Тәуелсіз Қазақстан мұраттарының алаш идеяларымен сабақтастығы

ТӘУЕЛСІЗ ҚАЗАҚСТАН МҰРАТТАРЫНЫҢ АЛАШ
ИДЕЯЛАРЫМЕН САБАҚТАСТЫҒЫ
Қазақстанға Сталин жендеті Голощекин келгенше Алаш қозғалысы, Алаш орда өкіметі оның серкелері туралы әредік обьективті пікірлер де айтылып отырды. Бұл ретте Ахмет Байтұрсыновтың өмірі мен қоғамдық-шығармашылық қызметі туралы М.Дулатов очеркі мен М.Әуезов мақаласын, Мағжан Жұмабаевтың ұлы ақындық сырын ашқан Ж.Аймауытов эссесінің салмағы мен құны, ғылыми және танымдық мәні бүгінде бір мысқал төмендеген жоқ.
Арнайы партиялық тапсырмамен құрастырылған Шафиро, Мартыненко жинақтарында қасақана жасалған бұрмалаулар, жабылған өтірік жалалар жыртылып айрылады, соған қарамастан бұл кітаптардағы бірталай тарихи деректер, құжаттар Алаштануға нақты қызмет ете алады.
Жиырмасыншы жылдардың аяғында басталған репрессия алпыс жылдай Алаш қайраткерлерінің атын атасаң – аузыңды қарыды, жазсаң – қолыңды шапты. Орыс отаршылары, коммунистік идеология қанша қылышынан қан тамғанмен, қазақ санасынан Алаш идеясын сөндіре алған жоқ. Алаш ұранды әдебиетті оқып біліп өскен тұтас буын бар еді. Олар көптеген шығармаларды жатқа айтатын. Жазушы Тахауи Ахтанов Мағжанның «Батыр Баянын» композитор Ахмет Жұбановтан естіген. Сөз саптауға келгенде Жүсіпбек Аймауытовты өз ұстазы екенін Ғабит Мүсірепов жасырмай айтатын болған. Большевизмнің ұраншысы Сәбит Мұқановтың өзі қызды-қыздымен Мағжанның ғашықтық жырларын қалай жатқа айтып кеткенін байқамай қалатын. Әдеби сарындастық Мағжан – Илияс – Қасым – Әбділда – Мұқағали болып жалғасты. Дала циклын, өлім туралы жырларды, өмір – өзен мотивін еске түсіріңіз.
Қолда бар, кітапханада тұрған Алаш қайраткерлері шығармалары түгелге жуық жиналып, өртелгенімен, арнаулы қорларда олар бәрібір сақталды. Жандарын шүберекке түйіп, үкімет қаһарынан қорықпай, кейбір адамдар үрейлі кітаптарды үйлерінде ұстады. Бұл қатарда өзіміз араласқан, білген жазушы Сапарғали Бегалин Мағжан, Жүсіпбек, профессор Бейсенбай Кенжебаев Ахмет, Міржақып еңбектерін алпысыншы жылдарда аспирант кезімізде оқып білуімізге мүмкіндік берді. Мұндай байланыс әртүрлі арнада жүріп жатқан, Мекемтас Мырзахметов Бауыржан Момышұлы, Әди Шәріпов Төкен Әбдірахманов қоймасында жатқан Алаш
        
        Рымғали Нұрғали
Л.Н.Гумилев атындағы Еуразия
ұлттық университеті қазақ әдебиеті
кафедрасының меңгерушісі, филология
ғылымдарының докторы, профессор,
ҚР ҰҒА академигі
ТӘУЕЛСІЗ ҚАЗАҚСТАН МҰРАТТАРЫНЫҢ АЛАШ
ИДЕЯЛАРЫМЕН САБАҚТАСТЫҒЫ
Қазақстанға Сталин ... ... ... Алаш қозғалысы, Алаш
орда өкіметі оның серкелері туралы әредік обьективті пікірлер де айтылып
отырды. Бұл ... ... ... ... мен ... ... М.Дулатов очеркі мен М.Әуезов мақаласын, Мағжан ... ... ... ... ... ... салмағы мен құны, ғылыми және
танымдық мәні бүгінде бір мысқал төмендеген жоқ.
Арнайы ... ... ... ... ... қасақана жасалған бұрмалаулар, жабылған өтірік жалалар
жыртылып ... ... ... бұл кітаптардағы бірталай тарихи
деректер, құжаттар Алаштануға нақты қызмет ете алады.
Жиырмасыншы жылдардың аяғында басталған ... ... ... ... атын атасаң – аузыңды қарыды, жазсаң – қолыңды ... ... ... ... ... ... қан тамғанмен, қазақ
санасынан Алаш идеясын сөндіре алған жоқ. Алаш ұранды әдебиетті оқып ... ... буын бар еді. Олар ... ... ... айтатын. Жазушы
Тахауи Ахтанов Мағжанның «Батыр ... ... ... ... Сөз ... ... Жүсіпбек Аймауытовты өз ұстазы екенін Ғабит
Мүсірепов жасырмай айтатын болған. Большевизмнің ұраншысы Сәбит Мұқановтың
өзі қызды-қыздымен Мағжанның ... ... ... жатқа айтып кеткенін
байқамай қалатын. Әдеби сарындастық Мағжан – Илияс – ...... ... ... ... Дала ... өлім туралы жырларды, өмір – ... еске ... бар, ... ... Алаш ... ... түгелге
жуық жиналып, өртелгенімен, арнаулы қорларда олар ... ... ... ... ... қаһарынан қорықпай, кейбір адамдар үрейлі
кітаптарды үйлерінде ұстады. Бұл қатарда өзіміз араласқан, білген жазушы
Сапарғали ... ... ... профессор Бейсенбай Кенжебаев Ахмет,
Міржақып еңбектерін алпысыншы жылдарда аспирант кезімізде оқып ... ... ... ... әртүрлі арнада жүріп жатқан, ... ... ... Әди ... ... ... қоймасында
жатқан Алаш жазушылары шығармаларын оқыған. Университетке бізбен бірге
түскен ақын Құрманбай Толыбаев ... ... алып ... ... ... ... ... кезімізде таныстырды.
Ерекше қызық тағы бір деректі айта кетейік. Алматыда Жазушылар Одағы
ғимараты жанындағы саябақта егде тартса да, сұлу өңі ... ... ... әйел ... ... білсеңіз, сұраған нәрсеңізді жан-жағына бір қарап
қойып, қолыңызға ұстатар еді. Ол ... ... ... Мағжанның бір
томдығы, ол – әйел ақынның жары Зухра шешей ... ... ... 1966 жылы бір ... ... ... ... Кенжебаев пен профессор Хайролла
Махмудов. Сөйлегендер ... ... ... ... ... ... ... Ахтанов. Әңгіме Мағжан, оның поэзиясы, кітабын
бастыру туралы болды.
Қауіпсіздік комитеті қызметкерлері жиналысқа келген ... ... ... ... бәрі магнитафонға жазылыпты. Кейін білдік,
сол жиын туралы Қазақстан Компартиясы Орталық комитетінің бюросы ... ... ... ... ... еврей Александр Жовтис партияда
жоқ екен, ал ... ... ... ... ... қатаң сөгіс
берілген.
Мағжан өлеңдерін орыс тіліне аударып, енді басқалы ... ... бас ... жазушы Иван Шухов, осы әрекетті қолдаған мәдениет
министрі Ілияс Омаров қызметтерінен босатылды.
«Жастық шақты бойлап» естелік кітабында башқұрт жазушысы ... ... ... ұлы ақын деп ... Сол ... СССР ... ұсынылғанда біздің ағайындар башқұрт «ұлтшылын» әшкерелеп, арыз
түсірді. Сыйлық берілмей қалды.
Тағы да сол Сайфи Құдаш Мағжанның өмірі мен ... ... ... ... дәлелдеп, Қонаевқа 100 беттік хат-зерттеу жіберді. Бірақ
одан ештеңе өнген жоқ.
Алаш қозғалысы, Алаш Орда ... Алаш ... ... ... Мұстафа Шоқай, башқұрт Зәки Уәлиди Тоған, өзбек Баймырза
Хайт, орыс, неміс, ағылшын, жапон ... ... ... ... ... берілді. Ең үлкен ерлікті Қытайдан Тахла Макан
шөлінен өтіп, Гималай тауларынан асып, ... ... ... жеткен көштің
басшысы Қалибек Хәкім Рахымбекұлының перзенті Хасен Оралтай жасады. Ол 1973
жылы Түркияда «Алаш – Орта Азия түркі қазақтарының ... ... атты ... ... өз қолы ... құжаттар, деректер, суреттер, мәтіндер арқылы
Алаш Орда, Алаш қайраткерлері туралы қысқаша анықтамалық, миниэнциклопедия
дерлік еңбек ... ... бұл ... қызметтерін Хасен Оралтай
«Азаттық» радиосында жалғастырды. «Елім айлап өткен өмір» және «Елім айлап
өткен ... ... ... ... тиянақтады.
Мәскеуде шыққан түркологтар туралы анықтамалық ... ... ... ... ... үшін (оның өзі М.Дулатовтың
1923 жылғы мақаласынан көшіріп алынған) ... ... ... ... ... Ол аз ... В.Колбин алдында 1987 жылы сөйлеген бір тарихшы
профессор «Біз өз ұлтшылдықтарымызбен өзіміз-ақ ... ... ... ... деп шіренгенін «Торжество ленинской ... в ... ... ... оқи ... ... ... баспасы.)
Алаш қайраткерлерінің түп қазық идеясы – қазақ мемлекеті. Ол үшін ата-
баба қанын төгіп ... ... ... ... бойы ... ... ... еткен жерді бөлшектемей, жатжұртқа таптатпау, сатпау, жерден
айрылғаның барлық ... ... ... айрылу, өлу, өшу
деген сөз; мемлекеттік басқару дәстүрлерді сақтай отырып, алдыңғы ... ... ... ... қағидаттарға негізделген демократиялық
сайлаушылар арқылы жасалған ... жүру ... бұл ... ... ... дәулетіне байланысты шектеу жоқ; шикізат емес, ... ... ... өнім ... ... ... ең ... шарты;
қазақ тілін дамыту, оқулықтар, сөздіктер жасау, ... ... өз ... ... ... құрып, елді – мемлекетті қорғау керек.
Қазақы дәстүрлерді берік ұстану, шариғат шарттарына адалдық, әлемдік
ақсүйектік ... жете ... ... ... беріктік, ең бастысы ұлт
мүддесі үшін бәрін құрбан ету сияқты асыл қасиеттерді Алаш ... ... ... ... ... ... ... қызмет етер деген
үмітпен Әлихан Кадет партиясына, Ахмет пен ... ... ... ... бұл үміт ... соң, ... де ол партиялар қатарынан өз еріктерімен
шығып кеткен. Олар мансапқа сатылу, билік ... ... ету, ... ... ... ... білмеген. Біреудің ала жібін аттау жоқ.
Ашаршылыққа ұшыраған ... ... жылу ... ... шашты,
ағайындарына берді деген жаламен жауапқа тартылып, Қызылордада көп алдына
шыққан Жүсіпбек Аймауытов сүттен ақ, ... таза ... ... ... аты ... ұлтқа «Оян!» деп ұран тастаған ұлы Міржақып еліне
қаламымен еңбек етемін деп, Думаның депутаттығынан бас тартқан ғой. ... ... ... ... басы ... ... жасаған тырнақтай
еңбегі жоқ, сайлау десе атын борбайлап шаба ... ... ... үлгі алса етті.
Тарих қадірін білген ағалар: Әлихан, ... ... ... – алдымен Абылайды, Шоқанды, Абайды, Махамбетті, Кенесарыны
таныды. ... ... ... ұқты. Әлиханды серке деп мойындады.
Сұлтанмахмұт, Шәкәрім, Ахмет, Міржақып, Мағжан, ... сөзі бір ... ... ... табысу, бағалау, емірене сүю Ахмет – Міржақып, Ахмет –
Мұхтар, ...... ...... ... ... ... көрініп тұр. Олар басқа ұлт өкілдерімен де мұраттастық
негізде ... ... ... ... – Ә.Бөкейханов, Потанин –
А.Байтұрсынов, Брюсов – М.Жұмабаев.
Алаш қайраткерлерін ақтау үшін ... ... ... 1988 ... құжаттарды, деректерді, сот хаттамаларын, айыптау актілерін, көркем
шығармаларды, зерттеу еңбектерін, ... ... ... ... ... ... ... қарап, зердеден өткізіп, ақырында
ұлтымыздың алып тұлғаларын өзіне қайтарды. Бұл іске белгілі ... ... ... ... ... ... тез арада газет-журналдар, баспалар алпыс жылдан
астам темір құлыптың аржағында жатқан асыл дүниелерді ... ... ... ... ... шықты, диссертациялар жазылды. Алаш
арыстарының еңбектері орта ... ... оқу ... ... Алаш ... ... үлкен шоғыры қалыптасты десек, заңгерлер
С.Зиманов, М.Құлмұхамед, Ө.Озғанбаев, ... ... ... ... ... М.Қозыбаев, К.Нұрпейісов, М.Қойгелдиев,
Е.Сыдықов, Х.Әбжанов, әдебиетшілер Қ.Мұхаметқанов, ... ... ... ... ... Т.Жұртбай,
Р.Тұрысбек, Д.Қамзабекұлы, Ө.Әбдиманов, тілшілер Т.Қордабаев, Р.Сыздықова,
Ш.Құрманбайұлы, баспагерлер Ғ.Әнес, ... ... ... ... ... бола ... ... Алматыда, Астанада, Семейде
ашылған, жұмыс істеп ... ... ... ... ... журнал
шыға бастады. Семейде «Алаш» энциклопедиясы дайындалып жатыр.
Алаш қозғалысының әлеуметтік істердегі салған арнасы азат Қазақстан
мұраттарымен сабақтас ... ... ... ... көркем
шығармашылығымызбен кіндіктес.
Қазақ әдебиетінің жан-жақты дамып, барлық жанрларда қарыштап өскен, ұлттың
рухани сұранысына ... ... ... ... ... ХХ ... олардың ғұмыры, тағдыры, шығармалары туралы ... ... ... ... талдау, зерттеу енді жаңа тұрғыда толығып, соны
пайым, жинақтау тұжырыммен қоюлана ... жоқ, ... ... құлап, компартия билігі құрығанға
дейінгі ... жыл бойы ... ... ... ... марксизм-
ленинизмнің аузына қарады. Бейнелі өнер, ишарамен ... ... ... ... ... кие ... бірақ әдебиеттану, сын саласында зорлықпен
енгізілген қисындар көп болатын. Сондықтан да ХХ ... ... ... оның кезең-кезеңіндегі стильдік-жанрлық ізденістеріне, бейне,
көркемдік қазынасына баға беру, ... ... ... ... ... бір ... бос топырақтан кенді аршып алу –
жеңіл-желпі шаруа емес, бұл – көп ... ... ... ... ... ... ... рухының тамырына балта шабу үшін коммунистер ең
алдымен осы ... ... ... ... Алаш көсемдерін, олардың
ізбасар шәкірттерін бір қырып тастады да ... ... ... ... ... ... зиялылардың өзін де сыпырып ... ... ... ... оқығандарды үнемі үркітіп-қорқытып отырды,
анда-санда науқан жариялап, солардың ішінен де ... ... ... тығып отырды.
Кеңес үкіметі, партиялық органдар қаншалықты қаталдық жасап, қырағылық
көрсеттім дегенмен, алаш ... ... ... ... ... ... ... өнерде, ғылымда жойылып кеткен жоқ.
Партия қаулы-қарарларымен ой нысанасын, тақырып жүйесін, ... әдіс ... ... ... ... дәуірі әдебиетінің алғашқы
өкілдерінің бәрі де Алаш ұранды әдебиет шығармаларымен ... ... ... ... үйренген.
Тарихшылар, әдебиетшілер еңбектерінде, оқулықтарда, түрлі құжаттарда,
көркем шығармаларда, кинофильмдерде күні ... ... ... ... ... ... түрде бағытталып отырған арнаулы саясаттың
нәтижесінде Алаш қозғалысы, Алаш партиясы, Алашорда ... ... ... ... ... өтірік айтылып келді. Ең бастысы, ... ... ... қас дұшпаны болып ... ... ... салынды. Әділіне келгенде, Алаш қозғалысына қатысқан
азаматтардың басым ... ұлт ... ... күнделікті аршынды іс,
қарымды әрекеттермен ... ... ... ... ... публицистика, ғылым, аударма салаларында орасан бай мұра қалдырды.
Кейін қолдарынан билік кетіп, халыққа ... ... ... жолы – ... ... ғана ... аз ... тыныс шақта ұлт тілінде ғылымның барлық
жүйесі бойынша оқулықтар жасауға кірісті. Алаш ұранды ... ... жеке ... ... тән ... сапалы белгілер
олардың тағдырын, мұрасын біртұтас ... ... ... мүмкіндік
береді.
Қоғамдық белсенді әрекетке, негізінен ХХ ... ... ... ... 1905 жылғы алғашқы орыс революциясы, 1917 жылғы ақпан, ... ... ... ... келіп, кеңес өкіметінің орнауы
секілді аспан жарылып, жер сілкінгендей ғаламат жарылыстар тұсында қайрат
көрсетті. Осы ұлы ... ... ... жеке ... ... тағдырына ықпал жасап, терең із тастады.
Табиғатынан дарынды жаратылған бұл буын ... ... тал ... ... иманды бұлағынан нәр алып, мұсылманша хат танып, одан
кейін жәдитше, орысша оқып, орта, жоғары дәрежелі ... ... ... ... Алматы, Ташкент, Уфа, Қазан, Мәскеу, Петербор секілді шаһарлар
тәрбиесін көрген, өз ... көзі ашық ... ... ... ... ... ... секілді сан алуан мамандық
иелері. Түркі, славянды былай қойғанда, араб-парсы, ағылшын, неміс, ... жеті ... ... ... ... жолына шыққан кезде бұл
ерлердің бес ... сай еді. Сол ... кез ... озық ... асып ... кем ... әртүрлі ғылым негіздерін
меңгерген, ... ... бір ... тұлғалар еді. Алаш қозғалысына қатысып,
Алаш партиясын құрысып, Алашорда өкіметін жасаған қайраткерлер ... ... ... ... сом тұлғалары шықты. Отаршылдықпен шайқас, артта
қалушылыққа қарсылық, надандықты мансұқ ету, ... ... ... ... ... биік нысана ету, белгілі бір тап мүддесі емес, жалпы
ұлт мақсаты үшін күресу, өркениетті нысана тұту – бұл ағымда ... ... ... ... дүниетанымына ортақ, етене қасиет сапалар
еді.
Бұл идеялар қазақ әдебиетінде бұрынна бар ... қоса ... ... ... ... роман, драма, публицистиканың соны түрлері
туды. Әлеи әдебиетінің классикалық шығармалары аударылды. Сөйтіп, әсіресе
Абай сабақтарын нысана тұтқан, бұрынғы озық ... ... ... Алаш ... ... ... ерекше кезең болып табылады.
Кеңес өкіметі, компартия тап тартысы, саясат шаруашылық саласында ғана
емес, ғылым, ... ... да ... ... ... ... ... айтқанда, марксизм-ленинизм ілімін темір заңға ... ... ... ... ... ... ... зор мақсатты іске асыру үшін
арнаулы ұйымдар құрылды (Пролетар жазушылардың ассоциациясы, ... ... ... комитеттерінде өнер қызметін бақылап, бағыттап,
тексеріп, жазалап отыратын арнаулы бөлімдер болды. Бұлар жазушы, ... ... ... ... ... ... емес, жүрген-тұрғаны, ішкен-жегені, ымдаған-сөйлегеніне дейін түгел
аңдып, жіпке тізіп, ... ... Тап ... орыс ... коммунистік
мұратқа көлеңке түсіретін сәл нәрсенің өзі қырқылып, өшіріліп, жойылды.
Бұл үшін жоғарыдан қаулы-қарарлар түсірілді, оларды ... жан ... ... ... ... ... тас ... жасалды. Кеңестік
идеология санасына әбден ... ... ... ... ... ... обал-сауапты, рахым-қайырды білмейтін қаныпезерлер
әулеті қалыптасып, олар ел ... ... ... алдында бас шұлғып,
ұлттық игіліктерден безіп шығып, санаткерлер төбесіне әзірейіл қамшысын
үйірді.
Бірнеше репрессия, ... ... ... ұлы қайраткер,
қаламгерлерінен айырылып, есеңгіреп қалған, тұла бойын ... ... ... ... ... ... ... аяғын аңдып басты,
шошынды. ... ... ... ... ... қор болып, партия не айт десе
соны айтты. Көр-жерді, бір күндік науқанды әуезе етті. ... ... ... ... ... иелеріне уағыз айтты, не жақсы, не ... ... ... албасты шықты.
Уақыт өтті. Заман өзгерді. Кешегі бай, кедей, завод, фабрика, ... 8 ... 23 ... 1 май, ... ... ... ... коммунист, азамат соғысы, колхоздастыру, индустрияландыру, ... ... ... ... тың ... ... игеру секілді
тақырып қуалап, саяси тапсырыспен өнер ... ... ... ... ... ретінде жазылған дәмсіз, нәрсіз, өтірік шығармалар
бүгінде жер ... ... ... ас ... ... ... қарап,
қаһарлы қылыштан қан тамып отырған қат-қабат қайшылықты заманда ... ... ... ... ... мерт ... тірілер
тірлігін жасады, қазақтың ұлы сөзі – қазақтың әдебиеті өлген жоқ.
ХХ ғасырдағы қазақ ... ... ... ... ... ... ... барлық жанрларда дамыған, сұлулық жүйесі
қалыптасқан, биік эстетикалық деңгейге ... ... өнер ... туындыларымен әйгілеп берді. Алаш ұранды әдебиет мұраттары ілгері
дамып, жай көзге оп-оңай шалына бермейтін, өнердің ғажайып ... ... ... биік ... көгала толқын іспетті ағыстар талантты
қаламгерлер шығармаларында ... ... ... жаңа ... тауып,
буы бұрқырап жатты. Саясаттан қашу, тоталитаризм құрығынан ... ... ... сөз ... сан ... ... тапты: бүгінгі
тақырыптардан кетіп, тарих қойнауына сүңгіді; астарлы, ... ой ... ... сөз өнерінің табиғатына жат сарындардан безді.
Көкейкесті сырларды бейнелі, суретті, ишара сырлы ... айта ... ... ... ... бөленді, ұлттың рухани игілігіне айналды;
еліміздің ... ... ... өзге ... ... тарихын 1917 жылдан ... ... ... деп ... ... ... ... ұлт-азаттық қозғалысының нақты әрекеттері,
әдебиеті мен музыкасындағы сарын-мотивтер, данагөйлерінің ой ... ... ... қуат 1905 жылы ... ... Бұл ... ... (петициясында) көрініс берді. Қазақ елі орыс патшалығына
қарағаннан кейінгі әлеуметтік – ... ... ... баға ... ... экономикаға, мемелекеттік құрылысқа, мәдениетке, дінге, мектепке
қатысты ... ... ... Осы ... ойлар 1913 жылдан шыға
бастаған «Қазақ» газетінің ... ... ... 1917 жылы ... ... бағдарламасының жұмыс жүйесіне айналды.
Алаш қайраткерлері шоқ жұлдыз іспетті қазақ елінің барлық өлкелерінде
туған аса ... ... ... Олар ... ... құрылтайлар өткізуде, бағдарлама жасауда, ... ... ... ... ... қатар, тең еңбек ете
білді. Партияға мүше болған, ұлт үшін жандарын ... ... ... тағы ... ... ... қырып тастағанмен, олардың идеялары қазақ
халқының санасында, жаужүрек перзенттерінің іс әрекетінде жалғасып ... ... ... бас ... ... ... ... коммунист бола
жүріп алаш идеяларын іске асырған Смағұл Садуақасов, Ілияс Омаров, Бауыржан
Момышұлы, ... ... ... ... Бейсенбай Кенжебаев,
Жұмабек Тәшенов, Өзбекәлі ... ... ... ... болсам, хан баласында қазақтың хақысы бар еді, қазаққа қызмет
қылмай қоймаймын.
Әлихан ...

Пән: Тарихи тұлғалар
Жұмыс түрі: Материал
Көлемі: 8 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 300 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
М. әуезовтың «абай жолы» романы3 бет
А.Құнанбаев, Ш.Құдайбердиев, М.Әуезов шығармаларындағы педагогикалық идеялардың сабақтастығы және оны оқу-тәрбие үрдісіне ендіру 21 бет
«Алаш» либералдық-демократиялық қозғалысы идеологиясының маңыздылығы47 бет
«Алаш» партиясы (1917—1920)6 бет
«Алаш» партиясының бағдарламалық құжаттарындағы саяси-құқықтық идеялар15 бет
«Ақтабан шұбырынды, Алқакөл сұлама» жылдарындағы қазақ халқының тәуелсіздік үшін күресі54 бет
«қайым және алаш» сценарий6 бет
Автокөлік құралдарын банк қызметі үшін және тәуелсіз бағалау88 бет
Алаш зиялылары15 бет
Алаш зиялыларының оқу-тәрбие үрдісіне қосқан тәрбиелік үлесі15 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь