Қазақстан Республикасында президенттік институттың қалыптасу кезеңдері

МАЗМҰНЫ

КІРІСПЕ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...4

1 МЕМЛЕКЕТТІК БАСҚАРУДЫҢ ПРЕЗИДЕНТТІК ҮЛГІСІНІҢ ТЕОРИЯЛЫҚ АСПЕКТІСІ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 9
1.1 Басқарудың республикалық үлгісінің тарихы мен түсінігі ... ... ... ... ... ... ...9
1.2 Президенттік республиканың ерекшелігі ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .10
1.3 Қазақстан Республикасында президенттік институттың қалыптасуының құқықтық алғышарты ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 15
1.4 Қазақстанда басқарманың президенттік үлгісі ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .19

2 ҚАЗАҚСТАН РЕСПУБЛИКАСЫ ПРЕЗИДЕНТІНІҢ ҚҰҚЫҚТЫҚ СТАТУСЫ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..30
2.1 Қазақстан Республикасында президенттік институттың қалыптасу кезеңдері ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .30
2.2 ҚР Президентінің құқықтық жағдайы ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...39
2.3 Президентті таңдаудың тәртібі және оны қызметтен босату ... ... ... ... ... ..45
2.4 Президент Әкімшілігі және басқа органдар ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .47

3 ҚАЗАҚСТАН РЕСПУБЛИКАСЫ ҮКІМЕТІ МЕН ПРЕЗИДЕНТТІҢ ӨЗАРА ІС.ҚИМЫЛЫНЫҢ МӘСЕЛЕЛЕРІ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 58

ҚОРЫТЫНДЫ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...64

ПАЙДАЛАНЫЛҒАН ӘДЕБИЕТТЕР ТІЗІМІ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .67
КІРІСПЕ

Мемлекеттік биліктің институттарын қалыптастырудың негізгі міндеті жүйе ретінде қоғамның даму деңгейі мен саяси, әлеуметтік және экономикалық жағдайына сәйкес оның саяси және құқықтық рәсімдеуін таңдау болып табылады. Мұндай таңдау мемлекетті қалыптастыруда саяси және құқықтық негізін және мемлекет пен қоғамның өзара іс-қимылының сипаттамасын анықтайды. Ғылыми талдауда объективті қажетілік берілген мәселемен, сонымен қатар Қазақстанға қатысты ауыспалы қоғамды басқару үлгісінің саяси және құқықтық табиғатын зерттеуде көрінеді. Бұл Қазақстандық қоғамды басқарудың қазіргі заманғы және демократиялық үлгіні таңдаудағы бірінші тәжірибесі жөнінде сөз болып отырғаны анық. Бір жағынан, Қазақстан мемлекеті тәуелсіздік алғаннан кейін басталған кезеңде саяси реформаның негізгі мақсаттарының бірі – ауыспалы кезеңдегі қоғамның қажеттілігін толық жүзеге асыру үшін, мемлекеттік билікті ұйымдастырудың әдістерінің өзгеруі болды [1, б 7].
Біздің көзқарасымыз бойынша, таңдау мәселесін ғылыми-теориялық дәлелдеу, Қазақстанда президенттік институттың қалыптасуы мен дамуы және мемлекеттік «құрылыстың» қиын процессінің стратегиялық концепциясын, басқарудың берілген үлгісін таңдауды жүзеге асырғандағы жөнінде, саяси және конституциялық табиғатының ерекшеліктерін, барлық заңдылықтарды шығару жоспарын Қазақстандық ғалымдар әлі аяғына дейін әзірлеген жоқ.
Қазақстан Республикасының президенті – мемлекет басшысы, мемлекеттік биліктің және халық бірлігінің кепілі, тұрақты Конституция- азаматтардың бостандығы мен құқығы [2,б 8].
Негізгі өзгерудің шешуші факторы президенттік институт республикасында Қазақстан мемлекетінің барлық қалыптасу процесі табысты іс-әрекет болып табылады. Осыған байланысты басқарудың президенттік үлгісінің Қазақстандық нұсқасы, шетел мемлекетінің Конституциясының тәжірибесі есебімен қалыптасқан процесс, біздің елдің ұлттық дәстүрі актуалды болып отыр.
Осыған байланысты кәсіби Парламенттің өкілеттігінің кеңеюін, Үкіметтің көтерілу деңгейін, жергілікті биліктің жауапкершілігі мен әсерлігі, қоғамдық институттар, соттың шын тәуелсіздігін қамтамасыз ету, баспасөзді ынталандырған, азаматтардың бостандығы мен құқықтық кепілдігі ретінде Президенттің ерекше рөлін белгілеу қажет.
Зерттеудің актуалдылығы ҚР-да басқарудың президенттік үлгісінің қалыптасуы және конституциялық статустың мағынасы мемлекеттің басшысы ретінде дипломдық жұмыстың берілген тақырыбын таңдауды алдын ала анықтады.
Мәселені зерделеудің дәрежесі. Теориялық және методоголиялық құндылықтың қарастырылатын тақырыбын мағыналау және әзірлеу үшін Қазақстандық және Ресейлік ірі политологтар мен заңгерлер көрсетеді – Абдулпаттаева С.И., Аверьянова В.Б., Ахметова М.М., Баймаханова М.Т.,
ПАЙДАЛАНЫЛҒАН ӘДЕБИЕТТЕР ТІЗІМІ

1 Малиновский В. Егеменді Қазақстан мемлекетінің басшысы. Алматы, 1998 С.7,13
2 Ким В.А., Ким Г.В. Казақстан Республикасының конституциялық реті. Аламты, 1998. С.8.
3 Сапарғалиев Г. Қазақстан Республикасының конституциялық құқығы. Алматы, 1998. С. 141-142.
4 Зивс С.Л. Құқықтың көздері. – М.: Ғылым, 1981. 19-23 б
5 Кувалдин В.Б. демократиялық транзит үлгісі ретінде президенттік және парламенттік республика.// Вестник МГУ. Әлеуметтік-саси зерттеулер, 2000, № 6
6 Решетников Ф.М. әлем елдерінің құқықтық жүйесі. – М., 1993, 85б.
7 Мемлекет теориясы мен құқық: ЖОО арнағаг кітап. – ред. Проф.В.М. Корельский и проф. В.Д. Перевалов. – М.: «Норма-ИНФРА-М» басылымы, 2000, 215 б.
8 Платон. 3-том. М. 1971. Т.3.4.1. 89-454 б.
9 Әлемдік философия антологиясы. М.1969. Т.!.Ч. 1, 519б.
10 Аль-Фараби. Әлеуметтік-этикалық трактат. Алма-Ата, 1973. 341-342 б.
11 Макаивелла Н. Патшалық. М. 1999 656 б.
12 Қазақстандық шындық. 2000.30 августа. Ю.Соловьев В.С. М.1996 ,337б.
13 Нерсесянц В.С. Құқық философиясы. М. 1997. 337, 349б.
13Нерсесянц В.С. Құқық философиясы. М. 1997. 337, 349б.
14 Назарбаев Д.Н. Тәуелсіз мемлекеттер достастығының саяси жүйесінің демократизациясы. Алматы. 1997. 146б.
15 Титова Т . Қазақстан Республикасының президент заңға сүйінген статус эволюциясы
16 Джунусова Ж. Республика Қазақстан: Президент. Демократия институттары. Алматы. 1996. с .65
17 Кан Г . . Қазақстан тарихы . Алматы .2000. С .193-195
18 Қазақстан: мемлекеттік кезеңдері. Конституциялық актілер. Алматы.1997. С.392-393
19 Аль-Фараби. Әлеуметтік-этикалық трактат. Алма-Ата, 1973. 341-342 б.
20 Алиев А.Ф. Президенттік республикадағы президент (АҚШ мысалында) М., 1999
21 Асанова Г.К. Мемлекет және құқық теориясы. Оқу құралы.-
Қарағанда, 2002.
22 Баишев Ж. Қазақстан Республикасының Конституциялық құқығы: Оқу-әдістемелік құрал. - Алматы: Жет1 жаргы, 2001.
23 Баймаханов М.Т. Вайсберг Л.М. Котов А.К. Қазақстан Республикасының егемендігінің қалыптасуы - Алматы: ҚР мемлекет және құқық институты РК, 1994.
24 Булгакова Д.А. . Мемлекет және құқық теориясы: Оқу-әдістемелік құрал. - Алматы: Данекер, 2002
25 Вишняков В.Г. Елдің конституциялары - ТМД мүшелері: мемлекеттік биліктің жүйесі және жергілікті өзіндікбасқару// Мемлекет және құқық теориясы 1994 №5
26 Гаман О.В. Саяси көшбасшы ретіндегі президенттік //Саяси-әкімшілік басқару. М., 2004
        
        МАЗМҰНЫ
КІРІСПЕ.....................................................................
..............................................4
1 МЕМЛЕКЕТТІК БАСҚАРУДЫҢ ПРЕЗИДЕНТТІК ҮЛГІСІНІҢ ТЕОРИЯЛЫҚ
АСПЕКТІСІ...................................................................
.................9
1.1 Басқарудың ... ... ... ... ... ... ... ... ... институттың қалыптасуының
құқықтық
алғышарты...................................................................
.........................15
1.4 ... ... ... ... РЕСПУБЛИКАСЫ ПРЕЗИДЕНТІНІҢ ҚҰҚЫҚТЫҚ
СТАТУСЫ.....................................................................
.........................................30
2.1 Қазақстан Республикасында президенттік институттың ... ҚР ... ... ... ... ... және оны ... Президент ... және ... ... РЕСПУБЛИКАСЫ ҮКІМЕТІ МЕН ПРЕЗИДЕНТТІҢ ӨЗАРА ІС-ҚИМЫЛЫНЫҢ
МӘСЕЛЕЛЕРІ..................................................................
..58
ҚОРЫТЫНДЫ...................................................................
....................................64
ПАЙДАЛАНЫЛҒАН ... ... ... ... ... ... ... қоғамның даму деңгейі мен саяси, әлеуметтік және экономикалық
жағдайына сәйкес оның ... және ... ... ... ... ... таңдау мемлекетті қалыптастыруда саяси және құқықтық негізін және
мемлекет пен қоғамның өзара ... ... ... ... ... ... ... мәселемен, сонымен қатар Қазақстанға
қатысты ауыспалы қоғамды басқару үлгісінің саяси және құқықтық табиғатын
зерттеуде көрінеді. Бұл ... ... ... ... ... ... үлгіні таңдаудағы бірінші тәжірибесі жөнінде сөз болып
отырғаны анық. Бір жағынан, Қазақстан ... ... ... ... ... саяси реформаның негізгі мақсаттарының бірі – ауыспалы
кезеңдегі ... ... ... ... ... ... мемлекеттік
билікті ұйымдастырудың әдістерінің өзгеруі болды [1, б 7].
Біздің көзқарасымыз бойынша, ... ... ... ... ... ... ... мен дамуы және
мемлекеттік ... қиын ... ... ... ... үлгісін таңдауды жүзеге асырғандағы жөнінде, саяси және
конституциялық табиғатының ерекшеліктерін, барлық ... ... ... ... әлі ... дейін әзірлеген жоқ.
Қазақстан Республикасының президенті – мемлекет басшысы, мемлекеттік
биліктің және халық бірлігінің кепілі, тұрақты ... ... мен ... [2,б ... ... ... ... президенттік институт
республикасында Қазақстан мемлекетінің барлық қалыптасу процесі табысты іс-
әрекет ... ... ... ... ... президенттік үлгісінің
Қазақстандық нұсқасы, шетел мемлекетінің ... ... ... ... ... елдің ұлттық дәстүрі актуалды болып
отыр.
Осыған байланысты кәсіби Парламенттің өкілеттігінің ... ... ... ... ... жауапкершілігі мен
әсерлігі, қоғамдық институттар, соттың шын тәуелсіздігін қамтамасыз ету,
баспасөзді ынталандырған, азаматтардың ... мен ... ... ... ... ... ... қажет.
Зерттеудің актуалдылығы ҚР-да басқарудың президенттік үлгісінің
қалыптасуы және конституциялық ... ... ... ... ... ... ... тақырыбын таңдауды алдын ала анықтады.
Мәселені зерделеудің ... ... және ... ... тақырыбын мағыналау және әзірлеу үшін
Қазақстандық және Ресейлік ірі ... мен ... ... ... С.И., ... В.Б., ... М.М., Баймаханова М.Т.,
Барнашева А.М., Бачилло И.Л., Бурханова К.Н., Джунусова М.С., ... ... С.З., ... А.Ш., ... Е.А., ... ... Б.Б., Нарматова С.З., ... В.С., ... ... С., Садыкова Т.С., Сапаргалиева Г.С., Сарсенбаева Т.С., Сартаева
С.С., Сахарова Н.А., ... Ю.П., ... В.А., ... В.Е., ... Шевцова В.С., Энтина Л.М. және басқалар. Осы ... ... ... ... ... жиі мемлекеттік құрылғы нұсқасын
және ... ... ... ... салыстыратын, Франциядағы
мемлекеттік билік жүйесі және Бесінші Франциялық Республиканың қалыптасуы
туралы ... ... де ... [3, б 141-142].
Қазақстан Республикасында басқарудың президенттік үлгісінің дамуы
және қалыптасу ... ... ... мемлекет егемендігін
алғандағы мәселелерді ашу және әзірлеу, бұл сұрақ әрқашан ... ... ... ... ... ... мемлекетке ауыстырған СОКП шексіз өкілетті СССР сияқты
үлкен мемлекеттердің сыртқы және ішкі қызметтерінің ... ... ол ... және ... өз ... ... таңу орталығының
міндетін өзіне тәуелді етті. Қоғамдық өмірдің барлық сферасында таралған
бұл өкілеттілік қазақ ССР ... ... ... ... республика
сияқты тең, кеңестік кезеңінде шынында үстірт болғандығын көрсетеді және
дәлелдейді. Қазақстандық зерттеушілер ... ... ... ішкі саяси өмірде ешқандай құқық болған жоқ, толығымен СССР-
ға тәуелді болды. Ол ... ... ... ... ... ...... құқық экономиканы басқару бойынша СССР ... ... ... ... осындай тұжырымдаманы белгілі
Қазақстандық заңгер Сапарғалиев Г.С. шығарды: ... ССР ... ... ... ғана ... ... ... деп мойындаған болашақта
СССР одағы құрамында болатын Қазақ ССР барлық ... мен ... бар ... да, ... ... ... жоқ» [4, б 25].
Қазақстан Республикасының экономикалық, саяси және ... ... ... ... ... ... ... өзінің
қажеттілігін Қазақстанның мемлекеттік тәуелсіздігінің қалыптасуының
нақты концепциясына терең үңілуге шарт қойды. ... ... ... ғылымда объективті қажеттілік бар және алғышарттар пайда болды және
басқарудың президенттік үлгісі және оның даму ... мен ... ... Респуликасының қалыптасу мәселесін толық талдау
мүмкін.
Тұғырлы нормативті-құқықтық ... ... ... ... ... ... ... зерттеуді болжайды.
Қазіргі заманғы ғылымда, Қазақстандық және шет елдік ... және ... ... және ... ... актуалды
сұрақтары кең және мағыналы бейнеленген. Бұл байланыста, бірінші ... ... ... және конституциялық процестің өзі
Қазақстан Республикасының Президенті Н.Ә. Назарбаевтың ... ... және ... және ... ... ... жүргізілетін, теориялық үңілуге арналған көпшілік баяндамалары мен
ғылыми ізденуде ... ... ... ... Н.Ә. Назарбаевтың
еңбегінде елдің 1993 жылығы негізгі ... 1995 ... ... және ... ... ... ... іске асыру негізінде келешекте дамитын әлеуметтік және ... ... ... ... ... және ... ... талдау
мен түпкілікті мінездеме ... Өз ... ... институтты
қалыптастыру сұрақтарын әзірлеуде политологтар мен ... ... үшін ... ... және ... ... үлкен үлес қосты: ... М.М. – ... ... ... үлгісінің қалыптасу ерекшеліктері.
Теория және тәжірибе мәселелері» (Алматы, 2000), ... О. – ... ... ... және ... (Алматы, 1998), Жүнісова Ж.Х. –
«Қазақстан Республикасының Президенті. ... ... 1996), ... К.В. және ... Б.К. – ... ... ... Нұрсұлтан Назарбаев. Қызмет тарихы»
(Алматы, 1993), Котова А.К. – «Егеменді Қазақстан: Азамат, Нәсіл, ... 1997), ... В.А. ... ... ... ... 1998), Назарбаева Д.Н. – «Демократизация тәуелсіз мемлекеттер
достастығының саяси ... ... 1997), ... Е.К. және ...... мемлекеті: хандық биліктен президенттік республикаға
дейін» ... 1995), ... В.Ф. – ... ... ... ... және ... заман» (Алматы, 1999) және басқалар.
Дипломдық жұмыстың мақсаты Қазақстан Республикасында президент
институттарының дамуы және ... ... ... ... және ... ... мәселені анықтау, қойылған
қабылдаулар, Қазақстанда президент институтының қалыптасуы мен ... ... ... ... ... ... ... шешу
жолдарын көрсету болып табылады. Зерттелетін тақырып көптеген маңызды және
өзара байланысты ... ... ... ... дипломдық жұмыстың міндеті анықталды:
- басқарудың президенттік үлгісінің дамуы және қалыптасудың теориялық
аспектілерін зерделеу, оны ... ... ... ... Қазақстан
Республикасында оны ұйымдастыру және жүзеге асыру;
- Нормативті көздерді зерделеу: 1995 ... ... ... (ІІІ ... ... ... Қазақстан Республикасының
Конституциясының заңы, «Қазақстан Республикасының ... ... ... ... ... Республикасының Конституциялық
заңы, «Қазақстан Республикасының Бірінші Президенті» және басқалар;
- елдің қоғамдық-саяси және ... ... ... ұйымдастырудың қажеттілігіне толық жауап беруші ретінде Қазақстанда
басқарудың ... ... ... ... ... мемлекет басшысының конституциялық статусын анықтау: ... ... ... Президентін сайлаудағы сұрақтар және
оның қызметіне енуі: ... ... ... ... Президентінің анты;
- Қазақстан Республикасы Президентінің өкілеттілігінің ... ... ... Қазақстан Республикасының Президенті қызметінен
босату, Қазақстан ... ... ... ... ... жасаған кезде қызметтен босатуды шешу, Қазақстан
Республикасының Президентінің өкілеттілігінің ауысуы.
Қазақстан Республикасы президентінің ... ... ... ... ... ... қатысу; заңнамаларды
халықтандыру және жазылу; Қазақстан Республикасы Президентінің ... ... ... ... ... заңнамаларды
шығару, сонымен қатар конституциялық немесе қарапайым заңдар мен ... бар ... ... ... ... ... заңдық сипаттамалары;
орындаушы билік сферасында: Қазақстан Республикасы Басқармасының және басқа
мемлекеттік басқарудың ... ... ... ... қатар
олардың қызметін бақылау, ерекше ... ... ... ... ... және ... ішкі ... қызметті басқару: ішкі саясаттың
негізгі бағытын анықтау, республиканың ... ... ... мен сын-пікірі, республикалық халықаралық келісім
шарттарға қол қою мен ... ... ... ... ... ... ... басқарушысы ретінде республиканың қауіпсіздігі мен
қорғау, қарулы күштерді ... ... ... ... ... ... қатар әскери жағдай, бөлек немесе жалпы жұмылдыруды
хабарландыру; азаматтық, қызметтік тұлға және ... ... ... ... бойынша; республиканың мемлекеттік құрмет
белгілерімен марапаттау, құрметтік және басқа атақ пен ... ... ... ... ... және ... ... Президентінің қызметін қамтамасыз ету
сұрақтарын зерделеу. ... ... ... әкімшілігінің
жалпы және жеке заңдылықтар, сонымен қатар басқарудың президенттік үлгісін
таңдаудың ерекшеліктері және Қазақстан Республикасы ... ... ... президенттік институттарды белгілеу, сонымен қатар
әзірлеуді кең қолдану үшін ғылыми және ... ... ... ... жаңа ... құрылысы бойынша саяси ойлардың жетістігі,
қоғамдық ауыспалы түрде саяси құрылыстың жаңа ... ... ... ... пәні– мемлекеттік саясатты жүзеге асыру процесі мен
кезеңдері, Қазақстанда президенттік институттың ... мен ... ... жұмыстың методологиялық негізі ... ... ... ... байланыстарын бақылау негізінде диалектикалық
әдіс болып табылады. Жұмыста қолданылған тарихи-эволюциялық әдісі қоғамдық
құбылыстың даму ... ... ... ... Методологиялық база
ретінде Қазақстандық политологтар, құқықтанушылар және ... және ... ... сонымен қатар алыс шет елдік,
тәуелсіз мемлекеттер Достастығы елдерінің ... ... ... ашу үшін және ... міндеттерді шешуде зерттеу
әдістерінің кешені қолданылған: ... ... ... және жинақтамалы талдау, Президент Әкімшілігімен және
Қазақстан ... ... ... ... және әзірленген
нұсқаулар мен өкімдер.
Дипломдық ... ... ... ... түпнұсқалар мен
нормативті актілеріне негізделеді – 1978 жылғы ... ССР ... ... ... ... ... 1995 ... Қазақстан
Республикасы Конституциясы, Қазақстан Республикасы заңдары, ... ... ... күші бар ... ... ... ... Қазақстан Республикасында президент
институттарының қалыптасуы және дамуы кейбір ... ... ... ... философтар, тарихшылар және ... ... ... ... ... диплом жұмысы құқық теориясы
пәнінен, саясаттану пәнінен тақырып ... ... ... алу ... ... сөзсіз.
Тәжірибелік маңызы Қазақстан Республикасында президенттік
басқарудың қалыптасуы ... ... ... ... ... ... ойдамыз.
Диплом жұмысының құрылымы кіріспеден, үш ... ... ... ... ... тұрады.
1 МЕМЛЕКЕТТІК БАСҚАРУДЫҢ ПРЕЗИДЕНТТІК ҮЛГІСІНІҢ ТЕОРИЯЛЫҚ АСПЕКТІСІ
1.1 Басқарудың республикалық үлгісінің тарихы мен түсінігі
Республика (латын ... ... ... – бұл ... ... ... ... жататын мемлекеттік ... ... ... ... биліктің жоғарғы органы – алқалы,
мемлекеттік билікті жүзеге асыруда халықтың мандаттары бар. Республика үшін
міндетті ... ... ... ... ... ... органының
болуы.[5, б 24]
Басқарудың республикалық үлгісінің жалпы ... ... жеке және ... ... ... болуы;
- белгілі уақытқа мемлекет басшысын және басқа ... ... ... ... ... ... ... қалауымен емес, халықтың тапсырмасымен
жүзеге асыру;
- ескерілетін заңдар ... ... ... ... ... мемлекеттік биліктің шешімінің міндеті.
Басқарудың республикалық үлгісі ... ... ... мемлекетте
жасақталды. Яғни, тарихи республика басқару үлгісі ретінде Ежелгі заманда
болған, оған Эллада, ... Рим және т.б. ... бола ... ... дамуының өлшемі бойынша ол өзгерді, жаңа ерекшеліктерге ие болды,
көбіне ... ... ... сол ... демократияның институттары әлі дамымаған еді, ал
құлдық қатынас және онымен ... ... ... мен ... ... онымен байланысты қазіргі ... ... ... ... гуманизм туындауы үшін алғышарттар жасаған жоқ.
Сондықтан мемлекеттің жарығы құлдық немесе феодалдық мемлекетпен байланысты
емес, Қайта құру ... сай ... ... ... ойы ... ... ... ағайындылық» болған мемлекеттермен байланысты. Осыған
байланысты, бірінші Европада, сосын ... ... ... ... ... ... үлгі ... жаулап алады және қазіргі заманғы
әлемдік өркениетте басқарудың сипатты үлгісі болып отыр[7, б 215].
Республиканың классификациясы мемлекеттік ... ... ... ... және ... қатынас субъектілерінің ішінен кім үлкен
мөлшерде ... ие ... ... ... авторлар республиканы екі түрге бөледі: парламенттік
және ... ... ... ... ... түрде тағы
бір классификация береді, аристократиялық және демократиялық. Біздің
заманда тек қана демократиялық республика бар.
Қазіргі ... ... ... ... ... ... ... аралас (жартылай президенттік).
Олар басқарманы биліктің қандай органы (президент немесе ... және осы ... ... ... жауапкершілік алады сонымен
өзгешеленеді.
1.2 Президенттік республиканың ерекшелігі
Президенттік республиканың басты сипаты — президент қолына ... мен ... ... ... ... республиканың алғашқы тарихи әрі үлгілі түрі
АҚШ болып табылады. Бұл елде президенттік институт 1787 жылғы Конституция
негізінде енгізілген. ... ... ... тыйым салу мен қарама-
қайшылық принципі негізінде құрылған. Бұл ... салу мен ... АҚШ ... ... ... авторлардың бірі Дж.
Мэдисонға тиесілі. Ешбір уақыт ықпалына түспеген бұл идея ... ... ... ... ... ... Заң шығарушы, атқарушы және сот
биліктері біріне-бірі тәуелсіз, бірақ әрі ... ... ... ... ... қалған екеуімен шектеліп отыратын еді. "Бірінің ниетіне екінші
бірі қарсы тұратын ... ... ... — деп ... ... ... ... 89-454].
Міне, осы қанатты сөз әлі АҚШ саясаты мен ... ... ... ... ... ... отыр. Мэдисон тыйым салу мен қарама-қайшылық
жүйесіне мемлекеттарапынан қиянат ... ... ... ... ... тәуелсіз халықты өкіметтен "ажыратып" әрі өкіметтің ... ... ... ... ... болмауы жағын да қарастыратын
реттерді ойластырды. Тыйым салу мен ... ... ... ... ережелерден тұрады:
1.Барлық штаттар тең құқыққа ие болады. ... ... ... ... ... ... бере ... Басқарудың үш органы жүзеге асады. Олардың бірі — ... ... ... — оны орындау үшін, ал үшіншісі — құқықтық мәселелерді шешу
үшін құрылады.
3. Заң ... ... ... тең, бай да, ... де, ... ... өз ... заңмен қорғалуын талап ете алады.
4. Үкімет адамдардың ... заң ... ... ... ... ... ... ешнәрсе де жоқ. Бірде-бір өкімет қызметкерінің билікті конституция
немесе ... ... ... өзге ... пайдалануына болмайды.
5. Халық конституцияны өзгерте отырып, үкімет билігін өзгерте алады.
6. АҚШ ... ... ... конгресс заңдары мен келісім-
шарттары ең жоғары зандар болып табылады. ... ... ... ... биліктің жоғары органдары жүйесінде парламенттің
үстемдік ету сипаты [9, б120].
Президенттік республика – бұл ... ... ... ... басқару үлгісі, өзінің қызметіне ... ... ... ... республикада, ереже бойынша, Үкіметтің басшы
қағидасын президент ... ... ... ... ... ... ... құрылымы туралы анығырақ
корсетілген. Президенттік респуликада осы ... ... ... ... ... ... болып табылатын, президентке
беріледі. Президенттің ... ... ... ... ... ұйымдастыру бойынша, сыртқы сілтемелерді жүзеге асыру бойынша, елді
қорғау және Қарулы Күштерді басқару бойынша, азаматтықтан шығу және ... ... ... кешірім және т.б.
Биліктің жоғарғы өкілдік органдарының ... ... ... ... ... ... бар. Президенттік
республикада министрлерді Президент өзінің карауымен тағайындайды. Кейбір
елдерде, мысалға АҚШ-та, парламенттің ... ... ... ... ... ... ... Мексикада, ол қажет емес.
Президент оны қызметтен босатады (жоғарғы палатаның ... ... ... ... ... ... етпейді (төменгі палата),
сенім білдіру бойынша ... ... ... ... ... ... Үкімет алқалы орган болып табылмайды, бұл – президенттің ... ... ал ...... кеңесшілері, бірақ олар
өзінің аумағында мемлекеттік басқаруды жүзеге асырады. ... ... ... іске ... ... олар ... беру ... шешілмейді:
президенттің ойы шешуші мағынаға ие. АҚШ ... ... ... ... ... ... ... болыпты, бірақ ол шешім
қабылданған. Көптеген президенттік республикада премьер-министр ... ... өзі ... ... ... ... парламент
алдында жауапты емес. Парламент үкіметті немесе ... ... ... ... ... ... ... оның мысалы
бойынша АҚШ-та бірінші пайда болғандықтан дуалистік монархияға ... одан ... ... б ... ... бұл ... билікті бөлудің қағидалары жүргізілген, ... ... ... бұтақтарының арасында ұстау мен қарсы салмақ деп
аталатын қағида базасына құрылған. ... ... ... ... ал ... ... парламентте болатын жағдайлар аз байқалады.
Оларға бірлесіп істеуге тура келеді, ешқандай билік конституциялық ... ... ... ... ... мен қарсы салмақ ... ... ... ... ... ... жағдайда
көрінеді, екі палатада жеңу үшін жоғары білікті көп дауысты қажет етеді. Өз
кезегінде парламенттің жоғарғы палатасы ... ... ... ... жасауы мүмкін, сонымен қатар президенттің бекіткен
халықаралық келісім-шарттарын бекітеді (бұдан бас тартуы да мүмкін). ... ... және ... ... ... құқықтық тәртіпті сақтауды
қамтамасыз ете отырып, президентті, парламент пен конституциялық актілерді
бақылайды.
Аралас ... ... ... – бұл ... ... ... ... парламент пен президент осы немесе басқа өлшемде
өзінің бақылауы мен ... ... [11, б ... президенттік республика президенттік және парламенттік
республиканың элементтерін қосады. Президенттік республикада президенттің
мемлекеттік ... ... ... ролі сақталған, оның ерекше
жағдайда барлық ... ... ... ... ... министрлерді
қызметке алып және шығаруына, кейбір министрлердің қызметіне қатысу, ... ... мен ... тәуелсіз әрекет етуге, премьер-
министр мен минимтрлердің контрассигнатурасынсыз кейбір маңызды ... ... ... ... ... ... ... т.б.) үкіметтің отырыстарын жетекшілеуге ... бар. ... ... ... ... ... да,
парламенттік жағдайда да жоқ өкілеттіліктер бар. Мысалға, белгілі ... ... ... ... ... оның ... босатады
немесе босатпайды [12, б 337].
Парламенттік республикадан президент пен ... ... ... және ...... ... ... мүмкіндігі. Жартылай ... ... ... ... ... басу ... Шынында, осындай
порицания революциясын қабылдау және шығару ... ... ... көптеген мөлшерде қолдары қажет етеді; егер ол өтпесе, жобаға
жазылған депутаттар сенімсіздіктің ... ... ... ... Тәжірибеде мұндай актілер сирек және өте сирек – нәтижелі
(Францияда жетістіктің ... ... орын ... 337].
Латын Америкасының көптеген елдерінде ... ... бар ... термин шет елдік әдебиеттерде бекітілді). Бұл
елдерде президенттің ... ... ... кең. ... ... қызметтік тұлғаларды тағайындауда сенаттың келісімі қажет емес (АҚШ-
та шамамен 6 мың тағайындау бекітеді). Латын Америка ... ... ... ... түрде президент жүгінетін қарулы күштер атқарады (оның
рөлі жеке ... ... ... ... ... қойды және
президенттерді орнынан алғанда). Керісінше, әдетте саяси партиялар әлсіз,
ережеге ... ... ... еретін парламентің рөлі де тең [13,
б349].
60-80 жылдарда Африка және ... ... ... ... ... (кеңестік) өзіндік үлгісі болды, бірақта
басқарудың бұл үлгісі, ереже бойынша, ... ... ... яғни ... ең ... өшірілген тек қана «социалистік» елдерде ғана
қолданылады. «Социалистік» елдерде ... ... ... ... ...... ... жиналыстар мен халықтық кеңестер,
Қытайда халықтық өкілдіктердің жиналысы, КНДР-де халықтық жианлыс, Кубада
халықтық ... ... ... бұл ... жалпы қабылданған, яғни
бұлар – кеңестік түрдегі органдар. Мұндай үлгіні республикалар социалистік
бағдарын жариялаған ... ... ... ... ... және
каписталистік жол бойынша дамитын мемлекеттің ... ... ... ... Орталық – Африкалық Республика, содан кейін Малавия, Гвинея
және т.б. империялар). Кеңестік типаждық жоғары ... ... ... ... таңдау, «кластық құрамның тазалығын» қамтамасыз ететін,
үкімет органдарын өндірістік-аумақтық ұйымдастыру ... ... ... ... ... «Социалистік» елдердің көбінде бұл белгілер
соңында СССР-да сияқты не ... ... не ... ... мүлдем пайда
болған жоқ. Бұл елдерде «таңдаулар», ереже бойынша, құпия ... ... тең, түзу ... саналды және бүгінде саналады.
Кеңестік республика үшін сипатты:
1. Кеңестің ... ... пен ... ... ... басқа атпен
«үкімет» органдары – ... ... ... ... ... ... басқа) сәйкес деңгейдегі кеңеспен
ұйымдастырылады, олардың ... ... және ... ... да ... Барлық сатының кеңестері ішінде бағынушылық және басқарушылық қатынасы
бар біркелкі жүйеге келтіреді.
3. Кеңестің депутаттары негізгі жұмысты қалдырмай өздерінің ... ... ... ... және ... ал ... ... шешімі әдетте кезекті кеңеспен бекітілуіне
қалатын орындарда атқарушы ... ... ... ... тар ... ... ... асады.
Бірпартиялы заңдар бекітілген жағдайда партия жетекшісі өмір бойы
президент болып жарияланды. Президентке ... ... ... ... нақты өкілеттілігі болған жоқ. Президент өзі көптеген
шешуші мағынасы бар министрлердің министрі болды. Бұл ... ... ... ... дейін КНДР болды, қазір президенттік монократиялық республика
үлгісі жоқ, бірақта партияны басқаратын қайтыс болған ... және ... ұлы ... ... ... ... иеленбей, мемлекеттің
басшысы болып табылады.
Берілген басқарудың үлгісі парламенттік республикаға ... ... ... және оның ... ... ... ... бірақ мұнда
биліктің ешқандай балансы болмағандықтан ол ... ...... ... ... ... бөлу қабылданбайды; оған
кеңесте іске асырылған, еңбекші халықтың билігінің ... ... ... президенттік (кеңестік) республика үлгісі басқарудың
әскери хунтынан және басқа ... ... ... өзгешелігі, ол
оның дикторлық маңызын жасыратын, көбіне сәнді «демократиялық» ... ... ... ... даму ... тенденциясы
аралас және будан нысанын ... ... және ... белгілері ғана емес, кейде республика мен монархияның кейбір
белгілері қосылады.
Басқарудың президенттік үлгісі өз ... ... ... ... басқарудың парламентті үлгісіне қарағанда, ол орындаушы және
биліктің заңнамалық салаларында армдатылған конституциялық ... ... ... ... ... ... пен
парламенттің көпшілігі әртүрлі партия немесе саяси ағымдарға ... ... ... ылғи ... күресте және лоббистердің саясатшылдығында
бола отырып, өзіне салмақты негіз иеленбеуі ... ... ... ... және ... үлгісінің арасындағы таңдау,
бірлік арасындағы таңдауды білдіруі мүмкін, ... ... ... ... ... ... екі ... жанжалы туындауы мүмкін [14,б 141].
Екіншіден, президентті сайлаудың оңтайлы әдісі бар. Олардың әрқайсысы
күшті және әлсіз жағы бар. ... ... ... ... және ... талабы парламенттің әсерінің төмендеуіне байланысты
маңызды емес. Бірінші орынға мағынасы бойынша президенттік таңдау ... ... ... ... және ... ... ... Бірақ
олардың тікелей таңдауының әртүрлігі бар, оларды ... ... ... ... ... ... ... билік көп нәрсені
анықтайтын заңнамалық бұтақтарға тәуелді болуы мүмкін, ... оқыс ... ... уақытқа президентті қайта сайлау процедурасы.
Осы немесе басқа елдің саяси өмірінің нақтысында, осы немесе ... ... ара ... ... ... дәстүр немесе
кірістірілетін реформалар ... ... ... ... ... болуы мүмкін (президенттік және парламенттік ... ... ... бойынша келесідей қорытынды
шығарылады:
- президенттік түрдегі ... ... ... анықтаулар мен таңдаулықтар, мемлекетте қызметтік тұлға
ретінде ... ... ... президенттің аппараты, «саяси
тағайындаушылардың» корпусы, ... ... ... және ... қосатын оның институтының бастаушы жағдайынан ... ... ... ... концептуалды негізгі талдауы «президенттік
республика», «жартылай ... ... ... ... кейін шығады;
- президенттік үлгідегі республикада президент институтын іске асыру
президенттік «басқару үлгісі» деп аталатын үлгіні құраушы құрылымның ... және ... ... ... ... Оның ... алдымен,
президент әкімшілігі кіреді;
- американдық әкімшіліктің ... ... ... ... еру, ... ... ... «пирамидалық» және «аралас»
үлгілері бойынша ұйымдастыру;
- Францияның ... ... ... ... ... ... ... трактовка түсінігі болып табылады.
Президенттік үлгідегі республикалардың мемлекеттік билік механизмінде
үлкен рөлді үкімет алады (немес оны ... ... ... ... іске асырылуының әсерлігі, президенттік
«басқару ... ... ... ... ... ... ... блогі мен басқа құрылымдарды сақтауды қамтамасыз етіледі.
1.3 Қазақстан Республикасында президенттік институттың қалыптасуының
құқықтық алғышарты
Мемлекет адам ... ... ... бір сатысында пайда ... ең ... ... рулық қоғам түрінде пайда болды. Рулық
қоғам оның ... ... ... ... еңбекті қауымдасып
ұйымдастыру және ортақ меншіктілік негізінде қалыптасты.
Әскери демократияның дамуы қоғамда саяси ұйымның – ... ... ... Мемлекет, бір жағынан, әскери демократияның жаңа негізде
қайта құрылуы нәтижесінде, ал ... ... жаңа ... ... ... ... ... Мемлекет – адам баласы бірлестігінің ... Ол ... ... ... ... ... Мемлекеттің тәуелсіздігі болады. Мұның мәнісі – мемлекет өзінің ... ... ... өзге бір ... ... ... ... асырады деген сөз.
2. Мемлекеттің халқы әкімшілік-аумақтық аймақтарға ... бұл ... ... белгілері ескерілмейді.
3. Мемлекетте қоғамды басқаратын өкімет билігінің белгілі бір дәрежеде
дамыған жүйесі болады. ... ... ... бір тобы – шен иелері
немесе мемлекеттік қызметкерлер жұмыс істейді.
4. Қоғамның өмір ... ... етуі үшін ... заңдар,
нормативтік актілер шығарып, ... ... ... ... ... белгілі бір қоғамдық тәртіпті қалыптастырады.
Марксизм мемлекетті тек бір ғана топтың – байлар ... ... үшін ... саяси ұйым ретінде сипаттайды. Құл иеленушілік
дәуірінде ... құл ... ... ... сондықтан ол құл
иеленушілер мемлекеті деп аталады, феодализм ... ол ... ... Феодализмнің орнына капитализм келді. ... ... ... қару ... ... ... марксизм
ілімі бойынша, адамзат тарихында мемлекеттің үш түрлі тұрпаты ... ... ... ... және ... ... ... мемлекеттің осы аталған үш түрін де ... ... деп ... [15, б 19].
Алайда мемлекет жағдайындағы маркстік ілімінің осал жерлері бар.
Айталық, мемлекеттің осы үш тсатысын, үш ... ... ... барлығы
бірдей бастан өткерген жоқ.
Марксизм-ленинизм капиталистік мемлекеттердің құритындығының және
жаңа тұрпатты социалистік ... ... ... ... ... жағынан негіздеуге тырысып бақты. 1917 жылдың қазан
айында Ресейде большевиктер партиясының басшылығымен социалистік ... ... ... ... ... дүниеге келіп, ол 70 жылдам
астам уақыт өмір сүрді.
Құқық дегеніміз мемлекетте қолданылатын барлық құқықтық нормалардың:
құқықтық ... ... ... мемлекеттің құқықтық
ережелерінің жиынтығы болып табылады. Құқықта ... ... орын ... өкімет билігінің жоғарғы органдары қабылдаған нормативтік
актілер заң деп ... Заң ең ... ... күш ... ... мәнісі – мемлекеттік органдар қабылдаған нормативтік
актілер ... ... және ... ... ... тиіс деген сөз.
Заңдар адамның құқықтық дәрежесін анықтайды. Құқық тек заңдардан ғана
тұрмайды. ... ...... бір ... ... ... жүрген барлық құқықтық нормалардың белгілі нормативтік құқықтық
актілерді де көрсетеледі. Конституцияда, заңдарда мемлекеттік ... ... ... қабылдау жөнінде өкілдік беріледі. Президент –
нормативтік ... ...... ... Министрліктер –
нориативтік буйрықтар, жергілікті мемлекеттік органдар нормативтік шешімдер
т.б. қабылдайды [16, б 65].
Сөйтіп құқық туралы сөз ... ... ... ... ... ... ... еске алынады. Мұның өзі – объективтік
мағынадағы, яғни дербес біртұтас құбылыс ... өмір ... ... ... Құқықты субъектілердің (адамдардың) өз ... ... ... ... берілген белгілі бір қимыл-әрекеттерді істеу
жөніндегі ... ... ... ... ... өмір сүру ... сақтау құқығы, білім алу құқығы т.т.
Құқықтың алғашқы ...... ... ... ... ...
мінез-құлық, тәртіп ережесі, тіршілік процесіндегі тәртіп пен ... ... Ал ... ... – жеке алып ... әрбір
адам емес, тұтас адамдар ұжымына да тән ... Жеке адаи ғана ... ... ... ... да ... қатынасқа келеді. Демек,
құқық нормаларымен реттелетін қатынастарға түсе отырып, ... ... ... мінез-құлқымен сол нормаларды бұзбайтын болуға тиіс [17,
б193-195].
Құқықтық нормалардың жиынығы ретіндегі құқық, ... ... рөл ... ... өмірдің қай саласында болса да адамдар
арасындағы ... ... ... ... ... ... экономикалық қатынаста, яғни материалдық игіліктерді ... ... ... ... ... ... нормативтік
құқық актілері аоқылы белгілі бір ... ... ... ... ... бөлу мәселесінде де экономикалық қатынастар пайда
болады. Қызметкерлер өздерінің еңбегі үшін сияпат ақы алуға ... Бұл ... ... актілермен реттеледі. Адамдар бір-бірімен неше түрлі
шарттық қатынастарға түсіп жатады. Олардың ... ... ... ... ... т.б. ... құқық нормаларының шеңберінде ғана
хатталуға ... ... ... ... маңызды рөл атқарады. Мемлекеттік
органдардың құрылымы, оларды жасақтау ... ... ... ... аясы ... ... ... мен әдістері
т.т. құқықтық нормалар арқылы анықталады.
Қоғамдық тәртіп (демократиялық немесе халыққа қарсы бағытталған) тек
қана құқықтық актілер ... ... оны ... ... қамтамасыз
етеді. Азаматтардың мемлекеттік басқару ісіне қатынасу үшін пайдаланатын
саяси құқықтары мен ... тек қана нақ осы ... ... ... ... әлеуметтік өмірінде де зор рөл атқарады. Құқықтық
нормалар білім алудың, ... ... ... ... оны ... ... заңдық шарттарын белгілейді.
Сөйтіп, құқық дегеніміз адамдардың өміріне қалыпты жағдайлар туғызуға,
қоғамның барлық бағыттарда дамуын заңдық ... ... ... ... ... ... болып табылады. Құқық тек ... ... ... ... ... ... т.с. үшін ... деп ойлау дұрыс емес.
Азаматтар өздеріне берілген құқықтар мен бостандықтарды ... ... ... ... мемлекеттік органдар құқық
нормаларының талаптарын бұзған адамдарға шара ... ... ... ... ... іс ... ... болып табылады.
Биліктің тармақтарға бөлінуі құқықтық мемлекеттің қағидасы ретінде.
Бұл қағиданы алғаш рет Д.Локк пен ... ... ... ... талабы – саяси бос-тандықты бекіту, заңдылықты қамтамасыз ету жəне
белгілі бір əлеуметтік топтың, мекеменің ... жеке ... ... асыра
пайдалануын болдырмау үшін мемлекеттік билікті заң шығару-шылық (халық
сайлайтын жəне ... ... ... ... ... жүзеге асыруға
бағытталған), атқарушылық (би-ліктің өқілдік органы ... ... мен ... ... ... ... айналысатын) жəне
сот (бұзылған құқықтарды қалпына келтірудің, ... ... ... ... ... ... ... деп бөлу қажет. Жəне осы əр
бір билік ... ... жəне ... ... ... өз ... ... жүйесі арқылы жəне арнайы нысандарда жүзеге асыруы тиіс
[18, б 392-393].
Констиуцияда бекітілген «тепе-теңдік жəне тежемелік ... ... ... сот ... ... бір билік түріне қатысты құқықтық
шектеулерінің жиынтығын ... ... заң ... ... ... жүйесінде ерекше рөлді Президент иеленген, ол заң шығарушыға
қатысты вето құқығын ... ... ... ... ... ... президент өкілеттіктерінің мерзімі, импичмент, сенімсіздік воту-мы,
атқарушы органдардың жауапты ... ... ... тыйым салу, коммерциялық қызмет-пен айналысу табылады; сот билігі
үшін конституцияда ... ... ... құралдар болып мыналар
табылады: кінə-сіздік ... ... ... азаматтардың заң мен
сот алдындағы теңдігі, іс жүргізудің жариялылығы мен ... ... ... жəне т.б. ... пен ... ... Бұл ... мемлекеттің дербес қағидасы болып табылады.
Бұл саяси билікті шектеудің ... бір ... ол ... ... иесі ... ... пен оны ... асырудың қатысушысы ретіндегі азаматтың
арасындағы қарым-қатынастардың адамгершілік-заңды бастамаларын көрсетеді.
Қоғам мен ... ... ... ... бекіте отырып,
мемлекет өз шешімдері мен əрекеттерінде белгілі бір шектеулерді иеленеді.
Заң арқылы ол өзінің азаматтармен, ... ... ... мемлекеттер-
мен қарым-қатынастарындағы əділеттілік пен теңдікті ... ... өз ... алуы ... ... ... туралы Платонның Концепциясын дамыта
отырып, ашық ... ... ... ... заң ... ... билік бұтақтарының арасында анық шекараны жүргізеді; «басқарушы»
және «қызмет ететін» түсініктерді бөле отырып, «абсолюттік басқаруға» ... ... ... «басқарушы», «заң шығарушы», «имам» және «философ» деген
түсініктерді байланыстырды [19, б ... ... ... он ... өзіне қызығушылық тудыратын
мемлекеттік құрылғылар мен басқарушылар ... ... ... ... жұмысы ерекше орын алды. Н. Макиавелла,
ортағасырлы ... ... ... түсінуден, саяси бостандыққа
әртүрлі қарсы тұруды білдіру аяусыз басылған ... ойды ... және оның ... ... ... ... ... және
«ақылды қатаңдылықпен» «тақсыр-ақылдыны» үгіттейді.
Жаңа Европада мемлекетпен және ... ... ... Дж. Локк ... ... ... ... бөлу» теорияларымен, Ж.Ж. Руссо және
Гегель; Джефферсонның – Жаңа Кеңес және ұстау механизмін құру ... ... ... ... ойды ... ... еңбектерінде
дамыған. Гоббсаның кейбір теориялық пайымдары Ш.Л. Монтоскьенің басында
адам теңдік пен әлемге ұмтылады, ... ... ... ... адамдар
өзінің әлсіздігін жоғалтады деп ... ... ... ... бұзылады, жеке тұлғалар арасында, халықтың арасында әскерилер
пайда болады. «Байқалған осы екі әскердің түрі ... ... ... ... болды» - деп ойшыл бекітті. Монтоскьенің қосқан үлесін
ескере ... ... ... теорияның дамуында Президент Н.А. Назарбаев
1995 Жылы Қазақстан Конституциясының ... ... ... ... ... «... Атақты доктрина Шарль-Луи Монтоскье бұл
концепцияға шартты емес ... ... ... бөлу ... ... түсіндіріледі. Мемлекеттің бірлік қағидасын орындай
отырып, оның органдары бірін-бірі толықтырап, ... ... етуі ... ... ... оны қатаң бөлу жоқ және болуы да ... ... ... және ... ... ... жоғалады. Бірлік билігі, оны
жүзеге асыру бойынша өкілеттілік пен ... бөлу ғана ... ... ... ... В.С. ... ... философтық-құқықтық
концепциясын «құқықпен іске асқан» және ... оңды ... пен ... ... қосатын қоғамдық тұтастықтың ... ... ... ... ... ... ... бірлік биліктің
жоғарғы органын қалыптастырумен ... ... ... ... ... ... ... және Швейцария елдерінде, содан кейін
басқа Европа, Азия және Африка ... ... ... ... уақытта
басқарудың президенттік үлгісі әлемнің 84 мемлекетінде бар. Осыған орай
Қазақстандық зерттеушілер дылай ... ... кең ... ... ... барады жатыр» [21, б 321].
1.4 Қазақстанда басқарудың ... ... ... ... кез ... дамыған мемлекеттің негізін
және мемлекеттілігін қалыптастыруда саяси көшбасшының алатын рөлі зор.
Өйткені қиын-қыстау ... ... ... кепілі ретінде
ерекше мәнге ие болады және қайта ... мен ... ... ... ... ... ол идеяларды, бағдарламаны ұсынып ... оны ... ... ... де көрсетеді. Н.Ә. Назарбаевтың
озық әрі маңызды шешімдерінің бірі – президенттік ... ... ... ... билік қазақ мемлекеттілігінің ... ... және ... ... ... ... болып табылады.
Еліміздегі әлеуметтік-экономикалық және ... ... ... логикасын қамтамасыз еткен Президенттік институт қана ... ... ... ... ... президент лауазымы қоғамды
тиімді демократияландыру мен жаңғыртуда ... рөл ... ... ... ... басқа елдерінен президент қызметін бұрын
енгізіп, тарихи даналық танытты. Осы ... ... ... институты –
біздің еліміздің тәуелсіздігі мен ... ... ... ... ... әлеуметтік-экономикалық және саяси дамудың
басты кепілі. ... ... ... ... ... ... алып шыққан тарихи тұлғалар көп емес. Олардың қатарына ... ... ... ... Ли Куан Ю, Махатхир Мохаммад және т.б.
жатқызуға болады. Аталған тұлғалар сияқты мемлекеттіліктің ... ... ... алып ... ... тұлға ретінде ... ... ... деп ойлаймыз. Қазақстан ғаламдық
демократиялық ... пен ... ... ... отыра, либералды
құндылықтар мен қағидаларға негізделген демократиялық, зайырлы ... ... құру ... ... Бұл ... жүзеге асыру үшін
егемендігіміздің негізі болып табылатын мемлекеттік шекараны ... ... ... территориялар белгіленіп, еліміздің түбірлі
тарихи жерлері халыққа қайтарылып, ... ... ... негізде
бекітілді. Сондықтан саяси реформалаудың негізгі бағыттары ретінде тек қана
Президент институтын ғана ... ... ... ... ... ... жолға қойылды. Қоғамды реформалауда
мемлекеттің жүйешіктеріне «кері байланыс» ретінде ықпал ететін ... ... ... ... ... ... ... және
халықаралық аренаға шығуы үшін жаңа ... ... ... 1995 жылы ... ... Қазақстан тәуелсіздігінің
құрылу негізін ... ... ... ... жол ашты.
Конституциялық ережелер мен ... ... ... ... ... ... ... арасындағы келісімдер
демократиялық мемлекетте қоғамды тұрақтандырудың кепілі ретінде жетістікке
жетудің кілті болып ... ... ... ... реформаларға жаңа серпіліс беріліп, ... ... ...... ... ... жылдарда саяси
күйзелістен аман шыққан посткеңестік кеңістіктегі ... ... ... тілдердің теңдігі үшін ... ... оның ... ... Аса ... ... ... тек қана біздің елде
үш тұғырлы тілмен бірге кез ... ... ... ... ана ... ... мүмкіндігі бар, барлық этностар мәдениетінің дамуына шынайы
мүмкіндіктер қарастырылған. Н.Ә. ... ... ... ... ... ... келісімді қамтамасыз етудің
бірегей институты болып ... ... ... қауымдастық тарапынан
жоғары баға берілуде, этникааралық татулықтың қазақстандық үлгісі өзінің
тиімділігін дәлелдеді, өйткені ... ... ... елімізде
ұлттық немесе діни ... ... ... ... ... ... ... мемлекеттілігінің жасампаздығын сипаттайтын символ. Бұл жүзеге
сәтті ... ... ... ... ... үшін ұлы ерліктердің бірі
болды. Әлемдік саясатта жетекші рөл ойнайтын астаналар сияқты ... ... ... ... бар. Еліміздің қиын қыстау заманнан аман
шығып, сәтті дамуы, халықаралық аренада өзіндік ... ие ... ... ... реформалардың жүзеге асырылуы – ... ... ... ... көрінісі деп пайымдауға болады.
Қазақ КСР-інің Жоғарғы Кеңесі заңды өкілеттігі ... ... ... ... кез ... ... өз ... алып,
сессиясында тікелей шеше алатын құқығына иелі ... ... ... ... ... мәселелерді талдау қалдырған:Жоғарғы
Кеңеске, Министрлер Кеңесінің Председательдік ... ... ... ... ... ... ... Кеңесінің құрамын отставкіге
кетіру жөнінде Жоғарғы Кеңестің алдына қою, Үкімет ... ... ... ... ... тағайындау, не оларды босату туралы
Жоғарғы Кеңестің бекітуіне ұсыныс жасау. Министрлер Кеңестерінің ... ... ... ... комитеттердің актілерін
Конституцияға және өзге де заңдарға қайшы келген жағдайда ... ... ... ... ... ... Республика
Президентінің Министрлер Кеңесінің ... ... ... Жоғарғы Кеңеске ұсынуға құқылы еді. Қазақстан тарихында ... ... ... болып Н.Ә. Назарбаев Жоғарғы Кеңестің кезекті
сессиясында 1990 ... 24 ... алты ... ... ... ... ... жаңалықтардың бекітілуі атқарушы билікті нығайтудың
қажеттілігінен туындаған деп түсінуіміз керек. Сөйтіп, Жоғарғы ... ... ... ... ... оның ... жаңа орган –
Республика Президенті ... ... және ... ... ... ... жағдайдың өзі елімізде экономикалық және саяси тұрақтылығын
нығайтпайтындығына әкеп соқтыратындығын ... ... ... ... ... 20 ... «Қазақ КСР-індегі мемлекеттік өкімет пен
басқарудың құрылымын ... және ... КСР ... (негізгі
заңына) өзгерістер мен толықтырулар енгізу туралы» Заңын қабылдаудан
басталды. Бұл ... ... КСР ... ... ... ... жоғары атқарушы және өкімші өкіметтің басшысы болып табылады
деп белгіленсін»,- делінген. Сөйтіп, Президенттің ... ... ... ... әлі де ... да Қазақ
КСР-інің Жоғарғы Кеңесінің кез келген мәселені тікелей өзі шешу құқығының
куші ол кезде де сақталып ... ... ... бола ... да 1990 ... ... Заң бойынша жоғары атқарушы өкімет билігінің
жүйесі конституциялық ... ... бір ... ... ... – ел ... әрі өкімші өкіметтің басшысы болып, заңды ... Оған ... ... ... басқару өкілеттігі табыс
етілді. Осының салдарынан Үкімет өзінің мәнін жойды. Оған заңда көрсетілген
жағдайлар куә. ... ... КСР ... ... ... ... Кабинеті болып қайта құрылды. Екіншіден, Қазақ ... ... ... өкілетті мемлекеттік-биліктік
құрылымдардың қалыптасуынсыз мүмкін емес. ... ... ... ... ... үш ... бірдей күшті болуға және өз
функциясын ... ... ... ... ... Дегенмен, заң
шығарушы және атқарушы билікті байланыстырушы звено тек Президент болуы
мүмкін.[22, б118]
Мемлекет ... ... ... рет ... ... ... 1990 ... 24 сәуірінде 1978 жылғы ... ССР ... ... ... институт 1991 жылы 25 ... ... ... ... заң)» өзгертулер мен толықтырулар енгізу туралы
заңымен одан әрі ... Онда ... ... ... ... ... ... Қазақстан Республикасының Президентін мерзімінен
бұрын қызметтен босату рәсімі Қазақ ССР ... ... ... ... басшылық идеясын жүзеге асыру үшін құқықтық
негіздер қалана бастады. Алғашында Қазақстан Республикасының 1991 жылғы ... ... ... ... ... туралы»
Конституциялық заңнын 10-бабында «Қазақстан Республикасының басшысы және
оның ... ... ... ... ... ... ... бекітті. 1991
жылдың 01 желтоқсанында жалпы халықтық ... беру ... ... ... ... болып Нұрсұлтан Әбішұлы Назарбаев
сайланды.
Одан әріде Президенттік институттың да, Президенттің жеке ... ... ... рөлі мен ... бірден бірге арта түсті. Президент
қызметіне кіріскен сәттен бастап Президент қызметінің ... ... оның ... ... ... құрылымындағы жағдайы сараланды.
Президенттік институтқа қатысты заңдылықтардың даму барысына ... ... ... ой ... ... Президенттің барынша байыпты
тұлғасы пайда ... ол ... ... ... ... үш ... шешуші рөл атқарады.
Қазақстанның саяси жүйесін реформалау кезеңіне шамамен он жылу уақыт
кетті. Конституциялық – құқықтық институттар дегеніміз ... ... ... және өзара байланысын реттейтін және ... ... ... ... ... нормаларының жиынтығы. 
Президенттік институт, екі палаталых Парламентпен, Мемлекетпен және
Конституциялық кеңеспен іске ... Осы ... ... ... және аман-есен қазақстандықтар, ... ... өмір ... ... ... күштерін
республиканың басына түскен экономикалық және әлеуметтік дағдарысты ... ... ... ... ... ... ... мандатын алу,
бастаған реформаларды жедел әрі табанды жалғастыру үшін ... ... ... ... сайлау өткізу жөнінде адал әрі батыл
саяси ... ... ... 21 желтоқсанда Қазақстан Президентінің
бастамашылығымен жиналған бүрынғы 11 ... ... ... ... — Тәуелсіз Мемлекеттер Достастығының н егізін қалаушы құжат
болтан Алматы декларациясына қол ... ... ... ... аса ... ... бірі
"Қарапайым адамдарға қарай қарапайым он қадам" бағдарламасы мен ... ... ... табылады, оларда Президент Н.Ә. Назарбаевтың жан
азабы мен ақиқаты — өз елінің ... ... және ... пен ... орай бір сәтте шекараның екі жағында қала берген бұрынғы КСРО
азаматтары жөніндегі қамқорлығы шоғырланып, көрініс тапқан. Және де ... ... ... ... Н.Ә. ... ... ... беру
және олардың өмірін жеңілдету тұрғысындағы жарқын идеясы мен ... ... оң ... ... жандардың жылыұшырай қабыл алғанын
есте сақтаған жөн. Бағдарламаның ТМД-да қабылдануы, ... ... ... тіпті мыңдаған алғыс ... ... ... ... жаңа ... құру ... ... мен егемендігінің
жаңа нышандарын әзірлеп, қабылдауды да талап ... ... жаңа ... ие болу ... факті Мемлекет басшысы "Қазақстан Республикасының
Мемлекеттік жалауы туралы", "Қазақстан ... ... ... ... ... ... ... музыкалық
редакциясы туралы" Қазақстан Республикасының заңдарына қол ... ... 4 ... ... асты.1992 жылғы 6 маусымда Республика Президентінің
Резиденциясы үстінде ... ... - ... Қазақстанның жаңа рәмізі көкке
желбіреді. Өткен онжылдықта Н.Ә. Назарбаевтың "Қазақстанның егемен мемлекет
ретінде қалыптасуы мен дамуының стратегиясы" (1992 жыл) атты ... ... ... ... ... тән мемлекет құрылысы,
заң шығару және сот билігін реформалау, ... мен ... ... ... үшін ... база ... ... стратегиялық
міндеттерді іске асыру мақсатты түрде әрі жоспарлы жүзеге асырылды. Елде
құқықтық ... ... ... мен жаңа ... ... ... ... 1993 жылғы 28 қаңтарда өтпелі кезеңдегі Қазақстан ... ... ... ... ... қолға алған батыл саяси қадамдар ... ... ... берді. Қазақстанның өкілді және ... ... ... ... және ... ... ... Халық депутаттары кеңесі тәрізді коммунистік өткеннің
көнерген көбесін сөгу — осының куәсі. 1993 жылғы 10 ... ... ... мен жергілікті әкімдерге уақытша қосымша
өкілеттіктер беру туралы" ... ... Заңы ... Алайда
бұл да, әлемнің тез өзгеріп жатқан жағдайларында, жеткіліксіз болып шықты.
1994 ... 7 ... ... Қазақстанның түңғыш кәсіби парламенті жедел
даму үстіндегі ахуалға барабар оңтайласуға дайын ... ... ... тұрғысында сайлау қорытындылары елдің Конституциялық сотының 1995
жылғы 10 наурыздағы шешімімен заңсыз деп ... ... 25 ... ... ... мен ... саяси және әлеуметтік жағдайдың терең
жарықшақтануына жол ... ... ... ... ... ... мүдделерін зерделеу мен есепке алу, сондай-ақ жан-жақты және
тең ... ... үшін 1994 жылы ... ... ... ... қоғамдық орган – Қазақстан Халықтарының ассамблеясы Қазақстан
Республикасы Президентінің ... 2000 ... 1 ... ... жөнінде республикалық референдум өткізудің қажеттілігі туралы ... ... ... Мемлекет басшысына өтініш білдірді. 
Қалыптасқан ахуалды негізге ала отырып, сондай-ақ ... ... ... ... ... ... ... еткен ел түрғындарының күллі
әлеуметтік топтарының пікірін ескере отырып, ... ... ... орай ... ... ... қабылдады [22, б 96].
1995 жылғы 29 сәуірде өткізілген референдум ... ... ... ... ... ұзартуды жақтап
сайлаушылардың 95,46 пайызы дауыс берді және Н.Ә. Назарбаевтың ... ... ... ... қолдайтынының жарқын куәсі болды.  Осы кезеңде
Президент қызметі әдеттегіден әлдеқайда қауырт та ... еді. ... ... ... ... ... жүгін батыл түрде өзі қолға
алып, жаңа әрі ... ... база ... ... ... ... 511 жарлық шығарды, оның 132-сінің заң
күші бар еді. Дәл осы уақытта реформаны ... үшін ... ... "Жер ... "Мүнай туралы", "Ұлттық банк туралы",
"Акциздер туралы", "Банкроттық туралы" және ... ... ... ... ... ... ... туралы", "Қазақстан
Республикасынын Президенті туралы", "Қазақстан Республикасының ... оның ... ... туралы", "Қазақстан Республикасынын
Үкіметі туралы", "Республикалык ... ... ... шет ел ... ... ... туралы",
"Мемлекеттік қызмет туралы", "Қазақстан Республикасынын соттары және
судьялардың мәртебесі ... ... ... ... ... Республикасының ұлттық қауіпсіздік органдары туралы",
"Қазақстан Республикасының ішкі істер органдары туралы" және мемлекеттік
құрылыс ... ... ... ... да ... ... жалғастыру және тереңдету үшін Қазақстан Республикасы
Президентінің басшылығымен және тікелей қатысуымен әзірленген ... ... ... ... республикалық референдумның маңызы аса
зор болды. 
Жаңа Конституцияны ... ... 1995 ... 30 тамыздағы
референдумның жагымды қорытындылары (сайлаушылардың 89 пайызы жақтап дауыс
берген) таңдаған ... ... тағы да ... ... ... ... егемендігін жариялауымен бірге
аумақтық түтастықты сақтау мен елдің ... ... ... ... өткір мәселелері де шешімін тапты. 
Қазақстанның әлемдік аренаға ұмтылуы, бірінші кезекте, ... ... ... ... қызметіне байланысты. 
1990жылдан бергі кезеңде Қазақстан Республикасының Президенті іс жүзінде
әлемнің барлық іргелі елдеріне 138 мемлекеттік, ... және ... ... ... ... мен АҚШ-қа, ҚХР мен Үлыбританияға, Францияға, Италия
мен Испанияға, Швейцария мен ... ... ... ... ... ... Сауд ... және баска да араб елдеріне
сапарлар жүзеге ... ... ... екі ... орынының
сақтаушысы король Фахдпен кездесу мен ислам әлемініц екі ұлы қасиетті орыны
— Мүхаммед ... ... мен ... ... ... ету ... Ватиканда Қазақстан жетекшісі Н.Ә. Назарбаев пен римдік-католиктік
шіркеудің басшысы папа Иоанн Павел ІІ-нің екі рет ... ... ... ... ... ... мен ... басшылары
- 102 рет, 320-дан астам үкіметтік және парламенттік ... ... ... ... ЕК, БҰҰДБ, ДСҰ, ХААҰ, ЭЫҰ тәрізді басқа да дүниежүзілік
халықаралық ... ... ... болды. Президент шетелдердің
елшілері және дипломаттарымен 104 ... ... ... ... ... ... ... отыру дәстүрге
айналды. Қазіргі уақытта Қазақстан Республикасы әлемнің ... ... ... ... ... ... ... БҰҰ-ның және
оның құрылымдарының толық құқықты әрі ... ... ... ... Н.Ә. ... ... ... және
НАТО-СЕАП-тың мерейтойлары, БҰҰ Бас Ассамблеясының арнайы мәжілісі, ЕҚЫҰ-
ның Хельсинкидегі, Лиссабондағы, ... және ... ... Екінші Дүниежүзілік соғыстың аяқталғанына 50 жыл толуына арналып
Парижде, Лондон мен Мәскеуде тойланған мерекелер ... ... ірі ... ... ... басшысының ЕҚЫҰ-ның Хельсинкидегі
кеңесінде күн тәртібіне қойылған Азиядағы өзара іс-қимыл және ... ... ... ... туралы идеяларын іске асыру жөніндегі
жұмыс жоспарлы түрде жүзеге ... ... ... жария етіп, жүргізіп отырған көп
векторлыжол өзінің елеулі нәтижелерін беруде. Бүл ... ... ... ... және ... серіктестік, Жапониямен
стратегиялык серіктестік туралы келісімдерге, "Шанхай бестігі" жобасы
шеңберіндегі ... ... ... ... ... туралы келісімге,
Ресеймен, Өзбекстанмен, Қырғызстанмен, Украинамендостық туралы шарттарға
қол қою ... орын ... ... ... ... ... Ресеймен, Өзбекстанмен және Қырғызстанмен шекараны белгілеу ... шешу ... ... ... ... сыртқы саясат жүргізе отырып, Қазақстан Таулы
Қарабақтағы, Тәжікстандағы, ... ... ... жақтап үн қосты; "Бейбітшілік жолындагы серіктестік" қозғалысының
халықаралық бітімгершілік акцияларына атсалысуда. 
Ядролық қару-жарақтан өз еркімен бас ... ... ... Қазақстан дүниежүзі елдерін, атап айтқанда, Үндістан мен Пәкістанды
ядролықсынақ өткізуден және әскери ядролық ... бас ... ... ұлттық қауіпсіздік стратегиясы мен Қазақстанның әскери
доктринасы ... ... ... көршілік қатынастарды дамытуға,
халықаралық ... ... ... ... сес көрсету және
күш қолдану көзқарасынан бас тартуға бағытталған бейбітшілік сүйгіш жолдың
жарқын куәсі. 
Мемлекет ... ... ... ... ... әлем ... экономикалық байланыстарын дамыту мәселелерін шешумен тығыз
сабақтасып жатыр.Экономикалық ынтымақтастық ... ... іс ... және ... ... ... мемлекеттерімен, арабтық Шығыс елдерімен,
Үндіқытаймен, Корей түбегімен, Түркиямен, Иранмен және Пәкістанмен ... ... ... ... шеңберінде көрсетілген елдермен
ынтымақтастық табысты жүзеге асырылуда. Қазақстан мен ... ... әрі үзақ ... ынтымақтастық дамуда, Балтық және Қара теңіз
жағалауы елдерімен байланыс ... ... ... ... ... тар дың ... ... — Мемлекет
басшысынын елге шетелдік инвестицияларды тарту жөніндегі табанды қызметінің
нәтижесі. ... ... ... ... ... ... мен ... инвести-циялық саммиттердің
жүмысына белсенді қатысуы да ... ... ... ... ... ... ... Халықаралық
және Еуропалық қайта қүру және даму банктері, Азиялық банк және ... ... ... ... ... ... келеді. Н.Ә. Назарбаевтың шет елдерге сапарлары барысында
Қазақстанда қүрылған ... ... база ... ... ... жобаларына назарлары ауған әлемдік бизнес-элитаның
өкілдерімен көптеген кездесулер өткізілді. 
Қазақстанда Алматы инвестициялық саммиті және ... ... ... ... ... ... ... инвесторлар кеңесі
табысты жүмыс істеп келеді. 
Мемлекет басшысының 1996 ... ... ... жөніндегі
мемлекеттік комитет қүрылды, ал 1997 жылғы ақпанда Қазақстан Президенті
"Тікелей инвестицияларды мемлекеттік қолдау туралы" ... қол ... ... ... ... ... ... дамытуда Мемлекет басшысы арнайы нормативтік-құқықтық актілерді
шығару жолымен шағын және орта ... ... ... ... бағытталған шаралар қабылдады. 
Елдегі кәсіпкерлікті дамытуға Мемлекет ... ... ... ... ... күшейту және оны жандандыру жөніндегі шаралар
туралы", "Кәсіпкерлік қызмет бостандыгына ... ... ... ... ... ... туралы" Қазакстан Республикасы
Президентінің ... ... ... ... ... ... ... қолдау мен дамытудың басымдықтары мен
аймақтық бағдарламалары туралы" жарлықтары серпін берді. [23, б 52]
Мемлекет басшысының ... ... ... сыбайлас
жемқорлықпен күрес туралы заң, экономикалық ... және ... ... ... шаралар кешені үлкен маңызға ие. 
Мемлекеттік басқарушылық ... ... ... ... ... жойылды және қазіргі жүмыс істеп түрғандары оңтайландырылды,
бүрынғы КСРО-ның ... ... да ең ауыр ... ... болған материалдық-техникалық ресурстарды бөлудің орталықтандырылған
жүйесі бөлшектелді. 
Нарықтық экономиканың тетіктерін өмірге енгізу және кәсіпкерлікті дамытумен
қатар ... ... ... ... ... мемлекеттік
басқару органдарының саны азайды және шенеуніктік аппарат қысқарды. 
Мемлекеттік ... ... ... ... ... — Ішкі ... ... ҰҚК-ін, тергеу, алдын ала тексеру
жүргізу және сот органдарын, тәуелсіз Қазақстанның ... сын ... ... ... ... облыстарының тиімді түрде біріктірілуі
шенеуніктер қатарын едәуір қысқартты. 
Салық салу және ... ... банк ... ... ... ... және қайта қүрылды. Зейнетақымен қамтамасыз ету ... ... ... және ... ... қорлары құрылды.Он
жыл ішінде экономиканың басты басымдықтары іске ... ... ... ... иелігінен алу және жекешелендіру жүзеге
асырылды; түтыну нарығы толықты; әлеуметтік нарықтық экономика ... ... ... ... ... үшін нормативтік-құқықтық
база қүрылды. 
Егемендік алғаннан бастап ... ... ... ... ... ... ... әрі осындай үлан-ғайыр аймақта экономикалық
тоқыраудың өте ауыр ... ... ... ел ... ауыртпалығын түсірмей қойған жоқ. Алайда,
инфляция 2000 пайызға ... ... ... ... және қолма-
қол ақша қаражаттарының зәрулігі сезілген ерекше ... ... ... ... секілді, қоғамды және экономиканы ... ... ... ... ... ... ... басып
озды. Тәуелсіз Қазақстанның өзіндік экономикалық және әлеуметтік саясатын
жүргізуге ықпал еткен ... және ... ... бірі дер
кезінде әзірленген үлттық валюта — теңгенің ... ... ол ... ... пайда болған валюталардың ең жақсыларының және
тұрақтыларының бірі деп ... ... ... ... ... ... ... теңге елдің қаржы-
ақша жүйесін жүмыс істейтін жағдайға келтіруге, ақша ... ... ... ... ықпал етті. Қазақстан қазіргі
уақытта бұрынғы кеңестік экономикалық және ... ... ... зардаптарын толығымен жеңіп шықты. Елдегі макроэкономикалық
ахуал түрақтанды, ... ... ... сауықтырылды және отандық
тауар өндірушілерді дамыту мен қолдау бағыты іске ... ... ... база адамдардың санасын өзгертуге ықпал етті
әрі қоғамды жаңа ... ...... ... түрлерін мойындауға
негізделген, мемлекеттің араласуынан азат еркін нарықтық ... ... ... тарихи қысқа мерзімде басты мемлекеттік
мәселені шешті әрі елдің нақты ... қол ... ... ... ... ... ... болды, өндірістің
социалистік тәсілінен шаруашылықты жүргізудің нарықтық ... ... ... ... ... жаңа ... қалыптасуының маңызды көрсеткіші шағын және орта
кәсіпкерлердің санының өсуі болды. Осылайша, халқының саны ... көп емес ... ... санының 0,2 пайызы), Қазақстанда, бір
ғана онжылдық ішінде шағын және орта ... 200 ... ... ... ... 250 мыңнан астам адам еркін ... ... ал ... ... 1,3 ... ... ... еңбек етеді, ал ел өнеркәсібі мен ауыл шаруашылығына
тартылған шетелдік инвестициялар 8 ... АҚШ ... ... ... ... саяси және жеке өмірбаянында астананы
Алматыдан Ақмолаға көшіру сияқты орасан зор ... ... ... ... түңғыш рет өз тарихында ел астанасының геосаяси және
экономикалык орналасу басымдықтарын айқындады, бүл тарихи шешім ... ... ... мен ... ... ... ... Жаңарған және тәуелсіз Қазақстанның рәмізді бейнесі деп әділ
аталған, қазіргі заманғы қала ... ... ... ... нақ ... бой
көтерді; іс жүзінде Қазақстанның барлық аймақтарындағы индустрияның дамушы
салаларының өсуіне қуатты серпін берілді. Екі жылғы ... ... ... Ақмола ару қалаға айналды. Мемлекеттік басқарудың орталық
органдарын бүрын болып көрмеген ... мен ... жаца ... көшіру;
қаланың атын Астана деп лайықты түрде ... атау — ... ... ... ... марапатталған жаңа әкімшілік, ғылыми және
мәдени орталықтың пайда ...... ... ... айғағы. 
Астана қаласының тәуелсіз Қазакстанның жаңа елордасы ретіндегі түсаукесері
ұйымдастырылуы мен мәдени деңгейі жағынан аса ... ... ... ... ... мен ел ... ... де
үмытылмайтын мерекенің куәгерлері ... ... ... азаматтары
мақтанышқа, қазақстандық патриотизмнің ... де ... ... ... ... ... бастан кешіру және экономика мен
қоғамды реформалаудың ... ... ... ... ... назар
аудармай жүзеге аспайтын еді, "Казақстан - 2030" үзақ ... ... ... ... және таңдалған бағытты
қолдауды дәлелдеп отыру қажет болды. 
Мұндай ... 1999 ... 10 ... ... ... Қазақстандағы бірінші
баламалы президенттік сайлау болды.  Республика аймақтарындағы көптеген іс-
шаралар мен ... ... және ... ... ... ... ... елдеріндегі мемлекеттік, ресми және жүмыс
сапарларымен кезектесіп отырды. Бірінші балама сайлау қарсаңында ... ... мен ... ... ... ... арналған қала
жұртшылығының митингісі мемлекет басшысының реформаторлық бағытын халықтың
сөзсіз қолдайтындығының көрінісі ... Шет ... ... ... ... ... Парламент депутаттары, қоғамдық-саяси бірлестіктердің
басшылары, елде ... ... ... ... ... және өнер ... қатысқан Қазақстан Президентін үлықтау
рәсімі кең көлемді халықаралық ... ... Азия ... рет Қазақстанда елдің сайлау жүйесінің жетілуіне қозғау болған
баламалы президенттік ... ... ... ... ... ... ... тізім бойынша да ұсынған парламенттік
сайлау да өз деңгейінде өтті. Бұл факт елдегі қоғамдық-саяси қозғалыстар
мен ... өсуі мен ... ... ... ... ... демократиялық өзгерістерінің тереңдеуі мен өрістеуінің
үлгісі ... ... ... ... кезінде Қазақстанның 9 саяси
партиясының кандидаттары тіркелді. Қазіргі уақытта республикада 2500-ден
астам ... емес ... ... ... қамтитын 2700 діни
бірлестіктер қызмет істеуде. Президенттік басқару ... ... жаңа ... ... ... ... ... әрі
тарихи қысқа кезеңде жүзеге асырылды. Бір ғана онжылдық ішінде Қазақстан
тоталитарлық ... ... ... ... және жаңа ... қүрды.
Бүл - ата-бабаларымыз қанды үрыстарда шайқасқан және оны қалпына келтіруді
армандаған қазақ халқының таңдаулы өкілдері сталиндік ... мерт ... ... ... ... ... ... ретінде қалыптасуы және Президент Н.Ә. Назарбаевтыц елдің шынайы
демократиялық Конституциясының кепілі ... ... ... ... ... ... мүмкіндік туғызды. Елде сөз бен ... діни ... ... ... ... ... және іске асырылды, елдегі барлық халыктар үшін тең ... ... ... ... ... ... ... қүралдарымен қатар
жеке газеттер мен журналдар ... ... мен ... ... ... ... 11 ... агенттіқ, 86 телерадиокомпания
мен студия жұмыс істейді, 314 газет пен 79 ... ... орыс ... ... ... тілдерінде жарық көреді. Қазақстандағы
президенттік институттың бастауы ... ... мен ... ... ... ... аса ... дағдарыс кезеңіне сәйкес келді. Ол
экономика саласында аса ... ... ... ... ... ... көрінген дәстүрлі экономикалық байланыстардың
үзілуі, жоспарлы экономиканың іріп-шіруі тұрғындардың өмір сүру деңгейінің
күрт ... ... ... ... алып ... ... ... ПРЕЗИДЕНТІНІҢ ҚҰҚЫҚТЫҚ СТАТУСЫ
2.1 Қазақстан Республикасында президенттік ... ... – бұл ... ... Ел ... мемлекеттің жоғары
лауазымды тұлғасы. Ол мемлекеттің негізгі ішкі және ... ... ... ... ... ... ... мәртебесі мемлекеттік билік органдары жүйесінде
бөлінетін орнымен анықталады. Конституция Президенттің ерекше жағдайын ... ... ... ... барлық тармақтарының келісімді
түрде жұмыс істеуін және билік органдарының халық алдындағы жауапкершілігін
қамтамасыз ... ... ... ... ... заң ... атқарушылық және сот ... ... Осы ... орай ... әр ... өз ... үшін ... деңгейде жеткілікті түрде өкілеттіктер берілген. Тек
парламент заң шығару өкілеттігін берген жағдайда ғана шектеулі уақыт ішінде
Президент заң ... ... Сот ... ... ... құқығы
жоқ. Сондай-ақ атқарушы билікке қатысты да Президент заңда көзделген
шараларды ғана ... ... Одан әрі, ... ... көзделген
тежеушілік және тепе-теңдік жүйесі Президенттік биліктің ... ... ... ... мүмкіндік бермейді. Президентке Парламенттің
және сот билігінің қызметін бақылау құқығы берілмеген. ... ... беру ... жеті ... ... ... негізінде халық сайлайды. Және
сайлау баламалы сипатта өтеді. Конституция бір адамның ... ... екі ... ... ... жол ... ... норма шығармашылық өкілеттігін шеңберінен артық пайдаланған жағдайда
Конституциялық ... оның ... ... ... деп тани ... ... халық пен мемлекеттік биліктің, Конституцияның
мызғымастығының, адам мен ... ... мен ... ... ... ... ... Президенттің халық бірлігінің рәмізі болып
табылатынының себебі, оны ... ... ... халық сайлайды.
Президент халық еркінің бірлігін білдіреді. ... ... ... ... ... ... ... мемлекеттің басқа
заңдарының сақталуында мемлекеттік билік ... ... етуі ... ... ... (1990 ж) және бұл ... үшін ... Нұрсұлтан Әбішұлы (1940) – тәуелсіз
Қазақстанның тұнғыш Президенті. Туып-өскен ... ... ... қарасты Шамалған ауылы. Жоғары мемлекеттік және ... 1979 жылы ... ... ... ... ... сайланған кезден атқара бастады. Қазақ Кеңестік Социалистік
Республикасы ... ... ... ... әрі ... ... партиясы Орталық Комитеті Саяси бюросының мүшесі (1990-1991),
Қазақ Кеңестік Социалистік Республикасы Жоғарғы ... ... ... ... ... ... ... атқарды. Қазақ Кеңестік Социалистік
Республикасының Жоғарғы Кеңесі 1990 жылдың 24 ... ... ... ... Республикасының ең алғашқы Президенті етіп
сайлады. Қазақ Кеңестік Социалистік Республикасының Президенті ... ... ... ... 1991 жылы 1 ... ... ең алғашқы
бүкілхалықтық сайлау одан әрі орнықтыра түсті. Қазақ Кеңестік ... ... ... Республикасы болып өзгеруіне байланысты
Қазақстан Республикасы Жоғарғы Кеңесінің қаулысына сәйкес ... жылы 10 ... ... ... ... ... кірісті. Барлық қиындықтарға қарамастан, 1990 -1991 жылдары
еліміздің Тұңғыш Президенті ... ... іс ... ... негіздерін қалыптастырып, болашақ егемендігіміздің іргетасын
қалады. 1990 жылдың 25 қазанында "Қазақ ... ... ... ... қабылданды. Декларация елдің толық мемлекеттік
тәуелсіздігі жолындағы ... ... одан әрі ... ... жас мемлекеттің алғашқы негіз қалаушы заңнамалық актісі
болды. Оның үстіне, құжат мемлекеттік билікті заңнамалық, ... ... ... бөлу ... ... Осы ... Жоғарғы Кеңес заң
шығарушы биліктің айрықша артықшылығын алса, Президент ... ...... билікке, Жоғарғы Сот сот билігіне ... ... сол ... ... ... ... басқару
құрылымдарындағы реформаға бағытталған келесі қадамы да заңды еді. Осыған
байланысты 1990 жылдың 20 ... ... ... ... ... ... билік құрылымдарын жетілдіру мен басқару және Қазақ КСР
Конституциясына (Негізгі Заң) өзгерістер мен ... ... ... қол ... Жаңа заңға сәйкес Вице-президент, Премьер-Министр және
мемлекеттік кеңесшілер лауазымдары енгізіліп, Министрлер ... ... ... ... ... ... ... консультативті-кеңесші
орган – Республика Кеңесі пайда болды. ... ... ... ... қайта құрылып, олар Халық депутаттарының кеңесі деп
аталды. ... ... ... ... ... 16 ... ... Қазақ ССР-і Президентін сайлау туралы Заңға қол қойды. Нақ
осы күзде Қазақстан Магниткасының ... Н.Ә. ... ... ... сайлауда президенттікке кандидат етіп ... ... ... ... оған қол ... ... ... бас тартқан 1991 жылғы 21 қазан оқиғаларынан кейін ... ... ... ... ... көрініс қалыптасты. 1991 жылғы ... ... ... ... күрес нәтижелері
қорытындыланғаннан кейін Н.Ә. ... ... ... ... 98 пайызынан астамының қолдауын алып, ... ... ... ... болды. 
Мемлекет басшысының алғашқы аса ... ... бірі ... әзірленген "Қазақ Кеңестік Социалистік Республикасының
атауын өзгерту туралы" Қазақстан Республикасын әлемге ... ... ... жылғы 10 желтоқсанда қол қойылуы болып табылды.  Конституциялық ... ... ... ... ... бір ... және өзара
байланысын реттейтін және біршама өзіндік ... ... ... ... ... ... екі ... Парламентпен, Мемлекетпен және
Конституциялық кеңеспен іске ... Осы ... ... ... және ... қазақстандықтар, Коституцияда бекітілгедей
мемлекеті-мізде өмір ... ... ... ... ... басына түскен экономикалық және әлеуметтік дағдарысты еңсеру
үшін топтастыру ... ... ... халқының сенім мандатын алу,
бастаған реформаларды ... әрі ... ... үшін ... ... Президентін жалпыхалықтық сайлау өткізу жөнінде адал әрі батыл
саяси шешім қабылдады. 1991 жылғы 21 ... ... ... ... ... 11 ... республика басшылары жаңа
бірлестік — Тәуелсіз Мемлекеттер ... н ... ... ... ... декларациясына қол қойды. 
Тәуелсіз мемлекеттер достастығы тарихындағы аса жарқын құжаттардың бірі
"Қарапайым адамдарға ... ... он ... бағдарламасы мен Еуразия
одағының моделі болып табылады, ... ... Н.Ә. ... жан
азабы мен ақиқаты — өз елінің қарапайым адамдары және тарих пен ... орай бір ... ... екі ... қала ... бұрынғы КСРО
азаматтары жөніндегі қамқорлығы шоғырланып, ... ... Және де ... ... ... отырып, Н.Ә. Назарбаевтың адамдарға көмек беру
және олардың өмірін жеңілдету ... ... ... мен ... ... оң іс-ниет арналған жандардың жылыұшырай қабыл алғанын
есте сақтаған жөн. Бағдарламаның ТМД-да қабылдануы, ... ... ... ... ... алғыс хаттар осының куәсі болып
табылады. 
Елдің жаңа мемлекеттілігін құру Қазақстан тәуелсіздігі мен ... ... ... ... да ... ... ... жаңа мемлекеттік
нышандарға ие болу тарихи факті Мемлекет басшысы "Қазақстан Республикасының
Мемлекеттік ... ... ... ... Мемлекеттік
елтаңбасы туралы", "Қазақстан Республикасы Мемлекеттік гимнінің ... ... ... ... ... қол қойған 1992
жылғы 4 маусымда жүзеге асты. 1992 ... 6 ... ... ... ... ... ... - егемен Қазақстанның
жаңа рәмізі көкке ... ... Н.Ә. ... ... ... ... қалыптасуы мен дамуының стратегиясы"
(1992 жыл) атты хрестоматиялық кітабында ... ... ... тән ... ... заң ... және сот ... реформалау,
экономика мен әлеуметтік саланы түбегейлі реформалау үшін нормативтік ... ... ... ... іске асыру мақсатты түрде әрі
жоспарлы жүзеге асырылды. Елде құқықтық ... ... ... мен жаңа
заңдар базасын жасаудың басталар нүктесі 1993 жылғы 28 ... ... ... ... ... ... кезеңде республика басшылығықолға алған батыл саяси қадамдар "Ресей
синдромын" болдырмауға мүмкіндік берді. Қазақстанның ... және ... ... орталық мемлекеттік және жергілікті органдар
өкілеттіктерін бөлу, Халық депутаттары кеңесі ... ... ... көбесін сөгу — осының куәсі. 1993 жылғы 10 ... ... ... мен ... ... ... қосымша
өкілеттіктер беру туралы" Қазақстан Республикасының Заңы қабылданды. Алайда
бұл да, әлемнің тез ... ... ... ... ... ... жылғы 7 наурызда сайланған Қазақстанның түңғыш кәсіби парламенті жедел
даму үстіндегі ахуалға ... ... ... ... шықты. Дауыстарды
санау тұрғысында сайлау қорытындылары елдің Конституциялық сотының 1995
жылғы 10 наурыздағы шешімімен заңсыз деп ... ... 25 ... ... ... мен елдегі саяси және әлеуметтік жағдайдың терең
жарықшақтануына жол ... ... ... ... ... ... ... зерделеу мен есепке алу, сондай-ақ жан-жақты және
тең құқықты дамуы үшін 1994 жылы Мемлекет басшысының ... ... ... ...... ... ассамблеясы Қазақстан
Республикасы Президентінің өкілеттігін 2000 жылғы 1 желтоқсанға дейін
үзарту жөнінде ... ... ... қажеттілігі туралы қарар
қабылдап, аталған үсыныспен Мемлекет басшысына өтініш білдірді. 
Қалыптасқан ахуалды негізге ала отырып, сондай-ақ қоғамның жіктелуіне ... ... ... ... ... ... ел ... күллі
әлеуметтік топтарының пікірін ескере отырып, Мемлекет басшысы ... орай ... ... ... қабылдады. 
1995 жылғы 29 сәуірде өткізілген референдум қорытындысында
Қазақстан Республикасы Президент! ... ... ... жақтап
сайлаушылардың 95,46 пайызы дауыс берді және Н.Ә. Назарбаевтың реформашыл
жолын бүкіл халық ... ... ... ... ... Осы ... ... әдеттегіден әлдеқайда қауырт та ауқымды еді. Парламент
тараған кезде Мемлекет басшысы жауапкершілік жүгін ... ... өзі ... жаңа әрі ... ... база ... жолымен
экономиканы жандандыруға бағытталған 511 жарлық шығарды, оның 132-сінің заң
күші бар еді. Дәл осы ... ... ... үшін ... ... "Жер ... "Мүнай туралы", "Ұлттық банк туралы",
"Акциздер туралы", "Банкроттық туралы" және ... ... ... басшысының "Қазақстан Республикасындағы сайлау туралы", "Қазақстан
Республикасынын Президенті туралы", "Қазақстан Республикасының Парламенті
және оның ... ... ... ... ... ... ... референдум туралы", "Қазақстан
Республикасындағы шет ел ... ... ... ... ... туралы", "Қазақстан Республикасынын соттары ... ... ... ... ... ... "Қазақстан Республикасының ұлттық қауіпсіздік органдары ... ... ішкі ... ... ... және мемлекеттік
құрылыс мәселелеріне арналған көптеген ... да ... ... ... және ... үшін Қазақстан Республикасы
Президентінің басшылығымен және тікелей қатысуымен әзірленген ... ... ... ... ... ... ... аса
зор болды. 
Жаңа Конституцияны ... ... 1995 ... 30 ... ... ... ... 89 пайызы жақтап дауыс
берген) таңдаған жолдың дүрыстығын тағы да дәлелдеп берді. 
Президенттің Қазақстан Республикасының егемендігін ... ... ... ... мен ... ... ... қамтамасыз етудің
неғұрлым өткір мәселелері де шешімін тапты. 
Қазақстанның әлемдік аренаға ұмтылуы, бірінші кезекте, ... ... ... ... ... ... бергі кезеңде Қазақстан Республикасының Президенті іс жүзінде
әлемнің барлық іргелі елдеріне 138 мемлекеттік, ресми және жүмыс ... ... ... мен ... ҚХР мен ... ... Италия
мен Испанияға, Швейцария мен Австрияға бірнеше мәрте сапарлар жасалды.
Австралияға, ... Сауд ... және ... да араб ... ... ... Арабиясында исламның екі қасиетті орынының
сақтаушысы король ... ... мен ... ... екі ұлы ... орыны
— Мүхаммед пайгамбардың кесенесі мен мешітіне бірегей ... ету ... ... ... Н.Ә. Назарбаев пен римдік-католиктік
шіркеудің басшысы папа Иоанн Павел ІІ-нің екі рет кездесуі ... ... ... ... ... мен үкіметтер басшылары
- 102 рет, 320-дан астам үкіметтік және парламенттік делегация, ... ... ... ЕК, ... ДСҰ, ... ЭЫҰ ... басқа да дүниежүзілік
халықаралық институттардың мүшелері сапармен болды. Президент шетелдердің
елшілері және дипломаттарымен 104 ... ... ... тіркелген
дипломатиялық корпустардың өкілдерімен жүздесіп отыру дәстүрге айналды. 
Қазіргі уақытта Қазақстан Республикасы әлемнің ... ... ... ... ... қатынас орнатты, БҰҰ-ның және
оның құрылымдарының толық құқықты әрі белсенді мүшесі болып ... ... Н.Ә. ... ... ... және
НАТО-СЕАП-тың мерейтойлары, БҰҰ Бас Ассамблеясының арнайы ... ... ... ... ... және Стамбулдағы тарихи
кеңестері, Екінші Дүниежүзілік соғыстың аяқталғанына 50 жыл ... ... ... мен ... тойланған мерекелер тәрізді ... ірі ... ... ... ... Хельсинкидегі кеңесінде күн тәртібіне қойылған
Азиядағы өзара іс-қимыл және сенім шаралары жоніндегі кеңесті шақыру туралы
идеяларын іске ... ... ... жоспарлы түрде жүзегеасуда [25,б18].
Әлемдік саясатта Қазақстан жария ... ... ... көп ... ... нәтижелерін беруде. Бүл түрғыда Америка Құрама Штаттарымен
стратегиялық және демократиялық ... ... ... туралы келісімдерге, "Шанхай бестігі" жобасы ... ... ... сенім шаралары туралы келісімге, Ресеймен,
Өзбекстанмен, Қырғызстанмен, ... ... ... қол ... орын алады. Қазақстан Республикасының ҚХР-мен ... ... ... және Қырғызстанмен шекараны белгілеу туралы мәселені
шешу ... ... ... ... ... саясат жүргізе ... ... ... ... ... ... қақтығыстарды
тоқтатуды жақтап үн қосты; "Бейбітшілік жолындагы серіктестік" қозғалысының
халықаралық бітімгершілік акцияларына атсалысуда.  Ядролық қару-жарақтан өз
еркімен бас тартқан ... ... ... ... ... елдерін,
атап айтқанда, Үндістан мен Пәкістанды ядролықсынақ өткізуден және ... ... бас ... шақырды. Әзірленген ұлттық қауіпсіздік
стратегиясы мен Қазақстанның әскери доктринасы ... ... ... ... дамытуға, халықаралық проблемаларды ... ... сес ... және күш ... ... бас ... бейбітшілік сүйгіш жолдың жарқын куәсі.
Мемлекет басшысының сыртқы саяси қызметі Қазақстанның ... ... ... байланыстарын дамыту мәселелерін
шешумен тығыз сабақтасып жатыр. Экономикалық ынтымақтастық туралы шарттарға
іс жүзінде Шығыс және Батыс ... ... ... ... Шығыс
елдерімен, Үндіқытаймен, Корей ... ... ... және
Пәкістанмен қол қойылды.
Экономикалық ынтымақтастық үйымы шеңберінде көрсетілген елдермен
ынтымақтастық табысты жүзеге ... ... мен ... ... әрі үзақ ... ... дамуда, Балтық және Қара теңіз
жағалауы елдерімен байланыс жолға қойылды.
Қазақстанда іргелі ... ... ... болуы — Мемлекет
басшысынын елге шетелдік ... ... ... ... ... ... жетекшісінің Давостағы дүниежүзілік экономикалық
форумның, Кранс-Монтана мен ... ... ... ... ... да осыған бағытталған. 
Қазақстанның Еуропалық қоғамдастық, Халықаралық валюта коры, ... ... ... қүру және даму ... ... банк және ... ... әлемдік қаржылық-экономикалық институттармен ынтымақтастығы
нығайып келеді. Н.Ә. Назарбаевтың шет ... ... ... қүрылған жеткілікті нормативтік-құқықтық база негізінде ... ... ... ... ауған әлемдік бизнес-элитаның
өкілдерімен көптеген кездесулер өткізілді. 
Қазақстанда Алматы инвестициялық саммиті және кәсіпкерлер форумы өткізілді;
Қазақстан ... ... ... Шетелдік инвесторлар кеңесі
табысты жүмыс ... ... ... ... 1996 ... ... жөніндегі мемлекеттік комитет қүрылды, ал 1997 жылғы ақпанда
Қазақстан Президенті "Тікелей ... ... ... ... қол ... ... өрістеуі Қазақстан экономикасын жандандырды.
Ахуалды дамытуда Мемлекет басшысы ... ... ... ... ... және орта ... ынталандыруға, әйелдерді
бизнеске тартуға бағытталған шаралар қабылдады. 
Елдегі кәсіпкерлікті дамытуға Мемлекет басшысының ... ... ... ... ... және оны ... ... шаралар
туралы", "Кәсіпкерлік қызмет бостандыгына мемлекеттік кепілдіктерді іске
асыру ... ... ... ... ... ... Жарлығына толықтырулар енгізу ... ... ... ... ... мен ... басымдықтары мен
аймақтық бағдарламалары туралы" жарлықтары серпін берді. 
Мемлекет ... ... ... ... ... ... туралы заң, экономикалық қылмыстармен және ... ... ... ... ... үлкен маңызға ие. 
Мемлекеттік басқарушылық құрылымдары жоспарлы түрде жетілуде. ... ... және ... жүмыс істеп түрғандары оңтайландырылды,
бүрынғы КСРО-ның тарихындағы соңғы да ең ауыр экономикалык ... ... ... ... ... орталықтандырылған
жүйесі бөлшектелді. 
Нарықтық экономиканың тетіктерін өмірге енгізу және ... ... ... ... ... мәселелері шешілді, мемлекеттік
басқару органдарының саны азайды және шенеуніктік аппарат ... ... ... ... ... ... — Ішкі істер министр л ігін, ҰҚК-ін, тергеу, алдын ала тексеру
жүргізу және сот органдарын, тәуелсіз Қазақстанның ... сын ... ... ... ... ... түрде біріктірілуі
шенеуніктер қатарын едәуір қысқартты. Салық салу және ... ... ... ... ... ... ... және қайта қүрылды.
Зейнетақымен қамтамасыз ету реформасы жүргізілді, ... ... ... сақтандыру қорлары құрылды. 
Он жыл ... ... ... басымдықтары іске ... ... ... ... ... алу ... жүзеге асырылды; түтыну нарығы толықты; әлеуметтік нарықтық
экономика қалыптасты; меншіктің барлық нысанындағы ... ... ... база ... ... ... ... Қазақстан аумағы жонінен әлемдегі
тоғызыншы мемлекет болды әрі ... ... ... ... өте ауыр жағдайларында басталған ... ел ... ... ... ... жоқ. ... 2000 пайызға жеткен, экономикалық байланыстар үзілген және қолма-
қол ақша қаражаттарының зәрулігі ... ... ... ахуалға
қарамастан, Қазақстан, Ресей секілді, қоғамды және экономиканы ... ... ... ... ... ... республикаларды басып
озды. Тәуелсіз Қазақстанның өзіндік ... және ... ... ... ... ... және стратегиялық факторлардың бірі дер
кезінде әзірленген үлттық валюта — теңгенің ... ... ол ... ... ... болған валюталардың ең жақсыларының және
түрақтыларының бірі деп мойындалды. 
Тәуелсіз мемлекеттің ... ... ... ... ... ... жүйесін жүмыс істейтін жағдайға келтіруге, ... ... ... ... ... ықпал
етті. Қазақстан қазіргі уақытта бұрынғы кеңестік экономикалық және ... ... ... ... ... жеңіп шықты. Елдегі
макроэкономикалық ахуал түрақтанды, ... ... ... және отандық тауар өндірушілерді дамыту мен қолдау бағыты іске
асырылуда. Республикада құрылған нормативтік-құқықтық база ... ... ... етті әрі қоғамды жаңа ... ... ... ... ... мойындауға негізделген, мемлекеттің араласуынан
азат еркін нарықтық экономикаға бұруға мүмкіндік туғызды. Қазақстан ... ... ... ... мәселені шешті әрі ... ... қол ... ... ... азаматтардың
дүниетанымында терең өзгеріс болды, өндірістің социалистік ... ... ... әдістеріне өтумен байланысты экономиикалық
құрылыс өзгерді. 
Мемлекетте жаңа құрылыстың қалыптасуының маңызды көрсеткіші ... және ... ... өсуі ... ... халқының саны салыстырмалы
түрде көп емес ... ... ... 0,2 пайызы), Қазақстанда, бір
ғана онжылдық ... ... және орта ... 200 ... ... пайда болды, 250 мыңнан ... адам ... ... ... ал аграрлық секторда 1,3 миллиондай фермерлер мен
кооператорлар еңбек етеді, ал ел ... мен ауыл ... ... ... 8 миллиард АҚШ долларын қүрады.Мемлекет
тарихында, бірінші Президенттің ... және жеке ... ... Ақмолаға көшіру сияқты орасан зор ... ... ... ... ... рет өз ... ел ... геосаяси және
экономикалык орналасу басымдықтарын айқындады, бүл тарихи шешім Президент
Н.Ә. Назарбаевтың ... мен ... ... ... жүзеге
асырылды. Жаңарған және тәуелсіз Қазақстанның рәмізді бейнесі деп әділ
аталған, ... ... қала ... ... ... ... нақ жүрегінде бой
көтерді; іс жүзінде Қазақстанның барлық аймақтарындағы индустрияның дамушы
салаларының өсуіне қуатты серпін берілді. Екі ... ... ... ... ... ару қалаға айналды. Мемлекеттік басқарудың орталық
органдарын бүрын болып көрмеген мерзім мен ... жаца ... ... атын ... деп ... ... қайта атау — ЮНЕСКО-нын "Қалалар
бейбітшілік үшін" медалімен марапатталған жаңа әкімшілік, ... ... ... ... ... — атқарылған істің айшықты айғағы. 
Астана қаласының тәуелсіз Қазакстанның жаңа елордасы ретіндегі түсаукесері
ұйымдастырылуы мен ... ... ... аса ... дәрежеде өтті.
Қазақстан Республикасының меймандары мен ел азаматтары ... ... ... ... ... ... барлық азаматтары
мақтанышқа, қазақстандық патриотизмнің терең де ... ... ... ... ... ... және ... мен
қоғамды реформалаудың екінші кезеңі халықтың көңіл-күйіне түрақты назар
аудармай жүзеге аспайтын еді, ... - 2030" үзақ ... ... іс-әрекеттің дүрыстығы және таңдалған бағытты
қолдауды дәлелдеп ... ... ... ... 1999 ... 10 ... ... Қазақстандағы бірінші
баламалы президенттік сайлау болды. Республика аймақтарындағы көптеген іс-
шаралар мен ... ... және ... ... ... ... көптеген елдеріндегі мемлекеттік, ресми және жүмыс
сапарларымен кезектесіп отырды. Бірінші балама сайлау ... ... ... мен ... Республикасы Президентін сайлауға арналған қала
жұртшылығының митингісі мемлекет басшысының реформаторлық бағытын ... ... ... болды. 
Шет елдердің ресми делегациялары, Үкімет мүшелері, ... ... ... ... елде ... өкілдіктердіц басшылары, ғалымдар, мәдениет және өнер
қайраткерлері қатысқан Қазақстан Президентін ... ... кең ... ... ... Азия ... түңғыш рет Қазақстанда
елдің сайлау жүйесінің жетілуіне қозғау болған баламалы президенттік ... ... ... ... ... кандидаттарды партиялық
тізім бойынша да ұсынған парламенттік сайлау да өз ... ... ... ... ... мен ... өсуі мен дамуының
айғағы, бүкіл Орталық Азия аймағындақоғамньщ демократиялық ... мен ... ... ... ... ... сайлауы кезінде
Қазақстанның 9 саяси партиясының кандидаттары тіркелді. Қазіргі уақытта
республикада 2500-ден астам ... емес ... ... ... 2700 діни ... қызмет істеуде. Президенттік басқару
нысанындағы ... ... жаңа ... ... ... ... әрі тарихи қысқа кезеңде жүзеге асырылды. Бір ... ... ... ... ... ... толык босады және
жаңа мемлекеттілік қүрды. Бүл - ... ... ... ... оны қалпына келтіруді армандаған қазақ халқының ... ... ... мерт ... ... ... күшті президенттік басқару нысанындағы мемлекет ретінде
қалыптасуы және Президент Н.Ә. ... ... ... ... ... ... қызметі тоталитаризмнің зиянды мүрасын
толығымен ... ... ... Елде сөз бен баспасөз бостандығы, діни
наным еркіндігі секілді демократиялық қүндылықтар ... және ... ... ... ... үшін тең қүқылы даму қамтамасыз етілді.
Республикада ресми бүқаралық ... ... ... жеке газеттер мен
журналдар шығарылады, телерадиостудиялар мен ... ... ... ... 11 ... ... 86 телерадиокомпания мен студия жұмыс
істейді, 314 газет пен 79 журнал казак, орыс және ... ... ... жарық көреді.
Қазақстандағы президенттік институттың бастауы ... ... ... ... ... ... КСРО-дағы аса терең дағдарыс кезеңіне
сәйкес келді. Ол экономика ... аса ... ... ... ... диспропорциясынан айқын көрінген дәстүрлі ... ... ... ... ... тұрғындардың өмір
сүру деңгейінің күрт төмендеуіне, әлеуметтік ... ... ... ҚР ... ... ... Республикасы Президентінің құқықтық мәртебесі ең алдымен
Қазақстан Республикасының Конституциясымен, 1995 ... 25 ... ... ... ... ... заңмен, 1996
жылдың 06 мамырында енгізілген өзгертулерімен толықтыруларымен, ... ... ... ... ету ... ... ... ІІІ бөлімі Президенттің құқықтық
мәртебесін бекітеді. Президент ең алдымен ... ... және оныі ... лауазымды тұлғасы. Мемлекет басшысы ретінде Президент ішкі ... ... ... ... ... ел ... ... қатынастарда мемлекет атынан өкілдік ететін ең жоғарғы
лауазымыд ... ... ... Конституцияға сәйкес Президеттің ... ... қол ... ... Президенті мемлекеттік биліктің
нышаны, халық пен ... ... ... ... және ... құқықтарымен бостандықтарының кепілі.
Қазақстан Республикасы Президентінің міндетіне Конституция
мемлекеттік биліктің барлық үш ... ... ... істеуін және қкімет
органдарының халық алдындағы жуапкершілігін қамтамасыз етуді енгізеді (40-
б, ... ... ... ... шектеуші
кепілдіктер жүйесі елгіленеді. Біріншіден, Қазақстан Республикасының
Президентін конституциялық ... ... ... бірдей, тең және төте
сайлау құқығы негізінде Республиканың кәмілетке толған азаматтары ... беру ... бес жыл ... ... (41-б, 1-т). Екіншіден, бір
адам қатарынан екі реттен артық Республика Прзиденті болып сайлана ... 5-т). ... ... ... ... ... ... кетірудің конституциялық механизмі қарастырылған (47-б, 2-т).
Төртіншіден, Президенттің нормативтік құқықтық актілерін ... ... деп ... ... ... ... ... Конституция белгілі бір ... Ең ... ... ... ... ... ... әрі
Қазақстанда кемінде он бес жыл тұратын Республика азаматы ғана Президент
болып сайлана алады. ... үшін жас ... ... белгіленген – ол
қырық жасқа толған болуы керек. Сонымен қатар ол ... ... ... ... тиіс (41-б, 2-т).
Президенттің кезекті сайлауы ... ... ... жксенбісінде өткізіледі.
Қазақстан Республикасы Президентінің тұрғылықты ... ... ... ... ...... ... болып
табылады. Сонымен бірге Президенттің Алматы қаласында да резиденциясы бар.
Президент ресми тұратын ... ... ... ... туы көтеріледі. Президенттік биліктің рәміздеріне, айырым
белгілеріне – Қазақстан Республикасы ... ... ... белгісі
мен байрағы болып табылады. Сонымен бірге Республика Президенті лауазымы
бойынша «Алтын ... ... иесі ... ... ... ... мерзіміне байланысты
бірқатар шектеулер көзделген. 43-бапқа сәйкес Президенттің ... ... ... өзге де ақы ... ... ... және ... айналысуға құқығы жоқ. Өз өкілеттігін жүзеге асыру кезеңінде
саяси тұрақтылықты сақтау ... ... ... ... ... ... ... жағдайларда тоқтатылады
а) Жаңадан сайланған Республика Президенті қызметіне кіріскен сәттен
бастап;
ә) Президентті қызметінен мерзімінен бұрын ... ... ... ... жағдайда;
в) Президн қайтыс болған жағдайда.
Президент өз міндеттерін атқара алмайтын барлық ... ... ... Сенатының Төрағасы, Мәжіліс Төрағасы не Республиканың
Премьер-Министрі ауыстырады. ... ... ... ... ... ... тұлғалар:
- Республика Парламентінтаратып жіберуге;
- Республика Үкіметінің өкілеттігін тоқтатуға;
Президенттің Конституциялық құқықтық мәртебесі 2000 жылдың 20
маусымындағы ... ... ... ... туралы»
Конституциялық заңы одан әрі ... ... заң ... ... Президентінің өз қызметін тоқтатқаннан кейінгі
алатын құзыреттері мен кепілдіктерін анықтайды. ... ... ... ... ... ... қабылдануы Тұңғыш
Президенттің Қазақстан ме млекеттілігін қалыптастыру мен дамытудағы айрықша
тарихи ... ... ... ... ... ... ішкі және ... саясатын анықтаудағы сабақтастық мәселелері
қамтамасыз етілген.
Конституциялық заңның 1-бабына сәйкес Қазақстан ... ... өмір бойы ... ... ... ... ... адамдарға мемлекеттік құрылыстың, елдің ішкі және сыртқы ... ... аса ... ... ... бастамалар жасауға
хақылы. Тұңғыш Президенттің Қазақстан Республикасының Парламенті ... ... ... Үкіметінің отырыстарында ел үшін аса
маңызды мәселелерді талқылау кезінде сөз сөйлеу құқығы бар. Сонымен ... ... ... Ассамблеясын басқару, Қазақстан Республикасы
Конституциялық Кеңесінің, Қауіпсіздік Кеңесінің құрамына кіру ... ... ... туралы Конституциялық
заңның ... ... ... ... Президентіне ешкімнің
тиіспеушілігіне кепілдік берілген.
Қазақстан Республикасы Конституциясында Президентке оның ... ... ... ... кең ауқымды өкілеттіктер шеңбері
белгіленген.
Қазақстан Республикасының Президенті мемлекет ... ... ішкі және ... ... негізгі бағыттарын айқындайды.
Осыған байланысты Президент жыл сайын ... ... ... ... ... ... сипатталып, ішкі және сыртқы саясаттың стратегиялық
бағыттары тұжырымдалады. ... ... ... сипатқа ие және
Парламенттің, Үкіметтің, мемлекеттік биліктің және ... ... ... ... табады. Мемлекет басшысы ретінде ... ... ... ... ... ... ... өкілеттіктері.
Президент атқаркшы билікті құру бойынша өте ауқымды өкілеттіктерге ие.
Бұл ең алдымен ... ... ... ... және ... ... келісімімен Республиканың Премьер-Министрін
қызметке тағайындайды және оның ... ... ... ... Өз ... ... Үкіметтің өкілеттігін тоқтату, ... мен ... кез ... ... ... ... ... мәселені
шеше алады.
Президент аса маңызды мәселелер бойынша Үкімет отырыстарына төрағалық
етеді. Президент үкімет актілерінің күшін жоюға не ... ... ... ... ... ... ... Президенті туралы
Конституциялық Заңның 10-бабына сәйкес»).
ә) Заң шығарушылық ... ... заң ... ... ... де өте ауқымды.
Жалпы Президентті заң шығарушы органдарға жатқызуға ... айта ... ... жүйе құруға Президен барынша ықпал ете алады. Конституция
мен көзделген жағдайларда Республика ... ... ... ... ... ... ... бір жыл мерзімге дейін заң
шығарушылық өкілеттігін беруі мүмкін (53-бап, 3-тармақ). Конституцияның 61-
бабының ... ... заң ... шұғылдығы туралы Президент талабын
орындамаған жағдайда Президенттің заң күші бар жарлық шығаруға ... ... ... пайдалануға тікелей де, оған заң жобасын Парламент
мәжілісінетенгізу туралы тапсыра отырып Үкімет ... да ... ете ... ең алдымен Қазақстан Республикасы Конституциясына өзгертулер
мен толықтырулар енгізуге бастамашы ... ... 1- ... ... ... жария етеді, сондай-ақ заң жобаларын ҚР Парламентінде
қараудың басымдығын белгілейді.
Президент кейінге қалдырушылық ветосы құқығына ие бола ... ... ... ... ... ... ... қол қоюға және жария
етуге ұсынған заңды қайтарып беруге хақылы. Преидент он бес күн ... не оның ... ... қайтадан талқылап, дауысқа салу үшін
қайтарады. Президенттің кейңнге қалдырушылық ветосы егер Парламентте әрбір
Палата ... ... ... ... ... ... қабылдаған
шешімді жақтап дауыс берсе алынады. Бұл жағдайда Президент жеті күн ішінде
Парламент ұсынған заңға қол қояды.
б) Парламентке ... ... заң ... ... ... ... ... бірқатар өкілеттіктері бар.
Республика Президенті:
- Парламентке кезекті және кезектен тыс сайлау тағайындайды;
- Сенаттың өкілеттік мерзіміне Сенаттың он бес ... ... ... ... ... шақырады;
- Парламент депутаттарының Қазақстан халқына беретін антын қабылдайды;
- Парламент Сенатының төрағасы лауазымына кандидатура ұсынады;
- Парламент ... ... және ... ... ... ... ... құқығы бар;
- Парламент сессиясы кезінде өзінің қлауымен ... ... ... ... ... ... ... санының кем дегенде
үштен бірі қолдаған кезде Палатаның кезектен тыс бірлескен отырысын ... ... ... көрсетілген заңдарды он бес жұмыс күн ... ... ... ... қайтарады немесе қайта талқылау мен дауыс беру
үшін оның жеке мақалаларын ... ... ... ... ... мен ... жобаны қарастыруға құқығы бар;
- Сенат немесе Мәжіліспен қабылданған заңның өздері тарапынан
орындалмаған ... ... ... ... ... туралы
Парламенттің Сенаты немесе Мәжілісіне ұсыныс түсіре алады. т.б.
в) Сыртқы саясатқа және қорғаныс саласына қатысты өкілеттігі
Қазақстан Республикасының Президенті мемлекет ... ... ... және ... саласында бірқатар құқықтармен міндеттерге ие. Сыртқы
саясаттың негізгі ... ... ... отырып Президент мынадай
өкілеттіктерге ие ... ... ... және ҚР ... шарттарына қол қояды;
- республика жасасқан халықаралық шарттарды ... ... ... ... ... ... грамоталарына қол қояды;
- ҚР дипломатиялық өкілдіктерінің басшыларын ... және ... ... ... ... ... жатпайтын халықаралық шарттардың күшін
тоқтата тұру туралы шешім қабылдайды;
- сенім грамоталары мен кері шақырып алу грамоталарын қабылдайды.
Республика Қарулы Күштерінің ... Бас ... ... ... жоғарғы қолбасшылық құрамын тағайындайды және қызметтен босатады.
Мемлекет басшысы ... ҚР ... ... ... ... ... ... жасалған не оның қауіпсіздігіне
сырттан тікелей қатер төнген ретте Республиканың бүкіл аумағында немесе
оның ... ... ... ... ... ішінара немесе жалпы
мобилизация жариялауға ... бар. Бұл ... ол ... ... дереу хабарлауға тиіс.
Президент Парламент Палаталарының бірлескен отырысының қарауына
Республика Қарулы Күштерін бейбітшілік пен ... ... ... ... ... үшін пайдалану туралы ұсыныс енгізе
алады. Президент Республикалық ұланды жасақтайды және ... ... ... ... ... ... қызметке шақыру және
мерзімді әскери қызметтің қызметшілерін запасқа шығару ... ... ... және ... ... ... ... Президенті сот билігін құруға қатысады, ол
мынадай өкілеттіктермен негізделеді:
- Жоғарғы Сот ... ... ... ала отырып, Республика
Жоғарғы Сотының Төрағасын, Жоғарғы Сот алқасының төрағалары мен судьяларын
сайлау және ... ... үшін ... ... ... ... Сот ... кепілдемесі бойыша облыстық және оларға
теңестірілген соттардың төрағаларын, облыстық және ... ... ... ... мен ... қызметке тағайындайды.
- Әділет министрінің Әділет біліктілік алқасының кепілдемесіне
негізделген ... ... ... ... да ... төрағалары мен
судьяларын тағайындайды.
Сонымен қатар Президент Жоғары Сот Кеңесін ... оның ... ол өз ... ... копусын құруға тікелей ықпал етеді.
Мемлекет басшысы ретінде Президент ... ... ... ... ... азаматтарға кешірім жасау туралы мәселелерді шешеді.
Президенттің республикалық референдумға қатысты ... ... ... ... ... ... ... кейінге қалдыру туралы;
- конституцияға өзгертулер мен толықтырулар енгізу мәселесі бойынша
референдум өткізу туралы мәселелерді шешеді.
Референдумға шығарылатын мәселелердің ... оның ... ... Конституциялық Кеңеске де қатысты өкілеттіктері бар:
- оның төрағасы мен екі мүшесін қызметке тағайындайды;
- Конституциялық Кеңеске жүгінуге және Конституциялық ... ... ... құқығы бар.
Қазақстан Республиксының Президенті өз өкілеттіктерін жүзеге ... ... ... қызметті жүзеге асырады.
ҚР Президенті ҚР Конституциясы 53-бабының 3-тармағына сәйкес заңдар,
сондай-ақ 61-баптың 2-тармағына сәйкес заң күші бар жарлықтар шығара ... ... ... заңға қарасты сипаты бар жарлықтар мен өкімдер
шығарады. Жарлықтар мен ... ҚР ... ... ... үшін ... ... ... Конституциясы және заңдары
негізінде және соларды орындау үшін шығарылады. Президент ... ... акт күші ... ... ... ... ... Президенттің конституциялық өкілеттіктерін жүзеге асыру;
- Мемлекеттік биліктің барлық тармақтарының келісімді жұмыс ... ету ... ... ... ... және ... да мемлекеттік органдардың заңдық
құзыретіне кірмейтін мәселелерді ... ... ... ... ҚР экономикалыө және әлеуметтік, саяси дамуының стратегиялық мәселелрі
бойынша ... ... ... ... ... және жеке ... шешу мақсатында шығарылады.
Актілерді шығарған кезде Республика Президенті констрасигнатура
институтының ... ... ... ... Президенті қол
қоятын Парламент актілері, тиісінше осы ... ... үшін ... ... ... әр ... Төрағаларының Премьер-
Министрдің алдын ала қолдары қойылып тиянақталады.
Президенттің нормативтік сипатағы актілері, егер Президент ... ... ... ... ... ... он күн өткеннен кейін
Республиканың бүкіл аумағында бір мезгілде күшіне енгізілді.
2. Президентті таңдаудың тәртібі және оны ... ... ... Конституциясына (40б.) Қазақстан
Республикасының Президенті — мемлекеттің ... ... ішкі ... ... негізгі бағыттарын айқындайтын, ... ... ... ... ... өкілдік ететін ең жоғары
лауазымды тұлға. Республиканың Президенті — ... пен ... ... ... ... адам және ... құқықтары мен
бостандықтарының нышаны әрі кепілі. Республика ... ... ... тармағының келісіп жұмыс істеуін және өкімет органдарының
халық алдындағы жауапкершілігін ... ... ... ... Президентін конституциялық заңға сәйкес
жалпыға бірдей, тең және төте сайлау ... ... ... ... ... жасырын дауыс беру арқылы бес жыл ... ... ... ... ... ... ... қырық жасқа толған, мемлекеттік тілді ... ... ... ... ... жыл бойы ... Республика азаматы сайлана алады.
Республика Президентінің кезекті сайлауы желтоқсанның бірінші
жексенбісінде өткізіледі және ... ... ... ... ... ... тұспа-тұс келмеуге тиіс.
Президенттің кезектен тыс сайлауы Республика Президентінің шешімімен
тағайындалады және ... ... ... ... пен мерзімде
өткізіледі .
Дауыс беруге қатысқан сайлаушылардың елу процентінен астамының дауысын
алған кандидат сайланды деп ... Егер ... ... ... ... ала алмаса, қайтадан дауысқа салынады, оған көп
дауыс алған екі ... ... ... ... ... ... ... алған кандидат сайланды деп есептеледі9.
Қазақстан Республикасының Президенті 42 ... ... ... ... «Қазақстан халқына адал қызмет етуге, Қазақстан
Республикасының Конституциясы мен ... ... ... ... мен ... ... беруге, Қазақстан Республикасы
Президентінің өзіме жүктелген мәртебелі міндетін адал атқаруға салтанатты
түрде ант ... деп ... ант ... ... ... ... беру қаңтардың екінші сәрсенбісінде салтанатты жағдайда Парламент
депутаттарының, Конституциялық Кеңес ... ... Сот ... ... ... Президенттерінің бәрінің қатысуымен
өткізіледі. ... ... ... ... ... ... қабылдаған адам Республика
Президентінің өкілеттігін қабылдаған күнінен бастап бір ай ішінде ... ... ... ... сайланған Республика
Президенті қызметіне кіріскен кезден бастап, сондай-ақ Президент ... ... ... ... ... ... болған жағдайда
тоқтатылады. Республиканың бұрынғы Президенттерінің ... ... ... Қазақстан Республикасының экс-Президенті деген
атағы болады.
Бір адам қатарынан екі реттен артық Республика Президенті ... ... ... ... Республикасының Тұңғыш Президентіне
қолданылмайды.
  ... ... ... ... ... ... ... асыруға қабілетсіздігі дендеген жағдайда қызметінен
мерзімінен бұрын босатылуы мүмкін (Қазақстан ... ... б.). Бұл ... ... ... ... тең санынан және
медицинаның тиісті салаларының мамандарынан тұратын ... ... ... ... туралы шешім Парламент Палаталарының бірлескен
отырысында ... ... ... ... ... ... ... Кеңес қорытындысы негізінде
әр Палата депутаттары жалпы санының кемінде төрттен үшінің ... ... ... ... ... ... іс-
әрекеті үшін тек қана мемлекетке опасыздық ... ... ... ... бұл үшін ... оны ... кетіруі мүмкін. Айып тағу және оны
тексеру туралы шешім Мәжіліс депутаттарының кемінде үштен бірінің бастамасы
бойынша депутаттардың ... ... ... қабылдануы мүмкін.
Тағылған айыпты тексеруді Сенат ұйымдастырады және оның ... ... ... ... ... ... Парламент Палаталары бірлескен
отырысының қарауына беріледі. Бұл мәселе бойынша түпкілікті шешім айып
тағудың ... ... ... Сот қорытындысы және ... ... ... ... Конституциялық Кеңестің
қорытындысы болған ... ... ... ... ... ... ... көпшілік даусымен Парламент Палаталарының бірлескен
отырысында қабылданады. Айып ... ... ... екі ... шешім қабылдамау Республика Президентіне қарсы тағылған айыптың
күші жойылған деп тануға әкеп соғады. Республиканың Президентіне мемлекетке
опасыздық жасады деп ... ... ... оның қай ... ... қаралуына себепші болған Мәжіліс ... ... ... ... әкеп ... Президентін қызметінен кетіру туралы мәселе ол Республика
Парламентінің ... ... ... ... ... ... ... мәселе қарап жатқан кезде қозғалмайды13
Қазақстан Республикасының Президенті қызметінен мерзімінен бұрын босаған
немесе кетірілген, ... ... ... ... ... өкілеттігі қалған мерзімге Парламент Сенатының Төрағасына
көшеді; Сенат Төрағасының ... ... ... ... ... ретте ол Парламент Мәжілісінің ... ... ... ... ... өкілеттігін қабылдауы мүмкін болмаған ретте
ол Республиканың Премьер-Министріне көшеді. ... ... ... ... ... ... ... Төрағасының, Мәжіліс
Төрағасының немесе ... ... ... Бұл жағдайда
бос тұрған мемлекеттік ... ... ... ... жүзеге асырылады.
Қазақстан Республикасы Коституциясының 48 бабының 1-тармағында көзделген
негіздерде және тәртіппен Қазақстан Республикасы Президентінің өкілеттігін
өзіне ... ... ... ... Конституциясына
өзгерістер мен толықтырулар туралы бастамашылық жасауға құқығы жоқ .
2.4 Президент Әкімшілігі және басқа органдар
Қазақстан Республикасы ... ... ... ... ... оған ... ... және есеп
беретін мемлекеттік орган болып табылады. Әкімшілік пен оның ... ... ... ... ... заңдарын, Қазақстан
Республикасы  Президентінің актілерін, осы ... ... өзге ... ... ... басшылыққа алады. Әкімшілік мемлекеттік
мекеменің ұйымдық-құқықтық ... ... ... болып табылады,
Қазақстан Республикасының ... ... ... тілде өзінің атауы
жазылған мөрі мен мөртабандары, белгіленген үлгідегі бланкілері, сондай-ақ
банктерде шоттары, соның ... ... ... ... Әкімшіліктің
құрылымы мен штат санын ... ... ... ... республикалық бюджеттен жүзеге асырылады. 
Президент Әкімшіліктің  миссиясы Президенттің ... ... ... ... ... ... ... ету болып табылады.
Президент әкімшілігінің негізгі міндеттері:
1) Президенттің мына салалардағы:
- сыртқы ... ... және ішкі ... өзге де ... ... қабілеттілігі мен мемлекеттің қауіпсіздігі;
- құқықтық саясат, заңдылық пен құқық тәртібі;
- кадр саясаты;
- Қазақстан Республикасы Парламентіне ... ... ... ... және орталық атқарушы органдарға
қатысты;
- Қазақстан ... ... ... ... ... мен ... ... Қазақстан Республикасы Орталық сайлау комиссиясына қатысты;
- жергілікті өкілді және атқарушы органдарға, ... ... бар ... мен ... ... ... және ... саясат
саласында;
өзіне тікелей бағынатын және есеп беретін мемлекеттік органдарға қатысты;
2) Қазақстан ... ... ... ... ... ... Сот Кеңесінің және Президент жанындағы
консультативтік-кеңесші ... ... ... ... ... ... ... белгіленген және (немесе)
Президент айқындайтын  өзге де ... ... ... Президенттің сыртқы саясат саласындағы өкілеттіктерін іске ... ету үшін ... ... ... ... ... даму процестеріне, сондай-ақ ... ... ... ... ... мен ... жасауды, Президентке
оның сыртқы саясаттағы өкілеттіктерін іске ... ... ... ... ... ... ... халықаралық іс-шаралардың мазмұндық бөлігін
ұйымдастыруды жүзеге ... ... шет ... ... ... және ... тұлғаларымен, шетелдің саяси және қоғам қайраткерлерімен,
халықаралық және шетелдік ұйымдармен өзара   іс-қимылын қамтамасыз ... ... ... саясаттың негізгі бағыттары,  шетел мемлекеттерімен саяси
және экономикалық ынтымақтастықты жетілдіру және шетелдерде ... ... ... ... халықаралық ұйымдардың шешімдерін іске асыру;
- Қазақстан Республикасының халықаралық шарттарын жасасу, олардың
қолданысын тоқтата тұру және ... ... ... ... ... ... және ішкі ... өзге де
бағыттары саласындағы өкілеттіктерін іске асыруды ... ету ... ... ... ... ... әлеуметтік-экономикалық және өзге де ішкі сасясатын, оның
ішінде  мемлекеттік жастар және ақпарат саясатын, ... ... ... ... ... ... тіл саясаты мен спорт саласындағы
саясатты, қазақстандық ... ... ... ... ... ұсыныстар енгізеді;
елдегі ішкі саяси тұрақтылықты, оның ішінде ұлтаралық және конфессияаралық
қатынастар мәселелерінде қамтамасыз ... ... ... және ... ... дамуы
процестеріне мониторинг, талдау және болжам жасау процестерін ... ... ... ... өзара іс-қимылды қамтамасыз етеді.
12. Президенттің мемлекеттің қорғаныс қабілеттілігі мен қауіпсіздігі
саласындағы ... іске ... ... ету үшін ... ... ... Президентке елдің әскери саясатының, мемлекеттің қорғаныс
қабілеттілігі мен ұлттық ... ... мен ... дайындығы
саласындағы саясаттың негізгі бағыттары бойынша ұсыныстар енгізеді;
2) Президенттің ... ... ... ... ... ... және ... қызметтегі әскери қызметшілерді ... ... ... ... ... қызметін қамтамасыз етеді;
3) Қазақстан Республикасы Қарулы Күштерінің,  басқа да ... ... ... ... ... және өзге де мемлекеттік органдардың
ұлттық қауіпсіздікті қамтамасыз ету жөніндегі қызметіне мониторингті, оны
үйлестіру мен ... ... ... ... ... ... ... пен құқық ... ... іске ... ... ету үшін Әкімшілік
мынадай функцияларды орындайды:
1) Президентке:
- құқықтық саясаттың ... ... мен оны ... ... ... реттеу тетіктерінің тиімділігін арттыру жөнінде;
- заңдылықты нығайту және құқық тәртібін қамтамасыз ету жөнінде;
- Парламенттің заңнамалық құзыретіне ... ... ... ... ... ... және ... да мемлекеттік
органдардың құзыретіне жатпайтын мәселелерді оның жарлықтарымен құқықтық
реттеу туралы.
2) ... ... ... ... ... ... және
құқықтық тәртіпті қамтамасыз ету, құқықтық саясаты саласындағы мемлекеттің
бағдарламалық құжаттарын  әзірлеу жөніндегі жұмысты ұйымдастырады.
Президенттің  кадр ... ... ... іске асыруын
қамтамасыз ету үшін Әкімшілік мынадай функцияларды орындайды:
1) Президентке ... ... кадр ... ... ... ... кадр саясатын іске ... ... ... ... ... ... және ... бақылау жасайды;
3) мемлекеттік саяси қызметшілердің кадр резервін қалыптастыру
жөніндегі қызметін ... ... ... және ... ... ... ... қызметті өткеруіне байланысты мәселелерді шешуді
ұйымдастырады, олардың жеке істерін жүргізеді.
15. ... ... ... ... іске асыруын
қамтамасыз ету үшін Әкімшілік мынадай функцияларды орындайды:
1)  Президенттің заң ... ... ... іске ... ... актілер жобаларын әзірлеуді ұйымдастырады, ... және өзге де ... ... ... олардың Парламент
Мәжілісіне   енгізілуін қамтамасыз етеді және ... ... ... ... ... басымдылығын айқындау, Парламенттің  оларды ... деп ... ... ... ... ... бөлек отырыстарына қатысуы
жөнінде;
Президенттің Парламент, партиялық фракциялар басшылығымен және ... ... ... ... ... өткізу бойынша 
ұсыныстар енгізеді;
3) Президентке қол қоюға ... ... ... ... және өзге де сараптаманы жүзеге асырады;
4) Президенттің шешімі бойынша ... ... ... беру ... ... олардың жекелеген баптарын Парламентке қайтаруды қамтамасыз
етеді;
5) Парламенте Президент мүддесін, соның ішінде қол ... ... ... бойынша Парламенте Президенттің ұстанымын білдіреді;
6) Парламенттегі заңнамалық үдерістің жай-күйі және олар қарайтын
мәселелер туралы Президентті ... ... етіп ... Президенттің
заңдар жобалары бойынша ұстанымын түсіндіреді.
16. Үкімет пен ... ... ... ... Президент
өкілеттіктерін іске асыруды қамтамасыз ету үшін ... ... ... ... ... ... ... органдар қызметінің
тиімділігін бағалауды ұйымдастырып, ... ... ... ... ... кіретін орталық атқарушы органдар жүйесін ... ... заң ... енгізу туралы Үкіметке тапсырмалар беру
туралы;
Қазақстан ... ... мен ... ... соған сәйкес Үкіметке атқарушы функциялар жүктелетін актілер шығару
туралы;
Қазақстан Республикасы ... мен ... ... күшін жою
не оларды толық немесе ішінара тоқтата тұру туралы;
Айрықша маңызды мәселелер ... ... ... ... етуі ... ... ... Президенттің төрағалығымен өткен Үкіметтің ... ... ... ... ... Қазақстан Республикасы заңнамасында белгіленген жағдайларда, Үкімет
пен мемлекеттік органдар актілерінің жобасын келісуді қамтамасыз етеді;
5) Үкіметте әзірленген заңнамалық ... ... олар ... ... ... белгіленген тәртіппен құқықтық және өзге де
сараптамадан өткізіп, келіседі;
6) Үкіметтің заңжобалық жұмыс жоспарының ... ... ... жоспарына өзгерістер мен толықтырулар енгізу туралы
шешімдер жобаларына қорытынды дайындайды, сондай-ақ ... ... ... ... ... ... ... іске асыруды
қамтамасыз ету үшін Әкімшілік Қазақстан ... ... ... ... ... ... мәлімдемелері мен  Президенттің
Конституциялық Кеңес ... ... ... жөніндегі
функцияларды жүзеге асырады.
Соттар мен судьяларға қатысты Президент өкілеттіктерін іске ... ету үшін ... ... ... ... ... Сот ... ұсынымы бойынша Қазақстан Республикасы Жоғарғы
Сотының Төрағасы мен судьяларын қызметке сайлау және ... ... ... ... ... ... ... Сот Кеңесінің ұсынымы ... және ... ... төрағалары мен судьяларын, тиісті соттар
алқаларының төрағаларын Президенттің  қызметке ... және ... ... ... Сот Кеңесінің ұсынысы ... ... оны алып ... оған сот ... салынатын әкімшілік жаза
шараларын қолдануға келісім беру туралы шешім қабылдау кезінде Президенттің
қызметін қамтамасыз етеді;
2) сот жүйесін жетілдіру бойынша ... ... ... ... комиссиясына қатысты Президент өкілеттіктерін ... ... ету үшін ... ... ... ... ... туралы Президентке ұсыныстар енгізу жөніндегі функциясын
орындайды.
Жергілікті өкілді және атқарушы органдарға, облыстар, республикалық
маңызы бар қалалар мен ... ... ... және өңірлік саясат
саласында  Президент өкілеттіктерін іске асыруды қамтамасыз ету ... ... ... ... ... ... тәртіппен облыстардың, республикалық маңызы ... және ... ... ... органдары  қызметінің
тиімділігін бағалауды ұйымдастырып, өткізуді қамтамасыз етеді;
2) ... ... ... ... пен ... өңірлердегі істердің жағдайы туралы Президентті хабардар ... ... ... ... ... халықпен есеп беру
кездесуін өткізуіне бақылауды жүзеге асырады;
4) Президентке:
• облыстардың, республикалық ... бар ... және ... мен жергілікті атқарушы органдарының  ... ... ... ... ... бар ... және ... актілерінің күшін жою не толық немесе ішінара ... ... ... даму ... мен ... жергілікті өкілді
органдар мен атқарушы органдардың сындарлы бірлескен жұмысы, олардың
елдің орталық органдарымен ... ... ... қажет болған жағдайда, мәслихаттың өкілеттіктерін ... ... ... ... ... ... ... бағынатын және есеп беретін мемлекеттік органдарға
(бекітілген тізбеге сәйкес) қатысты  ... ... іске ... ету үшін ... мынадай функцияларды орындайды:
1) белгіленген тәртіппен осы ... ... ... ... ... ... ... етеді;
2) осы мемлекеттік органдарды құру, тарату және қайта ұйымдастыру,
қызметін жетілдіру туралы Президентке ұсыныстар енгізеді;
3) осы ... ... ... ... мен ... ... де Президент өкілеттіктерін іске асыруды ... ету ... ... ... орындайды:
1) Президенттің ар-намысы мен ... қол ... ... ... ... мемлекеттік билік тармақтарының ... ... ... ету, мемлекеттік органдар қызметін жетілдіру бойынша;
• мемлекеттік наградалармен ... және ... ... әскери және
өзге де атақтар, сыныптық шендер, дипломатиялық дәрежелер, біліктілік
сыныптарын беру; мемлекеттік наградалардан, атақтардан, ... мен ... ... ... ... ... азаматтығы, оны сақтау мен одан шығу,
Республика азаматтығындағы қалпына келтірулер, саяси ... ... ... ... ... ... ... кешірім жасауын жүзеге асыруын қамтамасыз
етеді;
4) елдегі жағдай және Қазақстан ... ішкі және ... ... ... ... жылсайынғы Президенттің Қазақстан
халқына Жолдауының жобасын ... ... ... ... ... ақпараттық-талдамалық және хаттамалық-ұйымдық, 
соның ішінде оның қатысуымен іс-шаралар өткізуді қамтамасыз етеді;
6) Президент актілерін, соның ішінде стратегиялық және ... ... ... оған ... стратегиялық және бағдарламалық құжаттарды ... ... мен ... ... мемлекеттік жоспарлау жүйесінің жұмыс
істеуін талдауды жүзеге асырады;
8) мемлекеттік органдардың ... ... ... хатшының актілері мен тапсырмаларын іске асыруына, соның ішінде
тексеру жүргізу арқылы, бақылауды жүзеге асырады;
9) белгіленген тәртіппен жекелеген мемлекеттік ... мен ... ... ... ... ... ... Президент жүргізіп отырған ішкі және сыртқы саясатты түсіндіреді,
Президент қызметінің бұқаралық ... ... ... ... ... өзара іс-қимылын қамтамасыз етеді;
11) Президент қол ... ... ... ... ... ... жүргізеді, олардың жариялануын, таратылуы мен сақталуын 
қамтамасыз етеді;
12) Президенттің ... ... ... жеке және заңды тұлғалардың
өтініштерін қарайды, оларға ... ... ... ... ... ... ... орталық мемлекеттік органдар, облыстардың, республикалық
маңызы бар қалалардың және астананың жергілікті ... ... ... ... ... ... ... дайындықты
қамтамасыз етеді;
14) Президентті құжаттамалық қамтамасыз етуді, соның ішінде ... ... ... ... ... енгізіп,
дамытуды, Әкімшіліктің талдау кешенінің жұмыс істеуін қамтамасыз ету, іс
жүргізу ережелерінің сақталуы мен  ... ... ... аясын
кеңейтуді бақылау арқылы жүзеге асырады;
15) Мемлекеттік хатшының, Қазақстан халқы Ассамблеясының, Жоғары Сот
Кеңесінің, Президент жанындағы ... ... ... ұйымдық және құжаттамалық қамтамасыз етуді, ... ... ... ... ... Қазақстан Республикасының заңнамасында белгіленген және (немесе)
Президент айқындайтын өзге де функцияларды жүзеге асырады. 
Әкімшіліктің ... ... ... ... ... ... Республикасы Қауіпсіздік Кеңесінің
хатшысы, Әкімшілік Басшысының орынбасарлары, Қазақстан ... ... ... төрағасы, Қазақстан Республикасы Президентінің көмекшілері,
Қазақстан Республикасы Президенті Кеңсесінің ... ... ... ... Әкімшіліктің ... ... мен өзге де ... ... Президент қызметке тағайындайтын және қызметтен босататын,
және оның тікелей басшылық етуімен жұмыс істейтін, оған есеп ... ... ... ... ... ... ... басшысына Әкімшілік туралы ережені бекітуге ұсынады,
Әкімшіліктің құрылымы мен штат саны ... ... ... штат ... ... ... штат саны ... оған
өзгерістер енгізеді;
2) Президенттің көмекшілері мен кеңесшілерінің жұмысын үйлестіреді,
Әкімшіліктің құрылымдық бөлімшелерінің ... ... ... ... органдармен өзара іс-қимылды қамтамасыз етеді;
3) Әкімшілік Басшысының орынбасарлары мен Кеңсе бастығының арасындағы,
сондай-ақ Президентпен келісім ... ... ... мен
кеңесшілері арасындағы міндеттер бөлінісін бекітеді;
4) Президенттің қарауына Әкімшілік Басшысының ... ... ... Кеңсесі бастығын, Президент кеңесшілерін,
Әкімшіліктің жекелеген хатшылықтарының ... ... ... ... ... ... ... және
қызметтен босату туралы ұсыныстар енгізеді;
5) Әкімшіліктің жекелеген хатшылықтарының ... ... ... ... орынбасараларын, мемлекетттік
инспекторларды, сектор меңгерушілері мен Әкімшіліктің өзге де ... ... ... ... және ... ... Әкімшіліктің құрылымдық бөлімшелері туралы ережелерді бекітеді;
7) Президент актілерінің орындалуы мен ... оның ... осы ... ... құжаттардың өтуін бақылау жөніндегі
жұмысты үйлестіреді, сондай-ақ Президент қатысатын іс-шараларды дайындау
мәселелері бойынша Әкімшілік ... ... ... ... ... ... ... шақыра отырып, Әкімшіліктің басшы
қызметкерлерімен кеңестер өткізеді;
8) Президенттің қол ... ... ... ... ... ... және ... Президентке жолданатын
басқа да құжаттар мен материалдарды ұсынады;
9) Әкімшіліктің бұйрықтарын ... ... ішкі ... ... белгілейді;
11) Әкімшіліктің шығыстар сметасын бекітеді және оның ... ... ... ... жасайды;
12) қызметтік құжаттарға қол қояды;
13) Әкімшіліктің қызметкерлерін көтермелейді және ... ... ... ... ... қызметкерлерін іссапарларға жібереді;
15) ведомствоаралық жұмыс топтарын құруға, Президенттің тапсырмаларын
орындау үшін ... ... ... лауазымды тұлғаларын тартуға
құқылы;
16) азаматтарды жеке қабылдауды ... ... ... ... Республикасының мемлекеттік қызмет туралы
заңнамасының орындалуын бақылайды;
18) тұрақты негізде Әкімшіліктің Парламентпен, оның ... ... ... ... және аппараттарымен; Үкіметпен
және Премьер-Министр Кеңсесімен; министрліктермен және өзге де ... ... ... ... ... Сотпен; Президентке
тікелей бағынатын және есеп беретін мемлекеттік органдармен; облыстардың,
республикалық ... бар ... және ... ... саяси партиялармен және өзге де қоғамдық бірлестіктермен;
бұқаралық ақпарат құралдарымен; жеке және ... ... ... ... ... және оның ... ашық және ... отырыстарына
қатысуға құқылы;
20) Үкіметтің, орталық атқарушы органдардың, Президентке тікелей
бағынатын және есеп ... ... ... және ... консультативтік-кеңесші органдардың, Жоғары Сот Кеңесінің,
Қазақстан халқы Ассамблеясының отырыстары мен алқа ... ... ... ... ... ... құқылы;
21) Президенттің кадр саясатын іске асыруды ұйымдастырады және
қамтамасыз етеді;
22) басшы лауазымдарға Президент ... ... оның ... ... ... ... ұсыныстар енгізеді,
сондай-ақ Үкімет, өзге де мемлекеттік органдар және мемлекеттің лауазымды
тұлғалары басшы ... ... ... ... ... ... өзінің жекелеген өкілеттіктерін орындауды Әкімшіліктің өзге де
басшы лауазымды тұлғаларына беруге құқылы;
24) осы Ережеде көзделген, ... оған ... ... ... ... ... асырады.
Әкімщілік Басшысы орнында болмаған жағдайда оның міндеттерін Әкімшілік
Басшысы ... ... бірі ... Басшысының орынбасарларын, Президенттің көмекшілерін,
Президент Кеңсесінің бастығын, Президенттің ... ... ... ... ... ... ... басшыларын Әкімшілік Басшысының ұсынуы ... ... ... және қызметтен босатады.
Әкімшілік Басшысының орынбасарлары, Президенттің көмекшілері,
Президент Кеңсесінің бастығы:
1) Президенттің, Әкімшілік ... ... мен ... ... Президентті елдегі істің жағдайы ... ... ... ... ... қамтамасыз етеді;
3) Бөлініске сәйкес өздерінің құзыретіне кіретін мәселелер бойынша
мемлекеттік органдардың қызметін үйлестіреді;
4) Бөлініске ... ... ... бөлімшелерінің қызметін
үйлестіруді жүзеге асырады, олардың мемлекеттік органдармен және өзге де
ұйымдармен өзара іс-қимылын қамтамасыз ... ... пен ... Басшысы белгілеген өзге де ... ... ... қадағалайтын саладағы істің жағдайы туралы Президентті хабардар
етеді, оны ақпараттық-талдау материалдарымен қамтамасыз етеді;
2) Президент пен Әкімшілік Басшысы ... өзге де ... ... ... ... кезектілігіне және маңыздылығына қарай
осы ережеде көзделгендерден ерекше өзге де ... мен ... мен ... ... ... ... басшысы көмекшілері
мен кеңесшілерінің санын және олардың қызметінің ... ... ... ... басшылары:
1) құрылымдық бөлімшеге жүктелген міндеттерді орындауды, Президенттің
актілері мен тапсырмаларын, Әкімшілік Басшысының тапсырмаларын уақтылы ... ... ... өз орынбасарлары арасында міндеттерді бөледі, құрылымдық ... ... ... лауазымдық нұсқаулықтарын бекітеді;
3) еңбекті ұйымдастыруды және тиісті еңбек тәртібін қамтамасыз етеді,
сондай-ақ Әкімшілікте белгіленген ережелерге сәйкес іс қағаздарын жүргізуге
жауап ... ... өзі ... құрылымдық бөлімшесінің қызметкерін
қызметке тағайындау және қызметтен босату, оны көтермелеу және тәртіптік
жаза қолдану туралы ... ... ... ... құзырындағы ақпараттық мәліметтер банкін
белгіленген тәртіппен ... ... ... ... ... және ... алқа отырыстарына қатысуға құқылы;
7) Әкімшіліктің құрылымдық бөлімшелерінің ... ... ... ... ... лауазымды тұлғалармен және
ұйымдармен қызметтік хат ... ... ... пен ... ... белгілеген өзге де функцияларды
жүзеге асырады.
Әкімшілік қызметкерлері Әкімшіліктің алдында тұрған міндеттерді шешу
жөнінде өкілеттіктер берілген мемлекеттік ... ... ... ... ... ... іске ... үшін Әкімшілік:
1) Қазақстан Республикасы Премьер-Министрінің Кеңсесіне;
министрліктерге және өзге де орталық атқарушы органдарға;
облыстардың, республикалық ... бар ... және ... ... сот ... жүзеге асыру, қылмыстық қудалау, анықтау, алдын
ала тергеу және ... ... ... ... ... асыруға
байланысты емес мәселелер бойынша  - Жоғары ... Бас ... ... ... Экономикалық қылмысқа және ... ... ... ... ... ... Қазақстан
Республикасы Жоғарғы Соты ... ... ... қамтамасыз ету
департаментіне (Қазақстан Республикасы Жоғарғы Сотының аппаратына);
Ұлттық Банкке, Республикалық бюджеттің атқарылуын бақылау жөніндегі
есеп комитетіне, Президентке ... ... және есеп ... өзге ... ... тапсырма беруге;
2) мемлекеттік органдардан және лауазымды тұлғалардан қажетті ақпарат,
құжаттар мен өзге де материалдарды ... және ... ... ... ... құжаттарды және өзге де материалдарды
беру жөніндегі мемлекеттік органдар мен ... ... үшін ... ... тапсырмалары мен сауалдарына, егер Әкімшілік өзгеше мерзім
белгілемесе, ... ... ... ... екі апта ... жауап
қайтарылады;
3) тиісті мемлекеттік органдар мен лауазымды ... ... мен ... ... пен оның ... актілері мен
тапсырмаларының орындалуына, оның ішінде Үкіметтің, орталық және жергілікті
мемлекеттік ... ... және ... өзге де ... ... ... ... Республикасының заңдарына
және Қазақстан Республикасы Президентінің актілеріне сәйкестігі мәніне
тиісті тексерулер ұйымдастыруға;
4) ... ... ... ... мен ... ... ... жолсыздықтар мен кемшіліктерді жоюды талап
етуге;
5) анықталған кемшіліктерді, Қазақстан Республикасы ... ... ... ... және оның ... ... болдырмау жөнінде ұсынымдар әзірлеуге;
6) тиісті ... ... ... ... тыңдау және
жазбаша түсінік берулерін талап етуге;
7) ... ... ... ... ... ... түрде баяндауға құқылы.
 
3 Қазақстан Республикасының ... мен ... ... ... ... ... ... сәйкес Үкімет Қазақстан Республикасының
атқарушы билігін жүзеге асыратын атқарушы органдардың жүйесін басқарады
және олардың ... ... ... Кез ... ... Үкімет
атқарушы биліктің жоғары алқалық органы болып ... ... ... мәртебесі ҚР Конституциясының V бөлімінде
“Қазақстан Республикасының Үкіметі туралы” 1995 жылы 18.10 ... ҚР 1997 жылы 24.02 және 1999 ж. 06.05, 2007 ... ... енгізілген өзгерутелер және толықтыруларымен бекітілген. Оларда
ҚР Үкіметінің заңдарының табиғаты ашылды, оның мемлекеттік ... ... орны ... және оның ... ... ... ... алқалық органы ретінде Үкімет мемлекеттік басқаруды жүзеге
асырады, ол оның өкілеттіктерімен қамтамасыз етіледі.
Үкімет министрліктердің, ... ... ... және ... ... ... ... негізгі бағыттарын айқындайды ... ... ... ... ... ҚР ... оның ... Конституциясымен, конституциялық заңдармен заңдық күші бар ... ... ... өз алдына дербес шешеді. Ол өз
құзыреті шеңберінде ... ... ... ҚР ... ҚР ... ... ... ұйымдастырады. Өзінің
барлық қызметінде Үкімет Республика Президенті алдында жауап береді.
“Қазақстан Республикасының ... ... ... заң
Үкіметтің құрылу тәртібін, құрамын, өкілеттік мерзімін анықтайды және ... ... ... ... сондай-ақ атқарушы
органдармен ... ... ... ... ... және ... ... қызмет етеді және жаңадан сайланған Республика ... өз ... ... (ҚР ... 70-б, 1-т). ... ... жаңа құрамы бекітілгенге дейін Республика Үкіметі өз
міндеттерін атқара береді.
Президент Үкіметті ... ... ... Бұл ... ... ... ... көрінеді. Егер Президент
Парламент ұсынған Премьер-Синистрді ... екі ... ... ... ... ... және жаңа сайлау тағайындайды.
Үкіметтің құрылымы мен ... ... ... ... ... 10 ... Премьер-Министр Республика Президентіне
енгізеді. Үкімет мынадай құрамда құрылады:
– Республика Премьер-Министрі;
– Премьер-Министрдің орынбасары;
– Республика Үкіметі Аппаратының жетекшісі;
– Министрлер;
... ... ... ... ... ... Конституцияда көзделген тәртіппен құрады.
Республика Премьер-Министрі тағайындалғаннан ... он күн ... ... Үкіметтің құрылымы мен құрамы туралы Республика
Президентіне ... ... ... мүшелері Қазақстан халқы мен
Президентіне ант ... ... өз ... ... ... қабылдауда дербестікке
ие, әрі өздеріне байланысты мемлекеттік органдардың жұмысы үшін ҚР Премьер-
Министрінің алдында жеке-дара жауап ... ... ... ... ... ... оны ... Үкімет мүшесі орнынан түсуге
өтініш береді не ол лауазымынан босатылуға тиіс.
Үкімет мүшелерінің өкілді ... ... ... ... ... өзге шығармашылық қызметтерді қоспағанда, өзге де ақы
төленетін жұмысты атқаруға, кәсіпкерлік іспен ... ... ... ... ... ... табылатын жағдайларды қоспағанда,
коммерциялық ұйымның басшы органының немесе байқаушы ... ... ... ... өзі тағайындалғаннан кейін бір ай мерзім ... ... ... ... ... ... етеді. Үкімет
бағдарламасы қабылданбаған жағдайда Премьер-Министр екі ай ... ... ... ... ... ... Республика Парламентінің
Үкімет бағдарламасын қайта қабылдамауы әр Палата депутаттары ... ... ... көпшілік даусымен жүзеге асырылуы мүмкін және ... ... ... ... егер өздеріне жүктелген функцияларды одан әрі ... ... емес деп ... болса, Үкімет толық құрамда немесе оның кез келген
мүшесі Республика Президентіне өзінің орнынан түсуі ... ... ... ... ... ... ... оны жүргізбей отырған Үкімет мүшелері де орнынан түседі.
Парламент Үкіметке сенімсіздік вотумын білдірген жағдайда Президентке
өзінің орнынан ... ... ... ... ... ... ... қабылдау немесе қабылдамау туралы мәселені он күн ... ... ... ... ... ... оның тиісті мүшесінің
өкілеттігі тоқтатылғандығын білдіреді.
Үкімет өз қызметінде заңдылық, жариялылық, биліктерді бөлу ... ... ... ... ... ... қатынасы. Үкіметті Президент кұрады; ол
Үкіметтің құрылымы мен құрамын бекітеді. Үкімет мүшелері Қазақстанның ... ... ант ... ... ... қызметінде республика Президентінің алдында
жауапты болады. Үкімет өз бағдарламасының, Президент ... ... өз ... басқа да бағыттары туралы Президентке үнемі
хабарлап тұрады. Үкімет Президент актілерінің атқарылуын ұйымдастырады ... ... ... мемлекеттік комитеттердің, өзге де орталық
және жергілікті атқарушы органдардың қалай орындап ... ... ... ... Парламент Мәжілісіне заң жобасын енгізу
жөніндегі тапсырмасын орындайды. Үкіметтің өзі де ... ... ... ... ... ... Президенттің бекітуіне
ұсынады. Ол Президентпен заң шығару жұмыстарының жоспарларын келіседі.
Президент Үкімет актілерінің ... ... ... ... тоқтатып қоя
алады. Бұл жұмысты Президент өздігінен де, Бас прокурордың ұсынысымен де
жүзеге асыруы мүмкін.
Үкіметтің ... ... ... заң ... жөнінде
бастама білдіруге құқығы бар. Үкіметтің бұл ... ... ... ... ... яғни ... заң ... Мәжіліске тиісті қаулысын
шығару арқылы енгізеді. Үкімет өзінің жұмысын ... ... және жай ... ... ... ... Үкімет
Конституцияны ғана емес, сонымен бірге заңдарды да орындауға, ол ... ... ... мен ... да ... органдарының
орындауын бақылап отыруға тиіс. Үкімет жыл ... ... ... оны ... ... ... отырады.
Үкіметтің министрліктермен, мемлекеттік комитеттер мен және өзге де
органдармен қатынасы. Республика Үкіметі министрліктердің, ... және ... ... кірмейтін орталық атқарушы органдардын
қызметіне басшылықты жүзеге асырады. Ол аталған органдардың Президенттің
және Үкіметтің өзінің ... мен ... ... ... ... ... комитеттер және үкіметке кірмейтін орталық
органдар туралы ережелерді, ... ... ... ... мен
жергілікті органдарын ұстауға республикалық бюджеттен бөлінетін қаржынын
көлемін бекітеді. Бұған жатпайтын тек ... ... ... ... ... Оңың мәртебесін Үкімет емес, заң ... ... ... ... ... ... ... айырықша маңызымен және инвестициялық қаржыларды ... ... ... ... ... ... ... комитеттердің, үкіметке
кірмейтін орталық атқарушы органдардың актілерінің күшін түгелдей ... ... ... тоқтатып қояды. Үкіметтің мұндай қимылына негіз
болатын нәрсе — атқарушы ... ... ... Конституция
ережелеріне, Президенттің, Үкіметтің заңдарына, актілеріне сәйкес
келмейтіндігі ... Бас ... ... енгізуі.
Министрліктерден, мемлекеттік комитеттерден және үкіметке кірмейтін
орталық атқарушы органдардан ... да ... ... ... ... деп аталады. Үкімет ведомстволардың қызмет ... және ... ... ... ... ведомстволарды ұстауға республикалық бюджеттен бөлінетін
каржьіның мөлшерін анықтайды; ... ... ... және одан ... ... ... ... аудаңдық, қалалық және
облыстық әкімдермен белгілі бір қатынастары қалыптасады. Үкімет атқарушы
биліктің жоғары буыны ... ... сол ... де оның ... ... арадағы қатынастары «билік-бағыныш» деген принцип
бойынша құрылады. ... ... ... ... ... мына төмендегі мәселелер бойынша жүзеге асырады:
1) мемлекеттік басқару;
2) жергілікті атқарушы органдардың Президент пен Үкіметтің заңдарын,
актілерін орындауы;
3) жергілікті ... ... ... туралы Үкімет отырысында
олардың есебін тындау;
4) жергілікті атқарушы органдардың қабылдаған актілерінің күшін
түгелдей не ішінара жою ... ... ... ... ... ... бірі ... сыртқы
саясатын жүргізу жөніндегі шараларды белгілеу болып табылады.
Үкімет өз қарауына жататын ... ... ... ... ... шарттарға қол қою туралы шешімдер қабылдайды. Министрлер ... ... ... мен өзге орталық атқарушы органдардың
басшылары да келіссөздер ... және ... ... қол ... ... Мұндай шарттар ведомство-аралық шарттар деп аталады.
Үкімет жалпы немесе көп функциялы құзыретті ... ... ... ... және өкім етушілік сипаттағы жалпы мәселелерді ... ... ... Үкімет атқарушы биліктің төмен тұрған органдары
қызметіне бақылау ... ... ... ... сан ... олар
Қазақстан Республикасының Конституциясы мен белгіленген. “ҚР ... ҚР ... заңы ел ... ... ... ... өкілеттіктері ерекшеленеді: мемлекеттік басқару, халықаралық сала, заң
шығарушылық саласы және т.б.
Мемлекет басқару саласындағы Үкіметтің құзыреттері:
– мемлекеттік әлеуметтік-экономикалық саясатының ... ... ... асыру жөніндегі стратегиялық және тактикалық шараларды белгілейді
және оларды Президенттің бекітуіне ұсынады.
– Әлеуметтік-экономикалық және ... ... ... ... және ... асыру;
– республиканың қаржы жүйесін нығайту жөніндегі ... ... ... ... ... валюта, қаржы және материалдық ресурстарды жасақтау ... ... ... мемлекеттік бақылауды қамтамасыз етеді;
– мемлекеттік меншікті пайдалану жөніндегі шараларды әзірлеу, оны жүзеге
асыру т.б.
Үкімет мемлекеттік ... ... ... ... ... ... ... Үкімет экономикалық процестерді реттеуді,
экономикалық кеңістіктің бірлігін және ... ... ... ... етеді. Бюджет және қаржы саласында Үкімет бірыңғай
қаржы, несие және ақша ... ... ... ... ... оның орындалуы туралы есепті ұсынады, салық саясаты ... ... ... ... ... ... азаматтардың еңбек құқықтарын іске асыру бойынша ... ... ... ... ... ... етеді, азаматтардың әлеуметтік ... ... ... ... ... ... ... сақтау ісін дамытудың мемлекеттік саясатын белгілейді және жүзеге
асырады.
Заңдылықты және құқық тәртібін ... ... ... ... жүзеге асуын қамтамасыз етеді, қолданыстағы ... ... ... ... ... ... қорғау және ақтау бойынша, сыбайлас жемқорлық және қылмыспен
күрес бойынша шаралар әзірлеп, жүзеге ... ... және ... ... ... шараларды жүзеге асырады.
Халықаралық салада Үкімет Республиканың шет ел мемлекеттірімен,
халықаралық ұйымдармен қарым-қатынасын ... ... ... ... ... жүзеге асыру жөнінде шаралар әзірлейді, келіссөздер
жүргізу жәге үкіметаралық келісімдерге қол қою туралы шешімдер қабылдайды.
Заң ... ... ... заң шығару бастамшылдығы құқығын
жүзеге асырып, заңдарды талқылап, қабылдауға енгізу жөніндегі ... ... ... Республика заңдарының орындалуын
қамтамасыз етеді.
Қазақстан Республикасының Үкіметі өз өкілеттіктерін актілер ... іске ... ... ... қаулылар мен өкімдер болып
табылады. Қаулы түрінде нормативтік сипаты бар ... ... ... ... ... ... ... заңдарының,
Президент актьілерінің және басқа нормативтік құқытық ... ... ... жеке қаулылар да шығара алады. Жедел және ... ... ... өкімдері шығарылады.
Үкімет қаулылары мен Республика Премьер-Министрі өкімдерінің
Республиканың ... ... ... ... ... ... ... қоғамдық бірлестіктер, азаматтар үшін міндетті ... мен ... ... қол қояды.
Қаулылардың күшін Республика Президенті мен Үкімет жоя алады.
Өкімдердің күшін Президент, ... және ... жоя ... ... Үкіметі, біріншіден, Парламент пен
Президент ... ... заң ... ... қатынасады; екіншіден,
өз хұзыретінің шеңберінде шешімдер ... ... ... ... ... ... ... атқарушы биліктің
жергілікті органдарының қызметін бақылайды.
Үкіметте заң шығарушылық ... ... ... Ол өзінің хұзыретіне
кіретін барлық мәселелер бойынша заң жобаларын жасап, оларды ... ... ... ... ... заң ... міндетті түрде үкіметтің
отырысында талқыланады. Заң жобасы сол құжатты жасаушылардың, сарапшылардың
міндетті түрде қатысуымен талқыланады. Заң ... ... ... Үкіметтің шешімі қабылданады, содан кейін мұнымен бірге заң жобасын
Парламент Мәжілісіне жіберуге болады. Үкімет заң ... ... ғана ... ... ... заң жобасын енгізу жөніндегі
Президенттің тапсырмаларын да орындайды.
Айтылғандарды талдай отырып, шын мәнінде, атқарушы биліктің басшысы
Үкімет төрағасы ... ... ... ... ... Республикасының
Президенті болып табылады ... ... ... ... ... Президентінің билігі мен ... ... ... ... ... ... ... еркіндігі жоқ
дегенді білдірмейді. Ол өздігінен сұрақтарды шешеді және ... ... ... береді. Қазақстан Республикасы Үкіметі ... ... ... ... ... Олар ... ... актілерін
шығарады, яғни Қазақстан Республикасының Президентінің келісімін сұрамай-ақ
құқықтық шығармашылықпен айналысады. Парламентпен және соттық ... ... ... ... ... ... Президент атқармайды. Оны биліктің барлық
тармақтары өз шеңберінде және ... тән ... ... ... ... ... ... үйлесімдік және келiсушiлiгін қамтамасыз
ету керек. Президент бұйрық беруші ... ... ... жету үшін ... да ... ... ... қажет. 
Қазақстан Президенті – шынында да ҚР-ның мемлекеттік билік органдарында
басты рөл атқарады. Оның қолында көп ... бар, ... ... ... ... ... әсер ете алады. Конституциямен берілген құқық пен
мүмкіндік оған қажетті жағдайда ... ... өз ... алуға мүмкіндік
береді. Яғни кейбір көріністерде, Қазақстанда президенттік билік болса ... бұл ... ... ... ой ... ... бұл осылай емес.
Барлығы конституциядан және онымен берiлетiн өкiлеттiктерге тәуелді. ... ... ... ... ... әлдеқайда көп және соңғы
кездегі конституциядағы өзгертулер нәтижесіңде оның мүмкіндіктері артты. 
Қазақстан ... ... ... ... президенттік
институты мемлекетті басқарудың жаңа ... ... ... жасады және экономикадағы өтпелі кезеңді еңсеруге, ... ... ... ... ... ... етті. Сонымен
бірге, президенттік институтының қалыптасуы күрделі ахуалда ... атап ... ... ... ... ... ... қарай өтуі кезеңіндегі
тарихи, саяси, ... даму ... ... ... қажеттілік
ретінде пайда болдды. Ол ... ... ... ... мен ... кепілі бола отырып, демократиялық қайта
құрудың басты құралы ретіндегі өзінің ... ... ... ... ... ... басқарудың президенттік үлгісі биліктің
әртүрлі органдарының қызметте заңдық шығармашылық және атқарушы ... ... ... ... механизімінде үкімет жағдайы мемлекет
ісімен екі жақты көрінеді. Бір ... ... ... ... ... ... болады. Ол өзінің компетенциясының және ... ... ... ... ... шешу ... Басқа
жағынан – ол еркіндікті, ынтаны, нормативті сипаттаманы шешуді шығару
бойынша кең өкілеттілікті қажет ... ... ... ... институттың қалыптастырудың ... және ... ... Қазақстанда жүзеге асып жатыр. Қазақстан Президенті
біруақытта мемлекет және атқарушы биліктің басшысы ... ... ... ... ... ... ... кең өкілеттілік
берілген және мемлекет және қоғам өмірінде анықтайтын рөл ... ... ... ... ... оның ... оны
таңдау әдісімен және өзінің ... ... ... ... ... элементтерінің әрқайсысының шешімінің
ерекшелігі Президент институтының демократизм ... оның ... ... ... анықтайды. Барлық президенттер Конституцияға сәйкес
тікелей демократия, жасырын ... ... ... тең ... құқығын
анықтайды. Нәтижесінде, «мемлекеттік билік органдарының екі жоғарғы органы
– Парламент және Президент – ... ... ... ... ... ... және мемлекеттік билігін жүзеге асырады» деп белгілейді
(Қазақстан Республикасының Конституциясы). Қазақстанда Президент ... және ... ... ... ... жүйесін басқарады.
Ол «Қазақстан Республикасының ... ... ... ... және министрлер кабинетінің ортақ жетекшісін жүзеге асырады, оның
актілерін өзгертуге құқығы бар.
Өкінішке ... ... ... Конституциясы өкілетті,
атқарушы және соттық биліктің балансын бұзады. Оған ... ... ... ... ішкі және ... ... ... анықтайды. Орталық Азия мемлекеттерінің Конституциясын да ... ел ... ... кең ... бермеген. Президент жаңа
Конституцияға сәйкес бір жақты жоғарғы биліктің жүзеге асуын ... ... ... пен ... ... ... жоқ.
Қазақстанның Конституциясы бір тұлғаның қолын билікті орталықтандыру
және концентрациялау арқылы мемлекет бірлігін қамтамасыз етуде Президенттің
ереше рөлін белгілейді. ... ... ... ... ... ... ... қамтамасыз етеді. Президент
егемендікті сақтаудың, Республиканың аудандық тұтастығының ... ... Ол ... биліктің аппаратын қалыптастыруда және
оны басқаруды Қазақстан Республикасының министерліктерін, мемлекеттік
комитеттерді және ... ... ... ... ... республикада Президент өкілетті органдар алдында тікелей
саяси жауап бермейді, егер ... ... ... ... ... мен заңдар болмаса. Президент және оның Кабинеті
Парламенттің сенімін қажет етпейді. Бірақ, Президент Парламентті қызметінен
босата ... ... ... ... ... және ... ... құралады.
Қазақстан Республикасының Конституциясының 82 бабында Президенттің
қызметтен кеті тәртібі қарастырылған. ... ... ... ... ете ... ... және ... салмақтың теңдік жүйесі ... ... ... ... ... ... ... егеменді республиканың болашақта дамуына және оның
мемлекеттік тәуелсіздігінің нығаюына әсер етеді.
Егеменді Қазақстанның қалыптасуының ... және қиын ... келе ... ... Президенті Н.Ә. Назарбаев «ХХІ ғасыр
табалдырығанда» атты өзінің кітабында былай деп жазады: ... ... ... ... қалыптасуын және биліктің
салалары арасында ... ... ... ... өңдеді. Азаматтық қоғам
институттары жинақталған, адамның құқығының кепілдігі ... ... ... ... ... ... ... Республикасының жаңару
демократия және нарық экономикасы ... ... ... ... Республикасындағы президенттік институттың қалыптасуының саяси
процессінің тәжірибесін теориялық түсіну және насихат ... ... ... ... ... ... президенттік институттың
қалыптасыуының ерекшеліктері Кеңестің архиялық жүйемен саяси күресінде,
СССР-ғы терең ... ... және ... кризис жағдайында
берілген процессті басынан өткергендігі болып табылады. Бұл ... ... ... ... процесіне өздерінің іздерін қалдырды, жаңа
мемлекеттік білім берудің құру ... ... ... ... және әлеуметтік база әдістерін анықтады.
Зерттеудің материалдары Қазақстан Конституциясын жүзеге асыру ... ... даму және ... ... сәйкестігін
көрсетеді және «... Қазақстандық қоғам нақтылықты конституциялық-құқықтық
ұйымдастыру нәтижесінде өзінің болашағына қатысты ... ... ... ӘДЕБИЕТТЕР ТІЗІМІ
1. Малиновский В. Егеменді Қазақстан мемлекетінің басшысы. Алматы,
1998 С.7,13
2. Ким В.А., Ким Г.В. Казақстан Республикасының ... ... 1998. ... ... Г. ... ... конституциялық құқығы.
Алматы, 1998. С. 141-142.
4. Зивс С.Л. Құқықтың көздері. – М.: Ғылым, 1981. 19-23 ... ... В.Б. ... ... ... ... ... парламенттік республика.// Вестник МГУ. Әлеуметтік-саси
зерттеулер, 2000, № 6
6. Решетников Ф.М. әлем елдерінің құқықтық ... – М., ... ... ... мен ... ЖОО ... кітап. – ред.
Проф.В.М. Корельский и проф. В.Д. Перевалов. – М.: «Норма-ИНФРА-
М» басылымы, 2000, 215 ... ... ... М. 1971. ... 89-454 ... Әлемдік философия антологиясы. М.1969. Т.!.Ч. 1, 519б.
10. Аль-Фараби. Әлеуметтік-этикалық ... ... 1973. ... б.
11. Макаивелла Н. Патшалық. М. 1999 656 б.
12. Қазақстандық шындық. 2000.30 ... ... В.С. ... ... В.С. ... ... М. 1997. 337, ... В.С. Құқық философиясы. М. 1997. 337, 349б.
14. Назарбаев Д.Н. Тәуелсіз мемлекеттер ... ... ... ... 1997. ... Титова Т . Қазақстан Республикасының президент заңға сүйінген
статус эволюциясы
16. Джунусова Ж. Республика ... ... ... ... 1996. с ... Кан Г . . ... ... . Алматы .2000. С .193-195
18. Қазақстан: мемлекеттік кезеңдері. Конституциялық актілер.
Алматы.1997. С.392-393
19. Аль-Фараби. Әлеуметтік-этикалық ... ... 1973. ... ... ... А.Ф. ... ... президент (АҚШ
мысалында) М., 1999
21. Асанова Г.К. Мемлекет және құқық теориясы. Оқу ... ... ... Ж. ... ... ... құқығы:
Оқу-әдістемелік құрал. - Алматы: Жет1 жаргы, 2001.
23. Баймаханов М.Т. ... Л.М. ... А.К. ... ... ... - ... ҚР мемлекет
және құқық институты РК, 1994.
24. Булгакова Д.А. . Мемлекет және ... ... ... ... - ... ... ... Вишняков В.Г. ... ... - ТМД ... ... ... және ... өзіндікбасқару//
Мемлекет және құқық теориясы 1994 №5
26. Гаман О.В. ... ... ... президенттік //Саяси-
әкімшілік басқару. М., 2004

Пән: Мемлекеттік басқару
Жұмыс түрі: Дипломдық жұмыс
Көлемі: 64 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 2 500 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Кәсіпкерлік және кәсіпкерлік капитал42 бет
Кәсіпорын капиталы30 бет
Мемлекеттің жалпы түсінігі, мәні, белгілері17 бет
Мұнай және газ саласындағы терминологиялық өрістің ерекшелігі93 бет
Сөйлеу әрекеті онтогенезі: лексикалық мағынаның шығуы мен дамуы162 бет
ТМД аумағының климаты4 бет
Қазақстан Республикасындағы сайлау технологияларының даму ерекшеліктері117 бет
Қазақстан Республикасындағы қаржы нарығының қалыптасуы,және қызмет атқару механизмдері48 бет
Қазақстан Республикасынның үкіметі, оның қызметтері мен өкілеттілігі54 бет
Қазақстан республикасының валютасы теңге25 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь