Ас қорыту

Жоспар:
1. Ас қорыту жүйесінің құрылысы.
2. Ас қорыту, оның маңызы, түрлері.
3. Ас қорыту жүйесінің қызметі.
4. Ауыз қуысындағы астың қорытылуы.
5. Сілекейдің шығуы және оның реттелуі.
6. Қарындағы астың қорытылуы.
7. Ішектегі астың қорытылуы.
Ас қорыту түрлері
1. Аутолитикалық – тағам құрамындағыфаерменттер (ана сүті).
2. Симбиоттық – бактериялар түзетін ферменттер – гидролиз микроорганизмдер ферменттерінің әсерінен жүреді (тоқ ішекте).
3. Өзіндік
а) қуыстық (дистанттық) ас қорыту – ас қорыту ішек-қарын түтігінде жүреді.
б) мембраналық (контакттық) ас қорыту – ішек жасушаларының көмкерілген эпителиі мен гликокаликсте орналасқан ферментттердің әсерінен жүреді.
в) жасуша ішіндегі ас қорыту (фагоцитоз, пиноцитоз).
“Адам физиологиясы” Х.Қ. Сатбаева., А.А. Өтепбергенов., Ж.Б.Нілдібаев. Алматы 2005
“Основый физиологи человка” Н.А.Агаджанян. И.Г.Власова., Н.В.Ермакова., В.И.Торшин.
        
        Дәріс №12Тақырыбы: Ас қорыту жүйесінің құрылысы мен маңызы. Ауыз қуысындағы, қарындағы, ішектегі астың қорытылуы.
Дәрістің жоспары:
* Ас қорыту жүйесінің құрылысы.
* Ас ... оның ... ... Ас ... ... қызметі.
* Ауыз қуысындағы астың қорытылуы.
* Сілекейдің шығуы және оның реттелуі.
* Қарындағы астың қорытылуы.
* Ішектегі астың қорытылуы.
Ас қорыту, оның ... ... ... ... және ... ... ... Қоректік заттар ас қорыту жолында механикалық және химиялық өңдеуге ұшырайды.
Ас қорыту барысында ірі молекулалы органикалық заттар жай заттар - ... ... олар қан мен ... ... организмде пайдаланылады.
Ас қорыту түрлері
* Аутолитикалық - тағам құрамындағыфаерменттер (ана сүті).
* Симбиоттық - ... ... ... - ... ... ... ... жүреді (тоқ ішекте).
* Өзіндік
а) қуыстық (дистанттық) ас қорыту - ас қорыту ішек-қарын түтігінде ... ... ... ас қорыту - ішек жасушаларының көмкерілген эпителиі мен ... ... ... ... ... ... ... ас қорыту (фагоцитоз, пиноцитоз).
Ас қорыту жолының қызметі
* Ас қорыту.
* Сөл шығару (секреция) - ас қорыту ... ... ... 3 ... ... ... белоктарды ыдыратады;2) липазалар, майларды глицеридтер мен май қышқылдарына дейін ыдыратады;3) карбогидразалар, көмірмуларды полисахарид, ди- және моносахаридтерге ... ... ... ... Сіңіру.
* Сыртқа шығару.
2. Эндокриндік функция. Ішек-қарынның кілегей қабатында гастроинтестиналдық гормондардың түзілуі.энтреин жүйесінің гормондары қанға сіңіп:1) ас қортыу сөлдерінің бөлінуін ... ... ... өсуі мен ... әсер етеді.3) түрлі ағзалардағы қан айналысын реттейді, биологиялық мембраналардың ... ... ... ... асты ... қорыту ауыз қуысында басталады. Ауызға түскен тағам мұнда 15-3 сек кідіреді. Осы ... ... ас ... шайналып, ұсатылады, сілекеймен шыланып, жұмсарады, көмірсулар ыдырай бастайды.
Ауыз қуысының шырышты ... ... ... ... ... ... Рефлексогендік аймақ.
Сілекей, оның құрамы және маңызы
Сілекей - сілекей өзектері арқылы келіп құйылатын үш жұп сілекей безінің (шықшыт, жақ ... тіл ... және ... ... ... орналасқан ұсақ бездердің аралас сөлі. Адамда тәулігіне 600-1500 мл, орташа 1,0-1,2 л сөл бөлінеді.
Сілекейдің құрамы
Сілекей - ... ... ... зат. ... ... - 1,001-1,002.
рН = 5,8-7,4.
Су - ... зат - ... ... ... -амилаза - полисахаридтерді - декстран - дисахахридтерге дейін ыдыратады.
* Мальтаза - ұзақ ... ... ... - ... ... ыдыратады.
2. Муцин
3. Лизоцим
Аз мөлшерде:
* Белоктар глобулиндер, амин қышқылдары.
* Несеп қышқылы, мочевина, креатинин
* Ферменттер - ... ... ... сілтілік және қышқылдық фосфотазалар және т.б.
Бейорганикалық заттар
* Калий, натрий, кальций, магний иондары.
* Фосфаттар, хлоридтер, сульфаттар, бикарбонаттар.
* Родондық қосылыстар.
* Йодид, бромид, ... ... ... никель, литий
Құрғақ тағамдарға (кепкен нан, ет ұнтағы) сүтке қарағанда ... көп ... ... ... ... көп мөлшерде сұйық сілекей бөлінеді.
Сілекейдің шығуы және оның реттелуі
Ауыз қуысының рецепторларынан афференттік импульстер ... бет, ... және ... ... афференттік талшықтарынымен сопақша мидағы сілекей бөлу орталығына барады. Одан симпатикалық және парасимпатикалық жүйкелердің эфференттік талшықтарымен сілекей ... ... ... ... ... - ... ... - қою, органикалық заттарға бай, аз мөлшерде.
Парасимпатикалық жүйкелерді тітіркендіргенде - хордалық - ... көп ... ... ... ... ... ... - рефлекстік
Сілекейдің бөлінуі 2 кезеңнен тұрады
* Шартты рефлекстік кезең. Сілекей ас ауызға түспей тұрып, тағамның иісіне, түріне, ... ... еске ... ... Бұлы ... пен сілекей бөлу орталығының қатысымен жүзеге асады.
* Шартсыз рефлекстік кезең. Сілекей ас ... ... ... ... ... ... Афференттік жүйкелер бойымен импульстер сілекей бөлу орталығына жетіп, одан секреторлық жүйкелермен сілекей бездеріне барады.
Қарындағы астың қорытылуы
Қарында сілекеймен шыланған ас 3-10 ... ... ... және ... ... ұшырайды.
Қарында 3 түрлі без жасушалары - гландулоциттер бар: ... ... - ... ... ... - тұз ... ... гландулоциттер - шырышты зат - муцин шығарады. Осы ... ... ... ... ... ... 2,0-2,5 л қарын сөлі бөлінеді. Ол түссіз сұйықтық.Меншікті салмағы - ... ... - 300 ... (7,5 ... - 0,8 - 1,5, тұз ... көп - ... сөлі бөлінуінің реттелуі
Қарын сөлі бөлінуінің реттелуі жүйкелік және гуморалдық механизмдермен ... ... ... ... ... ... ... Симпатикалық жүйкелер тежеуші әсер көрсетеді.
Гуморалдық факторлар:
* Гастрин.
* Гистамин.
* Бомбезин.
* Мотилин және басқа ГИГ.
* Белоктар, ... ... ... және ... сөл ... ... Гастрон, энтерогастрон.
* Соматостатин.
* ВИП - вазоактивті ішек пептиді.
* Холецистокинин-панкреозимин.
* ЖИП - қарын-ішек ... ... Май ... ... ... ... қорытылуы
* Жіңішке ішек адам бойынан 4-5 есе ұзын және 3 ... ... 1) ... ... 2) аш ... 3) ... ... Астың ішектегі қорытылуы қуыстық және мембраналық қорыту түрінде өтеді.
* 12-елі ішектегі қоректік заттардың ... ұйқы ... ішек ... ... ферменттер мен өттің әсерінен жүреді.
Химус ішекте 10-12 сағат кідіреді.
Ұйқы безі сөлінің құрамы мен қасиеттері
Ұйқы безі сөлі ... ... ... салмағы 1,007-1,009.
рН - 7,8-8,4 (сілтілік реакция бикарбонаттардың болуына байланысты).
Тәулігіне 1,5-2,0 л. сөл бөлінеді.
3368040326390center307340Су - 99% ... зат - ... ... ... ... ... ... - белоктарды ыдыратады- Трипсиноген ішек ... ... ... трипсин химотрипсин
* Карбоксипептидаза (А,В)
* Эластаза
* ... ... Ca 2+, K+, ... -, HCO3-, ... ... - Са[++] тұздарының қатысуымен эмульсияланған майларды ыдыратады
3. Гидролитикалық ферменттер - көмірсуларды ди- және моносахаридтерге ... ... ... мальтаза
* Лактаза
Шырышты заттар
Сөл бөлінуін күшейтеді:
* ... HCl ... ... ... ... ... ... тежейді:
Глюкагон, кальцитонин, ЖИП, ВИП, ПП, соматостатин.
Өт, оның маңызы
Өт бауырда үздіксіз түзіліп, 12-елі ... ас ... ... ... Ас қорытудан тыс уақытта өт қабында жиналады.
Өт қабы және бауыр өтін ажыратады. ... ... өт өт ... ... ... 5 есе ... ішектегі астың қорытылуы
Ішек сөлінің құрамы
Ішек сөлі либеркюн бездерінде түзіледі, сарғыштау, өзіне тән иісі бар сұйықтық.
рН - 7,2-7,5, ... деін ... - 98% ... зат - 2%
Органикалық заттар, қоректік ... ... ... ... ... ... бар.
* Протеазалар: энтерокиназа, полипептидаза, аминопептидаза, нуклеаза.
* Дисахаридтерді гидролиздейтін: мальтаза, лактаза, сахараза - тек жіңішке ... ... ... ... ... заттар: 1% минералдық тұздар К[+], Na[+], Ca[2+], хлоридтер, бикарбонаттар
Ішек сөлінің бөлінуі
Ішек сөлінің бөлінуі нейрогуморалдық жолмен өтеді
Ас механо- және ... ... сөл ... ... ... жүйесінің қатысуымен рефлекстік жолмен күшейеді
Мембраналық ас қорыту
Уголевым А. М. ... ... ас ... ... ірі ... ... олигомерлерге дейін ыдырайды, олардың соңғы өнімдерге (мономерлерге) дейін ыдырауы ішектің кілегейлі қабатында - яғни ... ас ... ... іске ... ... ас қорытуға қатысатын негізгі ішек ферменттері:
көмірсулар гидролизі - -глюкозидазалар (мальтаза, трегалаза), ... ... ... және ... ... - ... ... липаза.
Ішектің қимыл әрекеті
Ішек қабырғасындағы сақина тәрізді және ұзына бойы орналасқан бірыңғай ... ... ... ... ... әрекетінің 5 түрі бар
* Ширақтық (тонустық).
* Маятник тәрізді.
* Ырғақты бунақталу.
* Перисталтикалық.
* Кері перситалтикалық (құсу).
Қимыл әрекетінің реттелуі
Ішектің автоматиялық қасиеті бар. ... ... ... ... ... ... ... әрекетін күшейтсе, симпатикалық жүйкелер оны тежейді.
Гуморалдық реттелуі
Қимыл әрекетті ... ... ... брадикинин, серотонин, гистамин, гастрин, холецистокинин-панкреозимин, қоректік заттардың, әсіресе майлардың қорытылу өнімдері, т.б.
Тежейді: адреналин, норадреналин

Пән: Медицина
Жұмыс түрі: Материал
Көлемі: 10 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 300 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
"балықтардың ас қорыту жүйесі"3 бет
Ас қорыту жүйесі мен зәр шығару жүйесінің патологиясы5 бет
Ас қорыту жүйесінің аурулары4 бет
Ас қорыту жүйесінің ағзалары13 бет
Ас қорыту жүйесінің патологиясы9 бет
Ас қорыту және зәр шығару жүйелерінің патологиясы6 бет
Ас қорыту мүшелері және олардың қызметін зерттеу әдістері14 бет
Ас қорыту мүшелерінің аурулары6 бет
Ас қорыту туралы жалпы түсінік 7 бет
Ас қорытудың маңызы30 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь