Егіншілік жүйелері

Кіріспе ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .1
Негізгі бөлім:
А)Негізгі түсінік ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 2
В)Егіншілік жүйелерінің даму кезеңдері ... ... ... ... ... 4
С) Егіншілік жүйелерінің ғылыми негіздері ... ... ... ..8
Қорытынды ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 9
Пайдаланылған әдебиеттер ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..10
Кіріспе.
Егіншілік жүйелері – шаруашылықты жүргізудің бір саласы. Сондықтан оларды бір-бірінен бөлек қарауға болмайды.
Шаруашылықты жүргізу жүйесі – ауыл шаруашылығы құрылымында егін және мал шаруашылығы өнімдерін неғұрлым мол, жоғары сапалы, өзіндік құны төмен өндіру үшін шаруашылық салаларын экономикалық тиімді үйлестірудің нәтижесінде ғылыми тұрғыдан дәлелденген ұйымдастыру-экономикалық, технологиялық (агротехникалық, зоотехникалық), экологиялық шараларлың және техникалық құралдардың жиынтығы.
Жүйенің негізгі салалары болып егін және мал шаруашылығы саналады. Бұлармен бірге өндірістің негізгі құралдарын ұйымдастыру жүйесі (машиналар мен механизмдер, өндірістік ғимараттар ж.т.б.) және қосалқы (көмекші) өндіріс пен кәсіпшілік орындары да жүйенің құрамына кіреді. Соңғысы шаруашылықтың пайдалылығын арттыру, жергілікті шикізаттарды және еңбек қорын толық және тиімді пайдалану үшін негізгі салаларға қосымша ашылатын қосалқы жұмыс орындары.
Егін және мал шаруашылығы өзара тығыз байланысты болып келеді, бірін-бірі толықтырып отырады. Дегенмен ауылшаруашылығының негізін өсімдік шаруашылығы құрайды, өйткені тіршілікке керекті органикалық заттар тек жасыл өсімдіктерде түзілетіні белгілі. Сондықтан өсімдік шаруашылығын дұрыс, жүйелі түрде жүргізу бүкіл ауыл шаруашылығының тиімділігіне үлкен әсер ететіні сөзсіз.
Егін шаруашылығын жүйелі және кешенді түрде, ғылыми негізде жүргізу агрономия ғылымының бір саласы егіншілікке жүктелген.
Әуезов Ә.Ә, Атақұлов Т.А, Сүлейменова Н.Ш, Жаңабаев Қ.Ш. Егіншілік, А, «Сөздік-Словарь» 2005ж
        
        Мазмұны
Кіріспе.................................................................
................1
Негізгі бөлім:
А)Негізгі
түсінік............................................................2
В)Егіншілік жүйелерінің даму кезеңдері....................4
С) Егіншілік жүйелерінің ғылыми негіздері..............8
Қорытынды...............................................................
......... 9
Пайдаланылған ... ...... ... бір ... ... бір-бірінен бөлек қарауға болмайды.
Шаруашылықты жүргізу жүйесі – ауыл шаруашылығы ... егін ... ... өнімдерін неғұрлым мол, жоғары сапалы, өзіндік құны төмен
өндіру үшін ... ... ... ... ... ... тұрғыдан дәлелденген ... ... ... ... шараларлың және
техникалық құралдардың жиынтығы.
Жүйенің негізгі салалары болып егін және мал ... ... ... ... негізгі құралдарын ұйымдастыру жүйесі (машиналар
мен механизмдер, ... ... ... және ... ... пен кәсіпшілік орындары да ... ... ... ... ... ... жергілікті шикізаттарды және еңбек
қорын толық және тиімді пайдалану үшін негізгі салаларға қосымша ... ... ... және мал ... ... ... байланысты болып келеді, бірін-
бірі толықтырып отырады. Дегенмен ... ... ... ... ... ... керекті органикалық заттар тек
жасыл ... ... ... ... өсімдік шаруашылығын
дұрыс, жүйелі түрде жүргізу бүкіл ауыл шаруашылығының ... ... ... ... ... ... және кешенді түрде, ғылыми негізде жүргізу
агрономия ғылымының бір саласы егіншілікке жүктелген.
Негізгі түсінік
Егіншілік жүйесі дегеніміз – аз ... ... ... ауылшаруашылығы
дақылдарынан тұрақты жоғары және сапалы өнім алу үшін ... ... дәне ... ... арттыруға бағытталған техникалық,
мелиоративтік, ұйымдастыру-экономикалық және ... ... ... ... ... ... ... көп
шаралар кіреді. Олардың бәрі шаруашылықтағы егістік жерді толық және тиімді
пайдалану, топырақтың құнарлылығын ... ... ... ... ... ... ... жою мақсатында жүргізілуі керек.
Егіншілік жүйелерін жоспарлағанда жергілікті ... су ... ... топырақ құнарлылығының деңгейін, дақылдардың биологиялық
мүмкіншілігін, шаруашылықтың экономикалық даму дәрежесін, оның материалдық
мүмкіншілігін еске ала ... ... ... Бұл ... ... ... жасалса
нәтиже ойдағыдай болатыны сөзсіз.
Қазіргі егіншілік жүйелері табиғатты қорғауға, қор қуатын үнемдеуге
бағытталып, ... ... ... ... тиіс.
Егіншілік жүйесінің жалпы ортақ белгілері (нышандары) – ... ... ... ... ... ... егіс көлемінің құрылымы)
мен топырақ құнарлылығын арттыру тәсілдері болып келетінін есте ... Ал егін ... ... ... құнарлылығын орнына келтіру
мен арттырудың негізгі 4 тәсілін біледі. Олар – ... ... үшін ... ... доғару арқылы табиғи ... ... ... жоғарылаты; пар қолдану (парлау) арқылы егіндіктің құнарлығын
арттыру; топырақ құнарлылығын арттыру үшін көпжылдық шөптерді ... ... ... ... ... ... минералдық тыңайтқыштарды
қолдану және осы аталған ... ... ... ... үйлесімді
түрде қолдану.
Еігіншілік жүйесі адам баласының тарихи дамуының ... ... ... ... агрономия ғылымы мен ауыл ... ең ... ... ... ... Егін ... даму
тарихы ерте заманда ақ басталған. Адам егінщілікпен ... ... оның ... ... ... Алғашқы қауымдық, құл ... ... ... ... кездеріне егіншіліктің қарапайым жүйелері сәйкес
болды. Олар ... тек ... ... ... негізделген
болатын.
Қарапайым егіншілік жүйелері деп өңдеуге жарайтын ... аз ғана ... ... төмн ... ... ... ... егілетін,
топырақ құнарлылығын көтеру адамның қатысуынсыз, табиғи процесстердің
көмегімен ұзақ уақыт ... ... өнім ... ... шығынның
мөлшері жоғары болатын егіншілік жүйелерін айтамыз.
Ең қарапайым егіншілік жүйелерінің қатарына алғашқы қауымдық заманында
жерге жеке ... ... ... ... ... ... тыңайған жер,
орманды аймақта кесіп-өртейтін егіншілік жүйелері жатады.
Тыңайған жер егіншілік жүйесі - өңделетін жер құнарлығы ... ... ... ... тың ... ... және ... учаскеге қайтып
оралмайтын қарапайым егіншілік жүйесі.
Топырақ құнарлығының ... ал оның ... ... өз ... ... ... ... қабатының құрылымының бұзылып
шаңдануы, арамшөптер ... мен ... ... ... ... құралдармен топырақты өңдеумен байланысты ... ... ... пайдалану мерзімі әртүрлі (6-10 жыл) болып келген. Бұл аталған
қарапайым егіншілік жүйесіне ... ... ... ... егіншілік
жүйесі сәйкес келеді.
Кесіп өртеу егіншілік жүйесі – ормандағы ағаштарды кесіп, томарлардан
тазартып, қалдықтарын ... ... ... ... ... ... ... бұл жерді тастап, қайта оралмайтын егіншілік
жүйесі. Егістікке арналған орман алқаптары 2-3 жыл бойы ... ... ... ... Бұл ... тастап, басқа жерге көшуге жоғары
айтылған себептерден басқа, ағаш өркенінің ... ... даму ... ... жеке ... ... ... білеміз.
Мұндай жағдайда егін егу үшін жаңа телімдерді ... ... ... ... ... ... егіншілік жүйелерінің келесі сатылған
жер, ал орманды аймақтарда тыңайтылған жер, ал ... ... ... ... жүйелері деп аталады. Бұдан бұрынғы қарапайым егіншілік
жүйелерінен негізгі ...... ... келгеннен кейін
алғашқы егістікке қайтадан оралуы. ... ... ... ...... төмендеуге байланысты әр түрлі уақыт бойы
пайдаланбаған, ал тыңайғаннан кейін ... ауыл ... ... үшін ... бастайтын қарапайым егіншілік жүйесі.
Егіншілік жүйелерінің даму кезеңдері
Топырақ құнарлылығының орнына ... ... ... ... болып келеді. Ол үшін жер иесі өзінің телімін ... ... оның бір ... ... дәнді дақылдар егуге пайдаланып,
көпшілігі өндірілмей, тыңаюға қалдырылып отырды, ... ... әр ... (10-20, 30 ... дейін). Осы уақытта топырақ күш алып, өнімділік
қабілеті жоғарылайды. ... ... бұл ... ... ... ... ... жағдайда топырақ құнрлылығының өзгеруі ең алдымен осы ... ... ... ... ... ... белгілі Мысалы,
далалы аймақтарда өңдеусіз қалған жерде келесі жылы аз жылдық, тез өсетін
биік арамшөптер қаптап өсе ... ... ... бұл ... ... ... атаған. Топырақта ылғал мөлшері көбеюі, тез өсетін өсімдіктердің
тамырының көмегімен ... ... ... ... ... ... қорытындысында топыраққа сіңімді қоректік заттардың
қорлана ... жол ... ... ... орын ... осы факторлар
көпжылдық сабақтамырлы өсімдіктердің өсіп-дамуына әкеліп соғады. Олардың
ішіндегі ең ыңғайлысы бидайық болады. Содан ... ... оның саны ... ... ... Бұл ... ... шалғын деп атайды.
Бидайықтың тамырларының арқасында топырақтың органикалық заттары ... ... ... ... ... ... ... Сонымен
қатар топырақ біртіндеп тығыздала бастайды, аэробты процестер әлсірейді,
ылғал тез шығынға ұшырай ... Оның ... ... ... ... ... сабақтамырларына қолайсыз жағдай
туғандықтан ол келе-келе ... ... оның ... ... басқа
қауымдастығы келеді. Бұл кезең 10 жылға дейін созылуы мүмкін. Осыған ... ... ... ... деп ... ... бидайықты түптенуі селдір (сирек түп) ... ... ... ... ... Олардың басым көпшілігі
шисабақ қоңырбастан тұрады да, одан басқа атқонақ, арпабас, еркекшөп сияқты
өсімдіктер кіреді. Бұл ... ... ең көп ... ... ... алқап делінеді. Әрине бұл аталған кезең оның ... ... ... төмен болады, көбіне жайылым ретінде
пайдаланады. Тек өсімдік қауымдастығында еркекшөп пен ... ... ғана ... ... болады. Бұл кезең 10-15 жылға ... ... Осы ... ... ... ... органикалық
заттардың көбеюі, ылғалдың тұрақты болмауы салдарынан ... ... ... қоректік заттардың сіңімді түрі азая береді де, селдір түпті
астық ... ... ... ... ... ... бірте-бірте
азайып, өсімдіктер қауымдастығының келесі тобы тығыз ... ... ... ... ... болғандықтан, бұл кезеңді бетегелі алқап
деп атайды. Көктемде бұл ... ... ... ... ... ... ... кездеседі. Оның нәтижесінде топырақтың
азот қоры молаяды.
Бетегелі алқап – ... ... Бұл ... ... шым ... ... ... қасиеттері тың жерге жақын болып келеді, оны ... деп ... ... ылғал тапшылығына төзімді болғанымен, біртіндеп сирей
бастайды да, оның ... ... (қау, боз) ... ... ... өте
шыдамды өсімдік, бір жерде табиғи жағдайда ұзақ уақыт (шексіз) өсе ... ... ... бұл ... ... әр ... ... де өседі. Бұл
кезеңді боз дала немесе тың жер деп ... ... тән ... ... ... ... ... реті тек осылай жүреді деуге
болмайды. Топырақ-климаттық, жер бедерінің және басқа да ерекшеліктерге
байланысты кейбір ... ... ... мүмкін.
Сонымен тыңайтылған жер егіншілік жүйесін қолданғанда, жер иесі оны өзі
қалаған кезде өңдеп, егін ... ... ... ... ... ... ... орын алған. Ағаш-
танапты егіншілік жүйесі – алқапта екпе дақылдарды шаруаға ... ... ... ... т.б.) ... ... алмастырып отыратын
қарапайым егіншілік жүйесі. Бұл жүйені қолданғанда ағаш ... бір ... жыл ... ... ғана қиып ... қалдықтары өртеніп, әрі қарай жер
ауыл шаруашылығы дақылдарын өсіруге пайдаланылады.
Қоғамның әрі ... ... ... ... қала халқының, санының
өсуіне, ауыл ... ... ... артуына байланысты
пайдаланатын жердің көлемі кеңейіп, ... ... ... ... азая ... ... ... тыңаю, оның
құнарлылығын арттырудың кезеңі бір ... ... ... ... егішіліктің
парлы жүйесі дүниеге келді. Әрине, бұл жүйе осыған дейін аталған қарапайым
егіншілік жүйелерімен ... алға ... еді. ... бір тобы ... ... жүйелері деп аталады.
Экстенсивті егіншілік жүйелері - өңделетін жердің жартысы және одан да
көбіне егін егілетін, алдымен дәнді ... мен ... ... ... ... ... алвп ... топырақ құнарлылығын арттыру, негізінен
табиғи ... ... ... ... ... ... Бұл
егіншілік жүйелері феодалдық қоғамға, капиталистік қоғамның алғашқы даму
кезеңдеріне сәйкес келеді.
Экстенситвті егіншілік жүйелерінің ең көп ... түрі ... ... болды. Бұл жүйеде топырақтың құнарлылығын арттыру пар танабына
жүктелген. Ауыспалы егістері 2-3-4 ... ... ... яғни ... ... ... дейін жаздық немесе күздік дәнді дақылдар егіледі. Әрине, ... ... ... ... ... ... толық
пайдалануға жағдай жасай алмады, сондықта жалпы өнімділік ... ... ... мал ... ... ... көп аймақтарда
көптанаптық-шөптік немесе жайылым егіншілік ... - жер ... ... ... ... пен жайылымнан тұратын, ал қалған
бөлігіне дәнді және басқа дақылдар егілетін ... ... орын ... ... ... үшін табиғи шөптерді екпе шөптермен араластырып,
оларды алғашқы жылдары шабынға, одан кейін жайылым ... ... ... де ... ... орта ... ... Еуропа елдерінде үш танапты ... ... ... ... ... ... алмастыру жүйесі келді. Бұл
жүйенің ауыспалы егістерінде астық дақылдарымен қатар ... ... мал ... ... егу ... Бұл ... жалпы өнімін
арттырумен қатар технологияның алға ... ... ... ... тереңдету, тыңайтқыштарды пайдалану, т.б.). Бұл жүйенің арнайы
ауыспалы егіс ретінде норфольктік 4 танапты (1. ... 2. ... ... ... 4. Мал ... ... ... ауыспалы егісін
келтіруге болады. Бұл жерде 50 % дәнді дақыл, 25% отамалы дақыл, 25% ... беде ... ... және осы әр ... ... дақылдар екі жыл
қатар егілмейді, жылда алмастырып отырады. Бұл ... оның ... ... ... ... ... дамытуға үлкен үлесін
тигізді. Содан бастап егін шаруашылығында оның интенсивті жүйесі қалыптаса
бастады және ... күні ... ... кең орын алып ... егін жүйелері - өзінің жоғарғы ғылыми-технологиялық
деңгейімен ерекшеленетін, ... ... ... ... дерлік егіс
егілген, оның көлемі өңделетін жердің көлемінен кейде ... ... ... ... егу ... ... өнімді, экономикалық тұрғыдан
тиімді дақылдар мен ... ... ... ... алдыңғы қатарлы
технология мен техникада қолданатын, топырақ құнарлылығы көбіне өндірістен
алынатын ... ... ... ... ... ортаны
қорғай алатын егіншілік жүйелері.
Егіншілік жүйелерінің тарихи дамуының нобайы және олардың ... ... ... ... ... ... |
| | ... |
| | ... ... ... ... жарайтын жердің аз ғана |Табиғи процестер, |
|(тыңайған, ... ... ... ... ... ... дәнді дақылдар ... ... ... | ... | | ... ... жарайтын жердің жартысы, |Табиғи процестер, |
|(парлы, көптанапты|одан да көп ... ... ... |
|- ... ... ... дәнді дақылдар |араласу-бағыттауыны|
| |мен ... ... ... ... көмегімен |
| ... ... таза пар | |
| ... | ... ... ... ... өңдеуге жарайтын |Өндірістен алынатын|
|(ұрық алмастыру, |жерлер егіс егуге пайдаланылады. ... кең ... ... егіс көлемі өңделетін жердің|пайдалану арқылы |
|қ ж.б.) ... ... ... ... | |
| ... ... ... егіледі.| ... ... ... ... ... ... ... әр түрлі теорияларға негізделеді ... бәрі ... ... ... ... ... ... орында егіншіліктің жалпы заңдары тұрады және оларды дұрыс
пайдалану – егіншілік жүйелерінің ... ... ... ... ... ... ... жиынтық түрде әсер етуі, қайтарым және
оптимум, минимум, максимум заңдары кез-келген жерде мол өнім ... ... ... ... ... ... ... орындау міндетті екенін
ұмытпау керек.
Екіншіден, егіншілік жүйесінің ғылыми негізін құрайтын теориялық ... ... ... ... Оның ... ... ... туралы, сіңіру кешені, құрылымы, қуыстылығы, ... ... ... және ... ... маңызы зор. Топырақ бағалаудың
жолдарын жетілдірудің ролі жерді меншіктендіру ісінде өте жоғары ... ... ... жайт – ... ... ... мәселелері мен
өсімдіктерді зиянкес, аурулардан тазартып алу ... Бұл ... ... ... артып, құрғақшылық аудандардағы ылғалды үнемді
пайдаланумен бір қатарға шығып ... ... ... ... ... үшін ... ... пайдалану керек екендігі, оған бейімделген егіншілік
жүйесін жасау қазіргі кездегі ... ... ... бірі ... ... керек.
Егіншілік жүйесінің тиімділігі оны құрайтын бөліктерін іске асыруда
жүргізілетін жұмыстарды толық ... ... ... ... Бұл
міндетті орындауда мына жағдайларды орындауды ұмытпау қажет:
• барлық жұмыстарды тек ғылыми ... ... ең ... ... ... кешенді шешім қабылдау;
• топырақты, қоршаған ортаны қорғау, яғни экологиялқ тазалығы;
... ... ... ... ... ... қуат ... қор сақтау);
• аймақтылығы, яғни нақтылы топырақ-климаттық жағдайға үйлесімділігі;
• технологияға сәйкестілігі.
Аталған шарттарға ... ... ... ... нәтижесі
дұрыс болатыны сөзсіз.
Қорытынды
Егіншілік жүйесі – жерді дұрыс ... ... ... ... одан әрі ... ... ... дақылдардан тұрақты мол
өнім алуға бағытталған өзара байланысты агротех. ... ... ... ... ... ... жер жағдайына,
ауа райының ерекшеліктерін еске ала отырып, ауыспалы егіс жүйесін қолдану,
дақылды жақсы жерге егу және сапалы ... ... ... ... ... тыңайту, суғармалы жерге егілген дақылдарды дер кезінде
қандыра суғару, қол еңбегін көп ... ... ... механикаландыру,
арамшөппен, өсімдік зиянкестерімен, ауруларымен күресу, т.б. жатады. Ғылым
негізде ... ... ... егіс жүйесі жердің құнарлылығын арттыра
түседі, барлық дақылдардың өнімділігін көтеріп, оның ... ... ауыл ... ... ... ... ресурстарды,
қарқынды технологияны тиімді пайдалануға мүмкіндік береді. Дақылдардың
құрамына, олардың үлес ... ... ... егіс ... әр ... ... ... жағдайына байланысты Қазақстанда
аймақтық Егіншілік жүйесі ... ... бір ... ... осы ... өзі топырақ қорғау жүйесі, суғармалы жүйе және тау
жүйесі, т.б. болып бөлінеді. ... ... ... Қазақстанның солтүстік,
батыс және орталық аудандарындағы егіс танаптарына енгізілген. Мұнда ... ... пар ... оған ... ... ... егіледі.
Суғармалы жүйе республиканың оңт.-шығысындағы егіс ... ... ... ауыспалы егіс игерілген, көкөніс, бақша және мал азықтық
дақылдар алмастырылып отырылады. Тау ... ... ... ... пайдаланады. Мұнда дәнді дақылдардан кейін пар ... ... ... Дәнді дақылдар мен мал азықтық дақылдар
егіледі.
Пайдаланылған әдебиет:
Әуезов Ә.Ә, Атақұлов Т.А, Сүлейменова Н.Ш, ... Қ.Ш. ... ... 2005ж

Пән: Ауыл шаруашылығы
Жұмыс түрі: Реферат
Көлемі: 7 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 500 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Топырақты минималды, нөлдік және жылдам өңдеу және егіншілік жүйелері4 бет
21 ғасырдағы жаңа принцптердегі негізделген егіншілік жүйесін құру6 бет
XIX-XX ғасырлардағы егіншілік жүйесінің дамуы5 бет
Қазіргі егіншілік жүйесінің ерекшеліктері6 бет
XVII-XVIII ғ егіншілік жүйесі6 бет
«Kaz Commerce Egineering» жауапкершілігі шектеулі серіктестігінің жалпы сипаттамасы11 бет
Агроландшафттық егіншілік жүйесі туралы жалпы түсінік8 бет
Агроландшафтық егіншілік туралы түсінік3 бет
Егін алқабын есептеу құрлымы7 бет
Егіншілік жүйесі туралы жалпы түсінік8 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь