Сиыр етін өндірісте қолдану

Кіріспе ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...1
Негізгі бөлім
а) Ірі қара етін өндіру технологиясы ... ... ... ... ... ... ...2
б) Етке арналған төлдерді өсіру ... ... ... ... ... ... ... ... ...4
в) Өндірістік будандастыру ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..5
Қорытынды ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .10
Пайдаланылған әдебиет ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..11
Кіріспе
Етті ірі қара шаруашылығының даму өткен ғасырдың 20- жылдарынан Ресейдің оңтүстік – шығыс және Қазақстанның жерінде мамандандырылған арнайы шаруашылықтарнының құрылуынан басталды, кейін осындай шаруашылықтар басқа да аймақтарда ашылды. Алғашқы уақытта, ондай шаруашылықтардың табыны қалмақ және жергілікті қазақ ірі қарасынан құралды. 1928-1933жылдар аралығында Англиядан және Уругвайдан герфорд, шортгорн және абердин – ангусс ірі қара тұқымдары көптеп әкелінді. Сонымен қатар, жергілікті малдарды шет мемлекеттен әкелінген мал тұқымдарымен шағылыстыра бастады, соның нәтижесінде көптеген герефорд будан малдарының тобы құрылды, кейін қазақтың ақбас ірі қара тұқымы шығарылды.Табиғи – экономикалық жағдайларға байланысты, етті ірі қара шаруашылығының ұйымдастырушылық және технологиялық ерекшеліктері боды. Оның алғашқы ерекшелігі табиғи жайылымды молымен пайдалану және азық дайындау, төлдерді өсіріп - дамыту тәсілі және сақа малдарды бағып – күту, шығынды азайтып мал өнімін көп алу, мал қорларын салу болды.
Каримов Ж.К., Даленов Ш.Д., Найманов Д.К Ірі қара шаруашылығы Костанай, 1996г.
        
        Мазмұны
Кіріспе.......................................................................1
Негізгі бөлім
Ірі қара етін өндіру технологиясы...........................2
Етке арналған төлдерді
өсіру...................................4
Өндірістік
будандастыру..........................................5
Қорытынды.................................................................10
Пайдаланылған әдебиет
..............................................11
Кіріспе
Етті ірі қара шаруашылығының даму өткен ғасырдың 20- ... ...... және ... ... арнайы шаруашылықтарнының
құрылуынан басталды, кейін осындай шаруашылықтар басқа
да аймақтарда ... ... ... ... шаруашылықтардың
табыны қалмақ және жергілікті қазақ ірі қарасынан құралды.
1928-1933жылдар аралығында Англиядан және Уругвайдан герфорд,
шортгорн және абердин – ... ірі қара ... ... ... қатар, жергілікті малдарды шет
мемлекеттен әкелінген мал тұқымдарымен шағылыстыра
бастады, соның нәтижесінде көптеген герефорд будан
малдарының тобы құрылды, кейін қазақтың ақбас ... ... ...... ... етті ірі қара ... ... технологиялық ерекшеліктері боды. Оның алғашқы
ерекшелігі табиғи жайылымды молымен пайдалану және
азық дайындау, төлдерді өсіріп - ... ... және ... ...... шығынды азайтып мал өнімін көп алу,
мал қорларын салу болды.
Ірі қара етін өндіру ... өсіп – ... және ... ... ... және шаруааралық кооперативті
шаруашылықтарда, өндірістік технологияны енгізуге
байланысты еңбектің өнімділігі жоғарылап, ал алынған
өнімдердің өзіндік құны төмендеуде. Көптеген Еуропа
мемлекеттерінде және ... ... ірі қара етін ... ... ... ... ... олардың еттілік
қасиетін жақсартатын шараларға көп көңіл бөлу қажет. ... ... ... ... асылдандыру жұмысын жүргізгенде,
олардың қарқынды өсуіне, тірі салмағының жоғарылауына және дене
бітімінің жақсаруына мән берген жөн. Көптеген тәжірибелерге
қарасақ, көптеген ірі қара тұқымдарының ... ... Оған ... ... ... ... әулиеата,
алатау, симментал ірі қара тұқымдарын айтуға болады.
Шаруашылықтарда ет өнімінің көбеюіне көп әсер ететін
жылына туатын бұзаулардың басы және буаз қашарлардың ... ... ... саны ... ... етке дайындауға
мүмкіндік туады.
Сүтті сиыр шаруашыылқтарында бұзауды жыл бойы алып, оларды әрі
қарай ... ... ... ... ірі арнайы
шаруашылықтарда (кешендерде) төлдерді 10- 20
күндігінен бастап әрі қарай ...... ... жас ... ... – дамыту технологиясы
өзгереді. Жас малдарды 13 – 14 айлығына дейін қарқынды
өсіріп, етке тірі салмақтары 400 – 500 кг-ға дейін
жетеді. Жаңа ... көшу ірі қара етін көп ... ... ... ... малдарды күту, бағу
және азықтандыру жаңа технология бойынша өтіп, еңбектің
өнімділігін ... ірі қара етін ... ... қара етін ... ең ... проблема, олардың тірі
салмағын жоғарылату, әсіресе жас малдардың салмағын,
себебі етке ... жас ... ... 60-70℅ -ға
дейін. Жас малдарды қарқынды өсіруді ұйымдас-тыру және
бордақылаудың ... ... ... ... 14 -18
ай-лықтарында 400-500 кг-ға дейін жетеді. Ғылыми деректер
бойынша, осы жаста сойылатын малдардың еттік қасиеті
жоғарыланып, ет ... ... ... ... қатар, 1ц ет өніміне мар азығы және еңбек
шығындары 1,5 – 2 есе азаяды. Қарқынды бордақылау
мезгілдерінде малдың тұқымына, ... және ... ... ... 20 – ... ... ... өндіру шаруашылықтарында мамандандырудың жаңа түрін
қолданып, әрі табиғи және экономикалық шаруашылықтардың
мамандануына қарай, ... ет ... ... да ... әр ... ... ... ет өндіру
технологияларының өзінше ерекшеліктері бар. Жас малды өсіріп –
дамыту және оларды бордақылау жұмыстарымен ірі, жоғары
механикаландырылған шаруашылықтар ... – цех ... ... және ... ... шаруашылықтары айналысады.
Осы шаруашылықтарға болашақ бордақыланатын малдар, осы
аймақтардағы басқа ұсақ ... ... ... ... келісімшарт бойынша іске асады. Көптеген тәжірибелер
бойынша, әсіресе Ресей, Украина, Балтық теңізі бойындағы
республикалардың шаруашылықтары осы тәсілді қолданып
үлкен ... ... ... ... қант және ... маңайында ұйымдастырған, ол шаруашылықтар,
потока және барданы пайдаланып, малдарды бордақылайды
Етке арналған төлдерді өсіру
Етті ірі қара мал шаруашылықтарында ... ... 6-8 ... ... ... ... енесінің сүтін еміп өседі. Етті
ірі қара мал шаруашылықтары жайылымы мол жерлерге орналасқан,
оның малды жайып семіртуге әсері зор, ал бордақылайтын
шаруашылықтар ... ... ... ... ... шаруашылықтардың мамандандырылуына,
шоғырландыруына, шаруашылық бағытына, бордақылау
ерекшеліктеріне, әрі мал азығымен қамтамасыз
етілуіне байланысты төмендегідей ... ... ... ... 10 -20 ... бастап өсіріп 13,5 – 14 айлығында
тірідей салмағы 420 – 450 кг жеткенде етке өткізіледі;
Төлдерді 15 – 18 айлығына ... ... ... ... кг ... етке ... ; ал бұл шаруашылықтар сүтті
және сүтті – етті шаруашылықтардан бұзауларды 4-6 айлығында
қабылдаса, етті ірі қара мал ... 7 – ... ... қабылдайды.
Төлдерді 10 - 12 айлықтарына дейін өсіірп, тірідей салмағы 260
– 300
кг жеткенде, оны басқа арнайы мамандандырылған бордақылау
шаруашылықтарына, немесе бордақылау ... ... және ... ... ... ... алаңында және
кешендерде бордақылайды;
Мамандандырылған етті ірі қара мал шаруашылықтары мен фермалары
көптеген топқа бөлінеді. Оған:
Мамандандырылған етті асыл тұқымды шаруашылықтар, ... ... ... ... бұл ... енесінің бауырында 8 – 10 айлығына дейін өсіріп,
мамандандырылған бордақылау шаруашылықтарына өткізеді;
Мамандандырылған (тауарлы) етті шаруашылықтарда ... 15 – 20 ... ... салмақтары 400 – 450
кг жеткенде етке өткізеді;
Етті ірі қара мал ... ... 6 – 8 ... ... ... өсіріп, бордақылау
шаруашылықтарына өткізеді;
Асыл тұқымды мал зауыттары мен фермаларының негізгі мақсаты
етті тұқымды ірі қара малын одан әрі ... және ... ... ... асыл ... төл ... өндіретін шаруашылықтар көбінесе табиғи – экономикалық
қолайлы аймақтарда, әсіресе табиғи жайылымы және мал
азығы мол жерлерде шоғырланған.
Өндірістік будандастыру
Ет өнімін өндіруде сүті аз ... ... ... ... шағылыстырады. Одан алынған будан төлдердің еттілік
сапасы
жоғары және мамандандырылған шаруашылықтарда жақсы
бордақыланады. Мұндай жұмысты іске асыру үшін
шаруашылықтар өз ... 20 – 30℅ ... үшін ... ... ... ... ... мен ұрғашы бұзауларды) сүтті сиыр табындарынан арнайы
комплекстер мен фермаларға өсіру үшін және бордақылау үшін
өткізеді. Әрине бұл арнайы шаруашылықтарда мал ... ... ... ... ... өсіп ... және өнім беруіне үлкен мүмкіндік туады.
Ал, ірі қара мал тұқымдарын бірімен – ... ... одан ... будан ұрпақтарының келешек еттілік
сапасын, көбеюін, әрі бағып – күтуге бейімділігін ескерген жөн.
Ғылыми деректер бойынша төмендегідей нұсқау ... ... ... ... ... ... ... сиырларын герефорд, қазақтың ақбасы, шароле, санта –
гертруда және абердин – ангусс бұқаларымен; ал қара-ала және
әулиеата ... ... ... ... ... ... ... бұқаларымен, симментал және сычев сүтті
тұқымдары сиырларын – шароле, қиан герефордтың
бұқаларымен; ... және ... ... ...... ... ... өндірістік будандастырудың және
герефордтың бұқаларымен өндірістік будандастырудың сүтті ірі
қара ... үшін ... зор, ... ол ... ... ет ... болады.
Шаруашылықтың екі – үш фермасы болса, оның біреуін ет ... ... ... ол ... етке ... ... ... ірі қараны 2 – 3 айдай бордақылайды.
Өндірістік будандастырудың нәтижесі малдың тұқымына,
шағылыстыру тәсіліне және ... ... ... ... ... будан бұқаштарының ет өнімі
(Н. Ф. Ростовцев дерегі бойынша)
КөрсеткіштеріСояр алдындағы тірі салмағы,кг
Ұша салмағы,кг
Іш майының салмағы,кг
1кг ... ... мал ... ... ақбасы
Шароле х қазақтың ақбасы1Герефорд х қазақтың ақбасы
Абердин-ангус х қазақтың ... ... ... ... ... кг2355
3842
360
332
Қырдың қызыл будандарыгерефордпенабердин-ангуспеншорт-горнмен
445
248,4
19,3
7,57
18,4
15,3
429
238,0
20,6
7,58
19,61
14,39
406
223,0
18,5
7,9
20,8
11,69
464
270,5
19,2
7,35
20,8
11,69
15 айлық етті тұқым будандарының өнімі
Салмағы,кгХимиялық құрамыЕт калориясы, калл
ұшамайпро-теинмай34567201,5
221,09,6
10,620,28
20,08,15
10,851435
217134567
207,0
192,0
10,9
8,5
19,53
20,24
4,84
14,11
2048
2494
Малдарды шағылыстыру уақытында әр мал ... ... және ... ... ... ... Сүтті және қос бағытты ірі қара тұқымдарының өсіп –
дамуы ерте аяқталады да, жас уақытынан бастап, ... ... біте ... және оларды сойғанда жоғары сортты етті
көп алады. Өндірістік будандастыру тәсілінің нәтижесінде,
будан малдарының қарқынды өсуін байқаймыз. Етті ... мен ... ... бұқаларының
туғандағы салмағы, сүтті және қос бағыттағы сиырларды етті
бағытты бұқалармен шағылыстырғанда бұзауларының салмағы
төмендеп, жеңіл туады. Сондықтан, ... ... ... ... етті ... ... шағылыстырған
жөн. Будан бұзаулардың туғандағы салмағы орташа болып келеді,
ол етті ... ... ... ... ... өсіп – даму ... ... ал азық төлеуі
жақсы.
Өндірістік будандастыруды жүргізуде, шаруашылықтардың табиғи ... ... төл ... ... ірі ... ... және ... тұқым қуалау ерекшеліктерін ескереді.
Олардан алынған ұрпақтардың ет өніміне ... ... ... етті ... ...... сүтті және қос бағыттағы сиырлармен
шағылыстырғанда, алынған будан малдардың етінің
сапасының жақсы екені анықталады.
Ыстық аймақтарда санта – гертруда ... ... ... ... ал етінің сапасы жағынан, басқа етті
тұқымдардан төмендеу. Герефорд және шортгорн тұқымдарының
будандарын қарқынды ... ... ... салмағы тез
жоғарылайды, дене майлары ерте біте бастайды, сондықтан
ондай будан малдарын, басқаларына ... ... ... болады.
Шароле тұқымының будандары туғанда ірі туады, ал сиырлар туарда
қиналады.
Өндірістік будандастыру бір тұқымды екінші тұқыммен шағылыстыру
алдында олардың дене бітімінде ескереді. Әсіресе,қолайлысы ... ... ... ... , жас ... өсу қарқыны
жоғары, мал азығы шығымы арзан болған малдарды жұптастырады.
Ұша құрамының сүйегі аздау малдарды іріктейді. Етті ... ... ... ... ... ... ... қайталайды, әсіресе түсін.
Мысалы, герефорд тұқым будандарының басы ақ, ... орта ... ақ ... ... ...... басы қара және мұқыл (мүйізсіз ), ал шароле
будандары ақшыл – көк т.б. ... ... ірі қара ... екі ... бір – ... ... үш ... бір – бірімен
шағылыстыру тәсілі өте нәтижелі болды.
Көптеген тәжірибелер бойынша будан малдардың сүтті және қос
бағыттағы малдардан көптеген ... ... ... ... 15-18 ... қарқынды өсіп – даму
нәтижесінде тірі салмағы 5-20℅ ,ал ұша шығымы 3- 5℅ ара ... ірі ... ... ... өсу қарқыны, тәулік қосатын
салмағы, таза тұқымдыларға қарағанда 50 – 200 г артық болса,
ал 1 кг ... ... ... 5- 8℅ мал ... аз
жұмсалынады. Будан малдар дене бітімі жағынан таза
тұқымдыларға қарағанда орташа деңгейде дамыса, ал аяқтарының
ұзындығы, етті тұқымға қарағанда орташа ... ... ... ... етті тұқымға қарағанда биіктеу, дене
тұрқы ұзындау келеді. Англияның етті тұқым будандары шароле,
лимузин, киан т.б тұқымдарымен салыстырғанда дене майлары ерте
біте бастайды. ... ... ... ... ет майы 3-5℅
артық, себебі майы ет аралық және ет ... ... ... ... ет ұлпасы мен майының өзара қатынасы жоғары.
Будан малдарында етіне, ... ... ... ... ұлпа азаяды, сондықтан еттің дәмі сапалы келеді.
Әсіресе будан, қара –ала,қырдың қызыл т.б. сүтті және ... ... ... малдардың ұшасында сүйек үлесі азаяды. Будан
малдардың ет ұлпасының көлемі ... оның ... ... оң ... ... Будан малдардың тұқым қуалаушылық
қасиетіне қарай әр түрлі өзгерісте болып келеді. Будан
малдардың тұқым қуалаушылық қасиетіне қарай әр түрлі
өзгерісте ... ... ... ет ... көп әсер ... ... өсіп –
дамуы және бордақылануы. Әсіресе, жақсы нәтиже, егерде
жасмалдарды қарқынды өсірсе үлкен нәтижеге жетуге болады.
Жоғары деңгейде азықтандырылған будан малдардың ... де ... ... ... ... денесіне
майдың қалыптасу да ерте басталып, етті ірі қара тұқымына көп
ұқсас келеді. Ал, азықтандыру ... ... ... ... көрсеткіштері төмендейді, әсіресе абердин –
ангусстан алынған будандардың тірі салмағы, сүтті бағыттағы
малдардан да ... Етті ірі қара ... ... ХХ ... ... ... Ол үшін ... және шортгорн ірі
қара тұқымы, тағы да украинаның көк және шароле тұқымдары
пайдаланылған. Нәтижесінде, ... ... тірі ... ... ет ... таза ... ... артық болды. Әсіресе,
қалмақ ірі қарасымен герефордтардың, шортгорн т.б. ... ... ... ... ... ... етті тұқым малдарын бірімен – бірін
будандастырғанда, олардың экономикалық ... ... ... таза ... ... ... салмағы, ет шығымы артық болды. Будан малдардың тәуліктік
өсу қарқыны және етінің сапасы, ... ... мен ... ... ... байқалды. Қазақтың ақбас ірі
қарасын шет мемлекеттердің тұқымымен шағылыстырғанда жақсы
нәтижеге жетті.
Пайдаланылған әдебиет
Каримов Ж.К., Даленов Ш.Д., ... Д.К Ірі қара ... ...

Пән: Ауыл шаруашылығы
Жұмыс түрі: Реферат
Көлемі: 7 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 300 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Қақтаудың дымқыл әдісін меңгеру Ет консервілерінің сапасын меңгеру6 бет
Сиыр етінің техникалық шарттары55 бет
Дүмбілдер және жылдам мұздатылған екінші тағамдар4 бет
Ет және ет өнімдерінің тағамдық және биологиялық құндылығы жайлы4 бет
Мал сою әдісі15 бет
Мал шаруашылығы. Жылқы6 бет
Түйе терісі6 бет
Қазақ жылқысының көне замандардағы тарихы. Жылқының арғы тегі5 бет
Қалың теріні өңдеу түрлері6 бет
Қарасан кезіндегі биопрепараттар4 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь