Білім Беру мекемелеріндегі кәсіпкерлік қызмет

Мазмұны

I. Кіріспе
1.1. Кәсіпкерліктің мәні мен мазмұны

II. Негізгі бөлім
2.1. «Кәсіпкер» және «кәсіпкерлік» түсініктерінің эволюциялық
тұрғыдан дамуы
2.2. Кәсіпкерліктің функциялары
2.3. Кәсіпкерлік қызметтің субъектідері мен объектілері

III. Қорытынды
КІРІСПЕ

1.1. Кәсіпкерліктің мәні мен мазмұны

Қоғам мен өндірістің даму үрдісінде адамдар әр түрлі ұйымдық-экономикалық қатынастар аясында кәсіпкерлік қызметпен айналыса бастады. Кәсіпкерлік тарихы орта ғасырлардан бері бастау алады. Сол уақыттың өзінде көпестер, оаудагерлер, колөнершілер жаңадан қалыптасып келе жат- қан кәсіпкерлер ретінде таныла бастады. Сонымен қатар, кәсіпкерліктің даму тарихы айырбас қатынастарының, қоғамдық еңбектің бөлінісі мен жалпы нарықтық қатынастар даму тари- хымен тығыз байланысты.
Экономикалық әдебиетке «Кәсіпкер» түсінігі бірінші рет 1723 жылы Париж қаласында баспадан шыққан «Коммерцияның жалпыға ортақ сөздігінде» келтірілген. Мұнда кәсіпкер - өнім өндіру немесе құрылыс объектісі бойынша міндеттемесін өз мойнына алатын адам деген түсінік беріледі.
Fылыми термин ретінде «Кәсіпкер» түсінігі белгілі ағылшын экономисі Ричард Кантильонның XVIII ғасырдың басында жарық көрген «Коммерция табиғаты туралы жалпы мақала» кітабында келтіріледі. Автордың пайымдауы бойынша сұраныс пен ұсыныстың арасындағы алшақтық нарық жағдайында кейбір субъектілерге тауарларды арзан бағаға сатып алып, қымбат бағаға сатуға мүмкіндік береді. Сондықтан, ол осы қарым-қатынастағы субъектілерді кәсіпкерлер деп атаған және француз тілінен аударғанда «делдал» деген мағына береді. Со¬нымен қатар, ол мұндай адамдар тек қана айналым саласында ғана емес, тауар өндіру саласында да қызмет атқаратындығына ерекше назар аударған және олар өндірістік құрал-жабдықтарға меншік иесі болуы міндетті емес деп санаған.
Ал ағылшынның атақты ғалымы Адам Смит кәсіпкер деп, өзінің қызметінің негізгі мақсаты кәсіпкерлік пайда таба- тын кәсіпорын иесі деп түсінген. XIX ғасырдағы Францияның экономисі Жан Батист Сэй, кәсіпкердің негізгі функциясыөндірістің қызметін біріктіру және үйлестіру деген пікірді ұстанған. Альфред Маршалл мен жолын ұстанушылар кәсіп- кердің ұйымдастырушылық функциясына ерекше көңіл бөлген. Олардың пікірінше әрбір қалаушы - кәсіпкер бола алмайды, оған ерекше қабілет керек деп есептеген.
Кәсіпкерлік туралы ерекше бағьггты ұстанған Иозеф Шумпе- тер, кәсіпкер тек жеке адамдар болып қана қоймайды, о л адам- дар тобынан да құрыла алады деген көзқараста болған. Сонымен қатар, оның пікірінше, кәсіпкерлікте ең басты - инновациялық қызмет, ал кәсіпорын меншігіне деген құқық кәсіпкерліктің маңызды белгісі болып табылмайды деп есептеген.
Қазақстан Республикасының Азаматтық кодексінде кәсіп- керлікке төмендегідей анықтама берілген: Кәсіпкерлік - меншік түрлеріне қарамастан, азаматтар мен заңды тұлғалардың тауарларға (жұмысқа, қызметке) сұранымды қанағатгандыру арқылы таза табыс табуға бағытталған жеке меншікке (жеке кәсіпкерлік) не мемлекеттік кәсіпорынды шаруашылық құқы- ғына (мемлекеттік кәсіпкерлік) негізделген ынталы қызметі. Кәсіпкерлік қызмет кәсіпкердің атынан, оның тәуекел етуімен және мүліктік жауапкершілігімен жүзеге асырылады.
Пайдаланылған әдебиеттер тізімі:
1. Мейірбеков А.Қ., Әлімбетов Қ. Кәсіпорын экономикасы. Алматы. Экономика. 2003. (5-21б).
2. Темірбекова А.Б. Экономикалық теория. Оқу құралы. Алматы. Экономика. 2008ж.
        
        ҚАЗАҚСТАН РЕСПУБЛИКАСЫ ҒЫЛЫМ ЖӘНЕ БІЛІМ МИНИСТРЛІГІ
С.СЕЙФУЛЛИН АТЫНДАҒЫ ҚАЗАҚ АГРОТЕХНИКАЛЫҚ УНИВЕРСИТЕТІ
Пәні: Білім беру мекемелеріндегі кәсіпкерлік қызмет
Кафедра: Кәсіптік білім беру
Тақырыбы: Кәсіпкерлік туралы түсінік және оның ... ... ... ... Асаубаева А.К.
Астана 2013ж
Мазмұны
* Кіріспе
+ Кәсіпкерліктің мәні мен мазмұны
* Негізгі бөлім
+ және түсініктерінің эволюциялық
тұрғыдан дамуы
+ ... ... ... ... ... мен ... Қорытынды
КІРІСПЕ
1.1. Кәсіпкерліктің мәні мен мазмұны
Қоғам мен өндірістің даму үрдісінде адамдар әр түрлі ұйымдық-экономикалық қатынастар аясында кәсіпкерлік қызметпен айналыса ... ... ... орта ... бері ... алады. Сол уақыттың өзінде көпестер, оаудагерлер, колөнершілер жаңадан қалыптасып келе жат- қан ... ... ... бастады. Сонымен қатар, кәсіпкерліктің даму тарихы айырбас қатынастарының, қоғамдық ... ... мен ... ... ... даму ... ... тығыз байланысты.
Экономикалық әдебиетке түсінігі бірінші рет 1723 жылы Париж қаласында баспадан шыққан ... ... ... - өнім ... ... ... объектісі бойынша міндеттемесін өз мойнына алатын адам деген түсінік беріледі.
Fылыми термин ... ... ... ... ... ... ... XVIII ғасырдың басында жарық көрген кітабында келтіріледі. Автордың пайымдауы бойынша сұраныс пен ұсыныстың арасындағы алшақтық нарық ... ... ... ... ... ... сатып алып, қымбат бағаға сатуға мүмкіндік береді. Сондықтан, ол осы қарым-қатынастағы субъектілерді кәсіпкерлер деп атаған және ... ... ... ... ... ... Со - нымен қатар, ол мұндай адамдар тек қана айналым ... ғана ... ... ... ... да қызмет атқаратындығына ерекше назар аударған және олар өндірістік құрал-жабдықтарға меншік иесі болуы ... емес деп ... ... ... ... Адам Смит ... деп, өзінің қызметінің негізгі мақсаты кәсіпкерлік пайда таба- тын ... иесі деп ... XIX ... Францияның экономисі Жан Батист Сэй, кәсіпкердің негізгі функциясыөндірістің қызметін біріктіру және үйлестіру деген пікірді ұстанған. Альфред Маршалл мен ... ... ... ... ұйымдастырушылық функциясына ерекше көңіл бөлген. Олардың пікірінше әрбір қалаушы - кәсіпкер бола алмайды, оған ерекше қабілет ... деп ... ... ... ... ... ... Шумпе- тер, кәсіпкер тек жеке адамдар болып қана қоймайды, о л ... дар ... да ... ... ... көзқараста болған. Сонымен қатар, оның пікірінше, кәсіпкерлікте ең ... - ... ... ал ... ... ... ... кәсіпкерліктің маңызды белгісі болып табылмайды деп есептеген.
Қазақстан Республикасының Азаматтық кодексінде кәсіп- керлікке төмендегідей анықтама берілген: Кәсіпкерлік - меншік түрлеріне ... ... мен ... ... ... ... ... сұранымды қанағатгандыру арқылы таза табыс табуға бағытталған жеке меншікке (жеке кәсіпкерлік) не мемлекеттік кәсіпорынды шаруашылық құқы- ғына ... ... ... ... ... Кәсіпкерлік қызмет кәсіпкердің атынан, оның тәуекел етуімен және мүліктік жауапкершілігімен жүзеге асырылады.
II. НЕГІЗГІ БӨЛІМ
2.1. және түсініктерінің эволюциялық тұрғыдан ... ... ... ... ... әр түрлі көзқарастар тұргысынан қарастырылады: шаруашылық жүргізу стилі ... ... ... қызметті ұйымдастыру мен жүзеге асыру үрдісі ретінде, нарық субъектілерінің өзара ... ... және ... ... ұғымы бойынша әр түрлі көзқарастар
Мерзімі
Анықтама авторы
Анықтама мазмұны
1723
Коммер- цияның жалпыға ортақ сөздігі, Париж қ.
Кәсіпкер - өнім өндіру немесе құрылыс объектісі ... ... өз ... ... ... Кан- ... - ... жағдайларында шешім қабылдайтын және өз қажеттіліктерін қанағаттандыратын адам. Кәсіпкердің табысы - ол ... үшін ... ... тек қана ... бір ақ- ... ғана ... сонымен қатар капи - талы да болуы керек.
1776
Адам Смит
Кәсіпкер - кәсіпорын иесі және тәуе- келді коммерциялық идеяларды жү- зеге асырушы. ... ... - ... ... қызмет ба- рысында өндірісті ұйымдастыру мен басқару. *
1797
Карно Бодо
Кәсіпқер - атқарылыц жатқан іске жа- уапты тұлға ретінде кәсіпорын ... ... ... ... ... және оның ... Оның белгілі бір интеллектуалдьщ деңгейі, яғни алуан түрлі ақпараттар мен білім иесі.
1830
Жан Батист Сей
Кәсіпкерлік - бұл нарықтық кеңістіктің аталған ... ... ... ... ... ... ... - өндірістік бірлік аясын- да адамдарды ұйымдастыратын тұл- ға. Кәсіпкер өнім өндіру мен бөлу ... ... ... ... ал ... ... негізін - өнім өңдірісі мен өткізуді ұйымдастыру қабілеті құрайды.
1876
Фрэнсис Уокер
Кәсіпкер - өзінің ұйымдастырушылық ... ... ... ... ... ... Маршалл
Әрбір қалаған адам кәсіпкер бола алмай- ды. Кәсіпкерлердің ... Ч. ... ... ... ... ... ... 1
1910
Макс Вебер
Кәсіпкерлікқызмет-рационалдылықты жүзеге асыру. (Рационалдылық деп ол фу нкционалды тиімд і л ікті, салынған қаражаттары мен ... ... және т.б. ... түскен макси- малды табысты түсінген). Кәсіпкерлік негізінде протестантизмнің рационал- ды этикасы жатыр, ал ... ... ... ... маңызды әсерін тигізеді.
1911
Иозеф Шумпетер
Кәсіпкерлікте ең бастысы - инно- вациялық қызмет, ал кәсіпорын ... ... ... ... ... белгісі болып танылмайды. Кәсіпкер ретінде, өндіріс фактор- ларының жаңа комбинацияларын жүзеге асыратын кез келген адам, акционерлік ... ... ... ... және ... әр ... ... кәсіпорын менеджері бола алады. Бастысы және . ... ... ... ... ... экономи - ка субъектісі тек жаңашылдық функ- цияларын жүзеге асырған кезде ғана ... бола ... ал өз ... ... ... ... ... кезде осы статусынан ай- рылады.
1927
И.фон Тюнен
Кәсіпкер - ерекше ... ... нуші ... бара ... ... дартты емес шешімдерді қабылдай алатын және өз іс-әрекеттеріне жау- ап бере алатын) және сондықтан да жоспарланбаған (күтпеген) табысқа ... ... ... ... ... мен қатар кәсіпкерлік өнері үшін та- быс алуы керек. (Ескертетін жағдай, И. Тюнен кәсіпкердіСжаңашыл болуы міндетті емес деп ... - ... ... өзіндік әлеуметтік-психологиялық типі, ол үшін ең бастысы . Негізгі кәсіпкерлік қабілеттер: тұтыну мен ... ... ... бару ... белсенділік рухы, болашаққа деген сенімділік және т.б. Кәсіпкерлік қызметтің негізгі мотивтері - жақсыға, тәуелсіздікке ұмтылыс, мұрагерлерге байлық қалдыру.
1961
Дэвид
Макклел- ланд
Кәсіпкер - ... ... ... ету ... ... ететін белсенді адам.
1964
Питер Друкер
Кәсіпкер - кез келген мүмкіндікті мак- сималды табыспен қолдана алатын адам.
1975
Альберт Шапиро
Кәсіпкер - ынталы, ... ... ... ... ... ... бір ... жағдайларында қызмет ететін, мүмкін болатын сәтсіздік үшін толығымен жауапты болатын ... ... - ... ... ... ... мен саясаткерлер көзқа- расында әр түрлі мәнісіне түсінік.
1983
Гиффорд Пиншо
Интрапренерлік - ... ... ... ... жаңа ... ... құрайтын антрепренерден ерекшелігі, ол қолда бар кәсіпорын жагдайында жұмыс ... Хиз- ... - құны бар жаңа бір ... ... ал кәсіпкер - осының барлығына уақыты мен бар күшін жұмсайтын, қаржылық, психологиялық немесе әлеуметтік тәуекелді өз ... ала- тын және ... ... ... ... ақша мен қол ... нәтижесі үшін қанагатқа кенелетін адам.
1988
М. Алле
Кәсіпкер шаруашылық ... ... ... ... рөлді иемденетін адам.
1993
Т.Ю. Горько- ва
Кәсіпкер - бизнестегі жетекші фигура, ол өз ... ... ... ... факторларын бірегей шаруашылық үрдіске біріктіруді мойнына алады.
Әр түрлі ... ... ... ... ... - бүл ... ... тәсіл негізінде, өндіріс факторла- рын оңтайлы үйлестіру ... ... ... ерек - ше ... ... ... ... тұжырым жасауға болады. Кәсіпкер өндірісте жаңа техника мен технологияны қолданады, еңбекті жаңаша ұйымдастырады, жаңашылдық тұрғысынан басқарады. Ол өнім ... ... ... ... оның ... баға ... Кәсіпкер маркетингтік қызметті максималды тиімді түрде ұйымдастырады. О л нарықты басқадардан жақсы анықтайды, өндіріс құралдарын қандай ... ... ... ... тиімді екенін және дер кезінде өнімге деген тиімді төлем қабілеттілік пен сұраныстың болатындығын нақты анықтайды. Нәтижесінде ол ... ... ... ... көп ... табады. Со- нымен қатар, кәсіпкер ұнемі тәуекелге барады. Ол ... ... ... ... оған ... ... ... Оның себебі басқалар сияқты осы тәуекел үшін өтемақы алудың орнына үлкен табыс табуға ұмтылады.
Кәсіпкерлік табыс деп ең ... ... ... ... ... табысты, кәсіпкердің табиғи қасиеттері немесе сыртқы жағдайларға байланысты ондіріс факторларын жаңа тұрғыдан үйлестіру мен ерекше талдау қабілеттерінің арқасында ... ... ... ... ... ... - белгілі бір функцияларды жүзеге асы- румен байланысты екенін ескере отырып, мұндай қызметті пайда алу мен ... ... ... ... және ... ... ... мақсатында тауарлар мен қызметтердің үздіксіз, үнемі жаңартылып отыра- тын ... ... ... ... және жүзеге асы- ру үрдісі ретіндё сипаттауға болады.
Кәсіпкерлік қызмет келесідей жолдармен жүзеге асырылады: 1) қандай да бір тауарды, ... ... ... ... өндірумен; 2) продуценттен (ондірушіден) тұтынушыға тауар - ды жеткізу бойынша делдалдық функцияларды жүргізу жолымен.
Кәсіпкерлік қызмет - ... ... ... пен инновациялық кәсіпкерлік идеяға негізделген, пайда табуға бағытталған, қызметтің ерекше түрі.
Кәсіпкерлік идея - қандай да бір ... ... ... ... бар, өндірушінің айқындалган мүмкіндігі мен қызығушылығын сипаттайды. ... ... ... тау, ... ... ... ... сәй- кестендіру, немесе нарық қажеттіліктерін кәсіпкер мүмкіндіктерімен сәйкестендіру жолымен жүзеге асыруға болады.
Кәсіпкерлік әкономикалық белсенділіктің ... түрі ... ... ... оның бастапқы сатысы, әдетте тек идеямен, ал кейіннен материалдық нысанға айналатын, ойлау қызметінің нәтижесімен байланысты.
Кәсіпкерлік жаңа ... ... ... ету ... ... тыру ... жаңа кәсіпорынды құру тұрғысынан болсын, инновациялық жағдайдың міндетті түрде болуымен сипатта- лады. Өндірісті, сапаны басқарудың жаңа жүйесі, ... ... жаңа ... ... жаңа ... ... - бұл да инновациялық жағдайлар.
Кәсіпкерлікті құрамдас жүйе ... ... ... ... ... кәсіпкерліктің функ- циясы ретінде;
кәсіпкерлік іс-әрекет оның функциясын атқарушы және жүзеге асырушы механизм ретінде.
Кәсіпкерлік қызметтің әрбір ... ... ... ... ... ... ... қол жеткізуі болып табылады. Кәсіпкерлік қызметтің негізгі мақсаттары ретінде келесілерді айтуға болады:
* кәсіпкерліктің қандай да бір ... ... капи - тал, ... ... және ... қаражаттарынан пайда табу;
* қоғам мүшелерінің, мемлекеттің немесе аймақтың нақты қажеттіліктеріне деген сұранысын қанағаттандыру;
* өндірістік немесе ... ... ... мақ- ... аясы ... ... Мысалы, төмендегідей мақсаттар туындауы мүмкін:
* жаңа нарықтарды ... алу және ... ... үшін ақша ... ... ұйым ... әлеуметтік жағдайларын жақ- сарту;
* ұйым өніміне деген тұтынушылар сұранысын оңтай- ландыру;
* қоғамның моральдық және әтикалық нормаларын жақсартуға, тұтыну ... ... және т.б. ... керсету.
Кәсіпкерлер - коммерциялық мүмкіндіктерді көре алатын, қажетті капиталға қол ... ... ... ... ны қалай өткізу керектігін білетін және тәуекелге бара алатын, табыс пен ... үшін ... өз ... жүктей алатын іскерлік әлемдегі адамдар. Кәсіпкерлік - бұл жаңа иде- яларды жүзеге ... ... ... бір ... құндылықтарды толығымен немесе жартылай түрде қолдана отырып, оларды бизнесті ұйымдастыру үшін ұтымды пайда- ... ... және ... ... ... және ... ... Кәсіцкерлік - бұД табыс әкелетін, кез келген өз ... ... ... мәні оның ... ... ... лады: адам мүддесіне бағыттау, өнімді сатып алушыға сапалы қызмет керсету, фирманың ішкі мәдени ... ... ... ... және ... ... ... өзара сыйластық ру- хын ұстану мен қолдау, үнемі алдыңғы қатарда жұмыс істеуге деген ұмтылыс. Кәсіпкерлік макро-мезо-микро деңгейлерде нақты әлеуметтік-экономикалық ... ... ... ... ... аталған ортада туындап, қалыптасады және дамиды. Оның ерекшеліктеріне байланысты жұмыс істейді, оған бейімделеді. Сондықтан, кәсіпкерлік осы ортаның өнімі болып табылады. ... ... - бұл ... ... ... пен ... ... ортаға негізделген, экономикалық белсенділіктің (біз табыс табуға ... ... ... деп ... ерекше тұрі.
Осылайша, кәсіпкердің мақсаты тұтынушыны , өзінің өнімін тұтынушыларының ортасын құру қажеттілігі бо - лып табылады.
Мақсаттарға қол жеткізу үшін кәсіпорынның ... ... ... ... ... ... ... нақты міндеттері анықталады және шешіледі. Ұйым саясаты кәсіпкерлік қызметті жүзеге асырудың әдістері мен бағытын, қоршаған ортаның қалыптасқан немесе оның ... ... ... гиімді мінез-құлқын қамтамасыз ететін жағдайын, стилін анықтайды.
Кәсіпкерлік ... ... мен ... ... қол ... септігін тигізетін шешімдерді екі бағытқа бөлуге болады. Бірінші бағыт - шешімі кәсіпкердің ... ... ... ... ... ... кешені, екінші бағыт - шешімі жүзеге асырьщған немесе енді ғана жүзеге асы- рылып жатқан өндіріс үрдісінің ... ... ... ... ... міндеттер кешені.
Мысалы, пайданың өсуіне қол жеткізу үшін келесідей міндеттер кешенін шешуді талап етеді: ... ... оған ... ... ... ету, ... ... іздестіру; бәсекенің өзгермелі жағдайларында кәсіпорынның тұрақтылық деңгейін анықтау; өнім сатып алушылардың немесе ... ... ... өнім сату ... ... ... ... төмендету; маркетингтік стра- тегияларды әзірлеу; жабдықтаушыны таңдау; бизнес бойынша серіктесті тандау; ұйым өтімділігін арттыру; қоршаған ортаны қорғау бойынша ... ... және ... қызметтің экономикалық мәні айқын неме - се сұранысты толығымен қанағаттандыру мақсатында өндіріс факторларының жаңа тұрғыдан үйлестіру ... ... ны, ... ... жаңарту) әдістерін іздестіру мен жүзеге асыру болып табылады.
2.2. Кәсіпкерліктің функциялары
Нарықтық экономика жүйесінде ... - ... ... ... ... (инно- вациялық), әлеуметтік, ұйымдастырушылық функцияларды атқарады.
Жалпыэкономикалық функция ... ... өз ... және жеке ... ... ... дара ... немесе заңды тұлға ретінде қызмет ететін кәсіп- керлік ұйымдардың объективті рөліне негізделген.
Кәсіпкерлік қызмет тауарлар (жұмыстар, ... ... ... және нарықтық экономиканың экономикалық заңдары (сұраныс пен үсыныс, бәсеке, құн және т.б.) ... ... ... ... ... Бұл тұрғыда, ол оның жалпыэкономикалық функциясының байқалуының объективті негізі болып табылады. Кәсіпкерліктің дамуы экономикалық ... ... ... пен ... ішкі өнім көлемін көбейтудің анықтаушы шарттарының бірі. Соны- мен қатар, бұл ... ... ... жүйесінде кәсіпкерліктің жалпыэкономикалық функциясының көрінісі ретінде анықталады.
Ресурстық" функция кәсіпқерліктің маңызды функция- сы болып табылады. ... ... ... ... сонЁімен қатар шектеулі ресурстарды тиімді пайдалануға байланысты болады. Бұл жағдайда ресурстар құрамына материалдық және материалдық емес өндіріс фактор- ларын, олардың ... ... ... атап ... ... ... ... және табиғи байлықтарды, өндіріс құралдары мен ғылыми жетістіктерді, сонымен қатар кәсіпкерлік қабілетті және т.б.ресурстарды қамтиды.
Кәсіпкердің жоғары табыстарға жетуі, ... ол ... ... ... өзі ... ... ... сферадағы жаңашылдықтарды жүйелі түрде жинау арқылы, оларды білікті ... кұші мен ... ... ... пайда- лануына байланысты болады. Алайда максималды табыстын (пайданың) соңынан түсу ; ... ... ... ... алып ... ... кәсіпкерлер оз қызметімен қоршаған ортаға және тұрғындарға зиянын тигізеді. Осыған байланысты ресурстық функцияны дұрыс қолданбағаны үшін кәсіпкерлердің ... ... ... ... ... ролі ... маңызға ие болады. Кәсіпкерліктің бұл функциясы бір-бірін толықтыратын басқа да функциялармен тығыз байланысты. Ол қабылданған шешімдер ... ... ... ... ... ... деңгейінен шығады.
Әлеуметтік функция әрбір қабілетті тұлғаның іс-әрекет жүргізуші ретінде, өзінің дара талантын және ... ... ... ... бұл ... ... бір іс бастауға қабілеті бар, өз бетінше шаруашылық- экономикалық қызметті жүргізуге, өз ісін ашып жұмыс жүргізе алатын, қойылған мақсатқа жете ... ... ... ... ... та өз ... экономикалық және әлеуметтік тұрғыдан кәбіпкерлік кәсіпорындардың тұрақты қызмет етуіне тәуелді жалдамалы қызметкерлер саны артуда.
Кәсіпкерлік кәсіпорындар тиімдірек қызмет еткен сайын, әр ... ... ... жүйе мен ... бюд- ... тыс ... ... түсетін түсімдердің мөлшері көп болады. Кәсіпкерліктің дамуы жұмыс орындары санының көбеюін, жұмыссыздық ... ... ... ... ... ... мен ... жағдайының артуын қамтамасыз етеді.
Кәсіпкерліктің ұйымдастырушылық функциясы кәсіп- керлермен өз ісін ... ... өз ... ... ... ... басқаруды қалыптастыруда, күрделі құрылымдарды құруда, кәсіпорын стратегиясының өзгеруінде және т.б. ... ... ... ... ... ... шағын және орта бизнестің тез дамуына, сонымен қатар (желілік) кәсіпкерліктің дамуына ... әсер ... ... мәні ... ... оның бар- лық ... ... қолданған жағдайда айқын көрінеді. Бұл жағдай қалыптасқан және ... ... тән. Соны - мен ... ... ... ... тиімді қызметімен қатар мемлекет тарапынан қолдауға да байланысты.
2.3. Кәсіпкерлік қызметтің субъектідері мен объектілері
Кәсіпкерлік субъектілер азаматтар (жеке тұлғалар) мен ... ... ... ... ... ... құрмай-ақ, қызмет ететін кәсіпкерлік қызметпен айналысатын жеке тұлғалар ретінде, сонымен қатар шаруашылық ... ... ... ... жеке тұлғалар ретінде де кәсіпкерлік қызметке қатысушылар бола алады. Кәсіпкер болып Қазақстан Республикасының әрекет ету- де қабілеттілігі бар кез ... ... бола ... ... ... ... Қазақстан Республикасының Азаматтық кодекс імен бекітілген:
* белгілі бір меншікті иелене алады, мұлікті ... ... және ... ... ... ... кәсіпкерлік қызметпен немесе заңмен тыйым салынбаған басқа да қызметпен айналыса алады;
* өз бетінше немесе басқа азаматтармен және заңды ... ... ... ... тұлғаларды құра алады;
* заңға қайшы келмейтін кез келген мәмілені ... ... және ... ... қатыса алады;
* тұрғылықты орнын өз бетінше таңдай алады;
* ғылым, әде&иет және өнер туындыларының, сонымен қатар басқа да заңмен қорғалатын интеллектуалды ... ... ... құқығын иелене алады;
* басқа да мүліктік және жеке мүліктік емес құқықтарға ие бола алады.
Осылайша, әрекет ... ... бар ... ... ... ... үшін ... құқықтар берілген, сонымен қатар заңмен тыйым салынбаған ... кез ... ... ... ... ... заңнамалық актілерде кейбір қызметкерлерге кәсіпкерлік қызметпен айналысуға шектеулер қойылған. Мыса- лы, ... ... ... ... ... ... қызметпен айналысуға болмайды:
* оз бетінше кәсіпкерлік қызметпен айналысуға;
* оз менщігінде кәсіпорынға ие болуға;
* шаруашылық серіктестіктің немесе қоғамның жалпы жиналысында шешім ... ... оз ... ... ... ... оларға тиесілі болатын акциялармен, салым- дармен, пайлармен, үлестермен дауыс беруге;
* ... ... ... ... органдарын- да белгілі бір лауазымға ие болуға.
Әрекет етуге қабілеттілігі бар деп танылған тұлғалар белгілі бір тәртіпте, заңды тұлға құрмай-ақ дара ... ... лыса ... ... ... осы ... заңды тұлғаларды өз бетінше немесе басқа азаматтармен және тұлгалармен біріге отырып құра алады. Заңды ... ... ... ... ... үшін азамат белгіленген тәртіп бойынша - дара кәсіпкер куәлігін алуы, ал сауда жасау үшін - ... алуы ... ... ... ... және ... үрдістердің айнымас бөлігі ретінде сипатталады.
Кез келген ұйымдастырушылық-құқықтық нысанда кәсіп- керлік үрдістің негізгі субъектісі кәсіпкер болып табылады. Бірақ, кәсіпкер - жалгыз ... гана ... Бұл ... ... ... ... ... мемлекет, сонымен қатар жалдамалы қызметкерлер мен бизнес жүйесіндегі әріптестер де жатқызылады.
Кәсіпкер мен ... ... ... ... белсенді субъект категориясына, ал тұтынушы пассивті рөл атқарады.
Тұтынушы кәсіпкерлік үрдістің индикаторы рөлін орын- дайды. Оның ... ... ... ... тек ... ... сатып алатын нақты тұтынушының оң сараптамалық (әксперттік) багалауынан кейін гана жүзеге асырылады. Өз қызметін жоспарлау және ... ... ... ... ... қалауларын, мүдделерін, күтетін нәтижелерін ескеруі керек.
Нарықтық жүйе қатынастары ... ... үшін ... ... ... ... ... басқа жол жоқ. Бірақ, мұндай жагдай кәсіпкер тұтынушының мүдделерін гана ... ... ... ... ... ... дегенді білдірмейді. Тұтынушының өзі тұтынушы сұранысын қалыптастырып, жаңа сатып алушылық қабілеттерін дамыту қажет. ... ... ... ... болып өзіндік тұтынушылар ортасын құру, түтынушыны қажеттілігі ... ... ... ... ... ... ... субъект рөліне кәсіпкер шыгатын болса, кәсіпкерлік үрдіске деген көзқарас жағынан, оның мазмұны мен тишділігіне тұтынушы белсенді рөл атқарады, ... да ... осы ... ... ... ... субъектісі ретінде мемлекеттің ролі іскерлік белсенділік аясында қалыптасқан, нақты жағдайга және мемлекеттің ... ... ... ... ... ... ... мүмкін. Осы тұргыдан алганда мемлекет:
* кәсіпкерліктің дамуы үшін қолайсыз жагдайды қалып- тастыратын жагдайда, кәсіпкерліқ дамуының ... ... ... ... ... қарсы болмаса ярне оның даму- ына септігін ... ... ... ... ... ... ... ;жаңа агенттерді кәсіпкерлік үрдіске* тартуға бағытталған шараларды тұрақты және белсенді іздеп, жүзеге асыратын жағдайда, кәсіпкерлік үрдісті жеделдетуші болады.
Кәсіпкерлік үрдістің жеделдетушісі ... ... ... ... атқарады:
* кәсіпкерлік жүйесінің кадрларын кәсіби тұргыдан даяр- лау мен тәрбиелеу аясы бойынша білім ... ... ... аясында жаңадан қосылған кәсіпкерлерді қаржылық тұрғыдан қолдау;
* кәсіпкерлер үшін жобаларды тиімді жүзеге асыруға қажетті қызметтерді корсете алатын кәсіпкерлік ... ... құру ... атқарады.
Жалдамалы қызметкер, кәсіпкер идеясын жүзеге асырушы ретінде кәсіпкерлік үрдіс субъектілерінің ... ... ... ... ... аСырудың сапасы мен тиімділігі жал - дамалы қызметкерге байланысты. Кәсіпкерлердің жоспарлары мен қызметкерлердің мүдделері сәйкес ... ... ... де, ... ... болған сайын, жалақы мен әлеуметтік төлемдер де жогары болады. Жалдамалы қызметкерді кәсіпорынның коммерциялық ... ... ... ... тек өзінің жеке нәтижелерімен қатар, ұжымдық қызмет нәтижелеріне де мүдделі болатын жагдайды қалыптастыру керек. Қызметкердің мұндай екі жақты мүддесін материалдық және ... ... ... ... отырып жүргізуге болады.
Қазіргі кезде, әрбір кәсіпкер еңбек ... ... ... ... ... жеткілікті түрде терең мамандануы жағдайында қызмет етеді. Нэтижесінде кез-келген кәсіпкер өзара тиімді ... ... ... ... Тек осы ... ғана ол ... ... үрдістің белгілі бір сегментінің шектерінде ғана іс-әрекет ете ... ... ... ... адамдар өзінің алуан түрлі қажеттіліктерін қанағаттандыра алатын игіліктерді айтуға боладьі. Игіліктер ретінде материалдық заттар мен объектілер (оларды материалдық ... деп те ... со - ... ... ... бір тұлганың қажеттілігін орындау үшін атқарылатын жұмыстары мен қызметтерін (оларды материалдық емес ... деп те ... ... болады.
Материалдық игіліктер әрқашанда заттық (нысандық) түрде болады және адамның сезім мүшелеріне әсері арқылы байқа- лады. Олардың қатарына ауа, су, ... ... ... үй, ... да ... мен ... жатқызуга болады.
Адамдар өмір сұру барысында қолданылатын материалдық игіліктер, өзара алуан түрлі белгілері бойынша ерекшеленеді. Төмендегідей материалдық игілік түрлерін атап ... бо - ... ... және ... іс-әрекетімен өндірілген;
* тұтынушылық және инвестициялық;
* жеке және қогамдық;
* ұдайы өндірілетін және ... ... ... ... ауа, су, жер пайда болды. Бұл -
адамдардың өмір сұру жагдайларын ... ... ... ... игіліктер. Оларсыз адамның өмір сұруі мүмкін емес. Бірақ, адам табигат туындатқан заттарды ... ... ... өзіне қажетті нақты заттарга айналдыра ала - ды. Олар өндірістік ... ... ... ... ... ... ... игіліктер деп аталады.
Жеке, жанұялық, топтық, ассоциацияланган тұтынушыларга арналган табиги немесе өндірілген материалдық игіліктер тұтынушылық игіліктер деп аталады. Оларга тұрмыстық ... - ка, ... ... ... ... және т.б. ... материалдық игіліктерге басқа да мате- риалдық игіліктерді өндіру, қызмет керсету және жұмыстарды орындау үшін қажетті шикізат, машиналар, құрал-жабдықтар ... ... ... ... дайын өнімді тасы- малдау үшін қажетті автокөлік құралдарын инвестициялық материалдық игіліктерге, ал жанұялық тұрмыста қолданылатын - тұтынушылық игіліктерге ... ... ... ... ... ... материалдық игіліктер жеке және қогамдық деп екі түрге ... ... ... ... ... - бұл жеке ... Ал ... тарды тасымалдауға арналған автопарктің көдіктері қогамдық игілік ... ... ... ... ... кёле ... және ерекше өнім түрінде де болуы мүмкін. Ерекше материалдық игілік оның техникалық ерекшеліктеріне, күрделілігіне бай - ... Ал ... ... ... оңы ... қажетті тетіктердің, жағдайлардың қалыптасуы мен дамуынан туын- дайды.
Материалдық емес игіліктердің заттық нысаны жоқ. Олар адам үшін ... ... ... немесе орындалган жұмыс нәтижесінің тиімділігіне байланысты.
Қызмет корсету аясы білім беру, медицина, спорт, мэдениет, ... және т.б. ... ... өмір сүру ... ... құрайды. Сонымен қатар, қызмет корсету жүйесі басқа да са- лаларда (техникалық сервистік қызмет корсету, багдарламалық қамсыздандыруды ... ... ... ... процедуралары кез келген объек- тілердің ідүрылысы (құрылыс жұмыстары), жөндеу (жондеу жұмыстары) үрдістерінде және т.б. жұмыстарда кездеседі.
Қажеттіліктердің игіліктерге сәйкестік ... ... ... және ... игіліктер деп екіге боліп көрсетуге бола - ды. Еркін немесе үнемі қолжетімді игіліктер ... ... ... ... ... ... ... ай- тады. Оларга күнделікті жағдайларда қолданылатын кейбір табиги материалдық игіліктер (мысалы, ayа сияқты табиги игілік) жатады.
Сонымен қатар ... және ... емес ... ... ... немесе абсолюттік шектеулі болып бо ліне ді. Бұл ... ... ... ... колемдері ұсыныстан артады деген сөз. Игіліктердің шектеулігі, аталган игіліктердің мазмұнының шектеулігінде емес ... ... ... дәмі ... ... қызыгушылық тудырмай- тын сюжеті), қажеттілігі айқын игіліктерді адамдардың қолдану мүмкіндігінің шектеулігінде.
Салыстырмалы ... ... ... ... және ... емес игіліктердің болуы, адам қогамында осы шектеуліліктің орнын толтырудың (жеңудің) объективті негізі болып табылады. Сондықтан да өнім өндіру, қызмет ... ... ... ... аясында адамдардың қызметі негізінде басқа адамдар үшін де және озінің де қажетті игілік- терге қол жеткізу ... ... ... Демек салыстырмалы немесе абсолюттік шектеулі игіліктерге адамдардың қолжетімділігін қамтамасыз ету, кәсіпкерлік субъектілерінің маңызды ... ... ... ... әдебиетке түсінігі бірінші рет 1723 жылы Париж қаласында баспадан шыққан келтірілген. Мұнда кәсіпкер - өнім ... ... ... ... ... міндеттемесін өз мойнына алатын адам деген түсінік беріледі.
Кәсіпкерлік - бұл жаңа идеяларды жүзеге асыру мақсатында қандай бір ... ... ... ... ... ... ... отырып, оларды бизнесті ұйымдастыру үшін ұтымды пайда- ланатын мүдделі және ынталы ... ... және ... ... Кәсіцкерлік - бұл табыс әкелетін, кез келген өз бетінше жүргізілетін іс.
Кәсіпкерліктің ұйымдастырушылық функциясы кәсіп- керлермен өз ісін ұйымдастыру туралы өз ... ... ... ... ... ... ... құрылымдарды құруда, кәсіпорын стратегиясының өзгеруінде және т.б. жұмыстарды ұйымдастыруда байқалады. Ұйымдастырушылық функция әсіресе шағын және орта ... тез ... ... ... ... кәсіпкерліктің дамуына ерекше әсер етеді.
Осылайша, кәсіпкерліктің мәні жоғарыда аталган оның бар- лық функцияларын кешенді қолданған жағдайда айқын ... Бұл ... ... және ... ... тән. Соны - мен қатар, кәсіпкерлік жұмыс субъектілерінің тиімді қызметімен қатар мемлекет тарапынан қолдауға да ... ... ... ... А.Қ., Әлімбетов Қ. Кәсіпорын экономикасы. Алматы. Экономика. 2003. (5-21б).
* Темірбекова А.Б. Экономикалық теория. Оқу ... ... ... 2008ж.

Пән: Экономика
Жұмыс түрі: Реферат
Көлемі: 12 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 600 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Ерекше балаға – ерекше мектеп15 бет
Педагогикалық үрдісте жаңа техпологияларды тиімді пайдалану, білім беру жүйесінде шығармашылық пен ізденістерді іске асыру6 бет
Білім беру мекемелері менеджментінің ғылыми қағидалары10 бет
Білім беру мекемелері менеджментінің ғылыми қағидасы5 бет
Білім беру мекемелері менеджментінің ғылыми қағидасы жайлы6 бет
Білім беру мекемелерінің басқарудың құрылымы5 бет
Білім беру мекемесі басшыларының функциялық міндеттері3 бет
Кәсіптік білім беру мекемелерінің сабақтарында оқытудың жаңа техникалық құралдарын қолдану ерекшеліктері24 бет
Кәсіптік білім беру мекемесі - педагогикалық жүйенің бір саласы21 бет
Мектепке дейінгі білім беру мекемелерінде педагогикалық технологияларды қолдану5 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь