Туберкулез – проблемалы инфекция

Кіріспе
Негізігі бөлім
1.Туберкулез ауруына жалпы сипаттама
2.Туберкулездің түрлері
3.Фтизиатря
4.Туберкулездің алдын алу
Қорытынды
Қолданылған әдебиеттер
Туберкулез(лат. tuberculum – төмпешік)– адам мен жануарлардың әртүрлі ағзалары мен мүшелерін зақымдайтын əлемде ең ауқымды таралған жұқпалы аурулар қатарына жатады. Ескіше мұны құрт ауру, көксау деп атаған. 1993 жылы Дүниежүзілік Денсаулық Сақтау Ұйымы туберкулезді жалпы қоғамдық денсаулық сақтау жүйесінің глобальды мəселесі деп жариялады.
Туберкулез ауруы көне заманнан белгілі. Ауру белгілері бұдан 7 мыңжылдай бұрын неолит кезеңіндегі адам сүйегін зерттегенде табылған, біздің заманымыздан бұрын 3 – 2-мыңжылдықта египет мумияларынан анықталған. Туберкулездің клиникасы туралы алғашқы деректер 2 ғасырда өмір сүрген каппадокиялық дәрігер Аретейдің (Aretaіos) еңбектерінде кездеседі. Одан кейін Гиппократ, Гелен, т.б. ғалымдардың еңбектерінде де Туберкулез ауруы еске алынады. Бірақ олар туберкулезді жұқпалы ауру қатарына жатқызбаған. Ал Әбу Әли ибн Сина өзінің “Дәрігерлік ғылымның каноны” деген еңбегінде Туберкулезді тұқым қуалайтын аурулар қатарына жатқызған. Туберкулездің жұқпалы ауру екенін бірінші рет италиялық ғалым Дж.Фракасторо (1478 – 1553) дәлелдеген.

Қазіргі таңда жер бетіндегі бүкіл халықтың 1/3 бөлігі туберкулез микобактериясымен жұқтырылған, ал жыл сайын жуық шамамен 8,4 млн. туберкулездің жаңажағдайлары тіркелсе, шамамен 2 млн. адам осы аталғанаурудан көз жұмады .Оның қоздырғышы туберкулез микобактериясы, яғни кох таяқшасы.
Туберкулез микобактериялары жіңішке, түзу не сәл иіліп келген таяқшалар, ұзындығы 1 – 10, ені 0,2 – 0,6 мкм.Туберкулез микобактериясының жоғары дәрежедегі айырмашылығы оның әртүрліхимиялық және физикалықәсерлерге тұрақтылығы.
Б.Абағанов Туберкулез-әлеуметтік дерт. Дидар.1999ж.
С.Ақтаев Өкпе ауруынан қайтсек құтыламыз? Қазақ тарихы.2002ж
С.Әділғожин Туберкулез - әлеуметтік кесел. Семей 1998
Қ.Мәскеев Туберкулез – өте күрделі мәселе. Денсаулық,2001,
        
        Кіріспе
Негізігі бөлім
1.Туберкулез ауруына жалпы сипаттама
2.Туберкулездің түрлері
3.Фтизиатря
4.Туберкулездің алдын алу
Қорытынды
Қолданылған әдебиеттер
Туберкулез(лат. ... - ... - адам мен ... ... ... мен мүшелерін зақымдайтын əлемде ең ауқымды таралған жұқпалы аурулар қатарына жатады. Ескіше мұны құрт ауру, ... деп ... 1993 жылы ... ... ... ... туберкулезді жалпы қоғамдық денсаулық сақтау жүйесінің глобальды ... деп ... ... ... көне ... ... Ауру белгілері бұдан 7 мыңжылдай бұрын неолит кезеңіндегі адам сүйегін зерттегенде табылған, ... ... ... 3 - ... ... мумияларынан анықталған. Туберкулездің клиникасы туралы алғашқы деректер 2 ғасырда өмір сүрген каппадокиялық дәрігер Аретейдің (Aretaіos) еңбектерінде ... Одан ... ... ... т.б. ... еңбектерінде де Туберкулез ауруы еске алынады. Бірақ олар туберкулезді жұқпалы ауру қатарына жатқызбаған. Ал Әбу Әли ибн Сина ... ... ... ... ... еңбегінде Туберкулезді тұқым қуалайтын аурулар қатарына жатқызған. Туберкулездің жұқпалы ауру ... ... рет ... ... ... (1478 - 1553) дәлелдеген.
Қазіргі таңда жер бетіндегі бүкіл халықтың 1/3 бөлігі ... ... ... ал жыл ... жуық шамамен 8,4 млн. туберкулездің жаңажағдайлары тіркелсе, шамамен 2 млн. адам осы аталғанаурудан көз жұмады .Оның қоздырғышы туберкулез микобактериясы, яғни кох ... ... ... ... түзу не сәл ... ... таяқшалар, ұзындығы 1 - 10, ені 0,2 - 0,6 мкм.Туберкулез микобактериясының жоғары дәрежедегі ... оның ... және ... ... таяқшаларыЖұқпаның өзге қоздырушыларына қарағанда, туберкулез микобактериясынан адамдар көбірек қайтыс ... ... ... 75%-зы 20-40 жас аралығындағы, яғни еңбекке біршама жарамды жастағы адамдар болғандықтан, туберкулез анықталған жанұялар үлкен зардаптарға душар ... ... ... ... тап ... Дүниежүзілік денсаулық сақтау ұйымы туберкулез жағдайларының біршама жағдайларын емдеп-жазуға болатындығын дəлелдеді.
Сырқаттың анықталуы жəне оны ... ... ... та, тиімді тағайындалған болса, туберкулез науқастары толығымен жазылуы тиіс. Туберкулез - туберкулез микобактериясы деп аталатын (ТБМ)микроағзаларының адам ... түсе ... дами ... жұқпалы ауру.1882 жылы неміс ғалымы Роберт Кох аталмыш ауру мен ... ... үшін ... ... ... ... микроскоппен қарағанда иілген жұқа таяқша түрінде көрінетіндіктен, оны туберкулез таяқшалары деп атайды. ... ... ... ... сол ... ... ауруы соғыс уақытымен салыстырғанда, бейбіт өмірде өмір сүрген көптеген ғұлама адамдардың бұл дүниеден кетуіне себепші болып, мемлекеттердің қаңырап ... да өз ... ... Еске сала ... ... ... ... Чехов, В.Белинский, Н.Добролюбов, Дж.Байрон, Ф.Шопен, Шоқан Уəлиханов сынды əйгілі адамдар ауырған. Туберкулез микобактериялары u1179 қоршаған ортаның əсеріне төзімді ... ... ... ... ең ... адам ... ... сəйкес келетін температура болғандықтан, олар адам немесе жануар ағзасында тез тарайды. Туберкулез таяқшасы адам ағзасына көп ... ... алу ... ... ... ... шалдыққан малдан өндірілген ет-сүт өнімдерін пайдаланғаннан да ... ... ... ... әсер ... ... ...
маскүнемдік
шылым шегу
нашақорлық
Туберкулезді жетік емдеудің ең басты шарты, ауруды дер кезінде анықтау болып табылады. Ауруды ... ... ... ... ... ... ... байқалған мезетте, кідірместен дəрігерге қаралу қажет. Тұрғындардың барлығы туберкулез белгілері жайлы толық хабардар болулары ... және сол ... ... ... ... ... мақсатында,емханаға қаралулары керектігін білулері қажет. Туберкулездің ең алғашқы басты белгілері:
:: Жөтелдің 2 аптадан астам ... ... ... ... ... ... Дене салмағының азаюы
:: Кеуде қуысының ауыруы
:: Түңгі уақыттағы терлеу
:: Дене қызуының көтерілуі
Дегенмен, аталмыш белгілер тек туберкулез жағдайында ғана болмай, өзге де ... ... ... ... ... толық тексергеннен кейін ғана,туберкулездің бар-жоқтығын айқындай алады. ... ... ... ... алғашқы байқалған белгілерге аса көңіл бере бермейтіндіктен, ауруды асқындырып алады. Туберкулезді дер ... жəне ... ... үшін, науқасты ұқыпты ды, тиянақты түрде тексеру қажет. Емханаға келген бойда науқас, өзін қалай сезінетіндігін, алдында ... ... ... ... қоса ... ... да ... ауырған аурулары жайлы толық айтып беруі тиіс. Ең бастысы, туберкулез науқасымен қатынас болған-болмағандығын, болған жағдайда қашан жəне ... ... ... ... ... ... науқасты толық тексергеннен кейін, оны одан əрі қосымша зерттеулерге бағыттайды. Қазіргі кезеңде туберкулезді анықтаудың ең дəл ... ... ... ... жəне балалар мен жасөспірімдерде Манту сынамасы болып табылады. Туберкулез дертінің артуына ... ... ... ... ... ... созылмалы
:: маскүнемдікпен;
:: нашақорлықпен;
АИТВ/ЖИТС ауруларымен диспансерлік есепте тұрған жандар;
:: гормонды ем қабылдапжүргенжандар
:: ...
:: ... ... айыпталушыларжəнесотталғандар;
:: əскериқызметінөтеугешақырылатындар.
Фтизиатрия(грек. phthіsіs -- титықтап арықтау, ... және ... -- ... - туберкулез ауруы және оны емдеу,одан арылу шаралары жөніндегі ғылым; клиникалық медицинаның бір бөлімі. Фтизиатрияның ... ... ... ... неміс микробиологы Р.Кохтың (1843 -- 1910) туберкулез қоздырғышын ("Кох таяқшасы") ашуы шешуші рөл атқарды (1882). ... ... ... 20-жылдарында зерттеле бастады, жүйелі зерттеулер 1932 жылдан бастап жүргізіледі.Қазір осы бағыттағы ғылыми-зерттеулік ... ... ... ... ... ... -- ... мәселелері ұлттық орталығы, бұл мәселемен,сондай-ақ медициналық жоғары оқу орындарының, Дәрігерлер білімін жетілдіру институтының туберкулез кафедралары, Хирургия ғылыми орталығының торакалды ... ... ... ... ... жұмыста туберкулезді емдеудің терапиялық,хирургиялық әдістері қолданылады. Туберкулез эндемиясын алдын ала болжау,халыққа ұдайы Фтизиатриялық көмек көрсетіпотыру мәселелері өз ... ... Бала ... анықтаудың рентгенфлюорогафиялық әдісі жетілдіріліп дерттің эпидемиологиясы, клиникасымен сақтану жолдары жөніндегізерттеулер одан әрі дамытылды. Малдан (ірі қарадан) адамға туберкулез жұғатыны (әсіресе ... ... ... шалдығудың трансмиссивтік жолы дабарекені анықталды. Туберкулез мәселелерімен ... ... ауру ... санын анықтау үшін автоматтандырылған есептеу жүйесі қолданылады.Туберкулезэпидемиологиясы патологиялық процестердің ауыр-жеңілдігіне, ... әр ... ... ... жасы мен ... ... ... зерттелуде.
Республика бойынша туберкулезге қарсы 53 диспансер, туберкулез емдейтін 72 аурухана, туберкулезге қарсы 31 санаторий, 116 тубкабинеттер және орталығы аудандық ауруханаларда ... ... 30 ... ... ... (2006). ... ... адамдар үшін 14700 төсек-орын қамтамасыз етілген. Жылына 45 мыңнан астам ауру адам ем ... 2003 -2006 ж. ... ... ... ... 66 авт. ... ие болды. Қазір Фтизиатрия ғылымының дамуына үлкен үлес қосып жүрген белгілі ғалымдар: медициналық ғылыми докторлары Ш.Исмаилов, Г.Хауодамова, Р.Ағзамова, Е.Белова, С.Шаймерденов, т.б. Ш. ... А. ... ... ... құрт ... белең алуын жағдайлармен түсiндiредi екен:- өтпелi кезеңдегi экономикалық дағдарыстың әлеуметтiк жағдайды төмендетiп жiбергендiгi, жұмыссыздықтың пайда болуы;- қоғамдағы ... ... ... көбеюi, яғни, араққа салынушылар-дың , нашақорлардың, мекен-тұрақсыз жандар санының ... ... ... үдеуi;- iндеттiң негiзгi ошағы болып табылатын түрмелердегi адам санының көбеюi; - медицина саласына жасалған сәтсiз реформалардың ... ... ... ... ... ... қойылмауы; - қаржының жеткiлiксiздiгi және өкпе дертiнiң алдын алу мен бақылауды жүзеге асыратын ... ... ... ... өкпе ... ... ауруханалардағы мамандардың тапшылығы мен жетiспеушiлiгi тағы бар.
Туберкулездің ашық және жабық ... ... Ашық ... ... ... ... болады, сондықтан туберкулездің мұндай түрімен ауыратын адамдар өте қауіпті деп есептелінеді.Туберкулез науқасы жеке гигиенаның ... ... ... ... үнемі тазалық сақтап тұрақты гигиеналық және медициналық тәртіптегі әртүрлі шараларды жүргізіп ... сау ... ... ... ... ... ... Сондықтан туберкулездің ашық түрімен ауыратыннауқастың жеке бөлмесі болуы қажет. Науқастың бөлмесінде жууға, тазалауға және дезинфекциялауға ... ... ... ғана ... ... Туберкулез науқасының жеке ыдыс-аяғы, яғни жеке қасығы, стаканы, ... ... және ... болу ... Сонымен қатар, ол ыдыс-аяқтарды сау адамдардың ыдыс-аяқтарынан бөлек жуу қажет.Жөтелгенде қақырық бөлетін науқастар, қақпағы тығызжабылатын түкіргішке түкіруі ... ... ... ... ... оны арнайы матадан жасалған немесе полиэтиленді қалтада ұстап жүрген дұрыс. Түкіргіштер күнделікті жуылады. Сондықтан біреуі дезинфекцияланып жатқан кезде, ... ... тұру үшін екі ... болғаны дұрыс. Қақырықты, түкіргішті, іш-киімдерін және басқа да заттарын науқастың өзі дезинфекциялап ... ... Ең ... есте ... ... ережеге сай, туберкулезді жұқтыруқаупі ашық ортада емес жабық ... көп ... ... ... барынша жиі желдетіп, бөлмеде ауаның алмасуы жақсы болуы керек. Бөлмеде тазалық жүргізу туберкулезді жұқтырудың алдын ... ... ... яғни ... сыпыру тазалыққа жатпайды, өйткені бөлмені сыпырғанда пайда болатын шаң, жоғары көтеріліп, кейіннен еденге, жиһазға т.б. заттарға қайтып түседі. Сол ... ... ... ... ... шараларын жүргізу - туберкулез микобактерияларының таралуы мен ... адам ... ... ... Ал жабық түрінде қақырықта Туберкулез таяқшалары болмайды,бірақ дерт ... ... ... ... ... ... ... ауру жұқтырады. Туберкулез таяқшалары әр түрлі органдарды, көбінесе ... ... ... біліну сипаты Туберкулездің түріне, науқастыңжасына, организмнің жалпы жағдайынабайланысты. Аурудың ортақ белгілері:дене қызуының көтерілуі, түнге ... көп ... ... ... ... Науқас жүдеп,ашуланшақ келеді, жұмысқа қабілеті төмендейді. Туберкулез ... ... ... кішкентай төмпешіктер пайда болады. Адам организмі сауығабастаса мұндай төмпешіктер ... ... ... бұл ... ... затпен қоршалып, беріштенеді. Мұны некроз ошағы деп атайды. Адам организмі әлсіреп, некроз ошағына қолайлы жағдай туса, сол жердекаберна(қуыс) ... ... Осы ... ... таяқшалары дамып,кеңірдек арқылы өкпенің басқа бөліктерінзақымдайды. Мұндай науқастардың қақырығында микобактериялар мол болып,қақырыққа қан ... ... қан ... де ... ... алу шаралары
Салауатты өмір салты: құнарлы тамақтану (тамаққа етті, сүт өнімдерін, балықты, дәнді дақылдарды, көкөністер мен жемістерді жеткілікті мөлшерде ... ... дене ... ... ... демалу,салауатты қоршаған орта, темекі шегуден, алкогольден, есірткілерден бас тарту, көбірек таза ауада жүру, бөлмені ... ... ... дер ... ... ... және ... толық курсы аяқталғанға дейін емдеу.
:: Сәби туылған кезде міндетті түрде БЦЖ вакцинациялау және 6-7 жаста ревакцинациялау. БЦЖ - ... ... бар тірі ... БЦЖ - иммунитетті қолдайды және организмнің қорғаныш реакциясын күшейтеді.БЦЖ организмді милиарлық туберкулездің және ... ... ауыр ... сенімді қорғайды.
:: Жеке гигиена ережелерін сақтау (жөтелгенде, түшкіргенде салфеткалар мен беторамалдарын пайдалану, жуу ... және ... суды ... ... ... жуу, ... ... сулы шүберекпен сүрту және желдету).
БЦЖ вакцинациясы көптеген елдерде ерекше мəнге ие болып келеді. Ол əлемнің 64 елінде міндетті шара ... ... ал 118 елде ... ... ұсынылған. Аталған екпе жуық шамамен жас ерекшеліктері əртүрлі 2 млрд. адамға жасала отырып, көптеген елдерде ... ауыр ... ... ... ... ол ... ... алу шараларының басты түрі болып саналады.Қазақстан Республикасында туберкулезг ... ... ... ... ... жаңадан дүниеге келген сау нəрестелерге жүргізіледі.Оны нəрестенің анасының жазбаша түрдегі келісімімен арнайы егуге арналған бөлмеде жасайды.
БЦЖ вакцинациясының құрамы ... ... тірі ... ... ... Олар адам ... түсе ... көбейіп,туберкулезге қарсы арнайы иммунитеттің дамуына əсер етеді.Əлсіз микробтар ауруды тудыра алмайтындықтан, аталған екпелер адам үшін қауіпсіз болып ... ... ... ... жағдайда, өз кезегінде, еш əрекетсіз қала бермей, керісінше қорғаушы күштері арқылы олар мен күресе бастайды. Бұл күрес нəтижесінде маңызды ... ... ... ... ... ... ... ие біршама күрделі процесс болып табылады.Ағзаның мұндай төзімділігі иммунитет немесе əрекетсіздігі деп ... ... тек сол жақ ... ... жəне ... үшінші сыртқы жақ шекарасында тері астына жасалады. Дұрыс жасалған жағдайда 15-20 минуттан ... ... ... ... ... ... ... ауруының емі - арнайы дәрі-дәрмектермен дүниежүзілік денсаулық сақтау ұйымы ұсынған ДОТС әдісі. Емдеу екі ... ... ... ... екі-үш ай міндетті түрде ауруханада жүргізіледі; 2. сүйемелдеу сатысы: төрт ай емханаларда ... ... ... тек ... сақтау қызметкерлері күресіп үлкеннәтижеге жете алмайды, тіпті мемлекеттің өте жоғарғы деңгейдегі қолдауынегізінде деденсаулыққа байланысты ортақ жауапкершілік болу ... ... өз ... жауакершілігін арттырып, уақытылы тексеріліп,қоғам өкілдеріне ат салысу,туберкулездің алдын алу жолдарын жеткізу де,уақытылы ... ... ... ... ... ... ... кеңінен насихаттау бұл ауруды тоқтатуға бағыттайтын ортақ көмегіміз бен ... ... еді. ... ... ... дерт. Дидар.1999ж.
С.Ақтаев Өкпе ауруынан қайтсек құтыламыз? Қазақ тарихы.2002ж
С.Әділғожин Туберкулез - әлеуметтік кесел. Семей 1998
Қ.Мәскеев Туберкулез - өте ... ... ...

Пән: Медицина
Жұмыс түрі: Реферат
Көлемі: 7 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 300 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Туберкулез – проблемалы инфекция. Аспектілері8 бет
Аурудың алдын алу туралы4 бет
Гинекологиядан тесттер55 бет
Көмей туберкулезі18 бет
Созылмалы гастрит10 бет
Үй жануарларының жұқпалы аурулары79 бет
Аурудың алдын алу8 бет
Жануарларды айдап жеткізу кезіндегі ветеринариялық-санитариялық қадағалау15 бет
Малды қабылдау және тапсыру ережелері3 бет
Сібір жарасы. Туберкулез6 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь