Алгоритмдердің концепциялары мен қасиеттері


1. Алгоритм, программа ұғымдары.
2. Алгоритмнің қасиеттері
3. Блок.схема
4. Алгоритмдерді график түрінде жазу
5. Алгоритмнің құрылымы
Алгоритмдердің концепциялары мен қасиеттері
Алгоритм, программа ұғымдары.
«Алгоритм» ұғымы информатикада ақпарат сияқты іргелі ұғымдар қатарына жатады. Олай болса алгоритм дегеніміз не? Алгоритм атауы араб математигі Әбу Жафар Мұхаммед ибн Мұса әл – Хорезми(763-850) есімінің латынша Algorithmi болып жазылуынан шыққан.Ол санаудың ондық жүйесінде көп орынды сандар мен ережелер қосынды мен көбейтіндіні табуға арналған амалдарды орындауға қажетті тізбектен құрылған.Әл-Хорзми көп орынды сандардың бәріне ортақ және барлық сандарға жарамды ереже ұсынды.Оның ұсынған тәсілін жақтаушыларды алгоритмдіктер деп, ал «алгоритм» ұғымын бірқатар қасиеттері бар ережелер жүйесі деп атаған. Алгоритм- берілген есептің шығару жолын реттелген амалдар тізбегі түріне келтіру.
Программа компьютерге түсінікті командалардан тұрады. Осы командалар тізбегін орындау соңында есептің нәтижесі шығады. Порцессор программаның құрамындағы командаларды кезекпен орындап отырады. Командалар тізбегін- программа деп қарастыруға болады. Команда бір ғана қарапайым амалды орындау үшін берілген бұйрық ретінде қабылданады. Командалар: арифметикалық немесе логикалық амал; ақпарат тасымалдау командасы; берілген сандарды салыстыру командасы; нәтижені экранға , қағазға басып шығару командасы; келесі командаларға көшу тәртібін орындау; т.б. болып бөлінеді.
Алгоритмді орындаушының рөлін, негізінен, адам немесе автоматтандар- алған құрылғы , яғни компьютер, робот т.б. атқарады. Мысалы,
функциясын есептеу төмендегі қарапайым іс- әрекеттер- ден тұрады:
1. ны х-ке көбейту оны R1 деп белгілеу;
2. Оған b-ны қосу, нәтижесін R2 деп белгілеу;
3. С-ны х-ке көбейту, оны R3 деп белгілеп;
4. Одан d – ны азайту, оны R4 деп белгілеу:
5. R2 – ні R4 ке көбейту, оны У деп белгілеу.
Алгоритмді енгізу үшін оны бір заңдылықпен мәтін түрңнде жазу қажет. Ал алгоитмнің коппьютерде орындалуын жүзеге асыру үшін қолданылатын біріңғай және дәл жазуға арналған ережелер жүйесі программа болып табылады. Алгоритм мен программаға байланысты компьютердің мынадай жұмыс ерекшеліктері болады:
1)есеп шығару жолы алгоритм түрінде өрнектелуі қажет;
2)алгоритм программа түрінде жазылуы тиіс;
3)программа компьютер жадына енгізіліп, ретімен орындалуы керек.
Сонымен алгоритм атқарушы – көрсетілген іс- әрекеттер тізбегін бұлжытпай орындай отырып керекті нәтиже алуды жүзеге асыратын машина, құрылғы немесе адам бола алады.
Пайдаланылған әдебиет:

1. Г. Мадиярова ,. Бөрібаев Б., Нақысбеков Б., «Информатика» жалпы білім беретін мектептерге арналған оқулық. – Алматы , МЕКТЕП, 2005

Пән: Автоматтандыру, Техника
Жұмыс түрі: Реферат
Көлемі: 8 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 300 теңге




Алгоритмдердің концепциялары мен қасиеттері

Жоспар:
1. Алгоритм, программа ұғымдары.
2. Алгоритмнің қасиеттері
3. Блок-схема
4. Алгоритмдерді график түрінде жазу
5. Алгоритмнің құрылымы

Алгоритмдердің концепциялары мен қасиеттері
Алгоритм, программа ұғымдары.
Алгоритм ұғымы информатикада ақпарат сияқты іргелі ұғымдар қатарына жатады. Олай болса алгоритм дегеніміз не?Алгоритм атауы араб математигі Әбу Жафар Мұхаммед ибн Мұса әл - Хорезми(763-850) есімінің латынша Algorithmi болып жазылуынан шыққан.Ол санаудың ондық жүйесінде көп орвынды сандар мен ережелер қосынды мен көбейтіндіні табуға арналған амалдарды орындауға қажетті тізбектен құрылған.Әл-Хорзми көп орынды сандардың бәріне ортақ және барлық сандарға жарамды ереже ұсынды.Оның ұсынған тәсілін жақтаушыларды алгоритмдіктер деп, ал алгоритм ұғымын бірқатар қасиеттері бар ережелер жүйесі деп атаған. Алгоритм- берілген есептің шығару жолын реттелген амалдар тізбегі түріне келтіру.
Программа компьютерге түсінікті командалардан тұрады. Осы командалар тізбегін орындау соңында есептің нәтижесі шығады. Порцессор программаның құрамындағы командаларды кезекпен орындап отырады. Командалар тізбегін- программа деп қарастыруға болады. Команда бір ғана қарапайым амалды орындау үшін берілген бұйрық ретінде қабылданады. Командалар: арифметикалық немесе логикалық амал; ақпарат тасымалдау командасы; берілген сандарды салыстыру командасы; нәтижені экранға , қағазға басып шығару командасы; келесі командаларға көшу тәртібін орындау; т.б. болып бөлінеді.
Алгоритмді орындаушының рөлін, негізінен, адам немесе автоматтандар- алған құрылғы , яғни компьютер, робот т.б. атқарады. Мысалы,
функциясын есептеу төмендегі қарапайым іс- әрекеттер- ден тұрады:
1. ны х-ке көбейту оны R1 деп белгілеу;
2. Оған b-ны қосу, нәтижесін R2 деп белгілеу;
3. С-ны х-ке көбейту, оны R3 деп белгілеп;
4. Одан d - ны азайту, оны R4 деп белгілеу:
5. R2 - ні R4 ке көбейту, оны У деп белгілеу.
Алгоритмді енгізу үшін оны бір заңдылықпен мәтін түрңнде жазу қажет. Ал алгоитмнің коппьютерде орындалуын жүзеге асыру үшін қолданыла- тын біріңғай және дәл жазуға арналған ережелер жүйесі программа болып табылады. Алгоритм мен программаға байланысты компьютердің мынадац жұмыс ерекшеліктері болады:
1)есеп шығару жолы алгоритм түрінде өрнектелуі қажет;
2)алгоритм программа түрінде жазылуы тиіс;
3)программа компьютер жадына енгізіліп, ретімен орындалуы керек.
Сонымен алгоритм атқарушы - көрсетілген іс- әрекеттер тізбегін бұлжытпай орындай отырып керекті нәтиже алуды жүзеге асыратын машина, құрылғы немесе адам бола алады.
Алға қойған мақсатқа жету немесе берілген есепті шешу бағытын да атқарушыға қандай әрекеттер жасау қажеттігін әрі түсінікті, әрі дәл етіп көрсететін нұсқалар ретін алгоритм деп атайды.
Компьютерде орындалуға тиіс алгоритмдерге мынадай талаптар қойылады;
1)Алгоритм нық әрі дәл өрнектелуі тиіс;
2) Оның модульдік (бөлікке бөліну) қасиетті, яғни алгоритмді кішкене бөліктерге бөлу мүмкіндігі болу қажет;
3) Алгоритм шектеулі уақытта нәтие беруі тиіс , яғни алгоритм қадамдарының саны шексіз болмауы керек;
4) Бір тексте есептерге жалпы бір ғана алгоритм қолданылуы тиіс.
1) Алгоритмнің айқын, дәл өрнектелу қасиеті . Алгоритмдерде келтірілген барлық іс - әрекеттердің мағынасы айқын, нақты анықталған болуы керек.Онда қандай қадамдар көрсетілсе, тек солар ғана орындалу қажет.Есеп шығаруға керектің бәрі біржақты анықталуы және орындаушыға түсінікті әрі нақты болуы тиіс.Анықтаушы алгоритм командаларын орындау кезінде ешқандай ойланбау тиіс.
2) Алгоритмнің үзіктілік қасиеті. Алгоритмнің үзік модульдерге бөлінуі, яғни үлкен алгоритмді бірнеше кішекене алгоритмдерге жіктеу мүмкін болу керек.Бұл қасиет бойынша алгоритм аралық нәтиже беретіндей бірнеше ықшам бөліктерге, ал олар оданда кіші қадамдарға бөлінеді.Белгілі бір командалар негізінде, алгоритмнің тізбекті қадамдарға бөлініп атқарылуын- оның үзіктілік қасиеті деп атайды.
3) Алгоритмнің нәтижелі қасиеті. Кез- келген алгоритмнің нәтижесі болу керек.Әрекеттерінің шектелуі саннан кейін белгнілі бір уақытта қорытынды нәтиже алуымыз қажет. Әрбір алгоритм белгілі бір бастапқы мәліметтерді пайдаланады және олар нәтиже алуға жеткізеді.
4) Алгоритмнің жалпылық немесе ортақтық қасиеті . Алгоритм құрғанда белгілі бір жеке проблеммаға ғана (есепке) арналмай, осы тәріздес мәселелер шешуін толық қамтыуы мүмкіндік беретіндей етіп құрылуы қажет.Бұл қасиетті алгоритмнің жалпылық немесе жалпыға бірдейлік қасиеті дейді. Ьұл қасиет алгоритмнің пайдалану құндылығын арттырады.
5) Алгоритмнің формалды орындалуы. Алгоритмді орындағанда орындау- шы оның әр командасаның мағынасын түсіуде , түсінбеуі де, бірақ алгоритмнің әр командасы орындаушының нақты бір әрекетті орындауын талап етеді.Орындаушы алгоритм командаларында көрсетілген әрекеттерді дұрыс орындауы үшін командалар орындаушының білім деңгейіне сәйкес болуы қажет.
Орындаушы өзі атқарып отырған әрекеттердің мағынасын түсінбесе де, алгоритм командаларын орындай отырып белгілі бір нәтиже алады.Яғни орындаушы формалды әрекет етеді.Алгоритмнің бұл маңызды ерекшелігін оның формалды орындалу деп те атайды. Бұл қасиет алгоритмнің орындалуын машинаға жүктеуге мүмкіндік береді.
Көп жағдайда алгоритм құрушы және оны орындаушы бір адам болады, сондықтан ол алгоритм құру процессіне талдау, зерттеу жүргізеді. Қажетті программа шешуге арналған алгоритмдер арасынан тиімдісін таңдайды. Басқаша айтқанда, шығармашылық жұмыс атқарады.Осыдан мынадай қорытынды шығарылады:
1)алгоритм белгілі бір орындаушыға арналып құрылу керек.
2)алгоритмде орындаушыға түсініксіз әрекеттер командалар кездесетін болса онда оларды орындаушы түсінетін командалармен алмастыру керек. Яғни алгоритмде пайдаланылатын командалар орындаушының крмандалар жүйесінде қамтылған болуы керек.
3)алгоритм орындау барысында, оның қандай есептің алгоритмі екндігін зерттеудің қажеті жоқ, ол қалай жазылса, солай орындалу қажет.
4)берілген есепті шешу алгоритмін орындау үшін оның шарты, оған қажетті бастапқы мәлімет т.б. және сол алгоритмді орындаушы болуы қажет. Көрсетілген әрекеттердің кейбіреулерінің бірнеше рет қайталану мүмкіндігі -алгоритмнің негізгі ерекшелігінің бірі. Әрекеттер тізбегінің орындалуы альгоритмдік процесс ,оның әрбір әрекеті- қадамы, әрбір нұсқауы-алгоритмнің командасы деп аталады.
Алгоритмді компьютерде орындау үшін оларды алдын ала жазып алу керек, яғни ол белгілі бір заңдылықпен өңделуі тиіс. Жалпы жағдайда алгоритм жазудың келесі түрлері қабылданған:
1)табиғи тілдегі жазылуы;
2) белгілі бір түйінді сөздер- терминдер(псевдокодтар - жалған кодттар) арқылы қысқаша тізбек түрінде жазу, мұны қарапайым алгоритмдік тіл деп те атайды.
3) графиктік жолмен (блок - цхема арқылы) жазу;
4) программалау тілдеріндегі жазылуы .Бірақ табиғи тілде жазылған алгоритм копьютерде орындалмайды, өйткені бұл жағдайда дәлдік, анықтамалық сақталмайды. Ал алгоритмді екінші көрсетілген жолмен жазу, қарапайым алгоритмдік тіл деп аталып, кеңінен қолданылып жүр.
Алгоритмнің графиктік түрде кескінлелуі- кең тараған әдіс. Бұл - жазудың түсінікті, анық, көрнекті түрі болып табылады. Онда кез-келген амал белгілі бір геометриялық фигурамен өрнектеледі. Олар фигуралар мен немесе блоктар, амалдар немесе операциялар символы деп те аталады. Ақпарат өңдеудің әрбір буыны немесе орындалатын операциялар реті. Алгоритм схемасымен айқындалыды. Алгоритм схемасы оның блок цхемасы деп атайды. Алгоритм блоктарының ішінде орындалатын іс-әрекеттің (амалдың) мазмұны жазылады. Ал блоктың енгізу және шығару сызықтары болуы тиіс. Блок схемада пайдаланылатын фигуралар және блоктарды, ал оларды бір - бірімен қосатын сызықтар байланыс сызықтары деп аталады. Байланыс сызықтары тармақаталған жағдайда оның бағытын көрсету үшін бағыттауш белгісі қойылады. Блок схема құрудың төмендегідей ережесі бар:
1)Блок- схманың басын және соңын міндетті түрде көрсетіп тұратын блок болуы керек.
2) Блок схемада бірі мен бірі қосылмай қалған блоктар болмауы керек.
3) Блок ... жалғасы
Ұқсас жұмыстар
Модельдеуші алгоритмдердің блок-схемаларын құру
Маркетингтің теориялық негіздері мен концепциялары
Қабілеттер концепциялары
Жаратылыстану концепциялары
Бухгалтерлік есептің концепциялары мен қағидалары
Қанның құрамы мен қасиеттері
Тыңайтқыштардың топтары мен қасиеттері
Ақуыздың маңызы мен қасиеттері
Мыстың касиеттері мен қолданылуы
Компоненттер, олардың қасиеттері мен әдістері.
Пәндер

Қазақ тілінде жазылған рефераттар, курстық жұмыстар, дипломдық жұмыстар бойынша біздің қор №1 болып табылады.

Байланыс

Qazaqstan
Phone: 777 614 50 20
WhatsApp: 777 614 50 20
Email: info@stud.kz
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь