Зейін. Зейіннің қасиеттері

Кіріспе бөлім:
Зейін туралы жалпы ұғым
Негізгі бөлім:
1. Зейіннің физиологиялық негізі
2. Зейіннің түрлері.
3. Зейіннің негізгі қасиеттері

Қорытынды бөлім:
Зейінді тәрбиелеу жолдары
Зейін туралы жалпы ұғым

Зейін деп — адам санасының белгілі бір затқа бағыттала тұрақталуын көрсететін құбылысты айтады. Дәлірек айтқанда, зейін дегеніміз айналадағы объектілердің ішінен керектісі нбөліп алып, соған психикалық әрекетімізді тұрақтата алу. Мысал келтірейік. Оқушы математикалық есептер шығарып отыр. Ол бұған соншама үңілген, мұнысы психикалық кейпінен жақсы көрінеді (бала көзін қадайды, шұқшия үңіледі, демін ішіне тартады т. б.). Оқушы есептің шығару жоспарын ойлайды, оның бірінен кейін екіншісін шығарады. Есеп шығарып болып, азғантай үзілістен кейін тарихты, одан соң географияны оқуға көшеді. Сабағын оқып болғаннан кейін, түрлі нәрселермен айналысады. Осы көріністердің бәрінде де бала әрекеттің әрбір түріне өз зейінін ұйымдастырып, басқа объектілерден ойын бөліп отырады.
Осындай түрлі кезеңдерде бала психикасының белгілі бір объектіге бағыт алып және сонда азды-көпті тұрақтап отырғанын көруге болады.
Адамға тән әрекеттің кез келген түрінде зейін орын алмаса, оның нәтижелі болуы қиын. Орыс педагогикасының атасы К.Д.Ушинский (1824-1870) зейіннің маңызын былайша көрсеткен еді. "Зейін адам санасынан қорытылып өтетін барлық ойды аңғартатын, адам жанының жалғыз ғана есігі болып табылады, демек, бұл есікке ілімнің бірде-бір сөзі соқпай өте алмайды, егер де ол соқпай өтсе, онда баланың санасында ештеңе де қалмайды".
Зейінді психикалық процестердің тобына жатқызу дұрыс болмас еді. Өйткені адам өз өмірінің әрбір кезеңдерінде бір нәрсені қабылдайды не есіне түсіреді, бірер нәрсені қиялдайды, бір нәрсе жөнінде ойлайды. Ал зейін болса, өз алдына бұлардай дербес кездеспейтін, қайта солармен бірлесіп келетін психикалық әрекеттің айрықша бір жағы, сананың ерекше сипаты болып табылады. Психикалық құбылыстар зейінге түрліше әсер етеді. Сезім зейінді күшейте түсуге не оны бөліп жіберуге себепші болады. Мәселен бір объект жағымды сезім туғызып зейінді күшейтеді де, ал көрші кластан естілген ән-күй сабақ тыңдап отырған баланың зейінін төмендетеді. Ерік, ой, қиял процестері де зейінге түрліше әсер етіп отырады.
1. Т. Тәжібаев «Жалпы психология» Алматы 1993.
2. Сәбет Бап-Баба «Жалпы психология» Алматы 2005.
3. Ә. Алдамұратов «Жалпы психология» Алматы 1996.
4. Қ. Жарықбаев «Психология» Алматы 1970.
5. «Психология адамзат ақыл-ойының қазынасы» Мәдени мұра 2005.
6. В.В. Богословский, А.Г. Ковалев, А.А. Степанов, С.Н. Шабалин «Жалпы психология»
7. А.Ш. Намазбаева «Психология»
        
        Қазақстан Республикасының Білім және ғылым министрлігі
Еуразия гуманитарлық институты
Гуманитарлық ... ... ... ... ... ... ИК-1-4 ... студенті
Құрманғалиева Т.
Тексерген: Муликова А.
Астана 2013жыл
Жоспары:
Кіріспе бөлім:
Зейін туралы жалпы ұғым
Негізгі бөлім:
1. Зейіннің физиологиялық негізі
2. Зейіннің түрлері.
3. ... ... ... бөлім:
Зейінді тәрбиелеу жолдары
Зейін туралы жалпы ұғым
Зейін деп — адам санасының белгілі бір затқа ... ... ... ... ... айтқанда, зейін дегеніміз айналадағы
объектілердің ішінен керектісі нбөліп алып, соған психикалық әрекетімізді
тұрақтата алу. Мысал ... ... ... ... ... ... бұған соншама үңілген, мұнысы психикалық кейпінен жақсы көрінеді (бала
көзін қадайды, ... ... ... ... ... т. б.). Оқушы есептің
шығару жоспарын ... оның ... ... ... ... Есеп
шығарып болып, азғантай үзілістен кейін тарихты, одан соң географияны оқуға
көшеді. Сабағын оқып ... ... ... ... ... ... ... де бала әрекеттің әрбір ... өз ... ... объектілерден ойын бөліп отырады.
Осындай түрлі кезеңдерде бала психикасының белгілі бір объектіге бағыт
алып және ... ... ... ... ... ... тән ... кез келген түрінде зейін орын ... ... ... қиын. Орыс педагогикасының атасы К.Д.Ушинский (1824-1870)
зейіннің маңызын былайша көрсеткен еді. ... адам ... ... ... ойды ... адам ... ... ғана есігі болып
табылады, демек, бұл есікке ілімнің бірде-бір сөзі соқпай өте алмайды, ... ол ... ... онда ... ... ештеңе де қалмайды".
Зейінді психикалық процестердің тобына жатқызу ... ... ... адам өз ... әрбір кезеңдерінде бір нәрсені қабылдайды не есіне
түсіреді, бірер нәрсені ... бір ... ... ойлайды. Ал зейін
болса, өз алдына бұлардай дербес ... ... ... ... ... ... ... бір жағы, сананың ерекше сипаты болып
табылады. Психикалық құбылыстар зейінге түрліше әсер ... ... ... ... не оны ... жіберуге себепші болады. Мәселен бір объект
жағымды сезім туғызып зейінді күшейтеді де, ал ... ... ... ... сабақ тыңдап отырған баланың зейінін төмендетеді. Ерік, ой, қиял
процестері де ... ... әсер етіп ... ... ... И.П.Павлов ашқан жүйке процестерінің
өзара индукция заңына байланысты түсінуге болады.
И.П.Павлов, егер ми қабығының бір алабында қозу ... ... ... ... ... ... тежелу процестері пайда болатындығын
айтқан. Мәселен, адам бар ... іске қызу ... ... ... ... ойлай алмайды. Осы кезде мидың бір ... ... ... ... да, ... алаптарда тежелу болады (теріс индукция заңы).
Зейіннің физиологиялық негіздерін орыс физиологы, ... ... ... ... ... да жақсы түсінуге
болады.
Сыртқы дүниенің көптеген тітіркендіргіштерінің ішінде ... ... әсер ... де, мидың бір ... ... ... ... ... ... ... Мидың осы күшті қозғыш алабы қалған
алаптардағы әлсіз қозу ... ... ... алып отырады. Осыдан мидың
күшті қозған алабы онан бетер күшейеді. ... ... ... ... ... кейбір бөгде тітіркендіргіштердің бөгет жасамайтыны, қайта
олардың біздің ойымыздың күшеюіне жәрдемдесетіні байқалады. Сондықтан адам
бар зейінін қойып ... ... ... ... бөгде тітіркендіргіштерден
(мысалы, сағат маятнигінің соғуы секілді) қашпауы керек. Бұл ... ... ... ... ... ... әрекетімізге мейлінше беріле түсуге
жәрдемдеседі. Өйткені, жоғарыда ... ... ... қозу ... ... ... өзіне тартып алып, солардың есебінен
күшейіп отырады. А.А.Ухтомскийдің доминанта теориясының мәнін И.П.Павловтың
"Қозудың оптимальдык, алабы" ... ... онан ... толықтыра түседі.
И.П.Павловтың оптимальдық қозу алабы теориясы ырықты зейіннің
табиғатын физиологиялық тұрғыдан өте ... ... ... ешқашан да ми қабығына біркелкі тегіс тарамайды, өйткені
онда әр уақытга қозу пайда болатындай жағымды "оптимальдық жағдай" ... ... ... бар осы алап — ми ... ... ырықты зейіннің физиологиялық негізі. Бұл жөнінде И. П. ... ... "Бас ... сыртынан біз іштегі миды байқай алатын болсақ,
онда ми сыңарларының ... қозу ... ... жері ... ... ... ... саналы адамның ми сыңарларында формасы және шамасы өне
бойы өзгеретін тамаша тұрлаусыз ... ... ... едік, бұлар ми
сыңарларының барлық жерлерін алып жатқан азды-көпті қара ... ... ... ... ... еді". Ұлы ... ... қозу үнемі
қозғалыста болатындығын айта келіп, оның мида ... ... өзі ... да ... ... деп түсіндірді. Мидағы тежелулердің бірінен
екінші ... ... ... ... ... ... шығуы осы
оптимальдық қозу ... ... ... ... ... бар алап ... ... мидың басқа бөліктеріндегі тежелуді күшейтеді.
Мұндай жағдайда адам зейіні бір жерге күшті шоғырланады да, ол қалған
объектілерді байқамайтын ... ... қозу ... ... ... шыққан сигналдар қуаттап отыратындығын, ... ... ... ... ... ... ауысуын тездетіп отыратындығын,
сайып келгенде, психикалық әрекеттің талғамалы сипатта болатынын ... ... ... ... ... ... ... үшке бөлінеді.
Сыртқы дүниенің кез келген ... ... ... ... ... Мәселен, көшемен кетіп бара жатқан адамның
бояулы афишаға көзі түссе, оған мойнын бұрады не милиционердің ... ... т. б. Адам ... ... ... ... орын алады. Зейіннің
бұл түрі әсіресе жас ... жиі ... ... балалық дәуірде
адамның күрделі іс-әрекеттері (оқу,еңбек т.б.) белгілі ... келе ... ... ... оның психикасы өте нәзік, түрлі сыртқы әсерге
берілгіш келеді. Әрине, бұдан бала ... соң, оның ... ... ... деген қорытынды тумау қажет. Адам өмірінің барлық кезеңдерінде
ырықсыз зейін ... орын алып ... ... — ырықсыз зейіннің бұлағы.
Өйткені қызықты іске көңіліміз тез ауады. Мәселен, ... ... ... ... жеткілікті. Ал қызықсыз кітапты оқу — ырықты зейінді керек
етеді. Ырықты зейінде де қызығу орын алуы ... ... ... зейін де
жанама, дәнекерлі қызығуды керек етеді. Мұнда адам өз ... ... ... оны орындау үшін күш жұмсайды, өйтпесе іс
өнбейді, күткен нәтижеге қол ... ... ... ... ... ... ... жемісі болып табылады. Зейіннің бұл түрі ... ... ... ... ... үлкен роль атқарады. Ырықсыз зейін
кез келген тітіркендіргіш ... ... бола ... ... зейіннің
көрінуіне төмендегі жағдайлар себеп болады:
а) күшті тітіркендіргіштер (көзді аштырмайтын жарық, ... ... ... ... ... ... иіс т. б.), заттар мен құбылыстардың
жаңалығы мен қозғалысы (мәселен, адамның ... ... ... ... ... не ... т. б.);
ә) адамның сыртқы дүниедегі объектілерге қатынас жасауының дәрежесі
(қызығу, қажетсіну, көңіл күйінің хош болуы) ... ... ... ... ... ырықты зейіні әрекетті саналы түрде белгілі ерік ... ... ... ... ... ... ... бір мақсат қойып,
объектіге ерекше зер салып отыру көзделеді, ол ... ... ... ерік-жігерді сарқа жұмсауды талап етеді. Ырықты ... ... ... Қандай болмасын бір әрекеттің талабына сай зейінді бағындыра алу
үшін іс-әрекетке тікелей кірісу қажет.
2) Үйреншікті ... ... ... ... алаңдататын нәрселерден
бойды аулақтатқан жөн.
3) Орындалатын істің мәнісін, маңызын түсіну үшін ... ... ... ... ... қолайсыз жағдайларда да жұмыс істеуге машықтану. Мәселен,
көңілді алаң қылатын ... ... ... ... де) әсеріне берілмей жұмыс істей ... Бұл ... оны ... және ... етіп ... ең жақсы жолы болып
табылады.
5) Зейінді болуды өзіңе үнемі ескертіп отыру ... Бір ... ... ... деп іс-әрекетті жоспарлы түрде ұйымдастыруды айтады.
Зейіннің, екі түрі де бір-бірінен ешқашан қалмай ілесіп ... ... ... ырықсыз зейін ырықтыға қарай жиі алмасады. Шындығында,
адамның үнемі ырықты зейін жағдайында болуы мүмкін де емес. Оқушы алғашқыда
жай ... ... ... ... ... ал ... ... сабақтың
мақсатына қарай тікелей қызық емес басқа материалдарға да зейін қояды.
Алғашқы уақытта қызықсыз болып көрінген ... ... ... түсінікті бола
бастайды. Бұл кезде оның ырықсыз зейіні сыртқа теуіп, ырықты зейінінің
пайда бола бастағаны.
Зейіннің үйреншікті деп аталатын түрі де бар. ... ... ... ... сіңісіп кеткен, арнайы күш жұмсамай-ақ орындалатын зейін.
Мәселен, бала ... ... бұл оның ... ... ... оның зейіні
де үйреншікті бола бастайды. Қандай нәрсеге болса да ... ... соң, ... ... ... айналады. Үйреншікті зейіннің де
табиғаты осыған ұқсас. Өйткені үйреншікті зейін ... ... ... ... қай түрі болмасын іс-әрекеттен нәтиже шығаруға
бағытталады. Егер адам жұмысқа ... ... ... ... ... ... ұзақ ... тікелей қызығып істей беру де оңай емес.
Мұндай жағдайда ... ... орын ... Ылғи ... ... ... де адамды қажытып шаршатады. Сондықтан адам жұмысты зейіннің осы екі
түрін ... ... ... ... ... әдетке айналдыруы
қажет.
Зейіннің негізгі қасиеттері
Зейін жөнінде ... ... оның мына ... қасиеттерін еске
алады:
Зейіннің тұрақтылығы және жинақтылығы
Адамның зейіні бір объектіге немесе бір ... ... ... оны зейіннің тұрақтылығыдейді. Мысалы, өндіріс ... не ... ... ... ... осыған жатқызуға болады.
Зейінді бір жерге тұрақтатып, жинақтап алу ... адам ... ісін ... ... оның әр түрлі байланыстарын анықтайды.
Зейінді тұрақтата алушылық саналы әрекетке ... жеге ... ... ... болып табылады.
Зейіннің осы қасиетінің оқу процесінде маңызы зор. ... ... ... көп ... ... ... бір ... не белгілі бір
әрекетке ғана аударып, оған тұрақтатып әдеттендіру керек. Сонда ғана бала
есейген кезде ... ... ... ... ... ... болады.
Ересек адамдар жұмыс үстінде ... 40 ... бір ... ... ... 10—20 минуттық зейін қоюшылықтан кейінгі бірнеше
секундта көңілдің бір нәрсеге ... сол ... одан ... ... ... келтірмейді. Қайта бұл секілді ... ... ... бойы жақсы, тұрақтап істеуге мүмкіндік береді. Адам
соншалық ерік-жігермен зейін салып жұмыс істеген ... да ... ... ... бір ... ауып ... ... зейіннің бірде
әлсіздене, бірде күшейіп ... ... ... ... ...... қасиеттерінің бірі. Мәселен, бар ілтипатпен кітап оқыған адам да
анда-санда бөтен ойға түседі, басын көтеріп ... ... ... ... әрине, адамның көңіл аударған нәрсесіне ойының бөлінуіне,
зейінін тұрақтатуына бөгет ... ... ... ... ... Бұған қатты тітіркендіргіштер, күшті эмоциялық әсерлер, сондай-ақ
адамның өз еркін жөндеп билей алмауы себеп ... ұзақ ... бойы ... жеткілікті жұмылдыру үшін,
әсіресе, оның бөтен нәрсеге көңілі ауып кетпеуін ... ... Бұл ... ... қажет етеді. Зейінді алаңдататын әр түрлі тітіркендіргіштерге
қарсы күресу — қажетті шаралардың бастысы. ... ... ... ... сырнай-керней т. б. адамның тынышын кетіреді. Зейінін
жақсы ұйымдастыра алатын адамдар осындай жағдайда да ... тез ... ... ... ... алаңдататын нәрселер көп болғанмен,
олардың барлығы да кесел тигізе бермейді. ... ... ... әуені зейінді аударатын тітіркендіргіш болғанмен, оларға шыдап
отыра беруге болады. Ал ... ... ... ... т.б. ... ... ... істетпейді. Әрине, бұларды жоюдың мүмкіндігі
болмаса, оған көңіл аудармай, ... ... ... беруге болады.
Әрине, бұған ерік-жігер қажет. Осындай ыңғайсыз жерлерде жұмыс ...... ... ... бірі. Мәселен, орыстың ... А. П. ... жас ... көп әңгімелерін ойын-күлкі, той-думан
үстінде жазса, ал Мусоргский мен Бородин өздерінің ... ... ... жаза ... ... ... жағдайда да адам зейінге
кедергі келтіретін нәрселерді жеңе алатын болуға тиіс. ... ... ... ... ... ұнататын адамдар да өзін ыңғайсыз ... ... ... ... істей алатындай қабілетке ие болуы
тиіс.
Зейіннің аударылуы
Зейіннің ... деп бір ... ... ... назарымызды
көшіруді айтады. Физиологиялық тұрғыдан мидағы оптималдық қозудың ауысуы.
Зейінді тез ... білу ... ... ... ... ... Кейбір адамдар бір жұмыстың түрінен екінші бір
жұмысқа жеңіл көшеді, зейін қойып жаңа жұмысты тез ... ... ... оңтайлы зейіннің көрінісі. Екінші біреудің зейіні, керісінше, басқа
объектіге қиындықпен ауысады. Зейінді тез ... білу ... ... ... ... ... беруде аса қажет. Мәселен, машинистерде
зейінді тез аудара білу қасиеті жөнді жетілмеген болса, ... ... ... ... ... ... жағдайында балалардың зейінін
бір пәннен ... ... ... бір ... ... ... бір ... (үй тапсырмаларын сұрау) екінші түріне (жаңа сабақты
тыңдау кезі) үнемі ... ... тура ... Зейінді аудара алу оқушының
ерік сапалары біраз дамыған кезде, әсіресе оқу материалдарын түсінген және
оларды ... етіп ... ... ғана ... ... ... жүйелі етіп, бір ізбен жақсы түсіндіруі, өткен материалды дұрыс
қорытуы, ... жаңа ... ... ... жаңа ... және ... оқушылардың дайындығын тексеру т.б. зейіннің дұрыс
аударылуына себепші ... ... ... бір ... ... ... атқара білу мүмкіншілігін
зейіннің бөлінушілігідейді. Адам зейінін екі-үш нәрсеге бөле алады.
Зейінді бір уақытта түрлі объектіге ... ... ... көрсетіп отыр. Мәселен, оқушылар өздері есеп шығарады, сонымен
қатар осы кезде басқа ... ... ... есебін бақылайды, оның
сөзін тыңдайды т. б. Студенттер бір ... ... ... ... ... ... кітап оқып отырып, конспект жазады. Еңбек
процесінде ... ... ... ... де зор. ... ... онан сайын автоматталынуы адам зейінінің бөлінушілігін ерекше
дамытуды қажет етеді. Ал машина ... ... ... ... нәрсеге зейін бөлушілік қаншама маңызды екендігі түсінікті. Олар
бір кезеңде руль механизмін басқарады, жолға назар аударады, ... ... т. б... Бұл ... ... зейінді өте шеберлікпен бөле
білуді қажет етеді. ... ... де ... ... объектіге бөле
білудің маңызы зор. Мұғалім бір мезгілде сабақтың мазмұнын, формасын ... ... ... тексеріп отырады, барлық сынып ұжымы мен жеке
оқушылардың тәртіп ... ... ... ... ... байқайды.
Тәжірибесі аз, жас мұғалім кейде барлық сыныпты не жеке ... ... ... ... ... ... алмай қалады да зейінін бытыратып алады.
Осының салдарынан сыныпта сабақ нашар ... ... ... ... бірдей бөлу үшін ең кемінде біреуіне іскер болу және мұндай
объекті бір-біріне байланысты ... ... ... ... физиологиялық
негіздері жөнінде И. П. Павлов былай дейді: "...біз бір іспен, бір ... ... ... ... ... тағы ... бір істі ... жүреміз,
яғни сыртқы тежелу механизмі бойынша, ми ... ... ... ... ... ... басты ісімізбен байланысты ми
сыңарларының пункті бұл кезде қатты қозуда болады".
Зейіннің көлемі
Зейіннің көлемідеп бір уақыттың ... оның ... ... ... ... көлемін анықтауға байланысты жасалған тәжірибелер
тахистаскоп деген аспаппен тексеріледі. Адам бір мезгілде ... ... орта ... әр ... 5—9 ... ... ... 12—14 әріптен
тұратын мағынасы бар сөзді де осы мерзімде қамтитынын ... ... ... ... ... сынып оқушыларының зейін көлемі ересек
адамдардың ... ... ... шағын болатындығы сабақ үстінде
мұғалімнің есінде болуға тиіс, ... да ... бір ... ... де, сапа ... де белгілі зейін көлемінен артық мөлшерде материал
беруге болмайды. Оқушылардың зейін ... ... ... ... ... ... ал ... байланысы бар
элементтерді қабылдаса, олардың зейін көлемін ... ... ... ... ... ... үшін ... балаларды комплекс заттарды байқай
алуға, оларды бір ... ... ... ... дұрыс. Көрнекі
құралдардағы сөздер тым ұзақ болмай, ондағы сөздердің ең бастыларын бірден
оқып түсіну үшін әріптерді ... ... ... ... Соңғы айтылған
тәсіл де бала зейінінің ... ... ... ... ... ... ... өсіріп, ұлғайту мидағы оптималдық қозуы бар алапты
кеңейте түседі. Бұл бірнеше қозулардың бір қозу ... ... ... ... ... ... ... алатын зейінді көлемі кең зейіндейді
де, объектілерді жөндеп қамти алмайтын зейінді көлемі тар ... ... тар, ... де ... ... ... Әңгіме істен дұрыс нәтиже
шығара алуында. Адамның мамандығы, айналысқан ісі оның ... әсер ... ... өне бойы сағат механизмімен шұқшия жұмыс істеп отыратын
мастердің зейін көлемі айтарлықтай болмайды. Микроскоппен ... ... ... де осы іспеттес келеді.
Алаң болушылық
Алаң болушылық деп белгілі бір объектіге саналы ... ... ... ... Әр ... ауып кете беретін жаңғалақ
адамдардың зейіні көбінесе осындай болады. Алаң болушылық ... ... ... болдырған кезде де жиі кездеседі. Мұндай жағдайда оның миында
біркелкі тұрақты қозу алабы жасалынбайды, қозу мен ... ... ... ... ... ... ... Зейіннің осы қасиеті адам
психологиясынан тұрақты орын алса, оған берекелі әрекет ету ... ... ... ... балаларда алаңдаушылық жиі ұшырайды. Өйткені
олар әлі күрделі іс-әрекетпен айналыспағандықтан, ... ... ... ... ... ... ... көріністер адамның бір жұмысқа қатты беріліп
істеген ... де ... Адам ... үңіліп жұмыс істеген кезде
басқа еш нәрсені сезбейді, елемейді. Осындай жағдайда ол ... ... ... ... зейінін уақытында ... ... ... ... өте тар және ... ... ... тілдің шығуына байланысты ырықты зейіннің саңылауы байқала
бастайды. Ырықты ... ... ... балаларға түрлі талаптарды
орындатып үйретуіне орай ... ... ... ... ... киім-
кешектерін жинастыру, үлкендердің айтқанын тыңдай білуге баулу т. ... ... ... ... ... ... ойын ... орын алады. Ойын арқылы бала түрлі объектілерді көреді, ... ... ... мен ... ... ... оларға назар
аудара бастайды. Балаларда зейіннің түрлі қасиеттері (көлемі, бөлінуі,
тұрақтылығы т.б.) ... ... ... бәрі ... ...... ... оқу-тәрбие процесінің талаптарына
байланысты жүйелі түрде қалыптастырып дамытатын негізгі орын ... ...... ... тәрбиелейтін негізгі тұлға. Бұрын ойыннан
басқаға көңіл бөлмей келген бала оқуға бірден ... ... ... ... ... ... оның ... жетпейді. Олардың алғашқы кезде
сабақтың аяқталуын асыға күтіп ... да ... ... ... ... ... ой-өрісінің көрнекілігіне де байланысты. Мәселен,
бірінші сынып оқушылары түрлі нәрселерді санағанда, көбінесе ... ... ... ... ... да, ең ... ... — есеп
шығаруды ұмытып кетеді. Бұл ... ... ... екінші бір
ерекшелік зейін көлемінің өте тар келетіндігі. Мұғалім осы жағдайды есінде
қатты ұстағаны ... Ол ... бала ... ... тіл ... ... берсе, көрнекі құралдарды тиісінше пайдаланса, бала зейіні бір
объектіге тұрақтала ... де, ... ... ... ... ... негізінен сабақ үстінде тәрбиеленеді. Сабақтың әрбір минуты бала
зейінін билеп алмайынша, мұғалімнің сөзі оның ... ... ... Бір сөзбен айтқанда, зейінсіз өткен сабақ өзінің мақсатына
жете де алмайды. Зейін тәрбиесінде әрбір мұғалімнің еске ... ... мына ... ... сыныптан бастап оқушыларды зейінділікке әдеттендіру, оларда
зейіннің жоғары түрлерін дамыту естен шықпайтын болсын. Бұл жөнінде К. Д.
Ушинский ... ... ... ... ... ете білу ... және сонымен
қатар, оларды қызықтыра қоймайтын ... да ... ... ету керек, бұл жұмысты орындағанда бір жағын басым етіп жібермей, екі
жағын ... ... ... ... ... ... ... балада
белсенді зейін шамалы болғанына қарамастан оны жаттықтырып отыру керек".
2. Бүкіл сыныпқа не жеке оқушыларға берілетін ... дәл, ... ... ... Бала қайда жүрсе де (мектепте, ... ... ... тиіс.
4. Зейінді күшті және тұрақты ететін ... бірі — ... ... ... ерік тәрбиесімен ұштастырып отыру қажет.
5. Төменгі ... ... ... ... әлде де ... ... еске ... ... ... кетпеуін
қадағалау, орынсыз жалықтырмау, ауыр, жеңілдігі әр ... ... ... ... ... сай ... секілді мәселелер де
зейін тәрбиесіне қатысы бар шаралар.
Оқушылардың зейінін дұрыс қалыптастыруға мұғалімнің жеке басының үлгі-
өнегесінің де маңызы зор. Егер ... өз ... ... ... яғни, ол біресе оқытып тұрған сабағына, біресе сыныптағы оқушыларға
алаңдап, нені бастап, нені ... ... ... ... мұғалім
оқушылардың зейінін дұрыс тәрбиелей алмайды.
Мұғалім балаларға ... ... ... ... ... ... ... ұқыпсыз кіріссе, берген сабағынан да жөнді нәтиже шығара алмайтын
болады. Мұғалім: "Кейбір оқушылар сабаққа зейін ... ... ... бұл ... оның ... дұрыс ұйымдастыра алмауының
нәтижесі, өз жұмысындағы кемшілігі болып табылады. Ы. ... ... ... ... ... онда ... оларды кінәлауға тиіс
емес, оларға түсіндіре алмай отырған өзін кінәлауға тиіс" ... өте ... ... Т. ... ... ... ... 1993.
2. Сәбет Бап-Баба «Жалпы психология» Алматы 2005.
3. Ә. Алдамұратов «Жалпы психология» Алматы 1996.
4. Қ. Жарықбаев ... ... ... ... ... ... қазынасы» Мәдени мұра 2005.
6. В.В. Богословский, А.Г. Ковалев, А.А. ... С.Н. ... ... А.Ш. Намазбаева «Психология»

Пән: Психология
Жұмыс түрі: Реферат
Көлемі: 9 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 600 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Жалпы психология213 бет
Оқушылардың өзін-өзі тәрбиелеу үрдісін зейін қасиеттерін дамыту64 бет
Іс-әрекет және мінез-құлық мотивациясы. сана мен зейін бірлестігі7 бет
Жасөспірімдердің ерікті зейінінің өзгеру динамикасы30 бет
Жасөспірімдердің еркін зейін өзгеруінің динамикасы13 бет
Жасөспірімдердің қарым-қатынаста зейін қасиеттерінің психологиялық ерекшеліктері59 бет
Зейін28 бет
Зейін және оның қасиеттері12 бет
Зейін психологиясын зерттеген ғалымдардың ой пікірлері16 бет
Зейін теориялары және олардың физиологиялық ерекшеліктері8 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь