Шағын және орта кәсіпкерлікті қолдау инфрақұрылымының теориялық негіздері

Мазмұны

Кіріспе ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 3

1 Кәсіпкерліктің теоретикалық.экономикалық мәні ... ... ... ... ... ... ... ... ... 5
1.1 Кәсіпкерліктің экономикалық мәні мен мазмұны, құрылымы ... ... ... ... .5
1.2 Кәсіпкерлік субъектілерінің жіктелуі, түрлері ... ... ... ... ... ... ... ... ..12

2 Шағын және орта кәсіпкерлікті қолдау инфрақұрылымының теориялық негіздері ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 15
2.1 Шағын және орта кәсіпкерліктің түсінігі және экономикадағы маңызды рөлі ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..15
2.2 Шағын және орта кәсіпкерлікті қолдау инфрақұрылымының институттары ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 20

3 Шағын және орта кәсіпкерлікті қолдау инфрақұрылымын жетілдіру жолдары ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .27
3.1 Шағын және орта кәсiпкерлiктің инфрақұрылымдарын қолдаудың әлемдік тәжiрибесi ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .30

Қорытынды ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..33

Қолданған әдебиеттер тізімі ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..35
Кіріспе
Елімізде өтіп жатқан нарықтық қатынастар тек экономиканы дамыту үшін ғана емес, бүкіл қоғамдық өмір үшін де арасан зор маңызы бар екендігін республикамыздың тәуелсіздігінің 21 жыл ішінде атқарылған жұмыстар көз жеткізе дәлелдейді. Реформа қалыптасқан экономикалық қатынастарға елеулі өзгерістер енгізді және сайып келгенде әрбір еңбекшінің мүддесін қамтыды, сондықтан бұған дейін ынта-ықыластың уақыт өткен сайын әлсіремейтіндігін, қайта арта түсетіндігін өмір көрсетіп отыр.
Қазақстан Республикасының Президенті Н.Ә.Назарбаев «Қазақстан өз дамуындағы жаңа серпіліс жасау қарсаңында «Қазақстанның әлемдегі бәсекеге қабілетті 50 елдің қатарына кіру стратегиясы» атты халқына жолдауында «… кәсіпкерлік әлеуеті мен бастамашылығын іске асыруға тырысқан түрлі топтары үшін қаржы ресурстары мен сараптама жасаудың нақты қайнарына айналуға тиіс. Қордың өкілдік желісін кеңейту, өңірлердегі кәсіпкерлікті қолдауға бағытталған жұмысты күшейту қажет.
Сонымен қатар, метталлургияда, банк саласында, сақтандыруда, химия өнеркәсібінде және басқа салаларда сақталып қалған «жасырын» монополияларды құрту қажет. Мұны монополияға қарсы заңнаманы реформалау арқылы, сондай-ақ отандық және шетелдік жаңа компаниялардың экономиканың осы секторларына кіруі үшін тартымды әрі ашық жағдайлар туғызу арқылы, яғни осы секторлардағы бәсекелестікті арттыру арқылы жасау керек».
Кәсіпкерлік саласы Қазақстан Республикасының экономикасының дамуына орасан роль атқаратыны мәлім. Еліміздің жоспарлы экономикадан нарықты экономикаға көшуінің өзі, қоғам өмірінің барлық салаларына үлкен өзгерістер алып келді. Бүгінгі күні кәсіпкерлікті дамыту үшін жаңадан көптеген жағдайлар жасалынуда. Елдің жаңа экономикалық қатынастарға түсуі, оның дамуының мықты инфрақұрылымын құру, әрине, кәсіпкерліктің дамуынсыз жүзеге асуы мүмкін емес.
Кәсіпкерліктің даму деңгейіне байланысты, артықшылықтар кешені, атап айтқанда нарық коньюктурасының өзгеруін тез сезіну, айналым қаржыларының жоғары айналымдылығы, халықтың қаржы ресурстарын шоғырландыру, прогрессивті жаңа идеяларды жүзеге асыру, мөлшері жағынан азғана алғашқы капиталды пайдалану, бәсекелестік ортаны құру, тұтынушыларға жақын орналасу, инновациялардың жартысынан көбін құру және тағы басқалары, көптеген өнеркәсібі дамыған елдер кәсіпкерлікке жалпы ішкі өнімнің (ЖІӨ) негізгі бөлігін өндіруге, жұмыспен қамту проблемаларын шешуге, әлеуметтік шиеленісуді жоюға, ғылыми-техникалық прогресстің дамуына ықпал етуге, өнімді өндіруді және бюджетке түсетін төлемдерді ұлғайтуға мүмкіндік береді. Кәсіпкерлік қазіргі қоғамның саяси тұрақтылығының негізі – орташа топтың пайда болуына әлеуметтік-экономикалық алғышарттарды құрады.
Қазақстан Республикасының нарықтық экономикаға өтуімен байланысты барлық экономика салаларында басты ұйымдастырушы күш – кәсіпкерлер тобы өмірге келе бастады.
Қолданған әдебиеттер тізімі
1. К.Б. Бердалиев «Қазақстан экономикасын басқару негіздері», Алматы «Экономика», 2001ж.
2. Г.С. Смағұлова «Аймақтық экономиканы басқару мәселелері», оқу құралы, Алматы 2005 ж.
3. С.С. Сахариев, А.С. Сахариева «Жаңа кезең – экономикалық теориясы» (оқулық), Алматы «Данекер» 2004ж.
4. «Қазақстан – 2030» стратегиясы.
5. Д.Қ. Қабдиев, «Экономикалық саясат» Лекциялар, Алматы 2002ж. «Экономика».
6. Ж.О. Ихданов, Ә.О. Орманбеков, «Экономиканы мемлекеттік реттеудің өзекті мәселелері» Алматы, Экономика, 2002ж.
7. М.Б. Бисенғазин, А.Ш. Хамитов «Кәсіпкерлік негіздері»
8. А.Қ. Мейірбеков, Қ.Ә. Әлімбетов «Кәсіпорынның экономикасы», Алматы, 2003ж.
9. Шеденов Ө.Қ., Байжомартов Ү.С., Жүнісов Б.А., Комягин Б.И. «Жалпы экономикалық теория» Алматы-Ақтөбе -2002.
10. «Кәсіпорын экономикасы» Оразалин К.Ж. Алматы 2007ж.
11. «Кәсіпкерлік» Бисенғазиев М.Б.
12. «Қазпочта» акционерлік қоғамы туралы ақпарат
13. Годовой отчёт АО «Казпочта» за 2004-2005 годы.
14. План развития акционерного общества «Казпочта» с 2002 по 2010 годы.
15. Отчет о результатах финансово-хозяйственной деятельности АО «Казпочта» за 2005 - 2006 годы.
16. Бухгалтерский баланс АО «Казпочта» за 2005 год.
17. Отчет о доходах и расходах АО «Казпочта» за 2005 год.
18. Отчёт о движении денег АО «Казпочта» за 2005 год.
19. Отчёт об изменениях в собственном капитале АО «Казпочта» за 2005 год.
20. План развития АО «Казпочта» на 2006 - 2008 годы.
21. Пояснительная записка к Отчету по итогам за 6 месяцев 2006 года.
22. ҚР үкіметінің 2007-2009 ж.ж арналған бағдарламасы
        
        Мазмұны
Кіріспе………………..................…………………………………………............3
1 ... ... ... экономикалық мәні мен мазмұны, құрылымы………….....5
1.2 Кәсіпкерлік субъектілерінің жіктелуі, түрлері………………………….…12
2 ... және орта ... ... ... ... ... және орта кәсіпкерліктің түсінігі және экономикадағы ... ... және орта ... қолдау инфрақұрылымының
институттары................................................................
....................................20
3 ... және орта ... ... ... жетілдіру
жолдары.....................................................................
............................................27
3.1 Шағын және орта кәсiпкерлiктің инфрақұрылымдарын қолдаудың әлемдік
тәжiрибесi..................................................................
...............................30
Қорытынды...................................................................
.......................................33
Қолданған ... өтіп ... ... ... тек ... ... ғана ... бүкіл қоғамдық өмір үшін де арасан зор маңызы бар екендігін
республикамыздың тәуелсіздігінің 21 жыл ... ... ... ... дәлелдейді. Реформа қалыптасқан экономикалық ... ... ... және ... ... ... ... мүддесін қамтыды,
сондықтан бұған дейін ынта-ықыластың уақыт өткен ... ... арта ... өмір ... ... ... ... Н.Ә.Назарбаев «Қазақстан өз
дамуындағы жаңа серпіліс жасау қарсаңында «Қазақстанның ... ... 50 ... ... кіру стратегиясы» атты халқына жолдауында «…
кәсіпкерлік әлеуеті мен бастамашылығын іске асыруға тырысқан ... ... ... ... мен ... жасаудың нақты қайнарына айналуға тиіс.
Қордың ... ... ... ... ... ... ... күшейту қажет.
Сонымен қатар, метталлургияда, банк саласында, сақтандыруда, химия
өнеркәсібінде және басқа салаларда сақталып қалған ... ... ... Мұны монополияға қарсы заңнаманы реформалау арқылы, сондай-ақ
отандық және шетелдік жаңа компаниялардың экономиканың осы ... үшін ... әрі ашық ... ... ... яғни ... бәсекелестікті арттыру арқылы жасау керек».
Кәсіпкерлік саласы Қазақстан ... ... ... роль ... ... ... ... экономикадан нарықты
экономикаға көшуінің өзі, қоғам өмірінің барлық салаларына үлкен өзгерістер
алып ... ... күні ... дамыту үшін жаңадан көптеген
жағдайлар жасалынуда. Елдің жаңа ... ... ... оның
дамуының мықты инфрақұрылымын құру, әрине, кәсіпкерліктің дамуынсыз жүзеге
асуы мүмкін емес.
Кәсіпкерліктің даму деңгейіне байланысты, артықшылықтар кешені, ... ... ... ... тез сезіну, айналым ... ... ... ... ресурстарын шоғырландыру, прогрессивті
жаңа идеяларды жүзеге асыру, мөлшері жағынан азғана алғашқы ... ... ... ... ... ... ... жартысынан көбін құру және тағы басқалары, көптеген
өнеркәсібі дамыған ... ... ... ішкі ... (ЖІӨ) ... ... жұмыспен қамту проблемаларын шешуге, әлеуметтік
шиеленісуді ... ... ... ... ... ... ... және бюджетке түсетін төлемдерді ұлғайтуға мүмкіндік
береді. Кәсіпкерлік қазіргі қоғамның саяси тұрақтылығының ...... ... ... әлеуметтік-экономикалық алғышарттарды құрады.
Қазақстан Республикасының нарықтық экономикаға өтуімен байланысты
барлық экономика салаларында басты ұйымдастырушы күш – ... ... келе ... ... ... ... ... қызметтің,
барлық экономиканың негізгі буыны – бұл кәсіпорындар. Міне, сондықтан да,
бұл деңгейде қоғамға қажетті өнім ... ... ... көрсетілуі тиіс.
Бұған жағдайлар да жасалған. ... ... ең ... ... ... ресурстарды үнемдеп жұмсап, жоғары өнімді техника ... ... ... кең ... ... Кәсіпорында
өндірісті және өнімдерді сатуға немесе өткізуге кеткен шығындарды мейлінше
азайтуға тырысады. Сол сияқты Бизнес – ... ... ... ... ...... есеп ... – бухгалтерия іске
араласады.
Мұның барлығы терең экономикалық білімді қажет етеді. Қазіргі ... тек ... ғана ... ... бола алады, егерде ол нарықтық
талабын аса ... және ... ... сұраныс
талабын қанағаттандыратын, өнімдерді өндіруді ұйымдастыратын және білікті
қызметкерлерге жоғары табыспен, ең сонында көп ... ... ... ... ... ... ... жүргізуге маманданған экономистер
үшін кәсіпорынның экономикалық негізін ... ... ... ... халық шаруашылығының негізгі буыны кәсіпорындардың
өндірістік әрекеттерінің проблемалары, кәсіпкерліктің дамуы баяндалады.
Сондай-ақ, өтпелі экономиканың ... ... ... ... болып
жатқан әр түрлі меншік формалары мен нарық жағдайына, өндірістің әлеуметтік-
экономикалық проблемаларына сүйенеді. Осыған ... ... ... оның ... ... мазмұны және түрлері;
- Кәсіпкерліктің теоретикалық-экономикалық негізін зерттеу;
- Кәсіпкерлікті ұйымдастыру – экономикалық формалары;
- ҚР-дағы ... ... ... буындарының пайда болуы және
даму процестері;
- Сақтандыру – кәсіпкерлік қызметтің түрін айқындау;
- Қазақстан ... ... ... даму ... ... ... ... шетелдік және отандық тәжірибесін
қорыту;
- Қазақстан Республикасындағы кәсіпкерліктің ... және ... ... ... ... ... теоретикалық-экономикалық мәні
1.1 Кәсіпкерліктің экономикалық мәні мен мазмұны
Кеңес Одағының ыдырауымен және халық шаруашылығының реформалар кешені
мен құрылымдық ... ... ... ... ... қатынастарға
өткен бірқатар тәуелсіз мемлекеттердің құрылуымен кәсіпкерлік жаңа күшпен
жанданды және халықтың материалдық тұрмыс ... ... ... ... өрлеуінің ішкі көзі болды.
Қазіргі уақытта ғалым-зерттеушілер кәсіпкерлік проблемаларын әр түрлі
жалпы экономикалық ... ... ... ... басқару,
қолданылатын салық салу жүйелері, атқаратын ... ... және ... деңгейлерде шаруашылық жүргізуші субъектілерді
қолдаудың әр түрлі ... ... ... ... және ірі
кәсіпкерлікке жатқызудың ... және ... ... ... ... ... атқару жүйелері.
Осы зерттеулер санының көптігіне қарамастан, отандық және ... ... ... ... әлі де көп. ... ... Н.Ә.Назарбаев кәсіпкерлердің оныншы форумында,
елде жеке кәсіпкерліктің көпшілікпен мақұлданған анықтамаларының ... және ірі ... ... ... ... ... және ... өлшемдерінің критерияларының, шағын кәсіпкерліктің соңына дейін
ойластырылмаған ұғымдық аппараттарының жоқтығын атап өтті. Сонымен ... ... ... ... ... ... ... қажет ашып және айқындалған орынды.
Кәсіпкерлігік экономикалық жүйенің белгілі түрімен байланысты және
оның пайда болуына бірнеше маңызды алғышарттар ... ... ... қоғамның және құқықтық мемлекеттің пайда болуы;
- Дүниеге келгеннен ... ... мен ... үйлестірілген, жеке адам санасының қалыптасуы және қоғам
мен мемлекет мүддесіне қарсы келетін мүдделер;
- өзінің қазіргі түсінігінде жеке ... ... ... қалыптасуы мен нығаюы және сонымен ... ... ... ... тандау еркіндігі;
- меншіктің мемлекеттік биліктен және соған сәйкес экономикалық
биліктің саяси биліктен ... ... ... ... және саяси сфераларының бөлінуі;
- нарықтық экономианың пайда болуы және тағы ... ... ... ... ... тәсілін сипаттайды
және автордың мәләмдеуінше, кәсіпкерлік өндірістің капиталистік тәсілінің
өнімі болып табылады.
«Кәсіпкерлік», «кәсіпкер» және ... ... ... ... ... отырып, берілген түсініктердің әрбір кезең сайын
толықтырылғанын және түрін өзгерткенін айтуға болады. ХIV ғасырдан бастап,
Батыс ... ... ... ... ... натуралды
шаруашылықтың тауарлы-ақшалай қатынастармен біртіндеп, бірақ әйтседе тез
ығыстырылуы болды және ... бәрі ... мен ... ... ақшаның қолда
бар қорларының тапшылығы жағдайында өтті. Бұл жағдайларда ақша жеке алынған
индивидум мен мемлекеттің ... ... ... ... тақырыбы
болды, өйткені олардың жеткілікті мөлшері өндірушілердің шаруашылық
өмірінің бір ... ... және ... демек, мемлекет табысының өсуіне
мүмкіндік тұғызады.
Кәсіпкерлік теориясы ғасырлар бойы дамыды, оған ... ... ... ... ... ... неолиберализмге және қазіргі заманғы экономикалық ілімдерге
негізделген әр түрлі бағыттар тән. Әрбір бағыт ... мен ... ... ... ... ... әр түрлі мемлекеттерде
экономикалық ойдың даму тарихына ... ... ... және ... ... (табыс)» терминдерінің эволюциясын
қарастыруға талпынайық (Қосымша А).
Берілген дәуірдің экономикалық қызметін жүйеге келтіру өз ... ... оның ... қалаушы А.Монкретьен, Т.Ман,
Р.Кантильон, Ж.Б.Кольбер және тағы басқалары болып ... ... мәні ... ... ... алтын және қандай да
болмасын қазыналар ел байлығын көрсетеді, олардың келіп ... ... ... ... ... ... ... қамтамасыз етіледі.
Осындай жағдайларда айналым сферасымен байланысты, ... және ... ... капитал қорлануының негізгі көздері болып табылады.
Осы аралықта көпестердің сауда қызметінің мемлекет үшін мәні зор, ... жеке ... ... мен ... ... ... ... болды. Сонымен, француз ақ сүйегі Антуан де Монкретьен кәсіпкер-
көпестің сауда қызметін елге байлықты тартатын насоспен салыстырды.
Сөйтіп, орта ... ... ... деп ... ... қызметін, кәсіпкер деп – саудагерді (көпес) түсінді, ал
кәсіпкерлік қызметтен алынатын ... – бұл ақша ... ... ... ... асыл металдарды және тастарды шығару.
Француз тілінен таралған «кәсіпкерлік» (enttrepeneur) ... ... ... рет ... ... әрі ... ... Р.Кантильон кәсіпкер деп бағаның тұрақсыздығы мен болашағын
болжауға ... ... ... сату ... алу ... бірақ кірістерінің жалпы сомасын біле ... ... ... ... т.б.) аталған. Оның ... ... ... ... тәуекелшілдік қарастырылады.
Кәсіпкерлік ұғымын зерттеуге алғашқы ден ... ... ... ретінде қалыптасуының іргесін қалаған физиократия
мектебінің өкілдері болады. Аталмыш мектебінің негізін салушы Ф.Кэне (1694-
1774), өнім ... ... әр ... ... баға ... отырған.
Физиократтардың пайымдауынша, жерді жалға алып, ауыл шаруашылығы өнімдерін
өндіруші кәсіпкер – ... ... ... ... роль ... Бұл
ғылыми бағытты француздік мемлекеттік қайраткері, әрі экономисті А.Тюрго
(1721-1781) жалғастырған. Ол ... үш ... ... өнім ... жалға алушылар), меншік иелері (жерді жалға берушілер) және өнім
өндірмейтіндер (осы жұмысқа ... ... ... ... ... А.Тюрго тағы да екі топқа бөлді: а) кәсіпкер-мануфактурашылар,
фабрика басшылары және ... ... ә) ... ақы алатын
қарапайым жұмысшыларға аванс беретін кәсіпкер – капиталистер, яғни тікелей
өнім ... ... ол ... ... бір ... тәуекел етіп
ғана қоймайды, сонымен қатар оның ... бір ... ... де болуға тиіс деген түйін жасаған.
Француз экономисті Жан Батис Сей (1767-1832) кәсіпкерді өз ... ... ... табу үшін өнім ... адам – деп түсіндіреді.
Ғалымның ойынша ... ... ... ... ... түсінісе алушылық қасиеттерімен қатар өндірістің үш факторы –
табиғат, ... пен ...... іске қоса ... ... ... ... ғалымдары М.Вебер (1864-1920) «кәсіпкерлік дегеніміз – іс адам
үшін емес, адам іс үшін өмір сүру ... ... ... ... ... ... үшін әр ... өзіне тән рухы терең
сезініп, дөп басып білу керек, тек осылай өткенде ғана кәсіпкерліктің ... ... деп ... ... ... ... баға беріп, оның көп формасының
ішінен жаңа кәсіпорынды ұйымдастыруға ең қолайлысын таңдауы қажет ... ... ... ... аймақтардан тиімділігі жоғары
аймақтарға ауыстыруға мүмкіндік береді. Өз кезегінде ... ... және ... ... көрінетін, екі бөлікке
бөлінеді. Қауіптің бірінші түрі – бұл жай ... ...... ... ... ... ... болжаса, онда белгісіздік,
өндірілген өнім немесе ... ... мен ... ... ... ... ... жағдаймен байланысты. Кәсіпкердің
негізгі сипаттамалары сақтық, тәкаппарлық, ұқыптылық, ... ... ... ... ... сезімпаздық және ең бастысы, қоршаған
ортада болашақта болатын ... ... ... ... Ал ... ... неолибералистер пікірі бойынша, бұл
күтілген және нақты түсімдер арасындағы ойда ... ... ... ... кәсіпкерлік табыс анықтамасына сәйкес келеді.
Ғасыр ... ... ... ... ... кәсіпкерлік
түсінігін ескішілдікке негізделген бизнестен түбегейлі ... ... ... ... – қолайлы мүмкіндіктерді
іздеестіретін және өз ... ... ... ... ... ... – бұл тек ... емес, сонымен қатар үстеме пайда ретінде анықтауға
мүмкіндік береді.
XX ... ... ... бастап кәсіпкерліктің проблемалары
отандық ғалымдардың және ТМД елдерінің ... ... ... Әрине, жүргізілген зерттеулерде кәсіпкерлікке, кәсіпкерге
және кәсіпкерлік ... ... ... ... Сонымен қатар, бірқатар
авторлардың айтуынша, зерттеушілердің ... ... ... ... Бұл әр ... ... кәсіпкерлікті дамытуда
мемлекетпен жүргізілетін саясатқа, қойылған зерттеу мақсаттарының ... ... ... даму ... және тағы ... ... бірге, соңғы еңбектерде кәсіпкерлік процесін өзін
жаңарту мен өзін ... ... ... ... ... жұмысты тиімді жүргізу нәтижесінде капиталды жинау мүмкіндігіне
ие болады. Өндірістің алдағы дамуы спираль бойынша жүзеге асырылады.
Сонымен, кәсіпкерлік пен ... ... ... ... ... және әр ... варианттарда қарастырылды.
Орындалған экономикалық зерттеулер ... ... ... ... ... ... талпынып, «кәсіпкер»(enterpmeneur)
категориясын тұжырымдау қажет. Сөйтіп, әлемдік экономикалық ойды ұғыну,
зерттеу мен ... ... ... ... ажыратуға мүмкіндік
берді:
1. кәсіпкер – бұл қауып, белгісіздік;
2. кәсіпкер – бұл пайданы және үстеме пайданы, яғни ... ... ... ... барлық факторларын үйлестіреді: еңбек, жер, капитал;
4. кәсіпкер жаңалықтарға бейім: жаңа өнім мен қызметтергді ... ... ... және ... жаңа ... ... инновациялық
менеджментке; т.б.
5. кәсіпкер – бұл ... істі ... үшін ... ... ... белгілі деңгейін меңгерген адам;
6. кәсіпкер, табыс алу мақсатында, жаңа идеялардың болашағын бағалауға,
алынған ... ... және ... қалыптасқан коньюктурасы
тұрғысынан шешімдерді қабылдауға қабілетті болуы;
7. кәсіпкер кез келген, әсіресе белгісіз жағдайларда бір ғана ... ... ... ... ... ... ... барлық сатыларына
(өнімді құру сатысы, еңбек өнімін өндіру ... ... ... ... сәйкес бірқатар белгілі функцияларды орындау арқылы жүзеге асады.
Ол:
1. сатып алушылардың сұранысын және олардың төлем ... ... ... зерттеулерді жүргізу;
2. өнімнің бәсекелестігін қамтамасыз ететін, бұйымның белгілі өлшемдері мен
сыртқы түрі бойынша техникалық құжаттарды ... ... ... ... ... өнімді өндіруді барлық қажетті шикізат, материалдық және ... ... ... ... ... өндіру үшін ең жетілген ... ... ... тиімді схемасын таңдауға;
6. халықтың төлем қабілеті едәуір жоғары өткізу нарықтарын ... ... ... сипаттамаларын және оны орындауға
тиісті функцияларының тізімін ... ... ... ... және де ... ... ... әр түрлі
формасына қатысты алғанда толық, онда тек сапалық ... ... ... өлшемдері мен шаруашылық жүргізу субъектілердің ұйымдастыру-
құқықтық формаларының болмауы тиіс. Өйткені, кәсіпкерліктің шаруашылық
жүргізуші ... ... ... мен ... ... ... нормативті-құқықтық актілермен бекітіледі.
Кәсіпкерлік – бұл табысты алу ... ... ... ... ... қауіп пен белгісіздіктің белгілі үлесімен жанасатын
инновациялық процесс.
Кәсіпкерліктің берілген анықтамасы қазіргі ... ... ... шарттармен толықтырылуы және оның кәсіпкерлердің
күнделікті қызметінде бағыттаушы болуы ... атап өту ... ... ... ... ... кәсіпкерлік мәнінің нақты
анықтамасы жоқ, әдетте ұсынылатын тұжырымдар кәсіпкерлік ... ... ... ... ... ... ... Сонымен, бұл
процесті пайданы алу мақсатымен экономиканың әр түрлі аймақтарындағы қызмет
ретінде ... ... ... ... пен ... ал ... ... талдау, кәсіпкерліктің инновацияға
негізделген бизнестің ерекше түрі ... оның ... ... ... алу ... үстеме пайданы, яғни кәсіпкерлік табысты алу болып
табылатындығын көрсетеді. Кәсіпкерліктің басқа тұжырымдары оны шаруашылық
жүргізудің ... ... ... сипаттайды. Кәсіпкерлік процесстегі
шаруашылықты жүргізудің инновациялық бағыты ғалымдармен әр түрлі ... Бір ... ... – бұл жаңа ... ... мен басқарудың жаңа әдістері, жаңа техника және аналогтары жоқ
технологиялар ... ... ... ... Басқа ғалымдар
иммитацияны жеке шаруашылық жүргізуші субъектінің инновациялық ... ... яғни ... ... ... шеттен алып пайдалану ол үшін
инновация ... ... ... ... жүзеге асыру тек елде ғана
емес,сонымен қатар оның сыртында да ... ... жаңа ... ... шаруашылық жүргізуші субъектілермен көрсететін ... ... ... Сонымен қатар, еліктеушілер өз қызметімен жаңашылдарды жаңа
ойларды дайындауға итермелейді. Ғалымдардың келесі тобы инновациялық бағыт
белгісін ... ... ... ... көздейтіе
ақырғы мақсаттарға, әдістер мен тәсілдерге қатыссыз нарыққа ... ... ... кең ... ... ... ... қатынасты қалыптастыру мен дамытудың барлық белсеңді қатысушыларын
жаңашылдар деп ... ... ... ... ... ... жағдайдағы іс-әрекеті мен пайда болуын ескеріп ... ... ... – бұл табысты алу мақсатымен өндірістің барлық факторларын
қозғалысқа келтіретің және толық экономикалық ... ... және ... ... ... жанасатын, шаруашылық
жүргізуші субъектілердің ынталы, инновациялық қызметіне негізделген ... ... және ... ... ... кәсіпкер – бұл табысты алу мақсатымен қауіп және ... ... ... ... ... ... ... бейімді, жігерлі, білімдер мен ақпараттың
белгілі деңгейіне ие адам. Өз ... ... ... – бұл ... ... ... үстеме пайдасы».
Көріп отырғандай, кәсіпкерліктің тектілік түсінігіде өлшемдер және
мөлшерлік бағалау ... жоқ, ... ... ынтамен, жаңалықпен
байланыстырылған, олардың негізгі мақсаты кәсіпкерлік табысты ... ... және ... ... ... негізгі
қағидалардың бірдей дәрежеде шағын, орташа және ірі кәсіпкерлікке қатысты
екендігін атап кету қажет, ... ... ... ... ... өзіне тән ерекшелігінің болатынын ескереміз.
Кәсіпкерлік – адамдармен олар ... ... ... ... ... Оның ... адамдар тәуекелге бел буып, мүліктік
жауапкершілікті сақтай отырып, пайда табу ... ... ... күш жігерді жүзеге асыруға, экономикалық және ... ... ... ... ... шығармашылық күш-
жігерді жүзеге асыруға, экономикалық ... ... ... байланысты. Кәсіпкерлікті жаңа тұрғыдан түсіндіргенде мынадай
екі жағдайға: біріншіден, коммерциялық ... ... ... пен ... ... ісін ... дейін жеткізу, кездескен
кедергілерді жеңе білуге; екіншіден, экономикада, ұйымдастыру ісінде
тапқырлықпен ... ... ... ... ... ... қызметтің субъектілері мыналар болып табылады:
- Қазақстанның азаматтары;
- Шетел мемлекеттерінің азаматтары;
- Адамдардың бірігуі (кәсіпкерлер ұжымы, ... ... ... шаруашылық ассоциациялары, қожалықтар, әр
түрлі бірлестіктер, корпорациялар т.б.).
Кәсіпкерлік – белгілі бір істі ... ... Іс ... – адамның
белсеңділігі және іскерлігі. Белсеңділік және ...... ... өмір сүру ... ... іскерлік адамдардың мінез-құлқы
типтерімен байланысты ... ... ... ... ... ... ... белсеңді,іскер болар екен? Өздерініз ойланызшы:
холерик пе, сангвиник пе, флегматик пе, әлде ... пе? Сан ... ... өте ... энергетикалық шығыннан шамадан тыс энергия
шығынына дейін, кейде қоғамдық идеалды іске ... ... бару ... ... коммунасы, Ұлы Октябрь социалистік революциясы. Сапа жағынан
спонтандық белсеңділік (ішкі себептермен пайда ... ... ... ... шектелген түрі және еріксіз белсеңділік (қайғы-қасірет
шегу), сонымен бірге еркін ... ... ... әр ... саяси, әлеуметтік, экономикалық, әскери, тарихи, аудандық т.б.
болып ... ... ... ... ... ... ... болды,
акционерлік қоғамдар құрыла бастады. Мысалы,1554 жылы ... ... 1660 жылы ... ... ... XVII ... ... банктер іске қосылды.
Экономикалық әдебиеттерде кәсіпкерлік пен бизнес ұғымдарын балама
түрінде ... жиі ... ... пен ... ... ... ... бір-бірімен баламалап, теңестіріп, қарауға болмайды.
Бизнес – табыс әкелетін кез келген ... ... Рас, ... ... ... ... Кәсіпкерлік – новаторлық іс. Нағыз кәсіпкерлік
– ол өнертапқыш. Сондықтан да бизнеспен айналысатын ... осы ... еш ... ... бола ... ғылымда “кәсіпкерлік қабілеттілік” деген ұғымда бар.
Кәсіпкерлік қабілеттілік дегеніміз – адамның бизнесте ... аша ... ... ... қатынастардың барлығының қолынан бұл келе
бермейді. Барлық күш ... ... ... новаторлықпен, мақсаттылықпен,
коммуникабельділікпен, яғни адамдармен тез арада байланыс ... ... ... ... қатынастар құра білу, бәсекелестеріне
қарағанда айналасына ... көз ... ... оқшауланып тұрады.
Бизнесмендердің ішінен мұндай қабілеттілікпен оқшауланатындар жиі кездесе
қоймайды. Демек, бизнес – бұл ... ... ... ... Ал
кәсіпкерлік – бұл да адамның экономикалық қызметі, бірақ бұл қызметті жаңа
ізденіске бағыттайды және осы ... ... ... үшін ... ... ... ... жүзеге асады, сондықтан да экономикалық
әдебиеттерде олар ... ... ұғым ... ... Ал ... ... жағын қарастыратын болсақ, онда кәсіпкерлік қызмет
термині қолданылады.
Кәсіпкерлік қабілеттілік – адамдардың ерекше таланты. Оны ... ... төрт ... ... ... ... барлық ресурстарды: жер, капитал және еңбекті өнім өндіру
процесіне қосу ынтасын өз жауапкершілігіне алады, яғни ... ... ... істеген ісінің пайда беретініне сенеді.
2) Кәсіпкер өндіріс процесінде барлық негізгі шешемдерді өз қолына алады
және кәсіпорынның іс бағытын айқындайды.
3) Кәсіпкер – бұл ... ... ... жаңа ... ... ... ... бизнесті ұйымдастырудың жаңа формаларын
енгізуге аянбай жұмыс істейтін адам.
4) Кәсіпкер – бұл ... ... ... ... бару үшін ... ... қорытындысында не болатының білген жөн. Кәсіпкер тек
қана өз уақытын, ... іс ... ... ... ... ... ... өзінің және серіктестерінің немесе
акционерлердің қаржыларын тәуекелге салады.
Кәсіпкерлік істің қозғаушы күші – мол ... ... ... ... факторлары жеке кәсіпорындарға ақшалай табыс ретінде беріледі:
- Материалдық ресурстар бергені үшін капиталға пайыз алады;
- Жер, су ... ... ... ... ... ... үшін еңбек ақы алады;
- Кәсіпкерлік табысты пайда деп атайды, зияны да ... ... ... ... жіктелуі, түрлері
Кәсіпкер тауарлар өндіреді, содан соң оларды сатады. ... ... - ... ... қаржылық және кеңес берушілік болып
бөлінеді. Осылардың әрбір формасы өзіндік ... ... ... ... ... кәсіпкерлік - бұл кәсіпкерліктің негізгі түрі. Мұнда тауар
өндіру, ... ... ... ... ... ... өнім ... жұмыстар жүргізу және қызмет көрсету, жинау, өндеу және
ақпарат беру, рухани ... ... тағы ... ... ... кәсіпкерліктің мүдделік өрісі едәуір түрліше және оны ... үшін ... және ... ... ал ... олар көп ... ... Өндірістік кәсіпкерлік қызметінің нәтижесі мол өнім өндіру
және оны сату мүмкіндігі болып табылады.
Кәсіпкерлікпен айналасу үшін қандай ... ... ... ... ... ... ... керектігін білу керек.
Одан кейін маркетингтік іспен шұғылдану болашақ тұтынушылармен байланысу
сонымен қаиаршикізат, ... ... т.б. ... ... ... ... өндіріс факторлары: а) ... ... ... ... өндірістік құрал жабдықтарды сатып алу немесе
арендаға алу. б) өндірістік ... ... ... ... ... және ... материалдар, отын және энергетика ресурстары, жөнінде
жасауға ... ... ... ... ... бөлшектері,
полуфабрикаттар келешекке керекті шығындарды жабу көзі. Инструменттер мен
инвентарлар айналым ... екі ... ... және пайдалану
мерзімінен бөлінеді.
Алдағы уақыттағы шығындар дегеніміз –бірінші кезегі тауар ... ... ... ... Ол шығындар тауар өніміне тікелей
қатынасады.
Жұмыс күшін кәсіпкер еңбек биржасы, немесе ... ... ... ... ... білімі, мамандығы, тәжірибелілігі жеке
қасиеттері т.б. ескерілуі керек.
Қажетті ақпарат –ресурстары ... ... ... ойластырып,
алдын ала есептеу.
Венчурлік бизнес деген болады. Бұл инновациялық кәсіпкерлік –тәуекелдік
бизнес. Ол ... ... бір ... Бұл ... ... ... комерцияландыруға,әсіресе ғылым сайымдылығы көп
өндіріс салаларында, бірінші кезекте ... ... ... онда ... ... кепілділік болмау мүмкін.
Коммерциялық кәсіпкерліктің іс өрісі тауар биржалары ... ... ... ең көп ... ... ... көтерме сауда нарығы.
Тауар биржаларында ... ... ... ... бірге,
келісім шарттар жасау, яғни фьючерлік айырбас келісімдері ... ... ... төлемді мерізім уақыт өткенен кейін келісімге бағамен
сатады. Мысалы, диханшылардың егін оруға қаражаты жоқ. Оған ... ... сен 4-5 ... кейін астағыңды мынандай бағамен сатасың деп келісім
шарт жасайды. Ол көпшілік жағдайда нарық бағасынан ... ... ... мынандай қызмет атқарады:
- Сауда –сатық келісім жасауға делдалдық қызмет атқарады;
- Тауар сатуды тәртіпке келтіреді, ... ... ... Баға ... ... жағдайын, тағы басқа бағаға ықпал ететін
факторлар зжөнінде мәліметтер жинап жариялайды.
Тауар биржасының айналымының көп ... ... ... сату емес,
тауарларды келісім бойынша сату, болашақта тауарлармен ... ... ... ... турады.
Коммерциялық кәсіпкерліктің негізгі жұмысы тауарды сатып алу ... ... ... ... коммерциялық
кәсіпкерліктің айырмашылығы, бірінші тауар өндірсе, екіншісі сатып ... ... ... ... ... ... кәсіпкерлікке – қызмет ... ... ... мәнін айқындайтын тауар-ақша қатынастары, тауар айырбастау
операциялары жатады. Мұның өндірістік кәсіпкерліктен ...... ...... ... ресурстарды қамтамасыз ету
қажеттілігі тумайды. Технологияның бастапқы сатысы ретінде, не ... ... ... сату және қай ... екенін таңдай білу қажет. Бұл мәселелерді
іске асыру, ең алдымен ... ... ... бағасы жағдайында көтерме
сатып алу бағасы елеулі жоғары болуы керек екеніне сүйену ... ... ... ... ... ... жасау керек. Жалпы алғанда ... ... ... басқару жүйесін жасақтау болып табылады.
Коммерциядық келісімдер бағдарламасы:
- Сауда делдалдық жұмыс атқаруға жұмысшылар жалдау;
- Ғимарраттар, қоймалар, ұсақ сауда үй ... алу ... ... Тауар сатып алу, сату;
- Тауар сатып алуға керекті несиелерді ... табу және ... ... ... ... ... керекті ақпараттарды табу, жасақтау;
- Тұтынушыларға тауар сатып ... ... ... ... ... және ... төлемдер мерізіміне төлеу.
Қаржылық кәсіпкерлігіне негізімен коммерциялық банкілер және ... ... ... ... бір ... солай болғандықтан
оның сатып алу, сату объектісі айрықшылығы – тауар болып ... ... ... ... (акциялар, облигациялар, вексельдер,
кепілдіктер және т.б.), яғни бірдей ақшаларды сату ... ... ... ... Солай болғандықтан қаржылық ...... бір ... онда ... кәсіпкерліктің технологиялық мәмілесі
коммерциялық технология мәмілесімен ұқсас болады, айырмасы тек тауар –
қаржы ... ... ... ... – бұл ...... ... негізінен
акционерлік типте болады. Олар көпшілікке коммерциялық кәсіпорындарға несие
береді, ол үшін пайыз ... ... ... ... ... активті
және пассивті операциялар болады. Қор биржалары- ... ... ... ... ... жеделдетеді және активтердің ... ... ... ... бұл ой ... бір бөлігі онда мынандай
жұмыстар істеледі, финанстық, инвестициялық ... ... ... ... кеңестер. Нарыққа бағыттану туралы финанстық, шаруашылық
талдауды жасауға, басқару мәселелері ... ... т.б. ... ( ... беру ) ... ... ... беру –мұнда маман өз бетімен диагноз қояды, ... және ... ... береді;
2. Процестік кеңес беру –кәсіпорынның маманы клиетпен белсенді түрде
қарым – қатынаста болады, оны өз ойы ... ... ... ... ... ... кейін ұсыныстар белгілейді;
3. оқулық кеңес беру – лекция оқу, ... ... оқу ... ... Шағын және орта кәсіпкерлікті қолдау инфрақұрылымының теориялық негіздері
2.1 Шағын орта кәсіпкерлік түсінігі және экономикадағы маңызды рөлі
Шағын кәсiпкерлiк нарықтық экономиканың қайнар көзi ... ... ... ... ... ... әлеуметтiк – экономикалық мәселелердi
шешуге болады. Осы шағын кәсiпкерлiктi дамыту ... ... ... ... ... ету, халықтың негiзгi бөлiгiң жұмыспен
қамту, қоғамда орта тапты қалыптастыру ... ... ... ... артықшылықтары да бар. Оларға:
• Сыртқы экономикалық факторлардың өзгеруiне тез бейiмдiлiгi;
• Шағын инновациялық кәсiпкерлiк бiр салада тоқтап ... ... ... ... ... ... iрi ... қарағанда ғылыми – техникалық
зерттеулер нәтижелерiн инновацияларды өнеркәсiпке жылдамырақ енгiзедi;
Осындай елеулi артықшылықтары бола ... ... ... ... ... бөлiнедi:
- шағын бизнестiң кәсiпкерлiк қызметтiң бағытталуына байланысты:
өндiрiстiк, ... ... ... ... ... кәсiпкердiң функционалды операциясының құрылымына қарай:
өндiрiспен ... , ... және ... қызмет:
- шаруашылық түрлерiнiң санына ... : бiр ... , ... ... ... бағытталуына байланысты: өндiрiстiк,
агроөндiрiстiк, ауыл шаруашылық , ... және ... ... ... ... ... нарық қатынастарын ұдайы iске қосып отыратын ... ... ... ... ... ең ... ... толығуына және жаңа жұмыс орындарының құрылуына мүмкiндiк бередi.
Жалпы алғанда, кәсiпкерлiк экономикада нақты белсендi, ... ... ... қоймайды, сонымен қатар, мемлекеттiң экономикалық
дамуында оның тұрақталығының индикаторы ... ... орта ... ... ... әлеуметтiк мiндетiне:
• Халықты жұмыспен қамту және жұмыссыздық мәселесiн шешу;
• Тұрмыс ... ... ... ... ... Адамның өмiрге тың сенiммен қарауының мүмкiндiктерiн арттыру;
Ал шағын кәсiпкерлiктiң экономикалық мiндеттерiне келесiлердi жатқызуға
болады:
• Экономиканың ... ... ... Жаңа ... ... ... Рыноктағы сұранысқа және жалпы өзгерiстерге тез бейiмделу;
• Шектеулi ресурстарды тиiмдi пайдалану;
• Экономикалық активтi ... ... ... ... ... ... тарту;
• Инновациялық жаңалықтарды ашып оны өндiрiске енгiзу;
• Класстерлiк жүйенiң дамуы;
• Лизингтiк қатынастардың дамуы;
• Өнiмдердiң сапалылығының жоғары болуы;
... ... ... ... етiп, ЖIӨ-нiң өсуiне үлесiн
қосады;
Дамыған елдердiң ... ... ... ... ... ... түсетiнiн көрсетедi. АҚШ-та барлық жұмыс күшiнiң 50%-iн
кәсiпкерлiкпен шұғылданушылар құрайды. Iшкi ... 33%-i ... ... ... ... ... 80% шағын кәсiпкерлiкпен шұғылданады және
жалпы өнiмнiң 55% үлесiн алып отыр. ... ... ... ... жұмыстарының 3% ғана жүзеге асырса да, өндiрiске ... ... ... ... ... 50% ... және орта ... қазiргi жағдайы - Елдегi әлеуметтік-
экономикалық жағдайдың тұрақтылығы шағын және орта кәсiпкерлiктiң ... ... еттi. ... ... ... ... мәлiметтерi
бойынша 2010 жылғы 1 қаңтарда ... 208,4 мың ... ... оның 195,7 мың ... ... ... орта ... -
10,67 мың. Бұл ретте, шағын кәсiпкерлiк субъектілерi жалпы санының 93,9%-ын
құрайды. Шағын кәсіпкерлікте ... ... ... ... саны 2011 жылғы 1 қаңтарда 524,6 мың адамға жетті, өсу ... ... ... ... ... ... кәсiпкерлiктiң ЖIӨ-ге қосқан
үлесi 2010 жылы 16,2%-ды құрады, яғни салыстырмалы түрде шағын және ... ... 25%-ды ... Заңды тұлғалар - шағын ... ... мен ... ... ... ... ... жылы 2012 жылға қарағанда 8,7 %-ды ... ... ... ... ... ... ... мүлдем дерлік өзгерген жоқ.
Белсендi заңды тұлғалар - шағын ... ... ... ... автомобиль жөндеу және үйде қолданатын бұйымдар саласы - ... ... ... ... ... ... ... халықтың
жиынтық саны 163,6 мыңы жұмыспен қамтылған ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... құрады, әйтседе 1992 жылдан
1998 жылдар кезеңiнде аталған көрсеткiш орташа 30-38%-ға дейiнгi аралықта
бағаланды. ... ... ... қос ... ... ... өндiрiспен және жалған мәмiлелермен айналысып не ... ... ... ... өз ... ... жасыруға тырыса
Атқарушы өкімет органдарының шағын бизнесті қолдауға бағытталған ... оның ... және ... даму ... ... 2007 ... ... бизнес кәсіпорындарының саны 564 бірлікке ... ... 11232 ... ... бар. ... кәсіпорындардың саны 229
бірлікке артты, қазірде олар – 7891.Шағын ... ... саны 50208 ... немесе 2011 жылмен салыстырғанда 5594 есеге
көп.Шағын бизнес ... ... ... және қызметтерді
шығаруы 17 пайыздан артты. Жеке ... саны 5,9 ... ... ... олар 60 ... ... басынан әрекеттегі шаруа
қожалықтарының саны 1569 ... ... 16866 ... ... ... қожалықтарында 33,7 мың адам ... ... ... 10895 жаңа ... орны ... Елімізде 1 миллионға жуық шағын
кәсіпкерлік субъектілері тіркелген АСТАНА. Наурыздың 3-і. ҚазАқпарат /Ернұр
Ақанбай/ - 2008 ... ... ... ... ... ... мың ... кәсіпкерлік субъекті тіркелді. Бүгін Астанада ҚР ... ... ... шағын және орта бизнес өкілдерімен кездесуінде
бұл туралы Индустрия және сауда министрі Владимир ... ... ... ... Школьниктің сөзіне қарағанда, тіркелген ... ... 190 мыңы - ... ... 601 мыңы - жеке ... ... - ... қожалықтары. Жалпы алғанда шаруашылық субъектілеріндегі шағын
кәсіпкерліктің ... 93 ... «2011 ... ... өткен жылы
тіркелген субъектілердің саны 17 пайызға көбейді. Ал жұмыс істеп тұрған
субъектілер тіркелгендерінің 76 ... ... - деді ... Бұл ... ... ұзақ ... бойы ... жұмыс істемей тұрған субъектілердің
азаймай, бұрынғысынша 24 пайыздық деңгейде қалғанын айтты. Бұдан бөлек ... ... және орта ... саласында жұмыс істейтін адамдардың саны
өткен жылы 1 млн. 838 мың ... яғни оның ... ... 11 ... ... ... ... кәсіпкерлік субъектілері
әлі күнге дейін сауда, автокөлік және тұрмыстық бұйымдарды ... ... ... ... ... өнеркәсіп саласында мейлінше аз.
Сурет-1. Шағын бизнестiң жалпы кәсiпкерлiк қызметтегi үлесi
Суреттен көрiп отырғанымыздай, ... ... ... ... яғни ... ... әл ауқатын көтеретiн және тұрақты
экономиканың өсуiн қамтамасыз ететiн шағын бизнес екенi ... ... ... ... ... ... бизнеспен айналысатын әрбiр
үшiншi адам сауда және қызмет көрсету ... ... ... ... әрбiр алтыншысы құрылыста еңбек етедi. Тұрғындарды
жұмыспен қамтудың саны жағынан алғанда сауда ... ... ... ... ... 21,2 % ... ... түрлi
қызмет көрсетумен айналысады. Бұл деректiрдiн сауда iсi әлi ... ... ... ... ... ... әлiде өзгере
қоймаған көруге болады. Шағын ... ... ... ... ... санының өсуi - негiзiнен коммерциялық кәсiпорындар
есебiнен ... , ... ... баяу ... ... ... ... ... ... оған ... болып отырған
келесiдей шешудi қажет ететiн мәселелердi атап өтуге ... ... ... 80%-ы ... ... олар ... ... қабiлетсiздiгi;
• Рыноктық қатынастардың, шағын бизнестiң, әсiресе бәсекелестiк
қатынастың дамуына ... ... ... ... ... ... ... жеткiлiксiздiгi;
• Қолданылып жүрген ... ... ... ... тәртiбiнiң
әлсiздiгi;
• Салық салу және салықтық тексеру жүйелерiнiң тым күрделiгi;
• Экономикалық қаржы секторында ... ... ... ... iске ... ... меншiктегi өндiрiстiк
үй - жайларды сатып алу ... ... және тым ... алу ... ... ... және шағын кәсiпкерлiктi ақпараттық ... ... ... ... кәсiпкерлiктiң мемлекеттiк құрылымдармен өзара iс қимыл
жасаудың ұйымдық ... ... ... даму ... ... ... Шағын кәсіпкерліктi инновациялық тұрғыдан барлық жағынан қолдау;
... ... ... ... ... дамуы үшiн қолайлы орта ... ... ... ... ... ... мен жүзеге асырудағы
мемлекеттiк ... ... ... ... ... туындаған әкiмшiлiк тосқауылдар ... ... жою ... ... Осы кедергiлер көбiнесе жергiлiктi
жердегi ... ... ... ... ... ... желдетудiң және бюджетпен өзара
қарым-қатынастарды тәртiпке келтiрудiң ... ... ... ... ... ... тиiс. ... ең өткiр проблема салықтық
тексерулердiң ретсiздiгi ... ... ... шағын кәсiпкерлiк
субъектiсi орташа алғанда 6-8 ... ... мен алым ... ... ... ... әр ... бойынша өз есептеу
әдiстемесi, ... салу ... ... ... мен мерзiмдерi есеп
беру деректемелерi мен ... ... ... күнi ... орта ... бастан кешiрiп отырған қатынастарға қарамастан,
экономиканың серпiндi дамып келе жатқаны белгiлi ... ... Ең ... ... саны өсiп ... Өсiм ... жоғары да емес, небәрi
пайыздық бөлiгi ғана. Оның ... ... ... бар. Ол 30 ... ... ... ... Қазақстанның бүгiнгi экономикасында
лайықты орын алуда. ... ... ... ... ... жаңа ... құрылымның қалыптаса бастағандығының айғағы.
Алайда ... ... ... санының 70% ғана ... ... ... тiркелiп, мерзiмiнде жұмыс ... ... ... ... ... ... орналасқан. Жұмыспен
қамтудың салалық құрылымын қарастырсақ шағын бизнеспен айналысатын ... адам ... ... ... ... ... ... әрбiр
алтыншысы құрылыста еңбек етедi. Тұрғындарды жұмыспен қамтудың саны жағынан
алғанда сауда саласында олардың 36,1%, өнеркәсiптiк ... ... % ... ... ... қызмет көрсетумен айналысады . Бұл
деректiрдiн сауда iсi әлi де ... ... ... ... көлемi әлiде өзгере қоймаған көруге болады. ... ... ... ... және ... санының өсуi -
негiзiнен коммерциялық кәсiпорындар есебiнен ... , ... ... өседi. ... ... ... ... ... агроөнеркәсiптiк кешендегi ... ... ... ... ... ... үлес қоса ... немесе табысын жасырып ұстайтынын ... ... ... ... ... сараптағанда ... ... ... ... ... бизнес басты құралдардың ... ... ... ... ... ... ... тиiс. Өткен жылдары ауыл шаруашылық шикiзатының басым
бөлiгi ... тыс ... ... , сол ... , ... өнiм ... төмендедi, шығынға жол ... ... ... кәсiпкерлiк эканомикасының ... ... ... ... iстеп, даму үстiнде деп ... ... Ал ... ... Қазақстанды дағдарыстан алып шығатын
локомотивтiң нақ ... ... жылы ... ... ... ... және “Бәсекеқабiлеттi халық” деген Қазақстан халқына Жолдауында,
елiмiз үшiн өзектi ... бiрi ... ... атап ... ... ... ... өтпелi кезеңiнде экономикада
кәсiпкерлiк қызмет даму үстiнде. Кәсiпкерлiк, әсiресе шағын кәсiпкерлiк
рыноктық жүйеде толық қанды қызмет ету үшiн ... жаңа ... ... ашып ... ... ... аясында жүзеге
асырылып жатқан кәсiпкерлiк қызметтiң мемлекет тарапында және ... ... ... ұшан теңiз екенi дәлелдеудi қажет ... ... ... ... қайсысын алып қарасақ та шағын және орта
кәсiпкерлiктi дамыта отырып, ... ... ... ... ... ... экономиканы нарықтық қатынаста қайта құру
жолында оның негiзi болып табылатын ... ... ... ... және ... ... ... күн тәртiбiндегi өзектi
мәселелердiң бiрi.
Нарықтың өрлеп, өркендеуi кәсiпкерлiктiң қызметтерiне ... ... ... ... ... ... экономиканың қайнар
көзi болып табылады. Осы шағын ... ... ... ... ... ... ... болады. Шағын кәсiпкерлiктi дамыту арқылы
елдiң тұрақты экономикалық өсуiн қамтамасыз ету, халықтың ... ... ... ... орта ... ... қызметтерiн атқарады.
Осыған байланысты Қазақстан Республикасы Президентi Н.А.Назарбаев
өзiнiң “Қазақстан-2030” атты ... ... ... саясатының бiрден-бiр басымды бағыты шағын және орта бизнес
деп атаған болатын
1.2 Шағын және орта кәсіпкерлікті қолдау ... ... ... ... ... туралы» Заңына сәйкес,
Кәсiпкерлiктi қолдаудың инфрақұрылымы - бұл ... ... және ... кәсiпкерліктің дамуы үшiн қажеттi қызмет
көрсететiн және кәсiпкерлiк ортаның тыныс ... орта мен ... ... ұйымдар мен бiрлестiктердiң жиынтығы.
Олардың қызметтеріне жеке кәсіпкерлік істі ұйымдастыруға жәрдемдесу,
коммерциялық негізде құқық, маркетинг, инжиниринг және менеджмент аясындағы
ақпаратпен қамтамасыз ету, ... ... және ... ... ... ... ... осы кезеңiнде мемлекеттiң ... ... ... инфрақұрылымдарын жасау болуы тиiс.
Қазiргi уақытта кәсiпкерлiктi қолдау ... ... ... бар, ... базалық қағидаттары, нысандары мен тетiктерi
қалыптасқан.
Институттардың құрылымының ... ... ... ... айқындалады:
қаржы институттары;
қоғамдық ұйымдар, салалық қауымдастықтар;
бизнес-инкубаторлар, индустриялық және технологиялық парктер;
ақпараттық-талдамалық маркетингтiк, консалтингтік, оқыту орталықтары;
халықаралық институттар.
Мемлекет ... ... ... қаржы институттары мынадай
ұйымдардан көрiнедi:
"Шағын кәсiпкерлiктi дамыту қоры" акционерлiк қоғамы және оның ... ... және ... ... ... ... ... (бұдан әрi - Қор).
Қор қызметiнiң негiзгi мақсаты - өз ... ... және ... ... ... ... ... тиiмдi пайдалану.
Қордың барлық облыс орталықтарында және Астана ... ... ... ... ... өз ... ... бюджет қаражаты және
Еуропа Қайта Құру және Даму Банкi және Азия Даму ... ... ... 1 ... 15,4 млрд. теңге құрады. ЕҚКДМ-мен қарыз туралы
келiсiмге сәйкес 2010 жылы ... ... ... ... ... қаражаты шағын кәсiпкерлiктiң қалыптасу процесiнде оң рөл
атқарды, бiрақ ... ... ... үшiн пайыздық ставкаларды нақты
төмендетудi қамтамасыз етпедi және ұзақ мерзiмдi өндiрiстiк жобаларды ... ... ... ... берi ... уақытта тек ғана өз ... 6,3 ... ... ... 577 жоба қосымша қаржыландырылды. Аталған
қаражат бойынша ағымдағы берешек 5,9 млрд. теңге құрайды.
Берiлген қаражаттың салалық құрылымы ... ... ... ... өндiрiске - 39 %, ауыл ... және ... ... ... өңдеуге - 29,5 %, қызметтер мен көлiк саласына
- 23 % келедi.
Қордың ... ... ... ... ... республиканың
барлық өңiрлерiнде 250 мың жұмыс орнын құруға мүмкiндiк бердi.
Қордың проблемалары: бұл - оларда кепiлдiк қаражаттың ... ... ... ... үшiн ... ... және ... ұйымдары елдiң кредит беру жүйесiнiң 3-шi
деңгейi болып табылады және банк секторы мүдделілігінiң бiрқатар объективті
факторларын (мол әкiмшiлiк шығыстар, кредиттiк тарихтың, ... ... ... ... ... ... ... кәсiпкерлердiң қаржы
қызметтерiне қажеттілігін қанағаттандыруға тартылған. Ұсақ кәсiпкерлер үшiн
өз капиталы, гранттары мен ... ... ... ... ... жүзеге асыратын микрокредиттік және микроқаржы
ұйымдары ... ... ... ... ... тарапынан аз
реттелушi болып ... ... ... жоғары операциялық және үстеме
шығыстар, қарыз берушiлердiң нысаналы топтарына қызмет ... ... ... ... ... операциялардың қызметi басқа кредиттiк
мекемелердiң қызметiмен салыстырғанда шығын көлемi көп ... ... ... және ... ... өз ... ... берумен қатар өз тәуекелдерiн төмендету үшiн әлеуеттi ... ... ... ... ... ... және ... көрсетумен айналысады. Осылайша экономикалық мiндеттердi шешумен
қатар ... және ... ... ... бастаманы
дамытуға, халықтың экономикалық белсендi бөлiгінiң өз-өзiн жұмыспен қамтуын
қамтамасыз етуге оның ... өмiр сүру ... ... мен ... ... бағытталған әлеуметтiк мiндеттердi ... ... ... беру ... ... ... бiрi ұсақ ... заңдастыру және көлеңкелi сектордан шығару болып табылады.
Қазақстан Республикасы Мемлекеттiк статистикалық ... ... ... ұйымдардың саны 2010 жылғы 1 қаңтарда 177 бiрлiкті
құрады, олардың нақты жұмыс iстейтiндерi 40,7 % (72 ... ... ... - 10,2 % (18 ... бiр ұйым ... ... қалғандары
қалыптасу сатысында.
Микрокредиттiк және микроқаржы ұйымдарының проблемалары - осы уақытқа
дейiн микрокредит беру жүйесiнiң ... ... ... ... беру ... ... тұжырымдамалық қағидаттарды, әлеуеттi
инвесторлар үшiн микрокредиттiк ... одан әрі ... ... аталған саланы мемлекет тарапынан кешендi қолдаудың болмауы.
Микрокредит беру саласын дамыту проблемалары, бұл:
• одан әрi орналастыру үшiн қорлардың ... мен ... ... ... ... ... ... ерекшелiкпен таныс бiлiктi кадрлардың жетiспеушiлiгi;
• микрокредиттiк жүйеге ... үшiн ... мен ... ... техникалық және ресурстық базаның болмауы;
• микроқаржы саласының жағдайын, үрдiстерi мен оның ... ... ... ... ... ... бiрыңғай
органның және оларды бағалау әдiсiнiң болмауы;
• дамыған мониторинг жүйесiнiң, iшкi бақылаудың болмауы;
• қаржы ... ... ... ... отандық банктер мен
басқа да банктiк емес ... ... ... ... ... ... ұйымдардың мемлекеттiк басқару органдармен және
мемлекеттiк даму ... ... ... ұйымдар мен салалық бiрлестiктер (қауымдастықтар) азаматтық
қоғам қалыптастыру мәселелерiнде әлеуметтiк проблемаларды шешуде ... ... ... ... рөл ... және ... ... қатынастарды реттеу тетiктерiнiң бiрi болып табылады.
Қазақстандық үкiметтiк емес қоғамдық ұйымдар салыстырмалы түрде әлi жас.
Қазiргi ұйымдардың ... ... бес ... ... ... ... дамыту жобаларын iске асыруда жеткiлiктi тәжiрибе жинақтаған
жоқ, мемлекеттiк органдар үшін де, және нысаналы аудитория үшiн де ... ... ... ... ... емес ... ... бытыраңқы, бiр-бiрiмен
байланыссыз әрекет ... ... ... бiр ... ... ... ... емес қоғамдық ұйымдардың едәуiр бөлiгi шетелдiк және
халықаралық донорлық ұйымдардың гранттары үшiн ... ... олар ... және орта ... ... ... мен ... емес донордың миссиялары мен
бағдарламаларымен үндес жобаларды әзiрлейдi және iске ... ... ... ... ... ... және нақты шағын
және орта кәсiпкерлiк ... ... ... мүддесiнiң жүйесiне
жалғауға қабiлеттi барабар үкiметтiк емес ұйым жоқ. Осыған байланысты, YEҰ-
ның қызметi қалың ... ... ... ... және ... ... ... мәселелердi шешуге тiреледi, жергілiктi атқарушы
органдар үкiметтiк емес ... ... тең ... ... ... және ... қабылдаудың нақты процесiне тартпайды.
Бизнес-инкубаторлар, индустриялық және технологиялық парктер. Қазiргi
уақытта Қазақстанда 44 бизнес-инкубатор мен ... ... ... ... ... ... дерлігі жергілiктi атқарушы органдардың
бастамасы бойынша құрылды және өздерiнiң қалыптасу ... - өз ... ... ... ... iріктелген
шағын кәсiпорындарды орналастыратын және оларға ... ... және ... ... ... бойынша қызмет көрсететiн
құрылым. Бизнес-инкубаторлардың негiзгi мақсаты оның аумағында орналасқан
шағын кәсiпорындардың орнықты ... ... ... ету болып табылады.
Бизнес-инкубатолар нәтижелілігінің негізгі ... ... ... шығарылған кәсіпорындар мен сол кәсіпорындар құрған ... саны ... ... ... негізгі критерийлері:
- шығарылған экономикалық тұрақты кіші кәсіпорындар саны;
- құрылған жаңа жұмыс орындарының саны;
- салық түрінде және ... да ... ... ... қаржы қаражат түсімі
Негізiнен жоғары оқу ... ... ... ... ... осы жоғары оқу орындарының ғылыми әлеуетiн
пайдалану және технопарк аумағында орналасқан ... ... және ... ... ... ... ... құрылған технопарктер бар.
Технопарктер қаржылық дербестікке жеткен жоқ және мемлекет пен ... ... ... ... етедi.
Технопарктер – бұл жоғары оқу орындар негізінде немесе ғылыми – зерттеу
институттар негізінде бұл ЖОО ... ... ... ... шағын инновациялық кәсіпорындар территориясында ... ... үшін ... ... ... үлкен
университтетті орталықтарда жасалады. 2007 жылға дейінгі кезеңде
технологиялық ... ... ... ... ... және
Қазақстанның жетекші техникалық, аграрлық және ... ... ... жанынан кем дегенде 12 арнайы технологиялық бизнес-инкубаторлар
және технопарктер жанындағы 8 оқу ... құру ... ... және ... ... мақсаты инновациялық қызмет
субъектілерін ұйымдастыру болып табылады. Олар ... ... ... ... ... және ... – зерттеулер нәтижесін
қолдану үрдісін тиімді қолданылуын қамтамасыз етеді.
Технополистердің және ... ... ... ... отандық және әлемдік ғылыми – техникалық ... ... ... жаңа ... ... ... ... ғылыми – технологиялық зертеулерді және инновациялық өндірістерді
инвестирлеу;
• жаңа ойларды жетілдіру;
• отандық және ... ... ... ... ... ... ... және инфрақұрылымдар жасау;
• ғылыми –техникалық кадрларды даярлауға бағытталған әсіресе ... және ... ... ... тез ... ... ... кәсіпорындар қызығушылығымен құрастырылатын
инновационды инфрақұрылымдарды дамыту және жетілдіру;
• ғылыми –зерттеу, тәжірибелі – конструкторлы оқу ... ... ... ... күш – ... ... ... менеджмент, маркетинг саласында кәсіпкерлердің ... және ... ... деңгейлерін арттыру, даярлау және
оқыту, ғылыми және технологиялық ақпаратты тарату,
• инновациялық кәсіпкерлікті дамытуда және ... ... ... ... ... ... ... кеңес берушілік және
басқарушылық қызмет көрсету;
• инновациялық өнімге мемлекеттік сұранысты орындау ... ... ... ... ... ... ... және бір
өндірістік территорияда қызмет ететін объекті болып табылады. Өндірістік
аймақтың негізгі мақсаты – бұл ... ... ... ... және
отандық тауар өндірушілерге қолдау көрсету, әсірсе олардың бастапқы қызметі
сатысында. өндірістік аймақ ұйымы ... ... ... береді, және
олардың тұрақты қызмет атқаруы үшін экономикалық және ұйымдық жағдайлар
жасайды.
Өндірістік аймақ міндеттері:
• Қызмет етіп ... ... ... ... көбейту;
• Тұрғындардың еңбектілігімен қамтамасыз ету және жұмыссыздық ... ... ... ... ... ... ... Барлық өндірістік аймақтық кешеннің ... ... ... ... ... ... ... шешу және ШОК
қолайлы жағдай жасау.
Өндірістік аймақ территориясында шағын кәсіпорындар орналасады, олардың
әрқайсысы бөлек блок – сегментте ... онда өз ... ... оған ... ... мекеме шеңберінде өз қызметтерін жүзеге
асырады.Көптеген шағын ... бір ... ... бірден –бір шарты, олардың салалық және технологиялық
тұрғыдан біріге алуы. ... ... ... ... ... арнайы
органмен – басқарушылық компаниямен және кешеннің бас менеджерімен жүзеге
асырылады.
Өндірістік аймақтық компанияның басқарушылық қызметтері:
• ШОК – ... ... ... ... беру, кеңселік
мекемелермен қамтамасыз ету;
• Қажетті құралдармен ШОК – арендаторларын қамтамасыздандыру (оргтехника,
байланыс құралдарымен, кітапханамен);
• Секретарлық ... ... ... және ... ... Бизнес –жоспар және маркетинг стратегиясымен, қаржыландыру сұрақтары
бойынша қызметтер кешенін қамтамасыздандыру;
• Бухгалтерлік, заңдық және ... да ... ...... ... ШОК – ... ... жұмысшыларын оқытуды ұйымдастыру;
• Семинарлар, дөңгелек стол, тәжірибемен ауысуды ұйымдастыру;
• Жиналыстар үшін конференц – залдарды ... ... ... және ... компаниялар - шағын және орта кәсiпкерлiк субъектiлерiне
мынадай бағыттар бойынша қызметтер көрсетедi:
• құқықтық қамтамасыз ету:
• аудит және бухгалтерия;
... ... ... салық заңнамасы;
• кедендiк рәсiмдер және т.б.
Консалтингтiк компаниялардың ... ... және ... ... ... кәсiпкерлiк субъектiлерiнiң оларды пайдалануға мүмкiндігі жоқ.
Консалтингтiк қызметтер ... тiптi iрi ... ... ... ... алыс ... мүлдем дерлік жоқ.
Халықаралық институттар. Бүгiнгі күнде ... ... ... ... ... және ... қолдау көрсететiн
Қазақстан Республикасының аумағында 150 астам аккредиттелген ... ... ... ... ... ... мен ... қорлардың өкiлдiктерi іске
асыратын жобалар мен бағдарламалардың көп түрлігінен хабардар ... және ... ... ... мен ... ... арасындағы тиiмдi керi байланысты қолдайтын бiрыңғай орган
жоқ.
Көптеген шетелдiк ұйымдар үшiн олардың ... ... ... берушіге бөлiнген қаражатты "игеру" ... ... ... ... табылатыны практикаға айналды (бұл ретте тапсырыс берушiден
басқа ешкiмге ... ... ... ... ... тек ... яғни ... бiр жоба оған қатысты iске асырылса ғана
ақпарат алады). Қазақстанда түрлі шетелдiк және халықаралық институттар
бастамашы ... ... ... ... ... жиi ... және орта кәсiпкерлiктiң субъектілері мен ... ... ... проблема - бұл қатысушылар арасында
өзара iс-әрекеттi бастайтын және ... ... ... ... ... болмауы.
3 Шағын және орта кәсіпкерлікті қолдау инфрақұрылымын жетілдіру жолдары
3.1 Кәсiпкерлiк инфрақұрылымды қолдаудың әлемдік ... ... ... құру мен ... ... ... қамтамасыз
ету басымдығы тұрғысынан шетелдерде шағын кәсiпкерлiктiң дамуына үлкен мән
берiледi.
      БҰҰ-ның даму ... ... ... ... саны ... ... санынан 95 %-ға артық. Әлемдiк экономикада мұндай
кәсiпорындардың үлесiне жұмыспен ... 60 % ... ... ... ... ... 50 %-ға жетедi.
      Рыноктiк қатынастардың қалыптасуы кезiнде әсiресе шағын ... ... ... ... ... ... куә. Бұл ... бизнестi бәсекеден қорғауға немесе ол үшiн ... ... ... емес ... жетілдірудiң генерациясы фирмаiшiлiк
процестi үнемi ынталандыратын және фирманың бәсекеге қабілеттігін ... ... ... ... етушi шағын және орта кәсiпкерлiктi
мемлекеттiк қолдаудың ... мен ... ... ... ие. Мұны ... ... iлгерiлiк жасаған көптеген елдердiң тәжiрибесi
көрсетедi.
    Шағын және орта кәсiпкерлiктi қолдау ... жаңа ... ... мен ... ... ... және оқыту) қол жетiмдiлiктi жеңiлдетуге;
• рынок капиталына (салық жеңiлдiктерi, амортизацияның ... ... ... ... және ... ... ... айырмашылықты қаржыландыру түрiндегi жеңiлдiкпен
кредит беру) қол жетiмдiлiктi жеңiлдету;
... ... ... ... ... ... ... арқылы шағын компаниялар мәселесi бойынша
туындайтын проблемаларды ... ... ... ... ... ... және ... қолдау бағдарламасы iске асырылған елдер - бұл Италия,
АҚШ, Жапония, Германия, Корея, Дания, Ұлыбритания, Франция, Мексика,
Чили, Бразилия. ... ... және ... ... кластерлiк-
желiлiк ұстанымға негiзделген шағын және орта кәсiпкерлiктi қолдау
бағдарламасын iске асыруды мысалға келтiремiз.
      1. ... ... рет ... ... ... 70 ... ... және орта бизнеске кластерлiк-желiлiк ұстаным тұрғысынан
осы ұстанымның дамуы бастау алатын "үшiншi Италия"1 деген атқа ие ... ... ... 70 ... ... "бiрiншi" және "екiншi"
Италия экономикалық дағдарысты басынан ... ... ... ... ... ... өсудiң жоғары түрiн көрсеттi. Негiзiнен ... орта ... ... ... ... және ... өндiрiсi, аяқ
киiм, керамика және жиһаз өндiрiсi) бiрқатар ... ... ... ... және орта кәсiпкерлiк субъектiлерi тек ... ... ... ғана ... ... ... рыногына да шыға алды. Сол
уақытта Германия мен ... iрi ... ... ... жатты, "үшiншi Италияның" шағын және орта кәсiпкерлiк кластерлерi
өндiрiс пен экспортты ... ... ... шағын және орта кәсiпкерлiк
кластерлерi өндiрiстiк процеске инновацияларды енгiзуге қабiлеттi ... ... - ... ... бай ... ... ... - елдiң кедей оңтүстік бөлiгi.
      2. АҚШ. ЖҰӨ-нiң 50 %-нан астамы, инновациялардың жартысынан ... ... ... 2/3 ... ... ... тартылған. AҚШ-та
шағын кәсiпкерлiк ел экономикасын оңалтуда шешушi рөл атқарды. Бұл үшiн АҚШ-
та аталған сектордың дамуына ... ... ... - АҚШ шағын бизнес
әкiмшiлiгi (1953 жылы құрылған) бар. ... ... ... ... бағдарламалар қалыптастыру және кәсiпкерлер қоғамдастығын барлық
жаңалықтар туралы уақтылы ... ету - ... ... 3. ... Шағын және орта кәсiпкерлiктiң үлесi барлық ... 99,6 %-ын, ... 55 %-ын және ... ... 80 %-ын ... ... ... қатысты мемлекеттiк
саясатты iске асыру үшiн шағын және орта ... ... ... iске ... ... органдар желiсi құрылды.
Жапонияда шағын және орта кәсiпкерлiкті қолдаудың негiзгi шаралары:
– ШОБ-ты жаңғырту үшiн кредиттер мен ... ... ... және сақтандыру жүйесі арқылы қаржыландыру қол жетiмділiктi
жеңiлдету (20 жылға 1,05 %-дық ставкамен);
– бизнес-инкубаторлар құру, салық ... және ... ... және ... ахуал туралы ақпарат, сондай-ақ оқыту
бағдарламаларын ұсыну мәселелерi ... ... ... ... ... инвестициялық жобаларды бағалау арқылы бизнесті
қолдау жүйесiн құру;
– техникалық көмек, қаржылық және заңнамалық қолдау арқылы жаңа және
венчурлық ... ... ... жаңа ... ... қолдау мен ғылыми oртa,
бизнес және үкiмет арасындағы ынтымақтастықты ынталандыру арқылы
технологиялардың дамуын қолдау;
пайыздық ... ... ... ... және ... беру ... ... қолдау, венчурлық жобаларға мемлекеттiң қатысуы
және ... ... үшiн ... ... ... ... ... дамыту деңгейi бойынша жетекшi рөлдi
технопарктер алады. 70 % ... ... ... ... ... кәсiпорындарын қолдау үшiн құрылды, бұл ретте, 58 %-ы ... ... ... ... 4. ... ... ... ұстанымды қолдаудың негізгi
қағидаттары - бұл мынадай рыноктiк тетiктерге:
     - мемлекеттік қолдауға емес ... және орта ... ... ... ... ... ... керек;
- шағын және орта кәсіпкерлікке мемлекеттiң қаржылай көмек беруi үшiн
негiзгi талап - кредитке қабiлеттiлiкке тiрек болады.
      5. ... ... ... 99,5 %-ын ... 3 млн. ... ... ... субъектiлерi бар. Соның iшiнде шағын компаниялардың үлесi
97 % ... ... ... ... ... ... орналастырудың
маңызды көзi болып табылады, өйткенi онда ... ... ... 87 %-ы ... ... (10 млн. астам). Шағын және орта
кәсiпкерлiктiң ... ... ... ... және ... 43 % ... 6. ... Қолдау инфрақұрылымының объектілерi құрылған, олардың
көпшiлiгi мемлекеттiк. ... ... ... ... және ... жеке ... бар, ал ... субсидия бизнестi
жүргiзу үшiн қажеттi қаражаттың 3/4-iн құрайды, 1/4-i - кәсiпкердiң салған
қаражаты.
      Бизнес-инкубаторларды қолдайтын венчурлық қорлар бар, ... ... ... ... ... ... технопарктер мен бизнес-инкубаторлар ... ... ... дамуын қолдайтын және ... ... ... жүйенi оңтайландыру мен ... ... ... ... ... елдерде жақсы дамыған.
      Ғылыми-өнеркәсiптiк парктер болашақтағы технополистердiң - озық
технологиялар, ... ... мен ... ... ... ... ... табылады. Өтпелi экономикалы көптеген
дамушы мемлекеттер мен елдер үшiн ... ... ... стратегиясы - бұл жоғары технологиялық деңгейдiң өңiрлiк
орталықтар желiсiн ... ... ... ... зияткерлендiру
негiзiнде қызметтің жаңа салаларында iлгерiлеу.
      Технополистерде ғылым, ... ... ... ... ... тапқан және шығармашыл, жан жақты дамыған адамдардың жаңа ... ... ... ... ... ... ... шағын бизнесті жан – жақты ... ... ... ... ... ... ішінде шағын және орта фирмалардың
үлесі 80 – нен 90% - ға ... ... ... ... ұлттық
өнімнің 50% - ға жуығын өндіруді қамтамасыз етіп ... ... ... ... икемділігі – ғылыми – техникалық
прогрестің негізгі бір ... ... ... ... ... есептелуінше екінші дүниежүзілік соғыстан кейінгі кезде
бұл елдің әлемдегі ең бай ... ... ... бірден – бір
себепші болған нәрсе – шаған кәсіпорындарды ... 1980 ... ... жартысында Жапонияның тек өндіруші өнеркәсібінде ғана 6,5 ... және орта ... ... ... ... бұл олардың жалпы
санының 99 % - ға дейінгі ... ... ... сөз. ... 40
млн.адам жұмыс істейді, яғни бұл осы ... ... 81 % - ... ... мен ... да ірі ... Жапония
экономикасы «аисбергінің шыңы» ғана деп айтуға ... ... ... шағын бизнес өзара бәсекеге түсіп қана ... ... ... ету ... ... ... ... – бірі толықтырып отырады.
Жапонияда бірқатар саласында, атап ... аяқ ... ... ... ... дәрі – ... құрастырушы бұйымдар мен
конструкциялар өндіруде, бөлшек саудада, ... ... ... және ... ... жинап, жөндеп, қалпына
келтіруде шағын бизнес ... орын ... ... кезеңдерде АҚШ – та да бизнес ... ... Ол ... саны 50 ... ... ... және ... 99% - ын құрайды. Бұлардың негізгі бөлігі ... ... ... жеке ... Мұндай фирмалардың 84 % - ы саны
жиырмадан аспайтын, ал 80 % - да ... ... адам ... ... – та шағын фирмалардын өсуі жылдың өзінде ғана 1 млн. ... ... ... ал 1999 жылы 1,3 млн. шағын фирмалар құрылды.
Мұның алдындағы жылдары жыл ... 600 ... жаңа ... ... ... – та шағын және орта фирмалар ЖҰӨ - нің 40 % - ... оның ... ... ... – 2,1 %, ... 80 ... саудада – 86 %, қызмет көрсету – 81 ... ... олар ...... ... саласына
жататын барлық жаңалықтарды жасаудың, игерудің және ... тең ... ... ... ... ... және орта кәсіпкерліктің басты ... ең ... ... құқы мен ... ... ... ... табылады. Екінші ...... ... оның ... шектеулілігі, қожойын мен ... ... ... ... сипатын білдіріп, өндірістің ... үшін екі ... да ... мүдделілігін, ынталылығын
тудырады. Үшіншіден, ... ... ... иесі болғандықтан
ғана емес, сонымен біге оның ... де ... ... оның ... ... ... ... көрінеді.
Төртіншіден, істі жанұялық негізде ... яғни ... ... ... ... ... балаға мұра ретінде машықтау.
Бесіншіден, шағын ... тағы бір ... ... ... қаржыландыру мәселесін ... ... Егер ... ... ... капитал нарығы (қор биржалары) арқылы
алынатын болса, ал шағын және орта ... ... ... арқа сүйейді, сондықтан да олар үшін ... ... ... ... ... ... ... аталғандай сапалық жақтарымен
бірге ... ... да ... бар. Олар екі ... ... ... сомасы мен еңбекпен қамтылғандар саны.
Германияда ... ... ... ... халық
шаруашылығының бұл секторыны мыналар жатқызылады.:
белгілі бір жағдайда өзіндік ... ... ... жеке ... ... нотариустар, салық пен жарнама ... ... өз ... ... ... ... педогогтар, баспасөз,өнер қызметкерлері және т.б.);
жұмыс істейтіндер саны 1 ден 49 ... ... және ... ... млн. ... дейінгі ұсақ кәсіпорындар;
жұмыс істейтіндер саны 50 ден 499 ... ... және ... 1 млн. – нан 100 млн. – ға ... ... болатын орта
кәсіпорындар.
Германияда жоғарыда көрсетілен ... ... ... 1,9 млн. ... және орта кәсіпорын ... олар ... ... ... ... ... ... қол өнерінде 665000 мың, еркін мамандық секторы – 360 мың.
Елдегі шағын және орта ... ... ... ... ... ... ... адамның 2/3 – бөлігін қамтып
отырған; екіншіден, елдің ЖІӨ - нің ... ... ... ... ... мен тіркелген патенттердің жартысынан артығын
өндіріске ... ... ... ... Германиядағы барлық
өндірісті оқу орындарының 85 % - ын қамтитын ... ... ... ... ... ... ... кешенді ішкі және ... ... өз ... шешілуі мүмкін емес. Қазіргі кезде
Германияда бірқатар жағдайлар ... және орта ... ... ... қажеттігін көрсетіп отыр. Олардың ішінде:
Еуропалық қауымдастық шеңберінде 1993 ... ... ... ... ... жеткізе шиеленістіретін тауарлар, қызметтер, жұмысшы
күші және капитал ... ... ... ... ... мен табиғатты қорғау ... ... ... ... ... жұмысты күрделене қаржыны одан әрі
қысқарту және оны ... ... ... ... ... ... қолдау жүйесінің
негізінде жатқан басты ... - ... ... өз ... ... ... ... беру болып табылады.
Бағдарламаның ...... және орта ... ... ... ... ... Осыған байланысты мынандай шараларды
атап өтуге болады:
Германияның федералды ... ...... ... іс
жүзіне асырып отыр. Олар ... ... үшін ... бәсеке
жағдайын қамтамасыз етуге бағытталған. Бұл ... ... ...... ... ... ... шағын және орта фирмалардың
ұстанымдарын нығайтуға ... рет ... ...... ... ... қадағалаушы ведомство, біріншіден, ірі фирманың бір –
біріне қосылып кетуін қатаң ... ... ... ...
тыйым салуды алып тастап, ... және орта ... ... ... ... қолдау жасаудағы құрылымдық – ... ... бір ... ...... тапсырмаларды
бөлуге қатысудығы ... ... ... олардың ... ету. 1976 ... ... ... тапсырыстарды бөлуге
шағын және орта фирмалардың да ... ... ... ... ереже бар. Егер белгілі бір жағдайларға байланысты ... ... ... онда шағын фирмалар осындай мәселелерді
заңды ... ... ... үшн ... ... ... ... құрылған кәсіпкерлік субъектілерінің басым бөлігі сауда
саласында қызмет жасайды. Өйткені сауда немесе ... ... ... ... қарағанда жақсы дамыған. Бұнның дәлелі, Қазақстан
қалаларындағы әр ... ... мен ... ... Ұзақ мерзімде
кәсіпорындар тек саудамен ғана емес, ... әр ... ... ... Сол үшін мемлекеттік органдар кәсіпкерлік субъектілеріне жан-жақты
көмек көрсетуі қажет.
Жалпы кәсіпкерліктің экономикалық белсенділігі мен ... ... ... оның өздігінен қоғамның орташа топтарына жататындығы емес,
оның дәулеті мен тұрмысының нақты ... ... ... ... ... ... ... кәсіпорындар жұмыс істеп тұрған барлық
шаруашылық жүргізуші ... 80 ... ... ... ... ... бағытталған шешімдерді орындауда іркіліс байқалады.
Бұл жерде ... ...... ... Осындай және басқа да
себептерге байланысты кәсіпкерлер бөлігі жасырын салаға өтіп жатыр. ... ... ... ... құқығын қорғайтын жүйе жасау,
тексеруші органдардың және рұқсат беруші құжаттардың ... ... ... пайызы оларды қолдайтын аймақтық бағдарлама туралы
хабары жоқ. Мұның өзі әкімдер ... ... ... ... ... күрделі мәселелерінің бірі – несиелік ресурстарды алудың
қиындығы. Себебі несие алу үшін ... ... ... ... ... себептен банктерде шағын және орта ... ... ... ... ... ... түрде дамуы
мүмкін, тұтынушылардың сұранысының өзгеруіне бейімделеді, бәсекелес
нарықтық қатынастарға ықпал ... ... ... ... ... ... жаңа ... орындарын ашады, жаңа кәсіпкерлік топ пен ... ... ... ... ... жалпы ұлттық өнімінде үлкен
үлеске ие бола алады, мемлекеттік ... ... ... ... береді.
Заңдық құжаттарда көрсетілгендей, кәсіпкерлік - өзінің, қарызға алынған
және де басқа мүліктері мен құралдар есебінен ... ... ... ... ... ... мен ... әкелетін ынталы шаруашылық немесе
басқадай қызмет түрі. Кәсіпкерлік қызмет субъектілері болып заңды ... және ... ... азаматтары, шетелдік заңды тұлғалар табылады.
Кәсіпкерлер өз ынтасы бойынша өз иелігіндегі ... ... ... ... мен ... ... асыруға құқығы бар. Кәсіпкерлер
қызметінің өрісі, заңға қайшылық ... ... ... ... құрылған. Олар: Кәсіпкерлер Конгресі, Қазақстан
өнеркәсіпшілері мен кәсіпкерлерінің Одағы, Шағын ... ... ... ... ... ... қолдану шарт бекіте алады. Бұл кезде
оларды сәйкес еңбек ... ... ... қамтамасыз етуі тиіс,
сонымен қатар басқа әлеуметтік-экономикалық кепілдіктер ұсынуы қажет.
Қазақстан Республикасы Президентінің 1996 ... 14 ... ... ... мемлекеттік кепілдіктерді іске ... ... ... ... ... ... ... кепілдіктерді қолдау мен қорғауды қамтамасыз ету, мемлекеттік
органдардың лауазым ... жеке ... мен ... ... ... араласу фактілерін болғызбау ... ... орын алар жері – ең ... ... ... ... ... өнеркәсіп ошақтарын оңалту, демеу және қаржылай сауықтыру үрдісі
жүргізілуде. Ендігі кезде тұралаған ... ... ... оның дерменсіздігін белгілеп, ... ... салу ... ұйымдастырудың ең қарапайым формасы – ол жеке іскерлік. Бұл
жағдайда кәсіпкер жеке тұлға ретінде ... ... ... ... ... Жеке ... тағы бір түрі – ... фирма. Бизнестің мұндай формасында мекеме құру құқы кез келген
азаматта бар. Бұл үшін жеке кәсіпорынды ... ... ... тұлға
мәртебесін алады.
Қолданған әдебиеттер тізімі
1. К.Б. Бердалиев ... ... ... негіздері», Алматы
«Экономика», 2001ж.
2. Г.С. Смағұлова «Аймақтық экономиканы басқару ... оқу ... 2005 ... С.С. ... А.С. ... ... ... – экономикалық теориясы»
(оқулық), Алматы «Данекер» 2004ж.
4. «Қазақстан – 2030» стратегиясы.
5. Д.Қ. ... ... ... ... ... ... Ж.О. Ихданов, Ә.О. Орманбеков, «Экономиканы мемлекеттік реттеудің өзекті
мәселелері» ... ... ... М.Б. ... А.Ш. ... «Кәсіпкерлік негіздері»
8. А.Қ. Мейірбеков, Қ.Ә. Әлімбетов «Кәсіпорынның экономикасы», Алматы,
2003ж.
9. Шеденов Ө.Қ., Байжомартов Ү.С., Жүнісов Б.А., Комягин Б.И. «Жалпы
экономикалық теория» ... ... ... ... ... К.Ж. Алматы 2007ж.
11. «Кәсіпкерлік» Бисенғазиев М.Б.
12. «Қазпочта» акционерлік қоғамы туралы ақпарат
13. Годовой ... АО ... за ... ... План ... ... ... «Казпочта» с 2002 по 2010 годы.
15. Отчет о результатах финансово-хозяйственной деятельности АО «Казпочта»
за 2005 - 2006 годы.
16. Бухгалтерский ... АО ... за 2005 ... ... о ... и ... АО «Казпочта» за 2005 год.
18. Отчёт о движении денег АО «Казпочта» за 2005 год.
19. Отчёт об изменениях в ... ... АО ... за 2005 ... План развития АО «Казпочта» на 2006 - 2008 годы.
21. Пояснительная записка к Отчету по ... за 6 ... 2006 ... ҚР ... ... ж.ж арналған бағдарламасы
23. www.e.gov.kz
24. www.kase.kz
25. www.googl.kz
26. www.RFCA.kz

Пән: Экономика
Жұмыс түрі: Курстық жұмыс
Көлемі: 32 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 1 300 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Қазақстанда шағын және орта кәсіпкерлікті қолдау инфрақұрылымын қалыптастыру46 бет
Инфрақұрылымды, соның ішінде шағын кәсіпкерлікті дамыту5 бет
Шағын кәсіпкерліктің инфрақұрылымының қалыптасуы мен дамуы (Жамбыл облысы бойынша)138 бет
Қазақстан Республикасындағы шағын және орта бизнеске қолғабыс ету инфрақұрылымы10 бет
Ауыл шаруашылығын несиелеудің экономикалық мәні және оның теориялары77 бет
Депрессивті қалалардың өзекті мәселелері және оларды шешу жолдары80 бет
Кедейлiкпен күрес. Жұмыссыздықпен күрес - кедейлiктi жоюдың негiзгі шарты6 бет
Меншікті қалыптастыру кезеңдерінің негізгі ерекшеліктері мен нәтижелері7 бет
Салық әкімшілендіру жүйесін жетілдіру7 бет
Шағын бизнес және оның құрылуы38 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь