Қоғамның саяси жүйесі қызметінің түсінігі және құрылымы. Қазақстан республикасындағы саяси процестер

КІРІСПЕ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 3

1Қоғамның саяси жүйесі қызметінің түсінігі ЖӘНЕ ҚҰРЫЛЫМЫ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .5

1.1ҚОҒАМНЫҢ САЯСИ ЖҮЙЕСІНІҢ ТҮСІНІГІ ЖӘНЕ ОНЫҢ МАЗМҰНЫ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...5
1.2 САЯСИ ЖҮЙЕ ТҮРЛЕРІ ЖӘНЕ ДАМУ ЗАҢДЫЛЫҚТАРЫ ... ... ... ...9
1.3 ҚОҒАМНЫҢ САЯСИ ЖҮЙЕСІНДЕГІ МЕМЛЕКЕТТІҢ ОРНЫ МЕН РӨЛІ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...10

2 ҚАЗАҚСТАН РЕСПУБЛИКАСЫНДАҒЫ САЯСИ ПРОЦЕСТЕР ... ... ..14

2.1ҚАЗАҚСТАН РЕСПУБЛКАСЫНДАҒЫ САЯСИ КҮШТЕРДІҢ КЕМЕЛДЕНУ ҮРДІСІ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 14
2.2 ҚАЗАҚСТАНДАҒЫ САЯСИ ЖҮЙЕНІ РЕФОРМАЛАУ ... ... ... ... ... .21

ҚОРЫТЫНДЫ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..27

ПАЙДАЛАНЫЛҒАН ӘДЕБИЕТТЕР ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..28
КІРІСПЕ

Қоғам - экономикалық және рухани біртұтастықпен, өмір сұру жағдайын ұйымдастырудың тұтастығымен сипатталатын, белгілі бір аумақтағы адамдар бірлігі.
Саяси жүйе - елдің саяси өміріне қатысатын мемлекет пен мемлекеттік емес қоғамдық құрылымдардың біртұтас кешенде қарастырылуы.
Соныен, қоғамның саяси жүйесі - мемлекетік және қоғамдық ұйымдардың, еңбек ұжымдарының бірігіп, елдің саяси өміріне кірісіп, қоғамды дамытуға, нығайтуға үлес қосуы.
Саяси жүйенің ең күрделі, ең маңызды элементі - мемлекет. Саяси жүйенің қоғамды басқарудағы ең орталық буыны - мемлекет. Біріншіден, ол саяси жүйенің билігін, мүдде-мақсатын іске асыратын ең негізгі аппараты. Екіншіден, мемлекет саяси жүйенің барлық элементтерін біріктіріп, саяси функция арқылы қоғамның игілікті құндылықтарын әділетті болу процесін басқарып отырады. Бұл процесті басқару, бақылап отыру дегеніміз - қоғамдағы қарым-қатынастарды, олардың өзара байланысын реттеп отыру, тұрақты, жақсы дамуын қамтамасыз ету.
Жоғарыда көрсетілген саяси жүйенің элементтерінің даму процесінен қоғамда әр түрлі саяси жүйелер қалыптасады: әкімшілік, жарыстық, әділетті- бірлік жүйелері. Қоғамның жақсы-жаман дамуын осы жүйелер шешеді, соған сәйкес саяси жүйе әр түрлері қалыптасып жатады.
1) Формациялық саяси жүйелері - құл иелену, феодалдық, буржуазиялық, социалистік формацияларының саяси жүйелері.
2) Авторитарлық саяси жүйелер - тоталитарлық, партократтық, деспотиялық, фашистік т.б. саяси жүйелер.
3) Демократиялық саяси жүйелер - либерал-демократиялық, социал-демократиялық т.б.
4) Прогрестік, реформаторлық, консервативтік, реакцияшыл т.б. саяси жүйелер.
Бұл курстық жұмыстың тақырыбы «Мемлекет – қоғамның саяси жүйесінің негізгі элементі ретінде» деп аталады. Бұл тақырыптың мазмұнын толығымен ашып көрсету мақсатында төмендегідей сұрақтар қарастырылады. Олардың қатарына мыналар жатады:
- Қоғамның саяси жүйесінің түсінігі және оның мазмұны
- Саяси жүйе түрлері және даму заңдылықтары
- Қоғамның саяси жүйесіндегі мемлекеттің орны мен рөлі
- Қазақстан Республикасындағы саяси күштердің кемелдену үрдісі
- Қазақстандағы саяси жүйені реформалау
Адам қоғамы дамып, қалыптасып, өмірге келген күннен бастап міндетті түрде оның бағдарламасы, саясаты, биліктің түрі анықталады. Бұл жұмыстармен шұғылданатын қоғамның саяси жүйесі. Ең алдымен қоғамның мүддесі мен мақсаты анықталады. Қоғамдық бағдарламаны жасап, саяси биліктің мазмұнын толықтырып, олардың орындалу бағыттарын, жолдарын анықтап, іске асыру механизмін белгілейді.
Қазақстан Республикасының Конституциясында елімізде азаматтық қоғамды қалыптастырып, демократиялық зайырлы, құқықтық, әлеуметтік мемлекет құру бағыттары көрсетілген. Бұл бағыт мемлекетіміздің ең күрделі, ең жауапты мүдде-мақсаты.
Қазіргі таңда біздің мемлекетіміз, жалпы қоғамымыз өз дамуының түбегейлі жаңа сатысының алдында тұр. Мемлекеттігіміздің, тәуелсіздігіміздің негізін қалап, қуатты нарықтық экономика құрған соң алдымызға өмір сапасы жоғары, бәсекеге лайықты ең дамыған елдер қатарына қосылу міндетін қойып отырмыз.
Бүгінгі күн тәртібіндегі ең басты міндеттердің бірі ретінде саяси саланы реформалау. Демократия - әлемнің өркениетті елдерінің таңдауы, яғни біздің де таңдауымыз. Тепе-тең әрі демократиялық саяси жүйе ғана Қазақстанды модернизациялау жөніндегі ұлығаусар міндеттерді еңсере алады. Курстық жұмыстың мазмұнын толық ашу үшін, әр сұрақты жеке – жеке қарастырып өтелік.
ПАЙДАЛАНЫЛҒАН ӘДЕБИЕТТЕР

1. Ашитов З.О. Қазақстан Республикасының құқық негіздері: Оқу құралы.: Жеті жарғы, 2003.- 296 б.
2. Д.А.Булгакова. Мемлекет және құқық теориясы. Оқу құралы.-Алматы: Заң әдебиеті. 2004.
3. Қ.Д.Жоламан. Мемлекет және құқық теориясы. Алматы, ҚазМЗУ –дың баспа- полиграфия орталығы.-1999
4. Қазақстан Республикасының мемлекеті мен құқығының негіздері: Оқулық. -Алматы, 2003.- 692 б
5. Сапарғалиев Ғ. Мемлекет және құқық теориясы: Оқу құралы.- Алматы: Жеті жарғы., 1997.- 96 бет
6. Әлисұлтан Құланбай:«Саяси реформалар бірінші кезекте қоғам үшін керек» // Егемен Қазақстан 20 қараша 2009ж
7. ҚР Конституциясы 1995ж 30 тамыз (2007ж21.05өзгертулер мен толықтырулар)
8. Қуат Бораш: «Туыстас партиядан ту ұстар партияға дейін» //Егемен Қазақстан 14 желтоқсан 2008ж
9. Тепе-тең әрі демократиялық саяси жүйе ғана Қазақстанды модернизациялау міндеттерін еңсере алады //Астана. 12 қазан. "Қазақстан Бүгін"
10. Выступление Главы государства на заседании Государственной комиссии по разработке и конкретизации программы демократических реформ Астана, 24 наурыз 2006ж.
11. www.egov.kz
12. www.akorda.kz
        
        КІРІСПЕ....................................................................................................................3
1Қоғамның саяси жүйесі қызметінің түсінігі ЖӘНЕ ҚҰРЫЛЫМЫ.................................................................................5
1.1ҚОҒАМНЫҢ САЯСИ ЖҮЙЕСІНІҢ ТҮСІНІГІ ЖӘНЕ ОНЫҢ ... ... ЖҮЙЕ ... ЖӘНЕ ДАМУ ... ... САЯСИ ЖҮЙЕСІНДЕГІ МЕМЛЕКЕТТІҢ ОРНЫ МЕН РӨЛІ.......................................................................................10
2 ҚАЗАҚСТАН РЕСПУБЛИКАСЫНДАҒЫ ... ... ... ... ... КЕМЕЛДЕНУ ҮРДІСІ................................................................14
2.2 ҚАЗАҚСТАНДАҒЫ САЯСИ ЖҮЙЕНІ РЕФОРМАЛАУ.....................21
ҚОРЫТЫНДЫ..............................................................................27
ПАЙДАЛАНЫЛҒАН ӘДЕБИЕТТЕР..................................................28
КІРІСПЕ
Қоғам - экономикалық және ... ... өмір сұру ... ... ... ... белгілі бір аумақтағы адамдар бірлігі.
Саяси жүйе - елдің ... ... ... ... пен ... емес ... құрылымдардың біртұтас кешенде қарастырылуы.
Соныен, қоғамның саяси жүйесі - мемлекетік және ... ... ... ... ... ... ... өміріне кірісіп, қоғамды дамытуға, нығайтуға үлес қосуы.
Саяси жүйенің ең күрделі, ең маңызды элементі - ... ... ... қоғамды басқарудағы ең орталық буыны - ... ... ол ... жүйенің билігін, мүдде-мақсатын іске асыратын ең негізгі ... ... ... саяси жүйенің барлық элементтерін біріктіріп, саяси функция арқылы қоғамның игілікті құндылықтарын әділетті болу процесін басқарып отырады. Бұл ... ... ... ... ... - ... ... олардың өзара байланысын реттеп отыру, тұрақты, жақсы ... ... ... ... ... ... элементтерінің даму процесінен қоғамда әр түрлі саяси жүйелер қалыптасады: ... ... ... бірлік жүйелері. Қоғамның жақсы-жаман дамуын осы жүйелер шешеді, соған сәйкес саяси жүйе әр ... ... ... ... ... жүйелері - құл иелену, феодалдық, буржуазиялық, социалистік формацияларының саяси жүйелері.
2) Авторитарлық ... ... - ... ... деспотиялық, фашистік т.б. саяси жүйелер.
3) Демократиялық саяси жүйелер - ... ... ... ... ... ... ... т.б. саяси жүйелер.
Бұл курстық жұмыстың тақырыбы деп аталады. Бұл тақырыптың мазмұнын толығымен ашып көрсету мақсатында төмендегідей сұрақтар қарастырылады. Олардың ... ... ... ... ... ... ... және оның мазмұны
- Саяси жүйе түрлері және даму заңдылықтары
- ... ... ... мемлекеттің орны мен рөлі
- Қазақстан ... ... ... ... үрдісі
- Қазақстандағы саяси жүйені реформалау
Адам қоғамы дамып, қалыптасып, өмірге ... ... ... ... ... оның ... саясаты, биліктің түрі анықталады. Бұл жұмыстармен шұғылданатын қоғамның саяси жүйесі. Ең алдымен қоғамның ... мен ... ... Қоғамдық бағдарламаны жасап, саяси биліктің мазмұнын толықтырып, олардың орындалу бағыттарын, жолдарын анықтап, іске асыру механизмін ... ... ... ... ... ... қалыптастырып, демократиялық зайырлы, құқықтық, әлеуметтік мемлекет құру бағыттары көрсетілген. Бұл бағыт мемлекетіміздің ең ... ең ... ... ... ... ... ... қоғамымыз өз дамуының түбегейлі жаңа сатысының алдында тұр. Мемлекеттігіміздің, тәуелсіздігіміздің негізін қалап, қуатты ... ... ... соң ... өмір сапасы жоғары, бәсекеге лайықты ең дамыған елдер қатарына қосылу міндетін қойып отырмыз.
Бүгінгі күн тәртібіндегі ең басты міндеттердің бірі ... ... ... ... Демократия - әлемнің өркениетті елдерінің таңдауы, яғни біздің де таңдауымыз. Тепе-тең әрі демократиялық ... жүйе ғана ... ... ... ... ... ... алады. Курстық жұмыстың мазмұнын толық ашу үшін, әр сұрақты жеке - жеке ... ... ... ... ... ... ЖӘНЕ ... САЯСИ ЖҮЙЕСІНІҢ ТҮСІНІГІ ЖӘНЕ ОНЫҢ МАЗМҰНЫ
Қоғамның саяси жүйесі - бұл ... бір ... ... ... ... және ... емес әлеуметтік институттардың жүйесі. Мұндай институттардың қатарына қоғамдық өмірдің билікке байланысты саласына қатысушы ... ... ... одақтар және басқа да ұйымдар мен қозғалыстар жатады. Саяси жүйе сыртқы және ішкі ... ... ... ... ... әлеуметтік топтардың мүдделерін қалыптастырады, білдіреді және қорғайды. Оның сипаты, ең алдымен, осы ... ... ... ... және ... ететін әлеуметтік ортасы арқылы анықталады:
1) ... ... ... ... ... ... ... ерекше тобымен бөлінетін әлеуметтік орта. Мұндай ортада меншіктің мемлекеттік және қоғамдық түрлері орын ... ... ... ... берілуі мүмкін, ал жеке меншік мүлдем болмайды. Мұндай ... ... ... ... ... ... өміріне тоталитарлы түрде араласады; мемлекет идеологиясынан өзгеше ойлау басп- ... ... ... идеология, дін, мәдениет, білім, ғылым қалыптасады. Билікте тек бір саяси партия болады.
2) ... ... ... түрі ... ... ... нарықтық - ақшалық негізіне, еркін кәсіпкерліктің тәжерибесі мен ... ... ... ... жүйелерде мемлекет нарықтық экономика үшін жағдайларды ұйымдастырушы ретінде ... ... ... ... мен ... қамтамасыз етеді. Мұндай жүйеде партиялар билікті сайлау компаниларына қатысу арқылы жаулар алуға тырысады, құқықтық нысандар саяси мақсаттарға ... ... ... ... ... ... ұйымдастырудың үшінші түрі- аралас түр, ол конвергенция деген атқа ие болды. Конвергенциялық саяси жүйелер бір әлеуметтік ... ... ... ортаға өту кезінде пайда болады. Конвергенциялық саяси жүйелерге әртүрлі мақсаттағы және мазмұндағы көптеген саяси институттардың араласуы тән болып келеді.
Саяси жүйе ... ... даму ... қалыптасып, өміреге келеді. Саяси жүйенің негізгі міндеті экономикалық, рухани. Мәдени базиска сәйкес қоғамдық биліктің мазмұнын анықтап, сол ... ... ... ... ... ... саяси жүйе де өзгереді. Адам қоғамы өзінің диалектикалық даму процесінде бес формацияны басынан өткізіп отыр. ... ... ... бес түрі бар. ... әр ... ... дәуерді әр қилы оқиғалардың болуы жа заңды. Өйткені осы оқиғалардың бәрі де қажеттіліктен, қоғамның материалдық өмірі жағдайларынан ... ... ... қоғамдық дамудың негізгі бағытын анықтайды, кездейсоқтықтың біразын ... ... ... ... ... жол ... Қоғамдық заңдылық абсолюттік идея түрінде қоғамға сырттан ... адам ... және оның ... ... өндіргіш күштер, өндірістік қатынастар, өндіріс өнімдері
Адамдар тарихтың объективті заңдарын жасап немесе бұза алмайды, бірақ сол заңдар ... ... ... ... даму заңдарын білу адамдардың ол заңдардың күшін қоғамды қайта құру үшін пайдалануына мүмкіншілік береді. Белгілі бір заң әсер ... ... ... арқылы адамдар оның нәтижесінің түрін өзгертіп жағдайды өзгерту арқылы адамдар оның нәтижесінің түрін ... ... ... ... баяулата алады.
Міне, осы қоғамдық заңдылыққа сүйене отырып, саясат қоғаммен бірге ... ... ... ... ... Саясаттың қоғамда атқаратын жұмысы үшан- теңіз. Қоғамдағы барлық ... ... ... ... саясат пен мемлекет.
Қоғамда бір мүдде-мақсат болады. Соған сәйкес қоғамдық билік қалыптасады. Онсыз қоғамның мүдде-мақсатының дұрыс жақсы орындалуы мүмкін емес. Қоғамдық ... ... ... ... ... ... ... биліктің түрлері: саяси билік, мемлекеттік билік, ұжымдық билік, ұйымдық билік т.б. ірі-ұсақ биліктер. Саяси жүйе мемлекетепн ... ... ... ... ... оның бағыттарын, орындау механизмін белгілеп, міндетті нұсқау, бұйрықтар, іске асуын бақылап отырады.
Саяси ... ... ... ... ... ... ... саяси жүйеден кейінгі қоғамдағы ең күрделі, ең көлемді, ең ... ... ... ... ... ... басым көпшілігі мемлекеттің құзырында.
Қоғамдық саясаттың тарихи түрлері: алғашқы қоғамның саясаты- қоғамдық меншік, қоғамдық еңбек, қоғамдық, ... кұл ... ... ... - ... жерге меншігі және қоғамдағы үстемдігі; капитализм қоғамының саясаты - капиталдың буржуазиялық ... ... ... ... ... түрде, іс жүзінде толық болған жоқ) - жалпы қоғамдық бостандық, теңдік, әділеттілік т.б.
Әлеуметтік мазмұнына қарай саяси жүйе бірнеше түрге ... ... ... ... , шовинистік, ұлтшылдық, расистік, тоталитарлық, фашистік т.б. Қоғамдық ықпалына ... ... ... және ... ... екіге бөлінеді. Идеологиялық бағытына сәйкес саясат үш топқа бөлінеді: оңшылдар, центристер, солшылдар.
Бірлестіктердің, одақтардың, ұжымдардың, т.б. ұйымдардың ... ... ... ... ... ... ... келеді, өздерінің қоғамның құзырының шеңберінде жүргізіледі. Бәрінің жұмысын біріктіріп айтсақ - олардың қоғамдық ... ... ... іске ... үлестері өте зор. Мысалы: толып жатқан ұжымдар: зауыт, фабрикалар, акционерлік шаруашылық, өндірістік ұйымдар қоғамның материалдық, техникалық, әлеуметтік, экономикалық, мәдениеттік негізін ... ... ... ... жүйені қарастырған кезде оның негізгі нысаны азаматтық ... ... сөз ... жөн. Адам қоғамы қалай қалыптасты, оның себептеру қандай - бұл туралы бір қорытынды пікір жоқ. Бірақ бұл түсінікті ең ... ... ... Адам ... ... ... оған ... сипаттама берген Гегель.
Дүниежүзілік ғылыми, саяси қайраткерлердің, ойшылардың айтуынша- қоғам саналы адамдардың ерікті түрде бірігіп өмір сүруі. Бұл ... ... ... ... бір мүдделігі, бір тілектестігі. Мұнсыз бірігу мүмкін емес.
Мүдде екі түрлі болады: жеке адамның мүддесі және қоғамның мүддесі. ... осы екі ... ... ... ... ... Осы ... даму процесінде адамдардың өзара ынтымақтастығы қалыптасты. Сол арқылы жеке адамның қолынан келмейтін, әлі жетпейтін істерді атқаруға мүмкіншілік ... ... ... ,- ... ... ... тілек уақытша емес, түпкілікті, нақты, объективтік мағынада қалыптасуы керек. Сонда ғана қоғамның жақсы дамуға, нығабға мүмкіншілігі ... ... ... ... адамдардың ерікті түрде қалыптасқан одағы. Егер бұл одақ, бұл бірлік ерісіз, озбырлық түрде ұйымдастырылса, ондай қоғам нәтижесіз тез тарқап кетер еді. Адам ... ... ... ... ... күрделі әлеуметтік бірлестігі. Бұл бірлістік, бұл қоғам дұрыс, жақсы даму үшін оның ішіндегі қарым-қатынастарды реттеп, басқару ... ... Оны ... ... даму процесінің заңдарына сүйене отырып, адамдар өздері әлеуметтік нормалар арқылы ... ... ... ... ... пен құқық пайда болды.
.
Қоғамның тарихи объективтік қалыптасқан негізгі белгілері:
- саналы адамдардың ерікті түрде бірлесіп одақ ... ... ... нақты, объективтік мүдде мақсаттың қалыптасуы;
- адамдардың өзара ынтымақтастығының, бірлігінің ... ... ... ... ... ... ... қатынастарды- басқару;
- қоғамды басқаратын, қоғамдық тәртіпті қорғайтын ... ... ... ... ... - саналы адамдардың бір мүддені, бір мақсатты орындау үшін сапалы түрде өзара бірігуі. Мұнда мәндетті түрде екі ... ... бар: ... ... және ... ... ... түрде бірігуі.
Адамның объективтік тарихи даму процесіне және күнделікті қарым- қатынасында қоғамның бірнеше ... ... ... ... ... қоғам, әлеуметтік қоғам, азаматтық қоғам т.б. Осылардың ішіндегі ең күрделісі, ең түпкіліктісі адаммен бірге дамып келе ... ... ... ... ... түрлері тез құрылып, тез тарап жатады. Олардың өмірі, іс- әрекетінің шеңбері, ... көп ... ... ... ... ... ... - мемлекеттік құрылымнан тыс қалыптасатын әлеуметтік-экономикалық және мәдени-рухани қоғамдық қатынастардың жиынтығы. Оған қатынасушылардың ... және ... ... бостандығы мен міндетін автономиялық даму жолы қамтамасыз етеді.
Азаматтық қоғамда үзіліс болмайды, уақыты шектелмейді, ... ... ... ... ... жерін, барлық халқын біріктіреді.
Азаматтық қоғам мемлекетке тәуелді емес, дербес, ашық, жариялы қоғам. Қазақстанда азаматтық қоғамның қалыптасу ерекшеліктері: кеңестік ... ... ... ... қоғам мен мемлекеттің арақатынасын тәуелсіз- дербестікке дамыту.
Республика Конституциясы Қазақстандағы азаматтық қоғамның ... даму ... ... ... ... айғағы - онда бөлімінің әдейі болмауы) әлеуметтік бағдарлы нарық экономикасы мен жеке адамның автономиясын тұрақты ... үшін оған ... ... ... ... ... тең ... танылатын және қорғалатын мемлекеттік меншік пен жеке меншікті (6-баптың 1- тармағы); адам және азамат құқықтарының кең ауқымды және ... ... (ІІ ... ... ана мен әке және ... ... ... (27- бап); идеологиялық және саяси әр алуандылықты (5- бап) және тағы юасқа жаңа Конституцияда бекітілген қазақстандық- ... ... ... дамытудың алғы шарттарын жатқызуға болады.
Адам қоғамы дамып, қалыптасып, өмірге келген күннен бастап міндетті түрде оның бағдарламасы, саясаты, биліктің түрі ... Бұл ... ... ... ... ... Ең ... қоғамның мүддесі мен мақсаты анықталады. Қоғамдық бағдарламаны жасап, саяси биліктің мазмұнын толықтырып, олардың орындалу бағыттарын, жолдарын анықтап, іске асыру механизмін ... ... ... ... ... ... қалыптастырып, демократиялық зайырлы, құқықтық, әлеуметтік мемлекет құру бағыттары көрсетілген. Бұл бағыт мемлекетіміздің ең күрделі, ең жауапты мүдде- мақсаты./1/
1.2САЯСИ ЖҮЙЕ ТҮРЛЕРІ ЖӘНЕ ДАМУ ... ... ... ... әлеуметтік ортасының сипатына қарай мынадай саяси жүйе түрлері болады: тоталитарлық, ... ... және ... ... ал өзара байланасу сипатына қарай ашық және жабық саяси жүйелер ... ... даму ... ... түрі ... Социалистік типті мемлекеттерде сталиндік саяси жүйе қалыптасты. Оның мазмұны: жеке адамға табнушылық, бір ... ... ... ... әміршілік, тоталитарлық басқару жүйенің қалыптасуы, демократияның, бостандықтың, әділеттіктің арасының зор шектеулі.
Саяси жүйенің екінші түрі - дамыған елдерде ХХ ... 60-90 жж. ... ... ... мен ... ... ... ұйымдардың, одақтардың өзара қатынасы мемлекеттің Конституциясына сәйкес дамуы. Бұл еллдерде де толық бостандық әділеттік, теңдік жоқ. Мысалы, ... , ... ... ... теңдігінің жоқтығы.
Саяси жүйенің үшінші түрі - ХХ ғасырда қалыптасқан ... ... ... ... ... мен ... қоғамының экономикалық, саяси, әлеуметтік, мәдени дамуының, жақсы тәжірибелерін біріктіру. Бұл саяси жүйеде де кемшіліктер көп кездеседі.
Адам қоғамының тарихында ұлтшылдық, ... ... ... ... ... ... аз болса да өмір сүрген.
Қазіргі заманда мемлекеттердің саясаты дүниежұзілік бірлікке, одаққа бет бұруда. Бұл объективтік ... ... ... ... шешуге қолайлы жағдай қалыптасуы мүмкін.
Сонымен, қоғамның саяси жүйесі- мемлекеттік және қоғамдық ұйымдардың, ... ... ... ... ... ... кірісіп, қоғамды дамытуға, нығай
Саяси жүйенің төрт бағыты болады.
- ... ... ... ... ... ұйымдар бірігіп қоғамның саяси жүйесін құрайды:
- ... ... ... нормалар, әдет- ғұрып, мораль т.б.;
- ... - ... ... тәсілдері, саяси жүйе;
- ... ... ... қоғамдағы үстемдік идеология.
Саяси жүйенің негізгі элементтері: саяси және құқықтық нормалар, саяси құрылыс, саяси іс- әрекет, саяси сана және ... ... ... ... ... ... қалыптасады. Ол мүдде- мақсатты іске асыратын, орындайтын күштер субъективтік жолмен қалыптасып, жұмысқа кіріседі. Олардың ... ең ... ... ... ... ... күш- саяси жүйе, одан кейін мемлекет. Субъективтік күштердің дамуының негізгі шешуші себептері сол күштердің (мемлекет, қоғамдық ... ... ... еңбек ұжымдары, саяси ағымдар, партиялар т.б.) арасындағы үзілссіз дамып жататын қайшылықтар. Қоғамның даму ... бұл ... өмір ... ... ... ... ... жүйесін қалыптастыруға, дамытуға зор үлес қосып отырады. Бұл субъективтік қайшылықта екі ... ... ... ... ... ... іске асыру страгегиясы бірдей, ал тактикасы әр түрлі болады. Осы әр түрлі тактикалардың арасындағы үзіліссіз ... ... ... нәр ... саяси жүйені дұрыс қалыптастыруға, дамытуға шешуші ықпал жасап отырады. Соның ... ... ... ... ... саяси жүйе қалыптасқан, оның негізгі мазмұны мемлекеттің констритуциясына, құқықтық нормаларына кіріп, саяси жүйенің даму заңдылықтарына айналады, оның түрлері: таптық, ... ... ... саяси, нәсілдік, халықаралық, мемлекетаралық т.б. қайшылықтар. Ол қайшылықтарды бейбітшілік жолмен реттеп, бір келісімге келіп, саяси жүйенің, біліктің ... ... ... ... ... ... жүйесіндегі мемлекеттің алатын орны өте зор, өте жауапты. Мемлекет саяси партиялармен бірігіп қоғамның барлық саласының ... ... ... жауапты және сол жауапты жұмыстың басым ауыртпалығын мемлекет өз ... ... ... бұл ... ... ... ... демократиялық мемлекеттің сипаттамасы, мазмұны.
Сонымен жүйенің даму заңдылықтары дегеніміз- қоғам өмірінің әр кезеңінде саяси - әлеуметтік құбылыстардың бірлесіп ... ... ... ... даму процесінің заңдылықтарына айналуы. /3/
1.3ҚОҒАМНЫҢ САЯСИ ЖҮЙЕСІНДЕГІ МЕМЛЕКЕТТІҢ ОРНЫ МЕН ... ... ... ... бір ... ... ... емес, өзіндік бір саяси, аумақтық, құрылымдық бөоік ретінде кіреді. Ол өз функцияларын басқа әлеуметтік институттармен, партиялармен, ... ... ... ... ... ... ... атқарады. Ол саяси жүйеде жетекші рөлді иеленген, себебі.
а) оның аумақтық шекараларында азаматтық белгілі бойынша біріккен халықтың жалғыз ресми ... ... ... ... ... иесі ... табылады;
б) қоғамды басқаруға бағытталған әлеуметтік аппараты болады;
в) қарулы құрылымдары болады;
г) құқықшығармашылыққа қатысты монополяиға ие;
д) материалдық құндылықтардың ерекше жиынтығында (мемлекеттік меншік, ... , ... және т.б.) ... ... ... ... ... мемлекет саяси жұмысын қоғам көлемінде нормалар арқылы жүргізіледі;
- ... ... ... ... негізгі бағыттарын анықтап, басқарып отырады;
- мемлекет ішкі- сыртқы істерді атқаруға, егеменді ... ... ... ... ... ... ... ұйымдарды, бірлестіктерді, одақтарды, ұжымдарды біріктіріп, көмек жасап отырады. Мемлекеттің бұл бағыттағы жұмыстарының түрлері:
1. ... ... ... ... ... өздерінің бірлестіктерін, ұйымдарын құруға толық мүмкіншілік береді; қоғамдағы демократияны дамытуға міндетті.
2. ... ... ... құқықтық құзыретінің көлемін, шеңберін анықтайды.
3. ... ... ... ... ... ... ... мүмкіншілік беріп, оларды қорғап отырады.
Сөйтіп, мемлекет қоғамдағы барлық ұйымдарды, ұжымдарды біріктіріп, қоғамның ... ... ... ... жақсы орындауын , демократияның дамуын қамтамасыз етіп, саяси жүйенің жан- жақты нығаюына мүмкіншілік жасайды.
Саяси жүйенің ... ... ... жұмысын әлеуметтік нормалар, оның ішінде басым түрде құқықтық нормалар арқылы жүргізіледі. ... ... ... ... ұйымдар, ұжымдар заңдылықты, құқықтық тәртіпті қатаң сақтап, қорғайды. /4/
Мемлекет қоғамдық және саяси жүйенің құрамындағы басқарушы, реттеуші, ұйымдастырушы ең маңызды бірлестік. Оның ... ... ... ... ... ... дұрыс келісімге келтірудің арбитры, әділ қазысы. Ф.Энгельс бұл жөнінде өте ... ... ... .
2. ... қоғамдағы сан қырлы қайшылықтарды, ретсіз жағдайларды халықпен, бірлестіктермен, ұйымдармен, одақтармен, саяси ағымдармен, партиялармен, еңбек ұжымдарымен, бірлесіп, оларды бір ... ... сол ... бәрі ... іске ... күш.
3. Мемлеект басында қоғамды басқарушы, қаңаушы үстемдік таптың құралы ретінде ... ... ... ... ... ... ... демократияны жақтап, қоғамдық мүдде- мақсатты басым түрде реттеп, ... ... ... ... да осылай, сым түрде реттеп, басқарып отырады. Қазіргі заманда да осылай.
4. Мемлекет адамдардың, саяси-әлеуметтің күштердің үздіксіз күрестерінің ... ... ... қайшылықтарды келісімге келтірудің әділ қазысы болып отыр.
5. Мемлекеттің қоғамдағы барлық мәселені ... ... ... дұрыс дамуы, адамдардың бостандығы мен құқықтары, әділеттік пен теңдіктің шын мәнінде қалыптасуы ... ... ... ... ... ... мемлекеттің қолында.
6. Қоғамның саяси- экономикалық, мәдени- әлеуметтік жағдай үзіліссіз диалектикалық даму ... ... бұл ... ... ... ... тек ... қолынан келеді. Өйткені мемлекеттің құзырында барлық материалдық, саяси, әлеуметтік, әскери күштер бар. ... ... іске ... ... ... ... ... билігін саяси партияларға, қоғамдық ұйымдар мен бірлестіктерге, еңбек ұжымдарына, жергілікті ... өзі ... ... ... ... ... іске асырады. Енді осы байланыстарға қысқаша тоқтап өтейік.
Мемлекет және саяси партиялар- бұл екеуі бірігіп қоғамды басқарудағы ең шешуші күш. Басқарудың ... ... ... ... осы екі бірлестіктің қызметіне байланысты. Сондықтан олардың іс-әрекеті халықтың, ... ... ... ... және ... ... мен ... қазіргі заманда халықтың мүдде - мақсатын орындайтын тек мемлекет пен саяси партиялар емес. Ол ... - ... ... ... қоғамдық ұйымдар мен бірлестіктердің қолында. Сондықтан мемлекет оларға көмек көрсетіп, іс әрекеттерін, жұмыстарын бақылап отырады.
Мемлекет және еңбек ұжымдары- өндірісте, ... ... ... ... еңбек ұжымдарының құзыретінде: шаруашылықтың нәтижелі жұмыс жасауы, тәртіптің жақсы дәрежеде ... ... ... ... ... рухани білімі, денсаулығы т.б. Осы бағытта ... ... ... маңызы, құндылығы еделеп айтпаса да белгілі. Бұл мәселені ұжым мемлекетпен бірігіп іске ... пен ... ... ... мекеменлерінің қызметі жергілікті басқару мекемелері өзінің әкімшілік территориясында мемлекеттік билікті жүргізуге құзіреті болады және ол үшін жауапты. Бұл жұмысқа сол ... ... ... ... барлық мәселені реттеп, басқаруға міндетті. Жергілікті мемлекеттік басқару органы оларға жан- жақты көмек көрсетуге міндетті. Осы екі орган тығыз ... ... ... тиіс. Сонда ғана нәтиже болады.
Мемлекет пен азаматтар мемлекеттің жұмысына тікелей қатысып немесе өздерінің өкілдері арқылы өз ой-пікірлерін білдіріп оытруға құқықтары бар және ... ... ... да ... талаптарын, сын- пікірлерін айтуға құзыреті бар. Мемлекеттік орындар ... ... ... ... ... міндетті. Егерде бұл іс-әрекет екі жақты сапалы жүргізілсе қоғамға, халыққа тиетін жақсылығы көп ... ... ... пен дін. ... ... ... мәйкес үш түрлі мемлекеттер болады: зайырлы, теократиялық, клерикалдық:
- ... ... ... ... ... ... олар бір- ... жұмысына тікелей қатынаса алмайды, жай байланыс жасауға болады. Оның ... ... ... ... ... ... халықтывң мәдени, рухани білімін көтері, жастарды инабаттылыққа, парасаттылыққа, адамгершілікке тәрбиелеу, ұлттарды бірлікке, ... ... ... ... ... ... ... ... 1921 жылға дейін Монғолия осындай мемлекетке жатты. Қазір- ... осы ... ... ... ... ... және ... ... ортасындағы мемлекет. Олар мемлекетпен бірікпейді, бірақ заң шығару процесіне қатысып, мемлекеттің саясатына ықпал ... Бұл ... ... ... Дания, Норвегия, Швеция, Израиль, Италия және 20 шақты ислам мемлекеттері.
Саяси жүйе биліктің ... ... ... және қоғаммен қарым-қатынасын реттейді. Саяси жүйе осы үш күрделі ... ... ... Демо - кратиялық елдерде билікті қалыптастыру сайлау арқылы, яғни қоғамның шешімі негізінде жүзеге асырылады. Және де, биліктің ... ... үшін ... ... және сот ... ... тежеп, қадағалап отыру тетіктері болуы керек.
Қоғамның бақылауын қамтамасыз ету үшін, біріншіден, биліктің өзінің жариялы - лығы қажет. Екіншіден, қоғамдық ... ... ... ... ... ... Билік қоғамдағы пікірдің өзге - руіне, сондай-ақ жаңа талаптардың туындауына байланысты ұстанып отырған ... өзге - ... ... жөн. ... сөз ... - ... ... бұқара - лық ақпарат құралдары бо - луы шарт. Саяси жүйе осы бағытқа қарай жыл - жуы керек./5/
2 ... ... ... ... РЕСПУБЛКАСЫНДАҒЫ САЯСИ КҮШТЕРДІҢ КЕМЕЛДЕНУ ҮРДІСІ
Республикасы өзiн демократиялық, зайырлы, құқықтық және әлеуметтiк мемлекет ретiнде орнықтырады, оның ең қымбат қазынасы - адам және ... ... ... мен ... ... ... принциптерi: қоғамдық татулық пен саяси тұрақтылық; бүкiл халықтың игiлiгiн көздейтiн экономикалық даму; қазақстандық патриотизм; мемлекет ... аса ... ... ... ... оның iшiнде республикалық референдумда немесе Парламентте дауыс беру арқылы шешу./7/
Саяси жүйе заман талабына сәйкес болу үшін оған ... ... ... тұру ... ... комиссия аясында әзір - лен - ген ұсыныстардың ұзақ мерзімді бағыты бірте-бірте мемлекетті, ортақ шаруаны ... - руда ... ... ... ... ... - дегі басқару жүйесі Конституцияда президенттік жүйе деп аталған. Бірақ әлемде ... ... ... ... ... жоқ. ... Америка Құрама Штаттарында прези - денттік жүйе, онда президентке ... ... ... бар. ... ... - тік жүйе, онда үкімет басшысы ішкі істерге келгенде прези - денттен дербес. Польшада да пре - зи - ... ... Сол ... пре - зиденттік жүйені ауыс - тырмай, бірақ өкілетті органдарға көбірек пәр - мен беріп, әсіресе өкілетті органдардың ат - ... ... ... мүм - ... ... - бұл ... қоғамдағы орнын көтерудің бір жолы. ... ... ... де ... ... ... бас - - қа - рудағы рөлін арттырудың жо - лы. Соны - мен қатар, жергілікті өзін-өзі ... - дың да ... тә - ... ... ... ... бүгінгі қайшылықты жойып, жергі - лікті өзін-өзін басқару органдары ретінде сай - ... ... және ... - ... ... ... Өйт - кені, демокра - тиялық ... өзге - ... ... - ... ... ... сезіліп отыр.
Өткен жылы Президент Мемлекеттік комис - сия - ның жұмысын бастаумен тұспа-тұс ... ... ... ... ... ... қабілетті 50 елдің қатарына қосу баста - масын көтерді. Бәсекеге қабілетті - лікті ... да, ... де ... ... - ... ... - ... еңбектің қай саласында болсын, саяси жүйенің әсері мол. Оған адамзат тарихын - дағы нақты мысал ретінде екі Корея мен ... ... өмір ... екі ... ... бола - ды. Екі ... 40 жыл ... мемлекет болып ғұмыр кешті. Бір халық - екі ... ... ... демократияға негізделген Батыс Герма - ния 40 жылдың ішінде Шығыс Германиядан бірнеше есе озып ... ... екі ... ... бөлінген Солтүстік Корея мен Оңтүстік Ко - рея - ны алыңыз. Оңтүстік Корея ... - ... ... ... ... әлемдегі ең қарқынды дамып келе жат - қан және алдыңғы қатарлы мемлекеттің біріне ... ... ... құр ... ... ... - ... маңайындағыларға қоқан-лоқы жаса - ғаны болмаса, өзінің халқын асырайтын тамақ ... бере ... ... ... қысқаша айтсақ, саяси жүйеге өзгерістер енгізу. Ал саяси жүйе биліктің жасақталуын, ... ... және ... ... ... ... жүйе осы үш ... мәселенің тетіктерін біріктіреді. Демо - кратиялық елдерде билікті қалыптастыру сайлау арқылы, яғни қоғамның шешімі негізінде жүзеге асырылады. Және де, ... ... ... үшін өкілетті, атқарушы және сот тараптарының бірін-бірі тежеп, қадағалап отыру ... ... ... ... ... ету ... ... биліктің өзінің жариялы - лығы қажет. Екіншіден, қоғамдық пікірдің билік ... ... ... ... ... ... пікірдің өзге - руіне, сондай-ақ жаңа талаптардың туындауына байланысты ... ... ... өзге - ... енгізгені жөн. Үшіншіден, сөз бостан - дығы, тәуелсіз бұқара - лық ақпарат құралдары бо - луы ... ... жүйе осы ... ... жыл - жуы ... Бірақ әлемде өзінің саяси жүйесін дамытудың шегіне жеткен, бұдан әрі даму мүмкіндігі жоқ деп айтатын ел жоқ. ... ... ... сол, ... ... үй - рен - ген соң, одан да биік талап туындайды. Тұр - ... да, ... да, ... пен ... да сол.
Әрине, біздің қоғамның өзіндік ерекшелігі бар. Бізде еліміз егемендігін алып, ... құру ... ... билікке талап қою тәжіри - бесі болған емес. ... ... ... де, ... ... де ... өз ... қоғам өз бетімен өмір сүрді. Сондай-ақ қоғамның ... әсер ... ... ... жоқ. ... барлығы баламасыз сайлау болды. Мемлекеттігіміз қалып - тасу кезеңінде тиімді саяси жүйе іздеу - ... ... ... жүйе ... шығар - машы - лықта, саясатта, жалпы адамның кез келген ең - бек ету ... ... ... - ... ... алып, соларды көшбасшы ете - тіндей болса, ... ... ... ... ... өседі. Олай болмайтын болса, бәсекеге қабілеттілік төмендейді.
Негізі ... ... ... өзі ... бір ... ... ұғымнан шыққан. Бөліну әртүрлі болады: әлеуметтік, кәсіптік, діни, жас мөлшер - лігі, т.б. Ал партия ... - ... қа - лып - ... ... көзқарастар, саяси құнды - лықтар, бағдар - ламалар негізінде біріккен топтар. Олар қоғамға жалпы ел қандай бағытта дамуы ... ... идея - лар ... Сол ... ... - ламалардың бүкіл қоғамға кедергісіз таралуына жағдай жасалса, қоғам өзі сол партиялардың ішінен ұнағанын таңдап алады. Өкінішке қарай, ... әлі ... ... жоқ. ... ... ... былай қойғанда, Мемле - кеттік комиссияға, басқа да отырыстарға қаты - сып ... ... ... ... ұсыныстарының өзі кейбір мемлекеттік элек - трон - дық ақпарат құралдарында ешқашан көрсе - тілмейді. Бұл партиялардың арасындағы бәсе - ... әділ ... ... ... мем - лекеттік басылым - дар, БАҚ бүкіл халықтың қаржысына ұсталатынын ескерсек, олар бүкіл партиялардың идеяларын Конституция ... ... ... ... тиіс - ті. ... ғана әділ ... болмақ. Екіншіден, түрлі деңгей - дегі әкімдіктер мықты пар - тиялардың ... ... ... дамуының кепілі екенін түсінетін күн жетті. Жалпы, елдің ішінде саясат - та әділ ... ... келе - ... ... ... ... ... да, ұлт мүддесін қорғау да қиын болады.
Егер кейбір партиялар теледидардан көрін - - бейтін болса, олардың ойлары халыққа жет - ... ... бұл ел ... ... ұлт ... - сіне қай - шы ... Мысалы, дамыған елдерді алсақ, қазір Франциядағы биліктегі партияда ... Сар - кази ... ... болып отыр. Ал Си - го - лен Роял деген әйел басқа пар - ... үміт - кер, ... ... ... теле - ... сол Сиго - лен Роял - дың да сөзін еш кедергісіз көрсетеді. Өйт - кені, сол арқылы ең ... үшін ... ... жағдай туғы - зылады.
Партиялардың ықпалы мықты болуы үшін жалпы еліміздің ... ... ... ... ... ... керек. Ол үшін кез келген деңгейдегі сайлау әділ бәсекелестік түрінде таза өтуі ... Бұл ... ... - тыру - билік тетіктерін ұстап отырған ... ... ... ... әлі ... дейін осыны түсінбейтіндер жеткі - лікті. Мен ... жылы ... ... ... бір ... болғанымда аудандық сайлау комиссиясының төрағасы айтты: "Міне, менің қолымда бір қап дәрі. Бұл өткен сайлаудан кейін пайда болды. Енді тағы бір ... ... ... ... ... ... халықтың айтқанын жа - сайын десем, билікке ... ... ... ... ... ... - рымның көзіне қарай алмаймын". Егер осылай жалғаса беретін болса, көппартиялық жүйенің халыққа беретін мол мүмкіндігі пайдаланылмай қалады.
Сайлаудың мағынасы - ... ... ... ... ... ... ... болса, халықтың саяси талғамы жетіледі. Пар - тиялар халықтық таңдаудан өту үшін өздерінің қоғамды, экономиканы ... ... ... тың ... жасайды. Сол ұсыныс - тар бәсекеге салынып, тиімді шешімдер қабыл - ... ... ... ... партиялардың қаншалықты қолдауға ие екенін айту үшін, алдымен партиялар арасында әділ бәсекелестік болу керек. ... елде үрей ... ... Мен ... ... пар - ... ... ертең жұмысымнан айырыламын, менің туыстарым жапа шегеді-ау деген қорқыныш болмау керек. Осындай жағдайда ғана кімнің шынайы қол - ... ие ... ... ... ... ... жүйе жай - ында әңгіме қозғалып отырған соң тәуелсіздіктен ... ... ... ... ... ... шолу ... өтпей болмас. Сонау тоқсаныншы жылдары бірпартиялық өктемдіктің және социалистік саяси жүйенің ыды - рауы ... демо - кра - тия - лық ... ... ... ... сан ... саяси партия - лар мен қоғамдық бірлестіктердің қызме - тіне жол ашты. Яки, көппар - ... ... ... ... ... - тары - ның мақсат-мүдделерін, талап-тілектерін жүзеге ... ... ... жасаған саяси құрылымдар шоғыры қалыптасты. Көсеуі ұзын көрінетін Кеңес Одағы күйрегеннен кейін аз уақыт ішінде әлі ... ... ... ... қой - ... ... ... демо - кратиялық, ашық қоғам құра отырып, экономи - калық реформа - лар - - дың ал - ... ... - нан ... - бей өт - ті. Соның ішін - - де ... ... ... ... мен ... ... жас ... - кетте қоғамдық-саяси өмірді демо - кратияландыру, саяси әр алуан - дық, ... әр ... ... топ - тардың мүдделері мен құқықтарын қорғау, тұрақты әлеуметтік-эконо - ми - калық дамуға қол жеткізу мақ - сатында ... ... ... 1990 ... 1 ... қарай республикада 100-ге жуық қоғамдық ұйым қызмет істеп тұрған екен. Олардың қатарында: ... - тық" ... ... "Фо - рум" ... ... әлеу - ... ... "Қазақ тілі" қоғамы, Қазақ ұлттық мәдениеті ассамблеясы, Ұлттық мәдени орта - лық - тар ... ... ... ... ... ... - дық ... "Бірлестік" аза - мат - тық қозғалысы, сондай-ақ қо - ғам - - дық бірлестіктердің ірі ... - ... ... -- ... жарылысқа қарсы "Невада-Семей" халықаралық қозғалысы, "Арал-Азия-Қазақстан" халықаралық қоғамдық комитеті деп, міне осылайша тізім ... ... ... қатар, қызметі тари - хи-ағарту сипатындағы бірлестік - терден "Ақиқат", "Мемориал", "Әділет" та - рихи-ағарту ... ... ... ... жұмыс істесе, қоғамдық-саяси қозға - лыс - тардың ішінен "Азат" (1990 ж., 1 ... ... - ... (1992 ж., 24 қа - раша), "Лад" (1993 ж., мамыр), "Аза - мат" азамат - тық қозғалысы (1996 ж., 20 ... өз ... ... ... арна ... ... қоғамдық бірлестіктердің қалыпта - суының келесі кезеңінде Қазақ - станның ... ... (1997 ж., ... ... бо - ла - шағы ... (1998 ж., ... ... қозғалысы, "Қазақстан -- 2030 үшін" (1998 ж., 6 қазан) қоғам - дық қозға - лы - сы, "Өрлеу" (1998), "Ақ жол" ... - дық ... (1998), тағы бас - қа - лары ... 1989 -- 1994 ... ... Қазақстанда 500-ге жуық қоғамдық бірлестік Әділет министр - лігінде тіркелді. 1998 жылы олардың саны 1500-ден асты, ал 2001 жылдың ... ... елде ... астам ресми тіркеуден өткен қоғамдық бір - лестік қызмет жасады. Сол кезеңде атал - ған ... мен ... ... ... ... тұғырнамалары және соңынан ерткен орнықты идеялас электораты бола қоймаса да олар егемен елде көппар - тия - лық құры - лыс - тың ... ... - лары - мен ... ... орын теп - пек. Қазақ - стан - дағы ... ... мен ... ... құқық - тық жағынан реттеу республика - мыз - дың Консти - ту - циясында, "Қоғамдық бірлестік - тер ... (31.05. 1996) және "Сая - си ... ... ... заңдарында қамтамасыз етілді.
Қазақстандағы аталған саяси партиялар мен қоғамдық бір - лестіктер әлеуметтік әділдік, демо - кра - ... ... пен ... ... ... және азаматтық келісім орнатуда осы уақытқа дейін аз ... ... жоқ, ... да ... ... ... әлемдегі бәсекеге барынша қабілетті елу елдің қатарына кіру жөнінде өршіл міндет қойған Қазақ - станның жедел саяси жаңа - ... ... ... партиялар мен қозғалыстардың сылбыр әрекеті" сай келмейтіні анық еді.
Партиялардың саяси ... ... ... ... ғана демо - кра - ... ... алға бас - ... болатынын Елбасы Нұр - сұл - тан На - зарбаев бірнеше рет алқалы жиын - дарда атап көрсеткені ... ... ... ... ... ... мұ - нан былайғы саяси жаңа үрдістер - дің қозғаушы ... ... тиіс еке - нін және ... - лық ... да - муы ел заңдарын берік ұстана отырып жұмыс істейтін неғұрлым күшті әрі қабілетті пар - ... ... ... ... шыға ... сенім білдіргені көпшіліктің есінде.
Бұл ретте елдегі саяси партиялар өз өкілеттіктерін елеулі түрде кеңей - ту - ге дайын ба, ... есе - ... ... ықпалын қоғам мен мемле - кет - тің ... сай қан - ... пай - ... ... деген заңды сұрақ - тың туындайтыны жасырын емес. Өйткені өткен тәжірибе көрсетіп отырғандай, осыған дейін ... - стан ... ... партиялар тек өздерінің саяси жетекшілері мен қаржылық демеушілерінің мүдделері аясында қызмет етіп келгені ақиқат.
Осыған орай ... ... - сы ... барлық буынының қолдауы мен сеніміне шын мәнінде ие болған бірнеше ірі ... ... ... ... өзі ... етіп отырғанын қадап айтқан еді.
Өзара идеялас партиялардың "Отан - ның" айналасына топтасу үрдісіне орай бұдан ... ... - стан - дық ... жүйе ... ... ... ... әңгімелердің туатыны шындық. Бұл сауалға жауапты Пре - зидент таяуда Азамат - тық ... ... ... өзі айтты. Бәзбі - реулер Қазақстанда бірпартия - лық жүйе болуы керек деген пікірлер айтып қалатынын, бірақ біздің бұл жолдан ... ... ... ... ... тірейтінін Елбасы нақты айтты. Сондай-ақ енді біреулер екіпартия - лық жүйе тиімді болады десе, келесі ... ... ... мүлдем алыс экзотикалық схемаларды ұсынған. Менің көзқарасымша, де - ген еді Елбасы, мұндай әңгіме - лерді саяси үдерістер мен ... ... құ - ... жасанды шең - берлермен шек - теуге болмайтынын ескермейтіндер шығарып жүр. Бізге ... ... мен ... сай келе - тін ... жүйе ... Біз осын - дай анық та ... қағидатқа тоқтам жасауымыз керек. Президент, түптеп кел - генде, бізде бірнеше қуатты, бәсе - ке - ге ... ... ... - ... ... демократиялық көппар - тиялы тұрлаулы жүйе құрылуы тиіс деп есептейтінін, еліміз басшы - лық ... ... әрі ... - маларды жүргізе алатын, халықтың мүдделе - рін қорғай алатын ... ... ... ... ... қадам жасауы керектігін, жаңа ұйым негі - зінде біз шын мәнінде ... ха - ... ... ... ... - ... ашып ... көз жүгіртсек, биліктің партиясы саналатын "Отан" өзінің жетіжылдық белесінде бірнеше шағын саяси құрылымдарды қата - рына қосып келе жатқанын аңға - ... ... 1999 ... 19 ... Елбасы Н.На - зарбаевтың кандидатурасын қол - дау жөніндегі қоғамдық штаб түрінде құрылған саяси құрылым, соңыра 1 ... ... ... ... сол ... ... ... бір - лігі", Қазақстанның демократиялық партиясы, "Либералдық қозғалыс" және басқа да қозғалыстарды өз қанатының астына алды. Ал 2002 жылы ... ... және ... ... - лары ... ... енді. Сол жы - лы аталған саяси партияның құрамы 111 мың ... ... Бір ... бас ... ұсақ шабақ - тарды қылғыта беретін алып жайын - ға ұқсап кетуі әбден мүмкін. ... ... мен ... қос ... өте ... ... ұсақ ... бірлестіктер ешқашан қоғамда қозғаушы күшке айнала алмасы белгілі жәйт еді. Өз ... ... ... күші ... белсенді топтардың идеялық көзқарастарының өмірге енгізуіне мүмкіндік туғызып берді. ... ... ашық ... ... соң ... осы ... дейін де Елбасы Нұр&s
аса күшті саяси беделімен сусындап келе жатқанын да ... ... ... ... бұл жағдайды таратып айт - паса да саяси идеяларды жеке тұл - ғаның күшімен ғана емес қоғамдық ұйым ... ... ... қа - ... партияның құрылу қажеттігін жеткізген бо - латын.
Бізге қуатты әлеуметтік тірегі бар, жұртшылықтың мүддесін анықтай ала - тын, соны ... ... сай - ... ... үшін ... ... түрде тіресе алатын күшті, бәсекеге қабілетті пар - тиялар ... ... ... олар ... идея ... ... - кен, сындарлы тұрғыдан өзара ынты - мақтасатын партиялар болуға тиіс. Елдің жедел ... ... ... ... жағ - ... ... халықты жұмыл - дыруға, қолға алынған өзгеріс - терге қоғамдық қолдау ... - ... ... ... керек. Біз іс жүзінде күшті әрі бәсекеге қабілетті партия - лары бар осы ... ... ... ... ... деді Елбасы.
Сонымен қатар, Қазақстанда басым күшке ие орнықты партия - ның құрылуы жалпыұлттық қо - ғам - ... ... ... - масыз ете алмақ. Стратегиялық ке - лешекте таң - дап ... ... ... ... ... Бұған қоса, көшбасшы партия Парла - ментте басым дауысқа ие бола оты - рып ... ... - дың ... - ... ... ... атсалыспақ.
Әлбетте, әлемдік тәжірибе көр - сетіп отырғандай, кез келген іргелі мемлекетте ірі ... өз ... ... мақсаттарға жұмыл - дыра отырып, елдің дамуына ... ... ... ... ... ... зардабын тартудай-ақ тартқан Жапо - ния саяси жаңғыру ... ... ірі ... ... иек ... сол ... либерал-демократиялық партия өзі құрылған 1955 жылдан бастап іс жүзінде дәйім билік басындағы партия болып ... Азия ... ... мен Ма - лай - зия, ... - ... ... сан ғасыр - лық тарихы бар Еуропаның көпте - ген елдері де осы жолды таң - даған.
Мұндай қуатты партиялар ел өмі - рін ... ... ... тұ - рақтылықты қолда ұстауға қабілеті жететінін, ... ... - ... негіздерге арқа сүйеп, қауіпсіздікке, мемлекеттілікке, ұлттық мүдделерге, орнықты нарықтық реформаларға басымдық беретінін өмірдің өзі дәлелдеген.
Осы орайда ... ... ора - сан зор ... бар ... ... - ды ... ... ұрындыр - май, оны заман ағымына сай дамыту да алдағы уақытта атқаруға тура келетін сындарлы міндеттердің біріне айнал - мақ. Атап ... ... ... - ... ... ішкі құрылымды құру, партияның басшы органдарын оңтайлы ұйым - дастыру, үлкен бюро - кратиялық ұйым болмауына, ... ... - ... арасында функция - лардың қайталануына жол бермеу бас партияның болашақтағы бағдарын айқындай түспек.
Жалпы, қоғамның барлық ... - паз ... ... ел ... - ның ... ... бірі - ... әлемдегі бәсекеге барынша қабілетті 50 елдің қатарына кіруіне ұйытқы бола ала - ды. Яки, ... ... ... аясында қызмет етіп, саяси бәсеке - лес - тіктегі идеялар тар - ты - сында қоғам - ға дамудың мей - ... ... стра - ... ... отырмақ. Сондай-ақ партиялардың рөлін арттыру ар - қылы Парламент - тегі партиялық фрак - циялардың ... ... - ту, ... пар - ... ... қаржылан - дыру, Үкімет жасақтауда Пар - ламенттегі партиялық фракция - лар - дың ... ... ... ... - діктері жүзеге асырылмақ. Ықпалды біртұтас партия реформа ... ... ... ... мүмкіндік бермек, стра - тегиялық келешекте жүргізіліп жатқан саяси бағыттың сабақтас - тығын қам - ... ... де ... керек.
Біз бұдан былай "Отанның" ке - мелденуін Қазақстанның қанша - лық - ты қарышты дамуымен де ... ... ... ... ... ... тығырықтан шығып, көшін түзеп, көшелі жолға түскен ... ... осы ... ... темірдей "Единая Россия" саяси пар - тиясының ... ... - ... ... - луымен қабысып жатқанын ешкім жоққа шығара алмайды. Сөз ... ... айта ... ... соңғы күндері қатары то - лысып жатқан "Отан" партиясының атын өзгерту жөніндегі ұсыныстар да қызу тал - қыға түсіп келеді. Сол ... - дың ... "Нұр ... ... ... ... түсіп тұр. Газетімізге осы тақырыпта келіп түсіп жатқан хаттардың ішінде жақында ... ... ... ... - бек ... аталған мәселе жө - ніндегі ойы басылым бетіне жария - ланды. Хат ... "Нұр ... сөз ... ... "нұр елі", "нұр жауған ел" дегенді білдіреді дей келе, сон - ... да "Нұр ... ... ел, ... ... ... түсетін партия деп қабылдайтын болады деген байламын айтады. Әрине, бұл пікірдің аталған партия көшбасшы - ларының бірінің емес, қарапайым ауыл ... ... ... ... тілегі екенін ескерсек, жаңа атауға халайықтың шынайы ниеті түсіп тұр деп те ... ... ... бұл ... ... ... тек ... алдағы күндері өтетін съезінің үлесінде тұрғанын да ұмытпауымыз керек.
Қорыта айтсақ, Қазақстан саяси дамудың жаңа кезеңіне аяқ басты. Енді ... ... ... ба - ... ие ... идеялық бә - секелестік бірінші кезекке шыға - рыл - мақ. Отандық саяси жүйе, өркениетті елдердегідей бір-бірімен шынайы ... ... ... - сы ... ... ... ... - тік тармақ - тар бойынша да - мымақ. Саяси сарап - шылардың пікі - ... ... ... ... ... және Азаматтық партия біріксе, ал - да - ғы уақытта Аг - рарлық партия бір сапқа ... Со - ... ... ... үдерісі аяқталып, сол тұр - ғыда толысуға тоқтам жасайтын қа - зақстандық жаңа іргелі саяси ұйым - ... демо - ... ... ... ... ... ... ЖҮЙЕНІ РЕФОРМАЛАУ
Қазіргі таңда біздің мемлекетіміз, жалпы қоғамымыз өз дамуының түбегейлі жаңа сатысының алдында тұр. Мемлекеттігіміздің, тәуелсіздігіміздің негізін ... ... ... ... ... соң алдымызға өмір сапасы жоғары, бәсекеге лайықты ең дамыған елдер қатарына қосылу міндетін қойып отырмыз. Бұл туралы биылғы ... ... ... ... айтылғанын білесіздер. Яғни, біздер үшін тұрақты даму кезеңі келді.
Бүгінгі күн тәртібіндегі ең басты міндеттердің бірі ретінде ... ... ... ... - әлемнің өркениетті елдерінің таңдауы, яғни біздің де ... біз ... ... ... ... сапалы қадам жасадық, бұл жерде президенттік республика моделінен президенттік-парламенттік модельге көшу жөнінде сөз қозғалып отыр. ... ... ... ... ... ... ... саяси партияларды, жергілікті өзін-өзі басқару жүйесін, сот жүйесін, азаматтық қоғам институттарын ... тың ... ... - деді Н. ... ... жаңа Ата ... ... жұмыс істеп, жаңаша міндеттерді атқара бастады. Біз бұл ретте тепе-тең әрі ... ... жүйе ғана ... ... ... алға ... ... міндеттерді еңсере алатынын ескердік", - деп қосты ол. ... ... ... ... саяси жүйесін реформалауға бағытталған дәйекті жұмыстарсыз" ілгерілеушілік пен даму болуы мүмкін емес. "Әлемдік тәжірибені зерделей, талдай және соған сүйене келе біз ... ... ... ... ... ... және ... елдердің қатесін қайталаған жоқпыз. Және біз президенттік республика моделін таңдау арқылы ... бой ... біз ... посткеңестік саяси және экономикалық хаостан еліміз тарихындағы аса күрделі кезеңде шығара алдық", ... ... ... ... реформалау мақсаты - бүкiл қоғам мүддесiн iске асыруды қамтамасыз етуге қабiлеттi, пəрмендi саяси жүйе ... ... ... ... жақтары:
- Дəйектi саяси реформалардың ... ... ... ... ... одан əрi ... бағыты белгiлендi, демократиялық құқықтық мемлекет жəне азаматтық қоғам құрудың қажеттi алғышарттары жасалды.
- ... ... ... дамытудың демократиялық бағыттылығы қалыптасты.
- ... ... ... заң ... ... жəне сот ... бөлiну принципi конституциялық тұрғыда айқындалды.
- Мемлекет басшысын сайлау баламалы негiзде өткiзiлдi.
- ... ... ... жəне мəслихаттар) сайлауды партиялық тiзiм бойынша өткiзудiң негiзi қаланды, ол партиялық құрылыс процесiн жандандыруға, мемлекеттiң саяси өмiрiнде партияның рөлiн күшейтуге ... ... ... плюрализм заң жүзiнде бекiтілді, көппартиялылықты қалыптастырудың негiзi қаланды.
- ... емес ... ... ... ... жұмыс iстеуде. Қоғамның əр түрлi топтары мен жiктерiнiң мүддесiн бiлдiретiн үкiметтiк емес қоғамдық ұйымдар құру процесi жүрiп жатыр.
- ... ... ... ... ... ортада дербес əлеуметтiк-демократиялық идеялардың бекуi үшiн əлеуметтiк база болған меншiк иелерiнiң жеткiлiктi өкiлдi жаңа табын құруға алыпкелдi. Қоғамды жəне оның ... ... одан əрi ... ... осы ... топтарының ұмтылыстарына жауап бередi.
- &nb
халқының бiлiм деңгейiнiң жоғарылығы тұтас алғанда қоғамды одан əрi демократияландыруға да ... ... ... ... ... жүргiзу құралы ретiнде Қазақстан халықтарының Ассамблеясы құрылды.
Саяси жүйені ... ... ... Атқарушы билiктiң шектен тыс орталықтандырылуы жəне тұрақсыздығы.
- ... ... ... ... ... жəне ... жағдайға толық дəрежеде сай емес.
- ... ... ... рөлi əлi де ... қазiргi саяси партиялардың жұртшылыққа белгiсiздiгi жəне əрекетсiздiгi.
- ... ... ... ... ... жəне жетiлдiру қажеттiгi.
- Сот жүйесiнiң жекелеген буындарының атқарушы билiкке тəуелдiлігiнің сақталуы.
- ... ... жəне ... ... экономика жағдайында өмiр сүру тəжiрибесiнiң жетiспеушiлігi.
Мүмкiндiктер:Қоғамның демократиялық реформаларды жалғастыру, демократиялық институттарды тұрақты түрде дамыту мен нығайту ... ... ... ... iсiне ... ... ... күш-жiгерiн шоғырландыру, онда заң үстемдiк етедi жəне азаматтардың түбегейлi құқықтары мен бостандықтары қамтамасыз етiледi; ... ... ... ... интеграциялануын кеңейтуге ықпал ететiн Қазақстан қоғамының ашықтығы; Саяси дамудың халықаралық оң жəне терiс тəжiрибелерiн кеңiнен ... ... ... ... ... ғаламдануы жəне мемлекеттердiң экономикалық жəне саяси өзара тəуелдiлiгiнiң артуы./9/
Қатерлер:Шет елдердiң тəжiрибесi, егер жүйе өз ... ... ... оның ... өзгерiп отырған сыртқы жəне iшкi жағдайларға барабар үн қосудан қалатынын дəлелдейдi. Мұндай жағдайда болжаусыз
елдегi жағдайды тұрақсыздандыруы ... ... ... ... ... ... жүйе ... серпiндi дамып отыруға, қоғамдағы өзгерiстерге бейiмделуге жəне сол өзгерiстерге үн қатуға тиiс. Қазiргi уақытта ел басынан өткерiп отырған ... ... жəне ... ... ... бiр ... ... қанағаттанбаушылығы қоғамда əр алуан əлеуметтiк жанжалдардың, жалпы iшкi саяси тұрақсыздықтың туындау қаупiн арттырады. Елдiң көпұлттылығы əр түрлi этникалық топтар ... ... ... ... ... қажеттiгiн талап етедi. Тарихтың бiрнеше мəрте көрсеткенiндей, ұлтаралық проблемаларды демократиялық емес əдiстермен шешу орын алған жерде көпұлттылық мемлекеттiлiк ұстынын ... жəне ... iшкi ... ... фактор ретiнде көрiнедi. /11/
ХХ ғасырдың соңы демократиялық процестердiң ғаламдануымен сипатталады. Көптеген елдер саяси жүйенi демократияландыру жолына түстi жəне демократиялық ... ... да бiр ... тұр. ... елдiң өзiнің саяси тарихы, өзiнiң саяси дəстүрі өзiнiң саяси мəдениетi, өзіндiк ... даму жолы бар. ... ... ... ... ... өз ерекшелiктерi, алғышарттары немесе керiсiнше, кедергiлерi бар. Саяси жүйенi өзгертудiң едəуiр мол тəжiрибесi жинақталған, оны зерделеу мен ... ... ... ... ... ... мүмкiндiк бередi.Демократиялық жетiстiктердiң барлығына қарамастан, қазiр Қазақстанның ... ... ... ғана ... анық жəне алда ... ... реформаларды дəйектi жəне ойластырылған түрде жалғастыру мiндетi тұр.
Мынадай стратегиялық мiндеттердi шешу қажет:
- елдiң саяси өмiрiнде өкiлдi билiк ... ... ... ...... ... жəне ... құзыреттiлiгiн қамтамасыз ету;
- басқару функцияларының бiр бөлiгiн орталықсыздандыру;
- көппартиялық жүйенi дамыту үшiн жағдай жасау;
- сайлау процесiн жетiлдiру;
- ... емес ... ... рөлiн күшейту, олар азаматтардың мүдделерiн iске асыруға белсендi жəне жемiстi қатысуға тиiс.
Қазақстанның Конституциясы қуатты президенттiк республиканың қалыптасуын жəне билiктің үш ... ... ... ... заң ... ресiмдедi. Конституция бойынша Президент мемлекеттiк билiктiң барлық тармақтарының үйлесiмдi жұмыс iстеуiн жəне билiк органдарының халық алдында жауаптылығын қамтамасыз ... ... ... ... мемлекет мүддесiне, мемлекеттiк билiктiң орнықтылығы мен тұрақтылығын қамтамасыз етуге жауап ... ... ... ... таңда билiктiң барлық тармақтарының пəрмендiлiгiн күшейту əрбiр билiк тармағының мемлекеттің саяси жүйесiндегi ... ... ... ... ... ... өкілдi билiк органдарының рөлiн кеңейту:
- Саяси жүйенi жетiлдiрудiң маңызды бағыттарының бiрi елдiң саяси ... ... ... мен ... ... ... Өкiлдi органдардың саяси жүйедегi рөлiн күшейту, реформалар процесiн толыққанды ... ... ету үшiн ... ... ... олардың атқарушы органдардан тəуелсiздiгiн қамтамасыз ету талап етiледi.
- Парламенттiң рөлiн, оның функцияларын тиiмдi пайдалана отырып күшейту ... ... ... ... орындалуын бақылауда неғұрлым белсендi рөл атқаруға тиiс.
- ... ... ... бюджеттердiң орындалуын нақты бақылауға тиiс.
- Қоғамда орын алып отырған əлеуметтiк-саяси мүдделерге орай тиiмдi үйлестiру мақсатында ... ... əр ... ... мен қоғамдық-саяси қозғалыстардың, кəсiподақтардың, соның iшiнде Парламентте өкiлдiгi жоқтардың арасында жүйелi түрде саяси консультациялар өткiзудi ... ... ... жəне ... ... ... ... нақты тəуелсiздiгiне қол жеткiзу - қоғам алдында тұрған басты мiндеттердiң бiрi. Тəуелсiз сот - өзiмiз ... ... ... ... ... мемлекеттiң аса маңызды институттарының бiрi болып табылады. Сот қызметiн неғұрлым тиiмдi жүзеге асыру үшiн олардың жоғарғы жəне төменгi инстанцияларының арасындағы ... ... жəне ... бөлу ... Қазақстанда мамандандырылған соттар енгiзудiң қажеттiгi барған сайын өзектi болып отыр. Бұл сот-құқықтық реформаның маңызды бағыттарының бiрi болды.
Соттарды кадрлармен қамтамасыз ету ... жəне ... ... кандидаттарды iрiктеуге жəрдемдесетiн органдар туралы мəселе айрықша өзектi. Озық шетелдiк тəжiрибенi ескере отырып, Əдiлет ... ... мен ... Сот ... ... ... жəне судьялыққа кандидаттарға талапты қатайту қажет. Қазақстанда алқа заседательдерi институтын енгiзу мүмкiндiгi Конституция ... ... Бұл ... ... мəнi ... iсiн алқа заседательдерiнiң не судьялар алқасының қатысуымен қарау құқығы туындайтындығына келiп салды, мұның өзi сот процесiнде адам ... ... ... ... ... табылады. Осыған байланысты алда сот заңнамасына тиiстi толықтырулар ... ... ... ... ... қол ... жəне оны ... мақсатында судьялардың еңбегiне ақы төлеу жүйесiн одан əрi ... ... ... ... ... ... ету мəселелерiн шешу қажет. Заңды күшiне енген сот қаулыларының орындалуын бақылауды қатайту қажет. Бұл сот жүйесiнiң тиiмдiлiгiн қамтамасыз ... ... ... бiрi ... ... ... ... бiр бөлiгiн орталықсыздандыру. Демократиялық өзгерiстердi табысты жүргiзу орталық пен аймақтар арасында өзара ... ... ... жəне ... ... ... етедi. Негiзгi аймақтық проблемалар жергiлiктi билiк органдары ... ... ... жүйенi дамыту үшiн жағдай жасау. Саяси партиялар нақты беделге, халықтың қолдауына ие болуға тиiс, ... ... ... ... ... тиiс. Қазiргi таңда жұмыс жүргiзушi партиялар мен олардың парламенттегi фракцияларының қызметi қоғамның кең жiктерiнiң мүдделерiне саяси өкiлдiк ... ... ... ... үшiн бастапқы шарттар жасауға тиiс. Партиялар дауыс беру жолымен қоғамдық пiкiр бiлдiруге ықпал етуге, қоғамның жəне мемлекеттiк органдардың арасында тұрақты ... ... ... тиiс. ... арқылы саяси элитаны, басқару аппаратының кадрларын iрiктеу жəне əзiрлеу жүзеге асырылуға тиiс.
Мемлекеттекөппартиялықтың болуы азаматтардың саясатқа қатысуына кеңiнен қол ... ... ... ... бiрi ... ... партиялық фракциялардың рөлін арттыру үшiн Парламенттегi партиялық фракциялардың жұмыс iстеу тетiгін нақты айқындайтын заңнаманы қабылдау қажет.
Сайлау заңнамасын, сайлау жүйесiн ... ... ... ұйымдастыруды, кандидаттар туралы ақпаратты сайлаушыларға жеткiзудегi
жəне iс-шараларының басқа да кезеңдерiн жария етуде бұқаралық ... ... ... нығайтуды жалғастыру қажет. Сайлау комиссияларының құрамына кəсiби мамандар ұсынылуға тиiс, əрбiр комиссияда тым болмаса бiр заңгер болуға тиiс.
Төмен тұрған сайлау ... ... ... ... ... ... азаматтардың пiкiрлерiн ескере отырып өкiлдi органдар (мəслихаттар) құруға тиiс. Дауыс беру жəне дауыстарды есептеу рəсiмi барынша "ашық" ... тиiс. ... ... ... жүйесiн енгiзу сайлау процесiн жетiлдiрудi қамтамасыз ету бағыттарының бiрi болады.
Үкiметтiк емес қоғамдық ұйымдардың ... ... iске ... ... жəне ... ... тиiс рөлiн күшейту үшін халықтың əр түрлi топтары мен жiктерiнiң мүдделерiн ... ... ... емес ... (YЕҰ) ... жəне ... қажет. Осыған байланысты үкiметтiк емес ұйымдардың одан əрi дамуын қамтамасыз ететiн арнаулы заңнамалық актiлер қабылдаған орынды.
үкiметтiк емес қоғамдық ұйымдардың ... ... ... ... ... Бұл орын алып ... ... шешудiң жолдарын тез жəне тиiмдi табуға мүмкiндiк бередi.
ҮЕҰ-ды қолдаудың нақты нысандарының бiрi оларға əлеуметтiк маңызды жобаларды iске асыруға арналған мемлекеттiк ... беру ... мен ... айқындау болып табылады.
Қазақстанның жастар мен балалар ұйымдарын қолдауға жəне ... ... ... ... ... ... Бұл ... барабар əлеуметтендiруге жəне əлеуметтiк-экономикалық проблемаларын шешуге, олардың сыңаржақ дiни немесе экстремистiк саяси идеяларды қабылдау салдарынан қылмысқа бой ... ... ... курстық жұмыс деген тақырыпқа жазылған.
Қоғамның саяси жүйесі- бұл белгілі бір саяси функцияларды атқарушы мемлекеттік және мемлекеттік емес әлеуметтік институттардың ... ... ... даму ... ... түрі болды. Социалистік типті мемлекеттерде сталиндік саяси жүйе қалыптасты. Оның мазмұны: жеке ... ... бір ... ... ... әкімшілік- әміршілік, тоталитарлық басқару жүйенің қалыптасуы, демократияның, бостандықтың, әділеттіктің арасының зор шектеулі.
Саяси жүйенің екінші түрі- дамыған ... ХХ ... 60-90 жж. ... ... экономика мен либерал- демократиялық мемлекеттердің, ұйымдардың, одақтардың өзара ... ... ... ... дамуы.
Саяси жүйенің үшінші түрі- ХХ ғасырда қалыптасқан аралас мемлекеттік құрылыс- конвергенция теориясы. Капитализм мен ... ... ... ... ... ... ... жақсы тәжірибелерін біріктіру. Бұл саяси жүйеде де кемшіліктер көп кездеседі.
Саяси ... ең ... ең ... ... - ... ... ... қоғамды басқарудағы ең орталық буыны - мемлекет. Біріншіден, ол саяси жүйенің ... ... ... іске ... ең негізгі аппараты. Саяси жүйенің даму заңдылықтары дегеніміз - қоғам өмірінің әр ... ... - ... ... ... саяси жүйесінің объективтік, тұрақты даму процесінің заңдылықтарына айналуы.
Қазіргі таңда біздің мемлекетіміз, жалпы қоғамымыз өз ... ... жаңа ... ... тұр. ... ... ... қалап, қуатты нарықтық экономика құрған соң алдымызға өмір ... ... ... ... ең дамыған елдер қатарына қосылу міндетін қойып отырмыз.
Бүгінгі күн тәртібіндегі ең басты міндеттердің бірі ... ... ... ... ... - әлемнің өркениетті елдерінің таңдауы, яғни біздің де таңдауымыз. ... әрі ... ... жүйе ғана Қазақстанды модернизациялау жөніндегі ұлығаусар міндеттерді еңсере алады.
Осы тақырыпта, жоғарыда айтылып кеткен ерекшеліктер мен өзгерістер кеңірек ... ... ... ... З.О. Қазақстан Республикасының құқық негіздері: Оқу құралы.: Жеті жарғы, 2003.- 296 б.
2. ... ... және ... ... Оқу ... Заң ... 2004.
3. ... ... және ... ... ... ... - дың баспа- полиграфия орталығы.-1999
4. Қазақстан Республикасының мемлекеті мен ... ... ... ... 2003.- 692 ... ... Ғ. ... және ... ... Оқу ... Алматы: Жеті жарғы., 1997.- 96 бет
6. Әлисұлтан ... // ... ... 20 ... ... ҚР ... 1995ж 30 ... (2007ж21.05өзгертулер мен толықтырулар)
8. Қуат Бораш: //Егемен Қазақстан 14 желтоқсан 2008ж
9. ... әрі ... ... жүйе ғана ... модернизациялау міндеттерін еңсере алады //Астана. 12 қазан. "Қазақстан Бүгін"
10. ... ... ... на ... ... ... по разработке и конкретизации программы демократических реформ Астана, 24 наурыз ... ... ...

Пән: Саясаттану
Жұмыс түрі: Курстық жұмыс
Көлемі: 21 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 500 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Қазақстан Республикасындағы сақтандыру ісі62 бет
Азаматтық қоғам дамуының алғышарттары9 бет
Банктік қызмет аясындағы банктік құқықтық қатынастардың кейбр теориялық мәселелері7 бет
Постиндустриялды қоғам концепциясы4 бет
Қоғам және жеке адамның қалыптасуындағы конфликтінің мәні7 бет
Қоғам және жеке тұлға14 бет
Қоғамдық тамақтану кәсіпорындары37 бет
«GNPF» акционерлік қоғамның қаржылық – экономикалық жағдайдын талдау11 бет
«The best» акционерлік қоғамның шаруашылық қызметін талдау28 бет
Азаматтық қоғамның негіздері және компоненттері58 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь