Турбо паскаль программалау тілі

Мазмұны

Кіріспе ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .4

1.Турбо Паскаль программалау тілі
1.1 Турбо Паскаль тілінің шығу тарихы ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .6
1.2 Турбо Паскальда жұмысты бастау ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 7
1.3 Паскаль тілінің альфавиті ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..9
1.4 Программа құрылымы ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..12
1.5 Стандартты типтер ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...14
1.6 Стандартты функциялар ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...15

2.Турбо Паскальда файлдармен жұмыс
2.1 Файл ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 16
2.1 Текстік файлдар ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .17
2.2 Типтік файлдар ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..23
2.3 Типсіз файлдар ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..28

Қорытынды ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .29

Пайдаланылған әдебиеттер тізімі ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...30
Кіріспе
Қазіргі әлемнің ғылыми бейнесінің негізгі сипаттамасы қоғамдағы және табиғаттағы иформациялық процестер мен фактордың фундаментальді ролін мойындау болып табылады. Өткен ғасырда әлемнің ғылыми бейнесі 2 негізгі ұғым төңірегінде құрылғаны белгілі болды: зат және энергия. Сөйтіп, ғылыми көзқарасты қалыптастыруда негізгі рольді осы ұғымдарды сипаттайтын ғылымдар атқарды: физика, химия, математика, т.б.
Бұл жағдай әлемнің бейнесін жаңаша тұжырымдайтын идеяның тууына байланысты өзгере бастады. Мысалы: алдыңғы кезекке жеке пәндер немесе құбылыстар ғана емес олардың өзара байланысы, өзара әсерлесу мәселесі қойылды. Бұл мәселемен айналысатын ғылым информатика деп аталады.
Информатиканың компьютердің көмегімен информацияны іздеу, сақтау, жинақтау, тарату, өлшеу мен өңдеудің әдістері тәсілдері мен заңдылықтарын қарастыратын математикалық ғылым екені белгілі.
Қазіргі информацияның өте үлкен ағымын компьютер көмегі арқылы қабылдау, компьютер арқылы оны автоматты түрде өңдеу жүзеге асырылады. Сондықтан да программалау информатиканың негізгі ядросы, ал есептеуіш техникалар компьютердің құрылғылары оның материалдық базасы. Күн санап компьютердің біздің күнделікті өмірден тұрақты орын ала бастауы, тілдің маңызын арттырып жіберді. Алгоритмді компьютерге программалау тілдері түсінікті етіп көрсете алады. Алдымен әрқашан да алгоритм әрекеті әзірленеді, содан соң ол мұндай тәсілдердің бірінде жазылады. Жалпы қорытындысында – программа мәтіні толықтай аяқталған, алгоритмді программалау тілінде сипаттаған күйінде пайда болады.
Программалау тілдері – жасанды тілдер. Олардың табиғи тілден айырмашылығы – мағынасы трансляторға түсінікті болатын, әрі жазу командасының қатаң ережесіне бағынатын сөздері шектеулі болады. Сондықтан болар, соңғы кездері Паскаль тілінің ең алғашқы түп нұсқасын жетілдіру мақсатымен тілдің бірнеше басқа да түрлері, модификациялары пайда бола бастады. Мысал, ретінде Турбо Паскальдің бірнеше тармақпен шығуын алуға болады. Сонымен, программалау адам шығармашылығының ерекше түрі ретінде жоғарғы квалификациялық мамандарды дайындаудың маңызды құрылымы болып тұр.
Берілген курстық жұмысымның негізгі мақсаты – Турбо Паскальда программа құра білу, компьютерде программалау тілінің элементтерін пайдаланып есептер шығару, Турбо Паскальда файлдардын жұмысын және оның түрлерімен таныстыру.
Курстық жұмысым кіріспеден, екі бөлімнен, қорытындыдан және пайдаланылған әдебиеттер тізімінен тұрады.
1-ші бөлімде – Турбо Паскаль программалау тілімен таныстыру мәселесі қарастырылады.
2-ші бөлімде – Турбо Паскальда файлдармен жұмыс істеу мәселесі қарастырылады.
Пайдаланылған әдебиеттер:
1. О. Камардинов. Паскаль тілінде программалау. Алматы: Республикалық баспа кабинеті, 1994ж.
2. Е. Б. Шаметов. Паскаль тілін үйренейік. Шымкент, 1993ж.
3. Калинин А. Г., Мацкевич И.В. Универсальные фзыки программирования. Семантический подход. М.:Радио и связь, 1991ж.
4. Федоров А.Г. Особенности программирования на Borland Pascal Киев, 1994ж.
5. Васюкова Н.Д., Туляева В.В. Практикум по основам программирования ЯЗЫК ПАСКАЛЬ. - М., Высшая школа, 1991ж.
6. О. Камардинов Паскаль шымкент 2000ж.
7. Кауфман В. Ш. Языки программирования. Концепций и принципы. М. 1993ж.
8. О. Камардинов, С. Азаматов. Информатика негіздері. Алматы, - Рауан, 1993ж.
9. Ж. Джонсон. К. Харрау. Решение задач в системе Турбо Паскаль. Москва Финансы и Статистика, 1991ж.
10. Фаронов В.В. Программирование на персональных ЭВМ в среде Турбо-Паскаль. Москва изд-во МГТУ, 1990ж.
11. А. В. Дәулетқұлов, С. С. Алғазы. Паскаль тілінде программалау негіздері. Алматы, 2004ж.
12. Таукенов В. Ш. Паскаль тілінде программалау. Алматы.
13. Нұрмұханбетова Г. К., Әмірбекұлы А., Сүлейменова Л., Турбо Паскаль тілінен практикум, Республикалық баспа кабинеті, Шымкент – 2003.
14. О. Камардинов Паскаль тілінде программалау. Алматы – 2000ж. Республикалық баспа кабинеті.
        
        Мазмұны
Кіріспе.....................................................................
............................................4
1.Турбо Паскаль программалау тілі
1.1 ... ... ... ... ... Паскальда ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... бейнесінің негізгі сипаттамасы қоғамдағы және
табиғаттағы иформациялық процестер мен фактордың фундаментальді ролін
мойындау ... ... ... ғасырда әлемнің ғылыми бейнесі 2 негізгі
ұғым төңірегінде құрылғаны белгілі болды: зат және ... ... ... ... негізгі рольді осы ұғымдарды сипаттайтын ғылымдар
атқарды: физика, химия, математика, ... ... ... ... ... ... идеяның тууына
байланысты өзгере бастады. Мысалы: алдыңғы кезекке жеке пәндер ... ғана емес ... ... ... өзара әсерлесу мәселесі
қойылды. Бұл ... ... ... информатика деп аталады.
Информатиканың компьютердің көмегімен информацияны іздеу, сақтау,
жинақтау, тарату, өлшеу мен өңдеудің әдістері ... мен ... ... ... екені белгілі.
Қазіргі информацияның өте ... ... ... ... ... ... ... оны автоматты түрде өңдеу жүзеге асырылады.
Сондықтан да программалау ... ... ... ал ... ... ... оның материалдық базасы. Күн санап
компьютердің біздің күнделікті өмірден тұрақты орын ала ... ... ... ... Алгоритмді компьютерге программалау ... етіп ... ... ... ... да алгоритм әрекеті
әзірленеді, содан соң ол мұндай тәсілдердің ... ... ...... мәтіні толықтай аяқталған, алгоритмді
программалау тілінде сипаттаған күйінде пайда болады.
Программалау тілдері – ... ... ... ... ... – мағынасы трансляторға түсінікті болатын, әрі ... ... ... бағынатын сөздері шектеулі болады. Сондықтан
болар, соңғы кездері Паскаль тілінің ең ... түп ... ... ... ... басқа да түрлері, модификациялары ... ... ... ... ... Паскальдің бірнеше тармақпен шығуын алуға
болады. Сонымен, программалау адам ... ... түрі ... ... ... дайындаудың маңызды құрылымы болып тұр.
Берілген курстық жұмысымның ... ...... ... құра ... ... ... тілінің элементтерін
пайдаланып есептер шығару, ... ... ... ... және ... таныстыру.
Курстық жұмысым кіріспеден, екі бөлімнен, қорытындыдан ... ... ... тұрады.
1-ші бөлімде – Турбо Паскаль программалау тілімен таныстыру мәселесі
қарастырылады.
2-ші бөлімде – Турбо ... ... ... ... ... Турбо Паскаль тілі
1. Турбо Паскаль тілінің шығу тарихы.
Қазіргі кезде ... аты ... ... – тіл аты ... ... Паскаль программалау тілі ХVII ғасырда өмір ... ... Блез ... ... ... ... Паскаль 1623 жылы Франция мемлекетінің Клермон – Ферран ... ... Ол ... – ақ ... ... ... ... саласына бейімдігімен баршаның көзіне түсті. 1662 ... ... ... ... соң, әлем ... ... аса дарынды
математиктердің бірі болып тарихқа кірді. Ол математика ғылымының дамуына
үлес қоса отырып, математика ғылымының бір ...... ... ... ... ... деңгейлі программалау тілдерінің бірі – Паскаль ... ... ... ... ... ... ... политехникалық мектептің оқымысты адамы – Никлаус Вирт
( 1968-1971).
Паскаль тілі жөніндегі алғашқы дерек 1971 жылы ... ... ... ... жыл ... ... ... жылы болып табылады. Ол Алго 60 ... түрі ... ... 1983 жылы ... тілі ... ISO:7185:1983 болып енгізілді.
Қазіргі кезде Паскаль тілінің кеңейтілген ондаған диалектісі бар. Оның
ішінде IBM PS –ге ... ... ... жұмыс істей алатын Турбо
Паскаль диалектісінің варианттары да жеткілікті. Келесі қатарда оның соңғы
(7.0) ... ... ... ... ... Бұл вариант Турбо
Паскальдың алғашқы варианттарымен де үйлесімді.
Бейсик тілі ... ... тілі оқып ... ... ... саналық
инфорциямен жұмыс істеуде нәтижелі болғандықтан, дүние жүзінде көп ... ... ... ... ... ... ... қарапайымдылығы оны тез арада жете меңгеруге мүмкіндік береді;
• Тіл алгоритмді сақтап құрылған. Мұнда программаны ...... ... жеке блоктар түрінде құруға болады. Ол программалау тілін ... өте ... ... ... ... сандық, белгілік және екілік информациямен
жұмыс жүргізуге және күрделі алгоритмді бағдарлама жасауға ... ... ... ... ... типтері енгізілген. Олар ... ... ... ... сипаттауға және жаңа
берілгендер типтерін енгізуге мүмкіндік береді;
• Жүйелік ... ... ... оның өте ... ... мүмкіндігі септігін тигізді;
• Мұнда кішігірім жеңіл программалармен бірге күрделі ... ... ... ... Паскальда жұмысты бастау.
Турбо Паскальдың интегралдық ортасы пайдаланушының сұраныстарын
операциялық ... ... ... ... кіру. DOS-тың командалық қатарында C:\TP\TURBO
EXAMPLE1.PAS (ТР-әдеттегі Турбо Паскаль директориясының атауы), деп ... ... басу ... Бір ... ... ... ... бөлігінде
Example1.pas жазуы бар Текстік Редактор терезесі пайда болады. ... аты ... бос ... жиегінде Noname00.pas- стандартты
атауы тұрады.
Редактордың терезеде терілетін программа мәтінін қабылдауға немесе
бұрынғы бар программаны ... ... ... ... ... білуге болады. Редактордың шықпай-ақ, программаны компиляциялау
немесе орындау ... бере ... ... ТР ... ... бірнеше тереземен жұмыс
жасауға мүмкіндік береді. Егер ... ... ... ... болса, онда
біреуі ғана, яғни қос жиекті терезе белсенді деп есептелінеді. Жоғарғыдағы
әрекеттердің барлығы белсенді тереземен орындалады. F6 ... ... ... ... ... ... болады.
Белсенді терезеде программа мәтінін көру. Егер терезеге программа
мәтіні симаса, онда оны PgDn ... PgUp ... ... ... ... көруге болады.
Программаны сақтау. Терілген (редакцияланған) ... ... F2 ... басу ... ... ... Егер ... атау
берілмеген болса, онда ТР файл атауын енгізуді сұрайды. F2пернесін әрдайым
басып ... ... ... F9 не ALT+F9 ... ... ... ... Егер қате табылса, ... ... ... ... Ал қате жоқ ... ... ... Press
any key” хабарламасы шығады.
Программаны орындау. Программаны орындау командасы Ctrl+F9 ... іске ... ... ALT+F5 ... ... ... ... «ашылады»). Редакторға қайта өту үшін кез-келген
литерлік перне ... ... алу. ... ... ... файл ... ... дұрыс. ALT+
F пернелерін шертіп, пайда болған “File” мәзірінен “save as …” қатары
таңдалынып, Enter ... соң, ... ... ... теру ... ... деп, теріп Enter пернесі басылса, белсенді терезе мазмұны
көшірмесі дискетке ... ашу. ... ... ... ... мәтінін редактор
терезесіне шығару (файлды ашу) F3 пернесін шерту арқылы орындалады. Алдымен
енгізу өрісі бар ... ... ... ... ... ... файлын ашу үшін a:\Example1.pas теріп, Enter пернесін ... ... ашу. ALT+F ... ... File ... New ... ... жаңа экранда бос файл Nonamexx атымен ... ... ... ... ... ... іске ... “File” мәзіріндегі
“Print” қатары таңдалса, белсенді терезе мазмұны қағаз бетіне басылып
шығады.
Турбо ... ... ALT+Х ... басу ... ... ... ... мазмұндарын сақтау ұмытылса, оны сақтау туралы хабарлама
шығады.
3. Паскаль тілінің алфавиті.
Паскаль ... ... ... 26 ... және кіші латын әріптері;
• 0, 1, ..., 9 – араб цифрлары;
• арнайы символдар (1-кесте);
• Кілттік сөздер (2-кесте).
1-кесте
|Арнайы символдар ... ... ... ... |
|= |Тең |
|< ... |
|> ... |
|= ... ... тең |
|:= ... |
|- ... |
|* ... |
|/ ... ... |Жай ... ... |Тік ... |
|: |Қос ... |
|. ... |
|, ... |
|; ... үтір |
|+ ... ... ... ...... және ... бөлімдерінен
тұрады. Программа орындалу барысында Const кілттік сөзінен басталатын мәні
өзгермейтін деректер – ... ... ... ... ... k=100; n=50; Pi=3.141592; Lmp=’p’;
Программалауда айнымалы деп мәлімет үшін ... ... ... ... мәні ... ... ... мүмкін. Айнымалылар
латын әрпінен басталған әріптер мен цифрлар және ‘_’ символы комбинациясы
арқылы белгіленуі ... ... х, ху, х2, х_3 ... Мұндай белгілемені
айнымалы атауы не идентификатор деп атайды. Идентификатор ... ... ... процедураға, функцияға, тағы басқаларға
да беріледі.
Идентификатор ретінде кілт сөздерді қолдануға болмайды. ... және ... ... ... Жай ... өз ... жазылады, ал
индексі бар айнымалыларда оның атауы мен индексі көрсетіледі.
Мысалы:
Тор, Х, Z56 Vol, F[1]6 B[2,1], A[I], B ... ... ... ... ... ... ... сөздер ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... |Тип ... ... |
4. ... ... ... Program ; - деп аталатын, міндетті
емес элементтен, ал сипаттау бөлімдері ретімен келесі ... ... ... (белгілер)
Const (тұрақтылар)
Type (типтер)
Var (айнымалылар)
Function, Procedure (функция, процедура).
Сипаттау бөлімінен соң Begin, End –операторлық жақшаларына ... ... ... ... ... орналасады. Айнымалылар
келесі схемалар түрінде сипатталады:
Var:< тип>;
– стандартты тип ... не ... тип ... берілуі
мүмкін. Сипатталған типтер құрылымдық айнымалыларға ... ... ... ... ... бөлімінде анықталады:
Type=< типтің сипаты>;
Тұрақтының сипатталынуы : Const=< мәні>;
Белгілердің сипатталынуы: Label; Белгі – ең көбі 4
цифрдан тұратын және ... ... ... қос ... ... ... не ... комбинациясы. Белгіге өту Goto ; - операторы
арқылы орындалады.
Мысалы, радиусы –ге тең ... ... ... ... ... түрі:
Program Example1;
Const PI=3.14; ... ... R:real; ... ... ... ... ... ... ... ... ... шығару}
Readln (R); ... ... ... ... (‘шеңбер ауданы:’,PI*sgr(R)){нәтижені экранға шығару}
End.
Түсініктемелер фигуралық жақшаға алынып жазылады. ... ... ... ... ... ... жазу үшін орыс немесе қазақ
әріптерін қолдануға болады.
Оператор – ... ... ... үшін жазылатын нұсқау
(кілттік сөз). әр оператор соңына нүктелі үтір (;) ... ... Begin, End ... ... ... жазылса, ол құрама
оператор деп есептелінеді. Begin және End операторлық ... деп ... ... және ... ... ... үтір ... ол операторлар арасына
қойылады. Егер программада артық нүктелі үтір қойылса, ол бос оператор деп
есептелінеді. Бос ...... ... ... ... ... ... қойылады.-тен басқа көптеген кілттік сөздер 2-
кестеде ... тілі ... жай және ... деп ... ... Жай
операторлар арқылы тек бір ғана іс-әрекет сипатталады.паскаль ... ... ... ... өту, бос ... ... және ... операторлар – альтернативті бірнеше операторлардан тұратын іс-
әрекеттерді сипаттайды. Күрделі операторлар: құрама, шартты өту, ... ... ...... ... тілінің негізгі операторы.
Оператордың жалпы жазылу түрі: V:=a; V ... ... аты; «:=» ... ... а - ... im:=0; ... ... Стандартты типтер.
Паскальда анықталған стандартты типтер:
• Бүтін типтер – Shortint, Integer, Longint, Byte, ... ... ... – Real, Single, Double, ... Comp;
• Логикалық тип – Boolean;
• Символдық тип – Char;
• Жолдық (қатарлық) тип – String;
• ASCII - қатарлық тип – ... ... файл – ... ... тип – ... ... типтер Type бөлімінде не Var бөлімінде анықталуы тиіс.
Жай типтердің Паскальда анықталған стандартты типтерінің қабылдауы мүмкін
аралықтары (диапозондары) келтірілген.
Бүтін типтер:
Shortint – 128 .. ... – 32768 .. ...... .. ... – 0 .. ... – 0 .. ... ... 2.9*10-39 .. 1.7*1038
Single 1.5*10-45 .. 3.4*1038
Double 5.0*10-324 .. ... ... .. ... -263+1 .. ...... тип (мәндері: True – ақиқат, False – жалған).
Char – символдық тип (мәні Паскаль алфавитіндегі дәйекшеге ... ‘v’, ‘5’, ‘;’, ... ... ...... ... ... – х-тің квадраты.
Sqrt(x) – х-тің квадрат түбірі.
Exp(x) – ... ...... ... ...... синусы.
Arctan(x) – х-тің арктангенсі.
Round(x) – х-ті жақын бүтінге дөңгелектеу.
Trunc(x) – х-тің бүтін бөлігі.
Int(x) – х-тің бүтін бөлігі.
Frac(x) – ... ... ...... болса мәні ‘False’, тақ болса - ‘True’.
Random(x) – [0, x] аралығынан таңдалынатын кездейсоқ сан. ... ... ... VAR < ФА – аты >: File of < компонент типі>; {типтік файл}
• VAR < ФА – аты >: File; ... ... жазу не оқу үшін ... процедуралар пайдаланылады:
Assign(,’\’). Бұл процедура әдетте
бірінші жазылады да, ... ... ... файл атауын
меншіктейді. Жаңадан құрылатын файл ... ... ... ... ... қарай қолданылатын файлдың компоненттерін оқу Reset()
операторымен ... Файл ... оқу үшін Readln, Read ... ... ал ... файлға жазу үшін Writeln, Write
және BlockRead ... ... ... ... соңында файлды
жабу - Close(f) процедурасымен, файлды жою - ... ал ... ... - ... ) процедурасымен орындалады. Жазылып
біткен файл соңына жаңа компонент қосылған файл ... ... ... ... Егер файл бос ... ... ... компонент – маркер
оқылған соң Eof(f) ... мәні TRUE ... ... файлдар.
Текстік файлдардың әр компоненті қатар ... ... ... аяқталатын жолдық қатардан тұрады. Әр жолдық қатардың ұзындығы
255-тен кіші әр түрлі ұзындықта болуы мүмкін және оның 2 ... ... ... ... файлды оқуға және жазуға болмайды, яғни алдымен
оны ашып бір ... ... ... ... Текстік файл компоненттерін
тізбекті түрде ғана ... ... Тек Append() ... ... ... ... ... жаңа текст қоса алады.
Текстік файлмен жұмыста енгізу, шығару тізімінде тек ... ... ... ... ... мүмкін; ал структуралы-айнымалыларды
(жазу, массив, жиын, файл) ... ... ... ... ... ... ... негізгі текстен бөліп алып, оларды массив
элементтері, жазу өрістерінің мәндері ретінде пайдалануға болады.
1-мысал. Тестік файлда Ank.dat жолдық ... ... ... деректері жазылған: аты-жөні (20 символ), туған жылы, ұлты ... ... 20 24 25 26 35 ... мазмұны: Айтбаев Т. 1981 қазақ
Абдураимов В. 1980 өзбек
Шаджиков Ш. 1979 ... ... саны ... ... әр жолдық қатардағы 26 – ... ... ... ғана ... болсақ та, тексті файл тізбекті түрде
оқылатын болғандықтан бастапқы мәндерге сәйкес айнымалыларды ... ... Fam: ... Ut: ... X: ... F: ... n:=0; ... ... оқу үшін ... not eof(f) do ... біткенше қайалау}
Begin
Readln(f,Fam, TJ, X, Ult); ... 3 ... ... 25-ші байт ... ... then N:=N+1 end;
Close(f); Writeln(‘қазақтар саны:’ N:4) End.
Программада файлдың әр қатарының 3 өрісінің мәні ... ... ... ... қоса ескерілмейді. Келесі қатарды оқуға өтеді.
Қатардың ... ... ... ... бос ... ... (Қатардың 25-
ші позициясы).
2-мысал. Kitap – деп аталатын текстік файлдағы ... ... ... бет ... және бос қатарлар қосу керек. Есептің шартына
сәйкес қатарлар қосылған файлды Х-деп атап, құралған файлды ... Kitap ... ... Ал Х ... ... Kitap – деп, ... кітап бетіндегі текстің әр ... ... ... ал ... саны 40 деп ... ... ... F1,F2:текст {екі файлдық айнымалы анықталады}
S: string[60]; ... ... ... ... ... Rewrite(f2);
While Not Eof(f1) do
Begin j:=1; k:=1; {к – бет ... ... ... ... ... ... ... j:=j+1;
Until(j>40) or EOF(f1);
If Not Eof(f1) Then begin for j:=1 to 5 ... 5 ... ... I:=1 to 60 do ... ... ... {55 ... ... бет ... ... {бет ... файлға жазу}
End; Close (f1); Close (f2); Erase(f1); {Kitap ... ... ... ... ... ... ... ондағы тыныс белілерді жою программасы:
Program esep3;
Label 1;
Var F,F1:Text;
S,S1,par1,par2: ... ... ... ... readln(par2);
Assign(F,par1); Assign(F1,par2);
Reset(F); Rewrite(F1);
s1:=”; clrscr; gotoxy(15,2);
While not eof(F) do
Begin
Readln(f,S);
for i:=1 to length(s) do
if s[i] in [‘-‘,’,’,’:’,’:’,’?’,’!’,’.’] then delete(s,I,1);
writeln(f1,s); writeln(s);
end;
close(f); close(f1); end.
4-мысал. ... ... ... артық бос орындарды жойып, сөз санын
есептеу программасы:
Program sjatie;
Label 1;
Var ... ... ... файл атын ... ... атын ... ... Assign(F1,par1);
Reset(f); Rewrite(F1);
I:=0; s1:=”;l:=0; clrscr; gotoxy(15,2);
While not Eof(f) do
Begin Readln(f,S);
Repeat
N:=Pos(‘ ‘,S);
If n1 then begin i:=i+1; ... ... n=0; ... ... ... l:=l+1; ... ... сөз саны = ‘,i);
Close(f); close(f1);
End.
5-мысал. Текстік файлды оқып, сөздер жиілігін экранга ... ... ... ... құр.
Program juilik_sozdik;
Label 1,2;
Var
F,f1,f2: Text; c:char;
S,S1,slov,n2,par1,par2: String;
K,N,I,l,n1,m: Integer;
Begin Writeln(‘өнделетін файл атын енгіз:’); Readln(par1);
Writeln(‘нәтиже-файл атын енгіз:’); ... ... ... rewrite(f2); c reset(f);
M:=0;
While not eof(f) do
Begin
Slov:=”; readln(f,S); n:=pos(‘ ‘,s); slov:=copy(s,1,n-1);
Delete(s,1,n); l:=length(slov);
Repeat
1:n1:=pos(slov,s);
If n10 then begin k:=k+1; ... goto 1; ... s” then ... ... (eof(f)) and (s=”);
Str(k,n2); s1:=slov+’ ‘+n2; writeln(f1,s1); gotoxy(12,3+m);
Writeln(slov,n2:10-length(n2)); m:=m+1;
Close(f); close(f2);
Erase(f); rename(f1,par1);
Assign(f,par1); Assign(f2,’nn2.txt’);
Reset(f); rewrite(f2); end; ... ... файл ... сөздік берілген. Сөздікті пайдаланып,
сөзді тура және кері ... ... ... ... ... ... f:text;
S,s1,slov:string;
C,C1:char; kk,n:integer;
Procedure delprobel(var s:string);
{қатардың басы мен соңындағы бос орындарды жояды}
Var k:byte;
Begin
Repeat
k:=length(s); if s[1]=’ ‘ then ... s[k]=’ ‘ then ... (s[1]’ ‘) and (s[k]’ ... ... ... ... сөз ... к-қазақша: ‘); readln©;
write(‘сөзді енгіз:’); read(slov); kk:=0;
while not eof(f) do
begin Readln(f,s); n:=pos(‘#’,s);
{“#”-белгісі сөздікте сөз бен оның ... ... ... c=’a’ then begin s1:=copy(s,1,n-1); delete(s,1,n); end
Else
Begin s1:=copy(s,n+1,length(s)); delete(s,n,length(s)); end;
Delprobel(s1);
If slov=s1 then begin writeln(‘ ‘,s); kk:=kk+1 ... kk=0 then ... ... сөз жоқ ... ... ... файлдар.
Тізбекті ену файлы.
Паскаль тілінде программа көмегімен сыртқы есте сақтау құрылғыларына
(қатты диск немесе ... ... ... ... файл ... ... қоюға болады, оны берілгендер файлы не дискілік файл ... ... файл – типі ... ... нөмірленген
тізбегінен тұратын дискілік файл. Мысалы, мынадай құрылыммен талапкерлердің
мәліметтік тізімі берілсін: аты-жөні, туылған ... ... ... ... ... ... ... Осы құрылыммен өнделетін
информацияны сыртқы файлға жазу ... ... ... ... файл ... ... ... мынадай:
Type=file of ;
Var=;
Жоғарыдағы мысалдағы файлдың сипатталуы:
Type abit=Record
Fam: string [15];
TJ: integer;
Shifr: integer;
Ball: integer;
End;
Varv:abit; f: file of ... abit- жазу типі ... Fam,TJ, Shifr, Ball- жазу ... F- ... айнымалы, ал V- жазу аты.
Файлды жазу, оқу үшін bf – берілгендер файлының атауы ... V – ... ... ... ал V.Fam, V.Tj, V.Shifr, V.ball- жазу
өрістері айнымалылары деп белгіленіп, сыртқы ЕСҚ-ға жазылады.
Турбо Паскальда берілгендер файлын жазу үшін ... ... ... – F ... айнымалыға bf- сыртқы файл аты
тағайындалады.
Rewrite(f)- атауы Assign процедурасындағы ... ... ... сыртқы файлды ашу. Ол bf үшін сыртқы дискіден арнайы орын бөліп,
көрсеткішті осы бөлінген орынның басына жазуға дайындап орналастырады.
Write(f,V)- f үшін ... ... ... ... V – ... Close(f)- файлды жабу. Reset(f)- файлды оқу мақсатында ашу. Read(f,v)-
файл элементін оқу.
While not eof (f) do – файл ... ... ... оқу ... цикл ... Файл ... дискілік файлдың соңына жеткенде
Eof(f) логикалық функциясының мәні True болады. Write(V.Fam,V.Tj,V.Shifr,
V.ball) – файл элементі өрістерін ... ... ... бұл ... ... орындар бөліп, файлды экранға оқуға ыңғайлы түрде
шығарады. Мысалы, V.Fam:15, V.Shifr:4, V.ball:3 параметрлеріндегі String
типті ... ... ... сол ... ... ... дұрыс. Яғни,
V.Fam:15 параметрінің орнына V.Fam,’ ‘:15-length(V.Fam); параметрлерін алса
болғаны. Бұл кезде ... ... ... 15 символ сиятын бағанның сол
жағынан ... ... да, ‘ ... ... ... ... бос тастап кетеді.
7-мысал. Құрылымы – Fam, Tj, Shifr, ball ... файл ... ... ... ұпай саны 45 ... ... ... программа құру
керек.
Program Example3;
Label 1, 2;
Type abit=Record
Fam: string [5];
Shifr: integer;
Ball: ... f:file of abit; v:abit; ... ... Write ... файл ... (bf); Assign (f,bf); Rewrite (f);
With v do
Begin
2: Write(‘Фам:’); Readln(Fam); If Fam=’****’ Then Goto ... ... Readln (Shifr, ball); Write (f,v); goto ... ... noteof (f) ... ... v.ball>45 Then Writeln(V.fam,’ ‘,15-length(V.Fam),v.Shifr:5,
V.ball:3)
End; Close(f) ... ... ... ... ... ... ... файл түрінде сипатталады.
Pogram Example4;
Type jaz=Record Fam: String[20] {аты-жөні өрісі}
Tj:Word; ... ... ... {ұлты}
End;
Var f:File of Jaz; ... ... ... ... ... Assign (f,’c:\Ank1.dat’);
Reset(f); {файлды оқу үшін}
Repeat
Read(f,stud); {файлдың ... ... ... ... ... Stud.ult=’қазақ’ Then n:=n+1
Until Eof(f);
Close (f); Writeln(‘қаақтар саны’,N=4);
End.
9-мысал. 1-мысалдағы файл ... ... ... ... ... ... f:file of katar;
N:word; S:katar;
Begin N:=0; Assign (f,’c:\Ank2.dat’);
Repeat
Read(f,s); {файл компонентінің s–ке енгізу}
If Copy (s,26,9)=’қазақ’ ... ... ... ... ... Eof(f);
Close (f); writeln (‘қатар саны’,N=4);
End.
Программада 1980 жылғы туғандардың санын ... ... ... ... ... қатардан бөліп алу үшін алдымен орын дайындап (z:word;),
Val(Copy(S,21,4),Z, m) ... ... ... ... Егер ... қате ... ... түрлендіру барысында Z-ке сандық мән
беріледі, m-параметрінің мәні 0-ге тең ... ену ... ... компоненттер ұзындықтары бірдей болғандықтан, әрбір
компоненттің позициясын ... ... ... ... ... саны
FileSize(f) функциясы арқылы анықталады. Типтік файлды оқуға Read, жазуға
Write процедуралары, ал ... ... ... Seek ... Seek – ... ... ... әрекет
орындамайды, тек көрсетілген ... ... ... ... ену ... файлды жазу, оқу файл элементтерін басынан
бастап ретімен жазу, оқу арқылы ... ... есте ... ... бар компьютерде жазуды бірден іздеп табу үшін ... ... ... ... Read(f,v) немесе Write(f,v)
процедуралары қолданған жөн.
10-мысал. 3-мысалдағы құрылыммен берілген файл ... ... ... ... ... ... программа:
Program Example6;
Label 1,2;
Type abit=Record
Fam: string [15];
Shifr: integer;
Ball: integer;
End;
Var f: file of ... abit; bf: string [6]; k: ... Write ... файл ... (bf); Assign (f,bf); Reset(f);
K:=filesize(f); {компоненттер санын анықтау}
Seek(f,k); {k+1 компонентке өту}
2: Write(‘Фам:’); ... ... Then Goto ... балл:’); Readln (v.Shifr, v.ball); Write (f,v); goto 2;
1:Close(f); ... ... ... ... файл дискіде жазулы болса,
оның К-сыншы компонентті өзгертіп жазатын ... ... ... ... ... abit=Record
Fam: string [15];
Shifr: integer;
Ball: integer;
End;
Var f: file of abit;
v: abit; bf: string [6]; k: ... Write ... файл ... (bf); Assign (f,bf); ... ... ... ... Readln(k);
seek(f,k-1); {компонентке өту}
Write(‘Фам:’); Readln(v.Fam); {К-шы компоненттің ... ... Readln ... v.ball); ... ... (f,v); ... ... файлдар.
Типсіз файлдар информацияны көп өлшемде оқу (жазу) қажет болғанда
қолданылады. Типтік файлдарда оқу ... әр ... ... оқу
(жазу) арқылы іске асады. Ал файлдармен жұмыста информацияны көп өлшемде
оқу (жазу) тиімді болғандықтан, логикалық ... ... ... деп ... ... ... бұл топтауда блоктау деп,
блоктардағы жазу санын блоктау коэффициенті (КБ) деп атайды.
Физикалық жазу ... екі ... ... КБ * SizeOf() ... ... Физикалық жазу өлшемі арқылы логикалық жазу санын көрсету.
Шындығында программаға берілгендер бөліктерінің оқылатын не ... ғана ... ... файлдармен жұмыста екі тәсіл де қолданылады. Reset ... ... ... файлдарды ашқанда параметр ретінде файл атауы
және физикалық жазу өлшемі (“a” тәсілі) немесе (“b ” тәсілі) логикалық жазу
өлшемі көрсетіліп, ал Read (Write) ... ... ... ... ... , , ) ... параметрдің
болуы міндетті емес. Мұндағы - файлдан оқылған жазулардың мәндері
жазылатын айнымалы (әдетте массив ... ... - ... ... және - ... жазу ... процедурасының құрылымы да осындай. Файлдың ... ... ... ... 3-ші ... ... мәннен
жазу саны кем болуы мүмкін. Бұл жағдайда 4-ші параметр міндетті түрде
көрсетілуі тиіс.
Типтік ... ... ... ... ... ... да
қолданылады. Тек Seek процедурасында : ”a” тәсілінде физикалық жазу нөмірі
көрсетіледі.
12-мысал. ... жазу ... 35, ал ... жазу ... 4 ... ... Ank.dat ... тисіз файл түрінде ... ... ... ... ... жазу керек:
Program Example8;
Type Str=String[35];
Var i,n,m: integer;
S:array [1..39] of str; ... : file; ... ... Assign `fp,’c:\ank.dat’); Reset(fp,35);
While not eof(fp) do
Begin
Blockread (fp,S,39,M); {M=39}
For i:=1 to M do
If ... then ... Close ... (‘қазақтар саны’,n:4) End.
Қорытынды
Қазіргі уақытта адам іс әрекетінің ... ... ... ... ... ... және оның маңыздылығы барған сайын арта
түсіп отыр осыған байланысты жаңа программалардың ... ... ... – ақпараттық технология құралдарын жоғары дәрежеде білу
қажеттігін көрсетеді. Бұл салаға мемлекеттік тұрғыдан да барынша ... Осы ... ... және орта ... ... үшін информатика
және компьютерлік техника пәнінің ана ... ... ... ... ... ... ... өмірдің өзекті қажеттілігіне,
сұранымына айналды.
Адамның компьютермен табиғи тілде тілдесуі келешектің ісі, ал қазіргі
кезде компьютерге берілетін тапсырмалар ... ... ... ... ... ... бірінде беріледі. Сондықтан компьютерді
өзінің кәсіптік мамандығының деңгейін көтеруге пайдаланғысы ... ... ... ... ... және ... жасау технологиясымен
таныс болуы тиіс. Әр ... өз ... ... ... үшін керекті
программаны құра білуі, жөндей білуі және оны баптай білуі ... ... ... ... ... жұмыстар қарастырылды: бұл
курстық жұмыста Турбо ... ... файл ... ... ... шешу жолдарын қарастырдым. Пайдаланушы онымен танысып, өзіндік
программаларды жасау мүмкіндігіне ие болады. Файл ... ... ... ... ... Пайдаланушы бұл мысалдарды қарастыра
отырып, берілген есептерді шығара алады.
Пайдаланылған әдебиеттер:
1. О. Камардинов. Паскаль ... ... ... ... ... ... Е. Б. Шаметов. Паскаль тілін үйренейік. Шымкент, 1993ж.
3. Калинин А. Г., Мацкевич И.В. Универсальные ... ... ... М.:Радио и связь, 1991ж.
4. Федоров А.Г. Особенности программирования на Borland Pascal Киев, 1994ж.
5. Васюкова Н.Д., Туляева В.В. Практикум по ... ... ... - М., ... школа, 1991ж.
6. О. Камардинов Паскаль шымкент 2000ж.
7. Кауфман В. Ш. ... ... ... и ... М. ... О. ... С. Азаматов. Информатика негіздері. Алматы, - Рауан,
1993ж.
9. Ж. ... К. ... ... ... в системе Турбо Паскаль. Москва
Финансы и Статистика, 1991ж.
10. Фаронов В.В. ... на ... ЭВМ в ... ... ... изд-во МГТУ, 1990ж.
11. А. В. Дәулетқұлов, С. С. Алғазы. Паскаль тілінде ... ... ... ... В. Ш. Паскаль тілінде программалау. Алматы.
13. Нұрмұханбетова Г. К., ... А., ... Л., ... ... практикум, Республикалық баспа кабинеті, Шымкент – 2003.
14. О. Камардинов Паскаль тілінде ... ...... ... ...

Пән: Информатика
Жұмыс түрі: Курстық жұмыс
Көлемі: 28 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 500 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Турбо Паскаль программалау тілі және оның негізгі операторлары10 бет
Турбо паскаль программалау тілі жөнінде негізгі ұғымдар43 бет
Турбо паскаль программалау тілінде графикалық объекттерді құру12 бет
Turbo pascal6 бет
Turbo Pascal - дағы енгізу және шығару операторлары26 бет
Turbo Pascal 7.0 интегралдық программалау ортасын пайдалану43 бет
Turbo pascal жайлы мәліметтер17 бет
Turbo Pascal жүйесінде жолдарды ұйымдастыру технологиясы22 бет
Turbo Pascal жүйесінде массивтерді ұйымдастыру технологиясы39 бет
Turbo Pascal жүйесінде процедураларды ұйымдастыру технологиясы16 бет


Исходниктер
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь