Зілзала кезіндегі тіршілік қауіпсіздігі

Жоспар:

I. Кіріспе
1.Қауіпсіздік түсінігі
II. Негізігі бөлім
1. Төтенше жағдай және төтенше жағдайды топтау
ІІІ. Пайдаланылған әдебиеттер
І. Кіріспе

Қауіпсіздік түсінігі

Қауіпсіздік сыртқы және ішкі қатерден қорғайтын тірі организмнің қажетті шарасы. Ал адам қауіпсіздігінің өз ерекшеліктері бар, адамның басқа тірі организмдерден айырмашылығы, ол табиғи ортадан, өз өмір сүру ортасын жасай алады. Сондықтан болуы ықтимал қатерлер табиғи қатерлердің қатарына жатпауы да мүмкін. Адамдар өздерінің ойлы іс-әрекеттерін пайдалана отырып, өте тез арада антропогендік тірі организмдер, онын ішінде адамдардың өзі де, толық бірігіп кете алатын емес.
Міне, сондықтан адамның кез-келген іс-әрекеті әкелетін пайдасымен бірге кері нәтиже де әкеліп жатыр, мысалы, экологияның бұзылуы, жарақат алу, ауыру, тіпті қазаға ұшырау. Сондықтан қауіпсіздікті, нақты іс-әрекеттен болатын, адамды және өмір сүру органы кешенді қорғау шаралары деп түсінуіміз қажет. Іс-әрекеттің түрі күрделенген сайын, кешенді қорғану шаралары қажет болады. Кешенді қорғану шаралары мынаны қамтиды құқықтық, ұйымдастырушылық, экономикалык, техникалық, санитарлық-гигиеналық, емдік шаралар.
Адам іс-әрекеттің қауіпсіздігі-адамның іс-тіршілігі мен қауіп-қатер бір-бірімен кездеспейтін тұйық шеңбер - әрине, адамнын іс-әрекетінің процесінде қауіп-қатер әр уакытта болғанымен, ылғи да бола бермейді. Ондай қауіп болуы үшін үш жағдай болуы керек. Қауіп нақты бар, адам қауіп-қатер аймағында, адамның қолындағы қорғану құралдары жеткіліксіз
Пайдаланылған әдебиеттер тізімі

1. Қазақстан Республикасының төтенше жағдайлар саласындағы заңдары. ҚР төтенше жағдайлар жөніндегі агенттігі. Алматы қ, 2004. 168 б.
2. «Табиғи және техногендік сипаттағы төтенше жағдайлар
туралы» Қазақстан Республикасының Заңы, 5.07.1996.
3. «Тіршілік қауіпсіздігі» курсы бойынша жоғары оқу орындары студенттеріне арналған оқу құалы. ҚР төтенше жағдайлар жөніндегі агенттігі. Алматы қ, 2004. 240 б.
4. Суровцев А.А., Мельников Е.Н., Малеваный С.В., Медведева Н.М., Шарипханов С.Д., Хурсанов С.К., «Тіршілік қауіпсіздігі» Алматы, 2004.
5. В.Ситникова. Основы безопастности жизнедеятельности. М., 1997.
6. Белов С.В. Безопасность жизнедеятельность. –М.: Высшая школа, 1999 -448с.
7. Кукин П.П. Безопасность жизнедеятельности.-М.: Высшая школа, 2003 -439с.
8. Шубин Е.В. Гражданская оборона. –М.: Просвещение, 1991 -154с.
9. Аманжолов Ж.К., Балабас Л.Х. Безопасность жизнедеятельности.- Астана : Фолиант, 2009 -125с.
10. Гринин А.С., Новиков В.Н. Безопасность жизнедеятельности. –
М. : ФАИР-ПРЕСС, 2002 -228с.
11. Төтенше жағдайлар жүйесінде қолданылатын орысша-қазақша
терминдер сөздігі. Алматы – 2004.
12. Н.Алекссев. Стихийные явления в природе. М., “Мысль, 1988 . Алматы: 2004. 321 б.
13. Төтенше жағдайлар және Азаматтық қорғаныс саласындағы
басшылық құрамының біліктілігін арттырудың Республикалық
курстарының тыңдаушыларына көмек ретінде ұсынылған
оқулық. ҚР-ның төтенше жағдайлар министірлігі. Алматы қ,
2008. 136 б.
14. Төтенше жағдайлар және Азаматтық қорғаныс мәселелері
бойынша басшылық құрамды даярлауға арналған материалдар
жинағы. ҚР төтенше жағдайлар жөніндегі агенттігі. Алматы қ,
2003. 124 б.
15. Ұйымдардағы төтенше жағдайлар және Азаматтық қорғаныс
бойынша сабақтарға арналған оқу құралы. ҚР төтенше
жағдайлар жөніндегі агенттігі. Алматы қ, 2004. 124 б.
16. Жер сілкінісі болған кезде болуы мүмкін жағдайларға баға беру
әдістемесі. ҚР төтенше жағдайлар жөніндегі агенттігі.
Алматы қ, 2004. 40 б.
        
        Қазақстан Республикасының білім және ғылым министрлігі
Қазақ ұлттық аграрлық универстет
Реферат
Тақырыбы: Зілзала кезіндегі тіршілік қауіпсіздігі
Орындаған: ... Ш. ... ... ... ... ... тіршілік қауіпсіздігі
Жоспар:
I. Кіріспе
1.Қауіпсіздік түсінігі
II. Негізігі бөлім
1. Төтенше жағдай және төтенше жағдайды топтау
III. Қорытынды
IV. Пайдаланылған әдебиеттер
І. Кіріспе
Қауіпсіздік түсінігі
Қауіпсіздік сыртқы және ішкі ... ... тірі ... ... Ал адам ... өз ... бар, адамның басқа тірі
организмдерден айырмашылығы, ол табиғи ортадан, өз өмір сүру ортасын жасай
алады. ... ... ... ... ... ... ... жатпауы
да мүмкін. Адамдар өздерінің ойлы іс-әрекеттерін ... ... өте ... ... тірі ... онын ... адамдардың өзі де, толық
бірігіп кете алатын емес.
Міне, сондықтан адамның кез-келген іс-әрекеті ... ... ... ... де ... ... ... экологияның бұзылуы, жарақат алу,
ауыру, тіпті қазаға ұшырау. Сондықтан қауіпсіздікті, нақты ... ... және өмір сүру ... кешенді қорғау шаралары деп
түсінуіміз қажет. Іс-әрекеттің түрі ... ... ... қорғану
шаралары қажет болады. Кешенді қорғану шаралары мынаны қамтиды құқықтық,
ұйымдастырушылық, экономикалык, техникалық, санитарлық-гигиеналық, ... ... ... ... мен ... кездеспейтін тұйық шеңбер - әрине, адамнын іс-әрекетінің
процесінде қауіп-қатер әр ... ... ылғи да бола ... ... болуы үшін үш жағдай болуы керек. Қауіп нақты бар, адам ... ... ... ... ... ... Негізгі бөлім
Төтенше жағдай
Адамның жұмыстық қызметі экологиялық тепе-теңдікті бұзуға, ... және ... ... стихиялық және көптеген адам мен
материялдық шығынға әкелуде.
Адамзат күнделікті көптеген табиғи қауіп–қатермен кездесуде.Жер шарында жыл
сайын ... 10 мың су ... 100 ... аса жер сілкінісі, көптеген
өрттер мен опырмалар, вулкан атқылауы және тропикалық ... ... ... ... ... ... ... соңғы 20 жылда стихиялық
апат пен катастрофаның арқасында 3 млн артық адамдар қаза ... ... ... ... ... алу, оның ... жою қазіргі уақыттың
актуальді проблемалары болып табылады.Төтенше жағдай бола қалған жағдайда
адамдарды ... ... ... ... ... ... көмек көрсету және
апат ошағында құтқару жұмыстарын тиімді ұйымдастыру адам мен материалдық
шығынды ... ... ... ... ... ... ішкі және сыртқы әсерлер ықпал
етеді. Ішкі ... ... ... ... ... ... кезіндегі кемшіліктер еңбек және технологиялық тәртіптің төмендігі
жатса, ... ... ... ... ... ... немесе шикізаттың токтауы, сондай-ақ соғыс пен терроризим жатады.
Төтенше жағдай ... ... ... ... ... бар көздің барлығы (жарылысқа арналған және радиоактивті заттар);
▪ апат ошағында адам мен жануардың қалып қоюы.
Төтенше жағдай деп табиғи стихиялық пен ... ... ... ... әлеуметтік және саяси сипаттағы, адам ... ... және ... ... ... өзгеруіне алып
келіп соғатын жағдайды айтады.
Төтенше жағдай бұл аймағы жағынан үлкен ... және ... ... ... бар оқиға. Көптеген жағдайда бұл оқиғаны авария
және катастрофа деп те атайды. Бір қарағанда бұл екеуінің айырмашылығы жоқ.
Ал ... ... ... адам ... ескерген жағдайда ғана
айырмашылығын білуге болады.
Авария - бұл машиналар, ... ... және т.б. ... ... ... Олар жарылыстарға, өртке, улы заттарды ауаға немесе
суға тастауға ... ... ... Бірақ бұл оқиғалардың әсері өте үлкен
және адам шығыны көп емес. Катастрофа - бұл адам шығыны ... ... ... ... Ол ... ... бөлінеді:
▪ экологиялық катастрофа;
▪ өндірістік немесе көліктік катастрофа;
▪ техногендік катастрофа.
Экологиялық ... ... өмір сүру ... ... ... ... үлкен өндірістік, транспорттық және стихиялық апаттар. Ол
флора мен фаунаға, жерге,атмосфераға сонымен ... ... ... ... катастрофа - кенеттен механикалық, химиялық, радиациялық тағы
с.с. энергиялардың тасталуы, адам және ... ... алып ... ... апаттардың әсерінен болатын апат түрі.
Стихиялық апат- бұл қауіпті ... алып ... ... ... ... тағы сол сияқты процестер мен
құбылыстардан тұратын апат. Бұл жағдай адамның өмір ... ... ... ресурстарды бұзуға және құртуға әсер жасайды.
Төтенше жағдайды топтау
Төтенше ... ... болу ... ... ... ... өркендеу
жылдамдығы және төтенше жағдайды жою мүмкіншілігі жағынан топталады.
Төтенше жағдай ... болу ... ... ... ... антропогендік, әлеуметтік және біріккен немесе қосылған болып
бөлінеді. Техногендік төтенше ... - ... ... ... ... ... ... өрттер, жарылыс, химиялық
қауіпті обьектілердегі апаттар, радиоактивті және ... ... ... қирауы және адам тіршілігіне қажетті жүйелердің
апаттары.
Табиғи төтенше ... жер ... су алу, ... ... сел, ... ... өрт және т.б. жатады.
Экологиялық төтенше жағдайға атмосфераның ластануы, азот қабатының
бұзылуы, жердің шөлге айналуы, жердің тұздануы, ... ... ... жатады.
Биологиялық төтенше жағдайға эпидемия, эпизоотия және ... ... ... - ... ... ... ... ұлтаралық
конфликттер,терроризм,геноцид,соғыс және басқалар кіреді.
Антропогендік төтенше жағдайлар адамның қате ... ... бір ... шеңберінен шықпайтын төтенше жағдайлар - бұл
өндіріс орынының бір ғана жүйесінде,технологиялық ... ... ... Мұндай төтенше жағдайды жоюға сол мекеменің өз ... ... ... ... ... ... ... белгілі
бір зауыттың, мекеменің, оқу орнының аумағынан асып кетпейтін кездегі
жағдайды айтады. Бұл ... да ... ... ... секілді зардабын
жоюға мекеменің өз күші жеткілікті. Жергілікті төтенше жағдай - ... ... ... ... ... ... ... Бұл төтенше
жағдайдың зардабын жою үшін жоғарыда аталған ... ... ... органдар мен мекемелердің күштері мен ... ... ... ... - бұл ... региодағы және бірнеше
облыстарды қамтыған ... ... ... төтенше жағдайдың зардабын жою
үшін регионалдағы масштабтағы ... ... мен ... ... ... ... Сонымен қатар, құтқару жұмыстарына әскери
орындардан да адамдар ... ... ... ... - бұл ... жағдайдың зардабының
ауқымдылығы бірнеше облыстарды, республика масштабын және шекаралас ... Оның ... жою үшін ... ... Атап айтқанда төтенше
жағдай, қорғаныс, ішкі әскер министрлігі мен ұлттық ... ... ... ... құрылған үкімет комиссиясы айналысады.
Табиғи сипаттағы төтенше жағдайдың сипаттамасы
Тибиғи сипаттағы төтенше жағдай адам тіршілігі басталғаннан ... ... ... ... ... жер шары бойынша әр
100000 адам өлуде. Табиғи катастрофалардың қысқа мерзімде үлкен ... ... ... ... ... ... бар. Ол өзінің күтпеген
жерден болатындығымен қауіпті. Табиғи катастрофаның тағы да бір қауіптілігі
– оның болғаннан ... ... ... ... ... ... ... эпидемиялық аурулар, аштық т.б. жағдайлар орын алуы мүмкін.
Табиғи төтенше жағдайдың орын ... ... ... де ... ... ... табиғи катастрофалардың бір бірімен байланысы бар. ... ... ... мен ... ... циклондар мен су
тасқындарының. Жердің ... ... ... ... платинаның
жарылуы орын алып, ол оқиғалар да өздерінің күшті әсерлерін тигізіп жатады.
Вулканның атқылау ... ... ... өлуіне, аштыққа
соқтырып жатса, екінші жағынан атмосфералық ауаныда ластайды. Ал ... жер асты ... ... ... ... ... ... Осыған орай табиғи стихиялық құбылыстардың ... ... ... ... ... қорғану әрекеттерін жоспарлай отырып, оның
зардабын азайтуға болады.
Табиғи ... ... ... ... ... ... себебі мен
механизмін ғылыми түрде зерттеп, білуге болады. Табиғи апаттың орын ... біле ... оның ... ... ... ... ... болады. Ал уақытылы және дәл болжап, апаттан қорғаудың тиімді
жолдарын қарастыруға, шығынды барынша азайтуға мүмкіншілік ... ... ... ... ... және ... ... бөлінеді.
Активті қорғауға инженерлік техникалық құрылымдар салу, құбылыс механизмін
инвентаризациялау, ... ... ... мен ... ... Пассивті қорғауға панаханаларды пайдалану. Көп
жағдайда табиғи апаттан қорғану ... ... және ... ... ... ... төтенше жағдай
Геологиялық сипаттағы құбылыстың әсерінен болған стихиялық апаттарға
жер сілкінісі, вулканның атқылауы, опырмалар, қар көшкіні, сел және ... ... ... ... ... ... - жер | ... ... | ... | ... ... | |
|0 |Өте жай жер ... Бұл ... тек ... ... ғана |
| ... ... |
|1 ... еш білінбейді. |
|2 ... мен ... ... жоғарғы қабаттарында ғана |
| ... ... ... ... ... қабаттарында байқауға болады. Ілініп қойылған |
| |теңселіп тұрады. ... ... мен ... ... ... ... ... ... тыс ... де ... Су ... су ... |
| ... судың бетінде толқындар пайда болады. Эпицентрге |
| ... ... ... ... ... ... |
| ... мүмкін. |
|5 |Бір атом ... ... ... ... келе ... |
| ... тепе-теңдігін жоғалтады, әйнектер сынып, қабырғаның |
| ... ... |
|6 ... ... ... ... ... мүмкін. Жыл сайын мұндай |
| |жер сілкінісі 100-дің ... ... өз ... тұруы |
| ... және ... ... емес ... ... бұзыла|
| |бастайды. ... ... ... түсе бастайды. Ескерткіштер және т.с.с құлай |
| ... ... ... жер ... Жалпы дүрбелең болады (паника). Тұрғызылған|
| |құрылыстар құлап бұзылады. Жер асты ... ... ... |
| ... және ... ... ... болып білініп тұрады. |
|7,5 ... ... ... ... және ... орын алуы |
| |мүмкін. |
|8 |Жер ... ... ... және ... жол, ... жолы |
| ... ... ... ... бір атом ... ... 1 000 000 есе көп |
| ... |
|9 ... толығынан құлап заттар ауада ұшып жүреді. |
Жалпы алғанда жер ... – бұл жер ... ... ... бөлігінің кенеттен болған жылжуының және ... ... ... ... ... ... ... толқын ретінде берілетін жер
асты қозғалысы мен жер бетінің толқыны. Жер сілкінісі ... ... ... оның ... ... ... ошағы – бұл жер қабатының бір ... ... ... ... ... эпицентр деп атайды.
1935 жылы Калифорниялық технологиялық институтының ... жер ... ... ... үшін ... шамасын ұсынды.
Қазіргі кезде де осы Рихтер ... ... жер ... ... болатын
сейсмикалық толқынның энергиясын бағалау жүргізілуде.
Жер сілкінісінің шығынын азайту үшін төмендегі ... ... ... мен жер ... ... республикалық
денгейде дамыту;
▪ сейсмикалық төзімді ғимараттарды жобалау және салу;
▪ халықтың сейсмикалық білімін ... ... және ... ... ... ... болуын
ұйымдастыру;
Вулкан атқылауы
Дүние жүзіне 200 миллионға жуық халық вулкан болуы ықтимал аумақта
тұрады. Вулкан атқылауы жердің ... ... ... активті процестер
жүріп жатқанынан болады.
Жер қыртысы және оның бетінде магманың қозғалысына байланысты құбылыс
вулканизм деп аталады.
Магма (грек тілінде – қою ...... ... ... ... ... құрамы басым еріген масса магма лава түрінде атқылайды.
Лаваның магмадан айырмашылығы ... ... Ол газ ... ... ұшып
кетеді.
Вулкан – бұл лақтырудан пайда болған заттан жиналған жеке тау. Магма
ошағы жер қыртысының терең 50-70 км жерінде ...... ... жатқан, ұйықтаған және сөнген болып
бөлінеді.
Ұйықтаған вулкандарға өз формасын ... және оның ... ... ... ... болып жатқан, сонымен қатар оның атқылаған-дығы
туралы ешқандай мәлімет жоқ вулкандар жатады.
Сөнген вулкан – бұл ... ... ... жоқ вулкандар.
Вулканның атқылауы қысқа және ұзақ мерзімді болып бөлінеді. Атқылау
продуктілері (газ, ... ... ... 1-5 км ... ... тік тау жыныстарында пайда болған топырақ массасының
ауырлық ... ... ... ... ... ... тік таудың
тұрақтылығы бүлінген жағдайда ... ... ... адам және ... ... соқтыратын табиғи процесс.
Опырмалар келесі факторлардың әсерінен болуы мүмкін:
▪ топырақтың сусыздануына және құрғауына;
▪ өсімдіктердің түрлерінің өзгеруінен (вида насождении);
▪ өсімдік қабатының құрып ... ... жер ... ... ... ... әр ... опырмалар орын
алады.
Опырмалар Қазақстанның барлық таулы аймақтарында болуы мүмкін. Аса
ірі опырмалар тектоникалық ... ... ... ірі ... ... ... үйіп тастауына байланысты су тоғандарын
жасауға ... ... ... ... ... ... Көлсай өзені, Іле
Алатауындағы Үлкен Алматы өзені жатады.
Опырмалар тіктігі 20 ... жуық ... ... ... ... ... Ірі опырмалардың көлемі 50-60 га дейін жетеді.
Қар көшкіні
Қар көшкіні – бұл қар массасының тау беткейінен төмен ... ... жыл ... әр ... көшкіндер болып тұрады, ол орташа алғанда 100-
ші адам өмірін алып кетуде. Ал Қазақстанда 95 мың шаршы км тау ... ... ... ... ... ... тау беткейлерінен жаңа қар жауған және күн күрт
жылып кеткен кезде пайда болады. Жауын – шашын наурыз – ... ... ... қар ... сол ... көп ... Қар көшкіндерінің
50% жазық жерлерге дейін жетіп, халық пен шаруышылық ... ... Тау ... ... барлық қайғылы оқиғалардың 25% -на
жуығы осы қар көшкінінің еншісінде.
Қар көшкінін тоқтату іс-әрекеттері ... және ... ... ... ... ... қар ... щиттерді және орманды
қалпына келтіру іс - ... ... ... ... ... ... ... белгілеп, қолдан қар көшкінін жасау жатады.
Сел
Сел – тау өзендерінің өз ... ... ... ... ... ... алып келіп соғатын қуатты ағын.
Сел ұзақ нөсерлеп жауған жауынның салдарынан, мұз бен қардың еруінен
және жер сілкінісі әсерінен болатын ... Іле, ... ... ... ... ... ... және Тарбағатай тауларының өзендері сел қауіпі бар аудандар
қатарына саналады.
Сел апатынан ... үшін ... ... ... ... және су
бөгеттерін салып, тау беткейлеріне қар ұстайтын ағаштар отырғызылады.
Метеорологиялық сипаттағы төтенше жағдай
Метеорологиялық сипаттағы төтенше ... ... ... ... ... Оның ... боранның, дауылдың, құйынның. Бұл ... 25м/с пен одан ... ... ... ... орын ... жауында. 12 сағат ішінде жауынның көрсеткіші 50мм және одан да
көп ... ... ... ... ... 20мм және одан ... ... қар жауғанда. 12 сағат ішінде 20см биіктіктегі қарды жауып
тастауы
Қатты ... ... ... 15м/с және одан да ... ... ... Бір денен күннің суығанда (замороски). Вегетациялық
периодтағы топырақтың температурасы 0С дейін ... мен ... ... ... ... тұрмайды. Жер бетіндегі
атмосфераның құрамы: 78% азоттан, 21% ... 0,9% ... және ... ... ... ... ... газ), сутектен, гелийден,
неоннан және т.б. ... ... ... ... 20км деңгейде су буы бар. Ал 20-25 км
биіктікте азон қабаты орналасқан. Ол қабат тірі организмдерді ... ... ... ... 100км биіктікте газдардың молекулалары атом
мен ... ... ... құрайды.
Температураның таралуына байланысты атмосфера тропосфераға,
стратосфераға, мезосфераға, термосфераға және ... ... ... ... ... жел деп ... ... күшін Бофорт шкаласы
бағалайды.
Желдің бағыты үлкен қысымнан кіші қысымға бағыттылады. Атмосферадағы
қысымның кіші ... ең кіші ... ... ... деп ... – бұл өте үлкен күші мен ұзақ уақытта сақталу мүмкіншілігі бар жел.
Бұл кезде желдің ... 32м\с және одан да көп ... ... ... ... ... 12 баллдан асады. Дауылдың размерлері әр-түрлі болуы
мүмкін. Әдетте дауылдың енін ... ... ... ... ... ... ені 1000км-ге дейін жетіп ... ... ені ... ... ... ... ... 9-12 күн. Дауыл
өзінің стихиялық апат ... ... жер ... кем ... ... ... нөсер жаңбырмен қатар өтіп халық пен шаруашылыққа ... ... өте ... ... ... жеткізуі мүмкін.
Боран
Бұл желдің жылдамдығы жағынан дауылдан жылдамдығы кіші болған жағдай.
Борандағы желдің жылдамдығы 15-20 м\с ... ... ... Ал ... адам ... ... ... әлде қайда төмен. Боран құйынды және бір
бағытты болып келеді. Құйынды боран үлкен аумақтарға дейін ... ... ... ... және ... ... бөлінеді. Шаңды боран – бұл ... ... ... ... ... ... топырақты, тұзды ауаға
көтеріп ауқымды (значительный) қашықтыққа алып барып тастау мүмкіндігі ... ... ... ... ... ... көп ... сипаттағы төтенше жағдай
Гидрогеологиялық сиппаттағы төтенше жағдайға: су ... сел, ... ... Бұл төтенше жағдайға теңіздерде кездетін ... да ... ... Олар цунами т.б.
Су тасқыны
Су тасқыны нөсерлі жаңбырдың, қар мен мұздардың күннің ысып ... ... ... ... ... 2002 жылы ... глобалды күннің
жылынуы және нөсер жаңбыр ... ... су алып ... ... соқты.
Су тасқын таулы аймақтарында да көп болып тұрады. Таудан ... ... ... ... 5-10 м\с ... ... екпіндеп аққан сел тасқыны
салмағы бірнеше тонналық тастарды домалатып әкетеді.
Цунами – су ... ... жер ... әсерінен пайда болған
ұзындығы үлкен гравитациялық толқын. Толқынның биіктігі цунами басталған
жерде 0,1-5м болса ... -10м, ал клин ... ... және ... -50м-ге дейін жетеді. Цунами көп жағдайларда ... ... ... ... ... ... ... қорғау жоқ.
Су басу
Су басу - өзеннің, көлдің және теңіздің суының деңгейінің көтерілуіне
байланысты құрғақ жердің көп бөлігін су алып ... ... су ... де ... жаңбырдың жаууы, қар мен мұздардың үздіксіз еруіде
жатады.
Судың көтерілуінен болатын су басу ... ... ... ... Оңтүстік Қазақстанда мұндай жағдай ақпан-наурыз, ал оңтүстік-
шығыс және Шығыс Қазақстанда наурыз-шілде ... ... Су басу ... ... ... адам мен ... ... шығындар әкелуде.
Табиғи өрт
Табиғи өрттерге орманның астық алқабының, жер асты ... ... ... Бұл құбылыстардың ішіндегі кең тарағаны орман
өрті. Орман өрті – бұл өсімдіктің стихиялық түрде жануы. Орман өрті ... ... ... құбылыс. Ірі орман өртінің орташа жану ұзақтығы 10-15
тәулік.
Кесте . Отпен қамтылған ауданы ... ... ... ... ... классы ... ... ... ... ... жана ... |0,1-0,2 ... өрт |0,2-2,0 ... емес өрт |2,1-2,0 ... өрт |21-200 ... өрт ... ... өрт |2000 ... ... өрт ... ... ... ... хайуанаттардың қаза болуына және материалдық
құндылықтардың жойылуына алып келетін, ... жану ... ... отты ... ... өрт ... ... бұзу
себеп болып табылады.
От сөндірілмей тасталған сіріңкеден ... ... ... ... атылғаннан кейін құрғақ шөпке түскен ыстық
патроннан, орманда ақаулы ... ... және ... ... (егістіктегі, ормандардағы) өрттер құрғақ шөбі бар және астық
өсетін ашық алқапта ... ... Ол ... ... ерекшеленеді.
Шөптің (астықтың) өсуіне орай жазда жиі, көктемде сирек болады, ал қыста
мүлдем болмайды. Олардың ... ... 20-30 км/с ... ... ... негізгі әдістері:
Ормандағы және даладағы өртпен күресті жеке авиабазасы, өртхимия
станциясы, бақылау-күзет ... бар ... ... жүргізеді. Өрттің
түрі мен орнына қарамастан оны сөндіру 2 кезеңнен тұрады: өртті ... ... ... ... ... ... және өрт ... жою.
Даладағы жойқын өртті ені 20м дейінгі кедергі қондырғысымен бөгейді.
Өрт аумағының шеті айнала жыртылып орта жағы ... ... ... ... ... ... ... шоғын бұтамен
өрт ошағына қарай сыпырады, ... ... ... ... ... ... ... оның кедергі жасау,
күйдіру және суды пайдалану арқылы сөндіреді. Бұл жағдайда кедергінің ені
ағаш биіктігінен кем ... ... ал ... өрт ... ... кедергінің (жердің) ені кемінде ... өрт ... ... 50м ... ... ... және ... сипаттағы төтенше жағдайлар туралы» Заңы
Төтенше жағдай дегеніміз – табиғат немесе ... ... ... ... ... ... ... бермейтін, ол
үшін әдейі материалдық, техникалық, ақша қаражатын және адам күшін ... ... ... ... қаза табуына әкеліп соққан немесе әкеліп
соғуы мүмкін, ... ... ... ортаға және шаруашылық
жүргізуші ... ... ... ... ... ... халықты
едәуір дәрежеде материалдық шығындарға ұшыратып, тіршілік ... ... ... ... ... зілзала немесе апат салдарынан белгілі бір
аумақта туындаған жағдай;
Табиғи сипаттағы төтенше жағдайлар-дүлей зілзала (жер ... ... су ... және ... ... ... ... мен малдың
жұқпалы аурулары, ауылшаруашылық өсімдіктерінің және ормандардың кеселдері
мен зиянкестерінің зақымдануы туғызатын төтенше ... ... ... жағдайлар-өнеркәсіп, көлік авариялары
және басқа да авариялар, өрт ... ... әсер ... улы, ... ... ... қауіпті заттарды тарататын (тарату ... ... ... мен ... ... бөгендердің бұзылуы, тіршілікті
қамтамасыз ететін электр-энергетика және ... ... ... ... ... төтенше жағдайлар;
Төтенше жағдай аймағы-төтенше жағдай жарияланған белгілі бір аймақ.
Авария –технологиялық үрдістердің бұзылуы, механизмдердің, жабдықтар
мен ғимараттардың зақымдануы;
Зілзала –бұл ... ... ... халықтың қалыпты тірлігін күрт
бұзатын, ... ... ... ... ... сондай-ақ
адамдар мен хайуанаттардың өлім-жетімі болатын табиғат құбылысы. Әрбір
зілзаланың өзіне тән физикалық қасиеті, ... болу ... ... ... мен даму ... қоршаған ортаға өзіндік ықпал ету ерекшелігі бар.
Дүние жүзінде су тасқынына бүкіл ... 40 ... ... ... ... 15% -жер сілкінісі, ал қалған 25%-зілзаланың ... ... ... ... ... соққан жойқын
құбылыс;
Апат-аймақтық және ірі ауқымды төтенше ... ... ... ... ... ... ... таралу ауқымына және келтірген шығынының көлеміне
қарай топтастырылуы. (нысандық, жергілікті, ... ... ... ... ... және ... уақытында халықты қорғауға байланысты
барлық іс-шаралардың басты мақсатты-ең алдымен қауіпсіздікті қамтамасыз ету
болып ... ... әр ... ТЖ кезінде халық пен шаруашылық нысандары
қорғаудың негізгі ұстанымдарда (1т. 3б.) ... және оған ... ... және ... ... ТЖ туралы халыққа хабарлау ... ... ... алу және жою бойынша шаралар;
▪ азаматтар мен ұйымдар ... ... мен ... ... ала ... халықты қорғау және ТЖ алдын алу бойынша
шараларды жүзеге асыру әдістеріне оқыту;
... ... ТЖ жою ... ... авариялық-қалпына келтіру
және басқа да шұғыл жұмыстарды орындау, зардап шеккендерге ... ... пен ... ... ... аса маңызды орындардың бірі ТЖ-ның алдын алуға бағытталған
кешенді шаралардың жүзеге асырылуына ... ТЖ ... ... да ... ... ... төтеп беретін
қорғаныс шараларын жүргізуге назар аударылады.
Ерекше маңыздылықты, зардап шеккендерге өз ... ... ТЖ ... жою ... ... ... ... және
мақсатты бағытталуы алады.
Заңның 20-22 баптарында баяндалған талаптармен, ТЖ болдырмау ... ... ... ... ... міндетті түрде ... ... ... ... ... ... ... мен күштерін тарту, жоспармен қарастырылған шараларды
ұйымдастыру жауапкершілігі бірінші ұйымдардың басшылары мен жергілікті
атқарушы ... ... ... өте қажет болған жағдайда апат медицина орталығының
шұғыл медицина ... ... ... ал аса ... болғанда-орталық және
жергілікті атқарушы органдарының медициналық күштері мен ... ... ... ... ... ... ... түрде халық
пен шаруашылық нысандардың тіршілігін жедел қалпына ... ... ... ... ... Заңда басшылардың, лауазымды тұлғалардың, ... ... ... ... ... ... ... ҚР
азаматтарының қызметтері анықталады.
Заңның 10-13 ... ТЖ ... ҚР ... ... ... оның ... ... сонымен қатар жергілікті
өкілетті органдарының өкілеттілігі жазылған.
Заң негізгі орындаушылардың-ҚР ... ... ... Олар ... 7 және 8 баптарында көрсетілген.
ІV. Пайдаланылған әдебиеттер тізімі
1. Қазақстан Республикасының төтенше жағдайлар саласындағы заңдары. ҚР
төтенше ... ... ... ... қ, 2004. 168 ... «Табиғи және техногендік сипаттағы төтенше жағдайлар
туралы» Қазақстан ... ... ... «Тіршілік қауіпсіздігі» курсы бойынша жоғары оқу ... ... оқу ... ҚР ... жағдайлар жөніндегі
агенттігі. Алматы қ, 2004. 240 б.
4. Суровцев А.А., Мельников Е.Н., ... С.В., ... ... С.Д., ... С.К., «Тіршілік қауіпсіздігі» Алматы,
2004.
5. В.Ситникова. Основы безопастности жизнедеятельности. М., 1997.
6. Белов С.В. Безопасность ... –М.: ... ... ... ... П.П. ... ... Высшая школа, 2003
-439с.
8. Шубин Е.В. Гражданская оборона. –М.: Просвещение, 1991 -154с.
9. Аманжолов Ж.К., Балабас Л.Х. ... ... ... ... 2009 -125с.
10. Гринин А.С., Новиков В.Н. Безопасность жизнедеятельности. –
М. : ... 2002 ... ... ... ... қолданылатын орысша-қазақша
терминдер сөздігі. Алматы – 2004.
12. ... ... ... в ... М., “Мысль, 1988 .
Алматы: 2004. 321 б.
13. Төтенше ... және ... ... ... құрамының біліктілігін арттырудың Республикалық
курстарының тыңдаушыларына көмек ретінде ұсынылған
оқулық. ҚР-ның төтенше жағдайлар министірлігі. Алматы қ,
2008. 136 б.
14. Төтенше жағдайлар және Азаматтық ... ... ... ... ... ... материалдар
жинағы. ҚР төтенше жағдайлар жөніндегі агенттігі. Алматы қ,
2003. 124 б.
15. Ұйымдардағы төтенше жағдайлар және Азаматтық қорғаныс
бойынша сабақтарға арналған оқу ... ҚР ... ... ... Алматы қ, 2004. 124 б.
16. Жер сілкінісі ... ... ... ... ... баға беру
әдістемесі. ҚР төтенше жағдайлар жөніндегі агенттігі.
Алматы қ, 2004. 40 б.

Пән: ОБЖ (Основы безопасности жизнедеятельности)
Жұмыс түрі: Реферат
Көлемі: 16 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 300 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
ТЖ тұрғындарды қорғау формалары. Ұжымдық және жеке қорғану құралдары. Санитарлы өңдеу Алкогализм, шылым шегу, нашақорлық және адам денсаулығы мәселелері. Автономды өмір сүру жағдайында тіршілік ету аймағының ерекшілігін бағдарлау6 бет
Жер сілкінісі - қаҺарлы зілзалалық кездейсоқ құбылыс7 бет
"Табиғи сипаттағы ТЖ кезінде жүргізілетін апаттық-құтқару жұмыстарының түрлері"3 бет
Азаматтық қорғаныс күштерінің халық өмір қауіпсіздігін қамтамасыз етудегі рөлі мен міндеттері. Бейбітшілік және соғыс кезіндегі төтенше жағдайлар6 бет
Табиғи сипаттағы төтенше жағдайлар: сырғымалар, сел, тастың құлауы13 бет
Техногенді сипатты төтенше жағдайлар3 бет
Техногенді сипатты төтенше жағдайлар, олардың түрлері. Табиғи сипаттағы төтенше жағдайлардың классификациясы7 бет
Төтенше жағдай шаралары8 бет
Төтенше жағдайлар және оның классификациясы6 бет
Төтенше жағдайлардың класификациясы мен түсінігі9 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь