... ... кәсіби даярлауды дамыту үздіксіз процесс ретінде қарастырылады, ... және ... ... ... өзгерістер қызметкерлерді жаңа талаптарға үнемі сай болуға ұмтылдырады ... ... ... ... оқу ... ... ... алғашқы 3-5 жылға ғана жеткілікті болады да, содан соң қайта даярлауды ... ... ал ... ... ... мен ... даму деңгейінен кем дегенде 5-10 жылға қалып қойып отырады. Сондықтан әрбір кәсіпорын жұмысшыларды дайындайтын жүйені құруға мүдделі. Мысалы, жапон кәсіпорындарының 80%-да ... ... ... ... бар. ... компанияларында персонал біліктілігін жоғарылату мен қайта даярлауға, мемлекет дотациясын ескермегенде, таза ... 5% ... ... Ал ... ... ... орташа оқу жылы 1970-1985 жылдары 8,6-дан 13% дейін өсті: бұл бір жұмыскердің алған ... ... төрт ... өсті ... сөз. ... ... кандидат таңдаудың шетелдік тәжірибесі ерекше көңіл аударады. Тоқтала ... ... ... ... ... ... ... қағидаларды қолданады. Негізгі көңіл арнайы білімдерге, кәсіптік білімдерге, менеджерлердің тар ... ... ... ... фирмаларда жұмысқа қабылдауда кандидаттар кәсіптік даярлықты тексеру тесттерінен өтеді. Әдетте әр фирма өзінің таңдау белгілерін белгілейді.
Жапондық фирмаларда басшы ... жеке бір ... ғана ... кез ... бөлімінде жұмыс жүргізе білуі керек деген тұжырым ұсталады. Мұндағы мамандарды ... ... ... ... ... ... еңбек ақыны арттыру, шешімдерді ұжыммен бірлесе қабылдау, ұжымдық жауапкершілік, қол астындағыларға көп көңіл бөлу, мансап баспалдағы бойынша жоғарылату.
Шынын айтсақ қазіргі ... ... ... жапондық тәжірибеге американдық зерттеушілер назар аударып оны зерттеу объектісіне айналдырып отыр. Жапониядағы - өндірістік қатынасты, ... ... ... ... капитализм мемлекет.
Жапон экономикасының жетістігі басқарудағы әлеуметтік - кәсіптік саланың қызметіне ... Мұны ... деп ... ... ... ... саладағы басшылардың тілектес адамдар тобын құрайды. Қазіргі кездегі менеджерлерге: олардың жеке ... ... ... ... ... ... ... қабілетіне, алдынғыны ойлай білетіндігіне т.б. талап қоя бастады және тағы бір айтып кетер мәселе ... ... ... ... ... көп ... ұлттың сипатының ерекшеліктеріне негізделген, мұнда топтық психология негізгі рөл ... ... ... ... салқын көз-қарасқа қатты күйзеледі. Сондықтан менеджерлер арасында "ГАКУБАУХ" деп ... ... ... яғни белгілі бір университетті бітірген кландар.
Жапондық басқару стилі "менеджмент құдайларының" бірі болып саналатын Коносуке Мацусита ұсынған ... Бұл ... ең ... ... ... білу принципі.
Мацусита ұсынған басқарудың стильдеріне тоқтасақ: біріншіден, ... ... ... ... ... істің жайы, ондағы барлық қызметтің жұмыс істеуі);
екіншіден, фирма жұмысшыларының кәсіптік білімін жетілдіруге күш салу; үшінші ерекшелігі: инициативаны батыл көтермелеу; төртінші ... ... ... шешімдердің ең таңдаулысын іздестіру мақсатында менеджерлер арасында талқылауды жан-жақты қолдап отыру.
Жапония менеджментінде топ басты ұйымдық элемент болып ... Онда ... ... мен ... ... ... сипат алады. Бұндай топтарға мысалы сапаны бақылайтын топты жатқызуға болады.
Тағы бір ... ... жайт ... ... көне қауымның негізгі моральдық принципіне көңіл беледі. Онда: "үйлесімділік - бәрінен жоғары",-деп жазылған. ... ... ... ... ... жариялау немесе ескерту жасау сирек қолданылады. Себебі, елдің көзінше жарияланған сөгіс олардың арынан өшпес таңба қалдырады, ... ... ... ... кемиді. Кәсіпорындағы топтардың хал-ахуалына, психологиялық көңіл-күйіне көп ... ... және сол ... ... ... ... ... керісінше төмендеуі, ұйымшылдықпен, жұмысшы топтардың мүлтіксіз жұмыс істеуімен ... Яғни бұл ... ... ... ... сапасы мен жемістілігі, жұмысшы тобы мүшелерінің арасындағы қарым-қатынасқа байланысты екендігі айдан анық [18].
Жапон ... ... ... жас ... ... беру ... қамқоршы тағайындайды. Қамқоршы орта деңгейдегі беделді басшыдан таңдап алынады және ол міндетті түрде өзі қамқорлыққа алған адам бітірген жоғарғы оқу орны ... ... ... ... ... ... ... кандидаттарға мұқият таңдау жасайды. Мысалы "Мацусита-дэнк" концернінде кандидатураларды іріктеу барысында кадрлардың өмірбаянымен, оқу ... ... ... және ... бағалармен толық танысып қоймай сол кандидаттың дауысқа түсу құқығы бар құжаттармен, салықтарды төлегені туралы құжаттармен, жанұясын тексерген ... ... ... ... ... ... мінездемесіз орналасу мүмкін емес, оның үстіне мінездеме беруші мекемеде концерннің сенімінде болуы шарт. ... ... ... ... ... - ... ... Конвейерге немесе станокта жұмыс істеуге жіберер алдында кандидат математика және жапон тілінен емтихан тапсырса, қызметшілік немесе ... ... ... университетте дәріс алған мамандығы бойынша қосымша емтихан тапсырады. Бұл кезеңнен ойдағыдай өткен кандидаттар ... ... ... әңгімелесуге (собеседование) жіберіледі. Әңгімелесу үміткердің жеке сапасын, оның мінез-қылығын, биімділігін, ынта-жігерін білу мақсатында өткізіледі. Ең бастысы кандидаттың ... ... ... үйлесімділігіне ерекше зор көңіл бөлінеді. Жапондық кәсіпорынның табысты болуын қамтамасыз ететін алғы шарт - кадрлар бәрін шешеді.
Қорыта келсек, мен бұл ... ... ... ... ... ... аса назар аудардым. Себебі Американдық жапонтанушы Фогельдің деректеріне көз жүгіртсек ... 1968 ... ... 20 жыл бойы ... ең ... институттар және мемлекет бизнес, әскери іс, білім беру мен өнер саласындағы басшылық етуді мұқият зерттеген.
Жапондықтар өздерін ... ... ... есептей отырып, менеджменттің барлық негізгі концепцияларын мұқият зерттеп ... сай етіп құра ... ... таңдағы Жапониядағы басқаруды американдық менеджеризм пен жапондық традиционализмнің қоспасы деп түсіну керек. Әрине жоғарыда айтылып кеткен басқарудың ... ... ... көшіріп әкеліп қолдануға болмайды. Бірақ сол дамыған елдер тәжірибелеріне терңірек зерттеп, халқымыздың ұлт ерекшелігін ескере отырып жасалған адам ... ... ... өз ... ... ... ... Қазіргі заманғы басқару ілімдері
Менеджменттің интеграцяланған жүйесінің үлгісі - бұл ... 9 ... ... ... іске ... ... менеджмент жүйесі TQM (Total Quality Management - сапаны жалпылама басқару, бұдан әрі - TQM): жұмысты ұйымдастыруда басшының ... ... ... ... және ... ... ... жоспарлау; қызметкерлер әлеуетін пайдалану; ресурсты тиімді пайдалану; жұмысты орындаудың технологиялық процестері мен операцияларын басқару; тұтынушылардың қанағаттануы; қызметкерлердің ұйымдағы жұмысқа қанағаттануы; ... ... ... ... және ... ... ұйым жұмысының нәтижесі.
ISO 9001; ISO 14001; OHSAS 18001 және SA 8000 ... ... ... TQM ... мен кіші ... ... бірігуі:
▪ тұрақты дамудың маңызды үш - ... ... және ... ... ... ... ... қойылатын негізгі талаптарды жүйелі және толық баяндауға;
▪ аталған стандарттарға тән жеткілікті толық және нақты толтырумен және бизнесті ... ең ... ... TQM ... ... сапа бойынша ұлттық және өңірлік бағалау сыйлығымен үйлесімді біркелкі ... ... ... сапасының қол жеткізілген деңгейін сандық бағалауға;
▪ менеджмент сапасының деңгейін өзін-өзі бағалау және сапа бойынша бағалау ... ... ... көптеген елдерде жүргізілетіндей) барысында, сондай-ақ сертификаттық аудит (менеджмент жүйесіне қатысты жаңа ыңғай) жүргізу кезінде де ... ... ... ... ... ... ұсынылып отырған үлгісі және менеджмент жүйесін саралап бағалау сұлбасымен ерікті сертификаттау жүйесі сапа ... ... ... ... ... және сапа ... ... сыйлықтың табиғи дамуы болып табылады.
Менеджмент жүйесін енгізу ол қамтыған қызмет саласына байланысты оны жобалауға ... ... аз ... Осы ... ... жүйе ... істеп, тұрақты жұмыс істеу режіміне енуге қол ... ... ... ... әр түрлі деңгейлерде: саясаттың; жекелеген іс-шаралардың; процедуралардың; нұсқаулықтардың; құжаттаманың; менеджмент жөніндегі бірыңғай басшылықтың (ереженің) деңгейінде; барлық фирма ... ... ... ... ... ... асырыла алады [19].
Бірігу жолдары сондай-ақ әр түрлі бола алады: бірігу ең ... ... ... басында жүйелер тәуелсіз дамиды, содан кейін біріктіріледі; жаңа аспектілердің қолданыста бар басқару жүйесіне енгізілуі ... ... ... ... көрсетілген стандарттардың принциптеріне жауап беретін әне кәсіпорын талаптарына сәйкес келетін кез келген менеджмент жүйесі бола алады. ... ... ... ... ... болуы мүмкін, бірақ кезеңдерді енгізу мерзімдері және ... ... ... ... анықталады, бұл бақылау және түзетуші әрекеттерді жүзеге асыруға мүмкіндік береді.
Ұсынылған ... сапа ... ... ... ... (9000 ... ISO) ... стандарттары блогында базалық, жүйе түзуші ретінде қаралады. Осы стандартта қойылған мақсаттарға қол жеткізу үшін ... сапа ... ... жүйелеріне қойылатын негізгі талаптар белгіленеді.
Экологиялық менеджмент бойынша халықаралық стандарттар (14000 ... ISO) ... ... ... ала ... ... қоғамға арналған, біріккен жүйеге салмақты әлеуметтік-экологиялық аспект береді.
ОНSАS 18001-де өнеркәсіп қауіпсіздігін, еңбекті қорғауды және қызметкерлердің қауіпсіздігін басқару саласындағы ережелер ... бұл ... ... ... мен қоғам үшін менеджмент жүйесінің маңызын арттырады.
Кәсіпорынның өз ... ... да, сол ... ... ... да SА 8000 стандартының ережелерін енгізу қоғам дамуының этикалық және адамгершілік қағидаларына сәйкес келеді.
Тағам өнеркәсібі ... үшін ... ... жүйесінде ISO 9001; ISO 14001: ОНSАS 18001; SА 8000 стандарттарына сәйкес белгіленген менеджмент жүйелері элементтеріне ... ... ISO 22000 ... ... ... жүйелерін енгізу бойынша мақсатқа сай жұмысты қамтамасыз ету ... ... ... ... - ... әрі ... - өз тұжырымдамасын жасауға тиіс, осы кезде кәсіпорынды басқару мыналарға сүйенуге тиіс:
- тұрақты даму өнім мен көрсетілетін қызметтердің ... ... және ... ... және әлеуметтік жауаптылықты қамтамасыз етпей, қоршаған ортаға ... ... ... ... ... сай және ... жұмысқа қатыспай жүзеге асырыла алмайды;
- ... ... және ... ... шешімдерді іздестіру және олардың орындалуын қамтамасыз ету жөнінде жұмыс үнемі жүргізілуге тиіс;
- менеджмент жүйесінің жай-күйін және кәсіпорынның барлық ... ... ... ... ... қабылданатын шешімдер ISO 9000 және 14000; ОНSАS 18001 және SА 8000 сериялы халықаралық стандарттардың ... ... ... ... ... жүйесін әзірлеу тұжырымдамасы кәсіпорында сапа менеджменті мәселелерінің және әлеуметтік-экологиялық проблемалардың кешенді ... ... ... ... ... және ... ... техникалық дамуымен байланыста қарастырылуға тиіс.
Кәсіпорында біріккен менеджмент жүйесін әзірлеу тұжырымдамасы шаруашылық қызметті ... ... және ... ... ... ... заңнамалық-құқықтық және нормативтік-техникалық талаптардың қатаң сақтау міндеттілігіне сүйенуге тиіс:
1) кәсіпорынның өндірістік-шаруашылық қызметін ... ... ... осы ... ... кезеңдерінде - жобалау, құру, пайдалану, жою жұмыстарын жүргізу кезінде;
3) барлық салаларда - жобалық-технологиялық, ... ... ... ... ... ... ... әзірлеу тұжырымдамасын әзірлеу мынадай принциптермен жүзеге асырылуға тиіс:
- бар экологиялық проблемаларды шешудің басымдылығы және оңтайлылығы;
- ... ... іске ... процесінде бірыңғай ғылыми-әдістемелік, метрологиялық және техникалық ... ... ... бағдарламалық іс-шараларды өз уақытында және толық қаржыландыруды қамтамасыз ету;
- кәсіпорынның өзінің өндірістік қызметінің ... ... ... ету ... ой-мақсаттары туралы ақпараттың ашықтығы және қолжетімдігі;
- бағдарламалық іс-шараларды орындауды қатаң ... ... ... мыналар салынуға тиіс:
- кәсіпорынның экологиялық саясаты принциптері;
- кәсіпорынның жаңашылдық стратегиясы;
- кәсіпорынның қызметкерлері мен басшылары ... ... ... кәсіпорын қызметінің тиімділігін арттыруға бағытталған ұжымдық келісім-шарт;
- қызметкерлерге және әкімшілікке берілетін кепілдіктерді, жеңілдіктерді және өтемақыларды кеңейту.
Тұжырымдаманы іске ... ... ... ... ... ... сәйкес экономикалық және құқықтық әдістер негізінде жүзеге асырылады.
Тұжырымдаманы іске асыруды ағымдағы үйлестіруді кәсіпорынның тиісті бөлімшесі жүзеге ... ... ... ... ... ... бағдарламалық іс-шаралар бойынша шығындарды, оларды іске ... ... мен ... ... ... басшыларына жүктеледі.
Тұжырымдаманың жекелеген тармақтарын іске асыруды ... ... ... мен әдістерін кәсіпорындар өздері белгілейді.
Кәсіпорынның тұжырымдамасы аясында бағдарламалық іс-шараларды қаржыландыру инвестициялық бағдарламаларды қалыптастырудың жалпы тәртібі туралы және ... ... ... ... ... ... жүзеге асырылады.
Тұжырымдаманы және оны іске асыру бағдарламасын қаржыландыру көздері ... ... ... ішкі ... көздері: пайда, амортизациялық қор, сондай-ақ:
банктердің инвестициялық, конверсиялық, мақсаттық несиелері;
экологиялық қорлар мен қоғамдық ұйымдардың қаржылары;
Тұжырымдаманың немесе оның жекелеген іс-шараларын іске ... ... ... ... ... ... өндірісіне бөлінген қаржылар;
кез келген басқа түсімдер болып табылады.
Бағдарламалық іс-шараларды іске ... үшін ... ... ... ... ...
Тұжырымдаманы іске асырудың негізгі бағыттары:
- республика аумағында қызмет ететін консалтингтік компаниялардың және менеджмент жүйесі ... ... ... ... ... ... және ... республика кәсіпорындарында және ұйымдарында менеджмент жүйелерін, соның ішінде біріккен жүйелерді енгізу бойынша орташа ... ... ... сапа ... жыл ... конкурстарды өткізу және басқа ұқсас халықаралық және ... ... ... сапа ... халықаралық және өңірлік конкурстарға қатысу үшін өнімдердің және көрсетілетін қызметтердің отандық өндірушілерін дайындау;
- сапа ... ... ... ИСО ... ... және қайта қабылданатын стандарттарының Қазақстан Республикасы ұлттық стандарттары ретінде кезеңді ... ... ... ... ... менеджмент жүйелерін енгізуді тездету үшін халықаралық сарапшыларды тарту арқылы ... ... озық ... ... қолдау;
- сарапшы-аудиторларды СМЖ, НАССР, экологиялық менеджмент, ОНSАS 18001, SА 8000, халықаралық деңгейде танылған ... ... ... дайындауды және аттестаттауды жүзеге асыру;
- қызметкерлерді сертификаттау жөніндегі органды құру, оны ... және ... ... ... ... ... ... кіру;
- республика мамандарын менеджмент жүйелері ... ... ... ... ISO/ТС 176 ... сапа ... ... ұйымдарға белсенді қатысу;
- менеджмент жүйелері ... ... ... жүргізу және ұсыныстар, соның ішінде менеджмент жүйесін біріктіру ... ... ... ... енгізетін кәсіпорындар мен ұйымдардың материалдық ... ... ... ... ... ... ... жұмыстарын жүргізу жұмыстарын белсендіру және Сапа жөніндегі кеңеске және ... ... және ... ... ... қауымдастығына кезеңмен беру.
Қорытынды
Қазақстанда нарықтық экономиканы дамыту өндірісті дамытудың жаңа басымдықтарын анықтады: Қазақстанда өндірілетін өнімнің бәсекеге қабілеттілігін арттыру; өндіруші өнеркәсіптен ... ... ... көшуді жүзеге асыру; халықтың өсіп келе жатқан сұранысын қанағаттандыру; тұтынылатын ... ... ... ету ... ... байланысты жоғарыда аталған міндеттерді шешуге жаңа ... ... ... ... ... ... өнімнің бәсекеге қабілеттілігін, отандық өнімнің қауіпсіздігін, қазақстандық өнімнің шетел рыногына шығаруды кеңейтуді қамтамасыз ету жөніндегі проблемаларды шешу өнім сапасын жоғары ... ... ... ... ... ... ... шоғырландырды.
Индустриалды дамыған елдерде бұрыннан қарқынды бәсеке және өндірістің технологиялық күрделенуі ... ... ... ... ... және ... жасады.
ҚР да менеджментті дамытудың бастапқы алғы шарт мыналар болып табылады:
1) қазақстандық кәсіпорындардың бәсекеге қабілеттілігін арттыру қажеттілігі;
2) Қазақстан экономикасын әлемдік ... ... үшін ... ... ... ... өндірушілер, қоғамдық ұйымдар және ұтқыр нарық жағдайындағы тұтынушылар мүдделерінің балансын қамтамасыз ету. ... ... ... мен ... оның ... ... сондай-ақ отандық өнімнің сапасы және бәсекеге қабілеттілігі және қызмет көрсету саласындағы міндеттерді шешуге көмектесу, халықаралық стандарттардың ... ... ... Жүйелерін құру және қолдану жөніндегі қызметті қарқындату, 2015 ... ... ... осы ... ... жетілдіру үшін азаматтардың күшін біріктіру.
Қорытындылай келе, мен ... ... ... Қазіргі заманғы менеджмент жүйелерін, оның ішінде біріккен жүйелерін енгізудің әлемдік тәжірибесін пайдаланатын Қазақстан Республикасы кәсіпорындар мен ұйымдарының санын арттыру.
2) ... ... ... ... жүйелерін әзірлеу мен енгізуге көмек көрсету;
3) Менеджмент жүйелері ... ... - ... даярлау және аттестаттау жүйесін жетілдіру.
4) Отандық өнімнің сапасы және ... ... ... ... ... ... ... және жетілдіру.
Қолданылған әдебиеттер тізімі
1. Рахимбаев А.Б. и др. Менеджмент : оқу ... - ... : Заң ... 2006. - 150 ... ... С. ... және менеджмент негіздері. - Астана :Фолиат, 2007. - 319 б
3. ... Б.и др. ... ... - ... ... 2007. - 258 б
4. Экономика : 10 ... ... - ... ... классика). Мемлекеттiк сектор, халықаралықбәсекежәне менеджмент теориясы. - Алматы, 2006. - Т. 9. - 471 ... ... К. ... ... ... / К. ... - Алматы : Экономика, 2006. - 238 б.
6. Жәкенова Б. Менеджмент негiздерi : ... ... : оқу ... / Б. Жәкенова, Э. Тәмпiшева, Ж. Слатова. - Астана : Фолиант, 2008. - 92 б.
7. ... Б. ... ... ... : ... 2007. - 258 ... ... Н. К. Менеджмент және нарық, 2006. - 134 ... ... К. Е. ... негiздерi :оқулық. - Актобе-Орал: А-Полиграфия, 2006. - 519 б.
10. Рахымбаев А. Б. Менеджмент : оқу ... /А. Б. ... Б. ... А.Ә. ... - ... : Заң ... 2006. - 150 б.
11. Т.И. Есполов, Ж.Ж. Сулейменов. Менеджмент - ... ... ... В.Р. ... ... - М: ... ЛТД, ... Виханский О.С, А.И. Назимов "Менеджмент", 3 - ... ... ... ... ... - 1993;
15. Б.А. Байтанаева "Менеджмент", оқу құралы, ... - 2001;
16. ... и газ", ... - ... ... ... - ... №3 - 2005;
17. Экономика и статистика, №6 - ... ... А.А., ... И.Н. ... Учебник. М., 2010
19. Дятлов В.Р. Основы кадрового ... ... А ., ... А. ... ... и управление. М., 2008

Пән: Менеджмент
Жұмыс түрі: Курстық жұмыс
Көлемі: 32 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 700 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
"тағам өнімдерінің қауіпсіздік менеджмент жүйелері. тағам тізбегіне қатысатын ұйымдарға қойылатын талаптар"5 бет
5в050700 «Менеджмент» мамандығы 1-курс студенттері үшін іс-тәжірибеден өту туралы есебі12 бет
«KEGOC» АҚ сапа менеджментінің біріктірілген жүйесі27 бет
«Алекс» ЖШС ыдысқа құю бөліміне сапа менеджмент жүйесін әзірлеу және енгізу негізінде сапаны басқару процесін жетілдіру70 бет
«Ақпараттық менеджмент және сапалы басқару» пәні бойынша электронды-әдістемелік құралды құрастыру34 бет
«Кәсіпорын немесе ұйым менеджментіндегі персоналды басқару»31 бет
«Менеджмент теориясы мен тәжірибесі» пәні бойынша тест cұрақтары13 бет
«Сервис саласындағы кәсіпорынның менеджмент ерекшеліктері»63 бет
«Қаржы менеджмент» пəн бойынша сырттай оқу нысанында оқитын студенттерге өзіндік жұмыстарды орындауға арналған əдістемелік нұсқасы24 бет
Ізгілік.ұтымдылық менеджмент субъектісі қызметінің аналитикалық ұстанымдары5 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь