Жаһандану дәуіріндегі тарихи сананың трансформациясы

КІРІСПЕ

1. Жаһандану дәуірінің негізгі ерекшеліктері.
1.1. Жаһандану түсінігі, құрылымы мен қызметтері.
1.2. Жаһандану дәуірінің қалыптасуы мен методологиялық негіздері.

2. Жаһандану жағдайындағы тарихи сана мәселесі.
2.1. Тарихи сана трансформациясы.
2.2. Жаһандық мәдениеттің қалыптасуы заманауи қоғам қажеттілігінің көрінісі ретінде.

ҚОРЫТЫНДЫ

ПАЙДАЛАНЫЛҒАН ӘДЕБИЕТТЕР ТІЗІМІ
КІРІСПЕ

Зерттеу тақырыбының өзектілігі. ХХI ғасыр - жаһандану ғасыры болып табылады, адамзат қауымы дамудың жаңа сатысына аяқ басты. Біз куә болып отырған қазіргі заманға зерттеушілер әртүрлі анықтама беруде: біріншілері «жаһандану» дәуірі деп атаса, екіншілері «постмодернистік», үшіншілері «ақпараттық қоғам» деп баға беруде. Бір анығы, біз «әлемдік бір тұтастылыққа» негізделген қоғамда өмір сүріп жатырмыз.
Осы заманғы әлем жаһандану кезеңін адамзаттың біртұтас ақпарат және коммуникациялар кеңістігінде жан-жақты бірігу, бүкіл планетаның біртұтас экономикалық рыногқа айналуы дәуірін бастан кешуде.Қазіргі замандағы техникалық прогресс пен мәдени жаһанданудың адам болмысын біршама өзгерткендігі, психологиялық, ділдік түзетпелер жасауға алып келгендігі, сол арқылы тарихи сананың біршама өзгеріске ұшырап жатқандығы белгілі. Қазіргі заманғы жаһандану өріс алған тұста жер шары түрлі элементтерден құралатын тұтас жүйеге айналуда.
Жаһандану, ғаламдану, әлемдік ауқымдану, глобализация (ағылш. Global - әлемдік, дүниежүзілік, жалпы) - жаңа жалпыәлемдік саяси, экономикалық, мәдени және ақпараттық тұтастық құрылуының үрдісі. Терминді ғылыми айналымға алғаш рет 1983 жылы америкалық экономист Т.Левита енгізді.
Бүгінде әлем тұтастануда. Қазіргі әлемде бірде бір өркениет өзінің мәдении ерекшеліктеріне қарамастан жаһандық экономикалық та саяси да модернизация үдерісінен тысқары қалмақ емес.
Қазір жаһандану, интеграция қоғамды күрделендіре түсті. Діні, тілі, салт-дәстүрі, әдет-ғұрпы әртүрлі көптеген халықтарды өзара қарым-қатынасқа түсуге мәжбүрлеп жатыр. Бұндай процестер барысында өзара түсініспеушіліктен, салт-дәстүрлердің ерекшелігінен туындаған қайшылықтарға байланысты халықтар, тіпті мемлекеттер арасында келіспеушіліктер байқалуда. Көптеген әлеуметтанушылар, психологтар, саясатшылар бұл бағытта әртүрлі ғылыми зерттеулер, сараптамалар жүргізіп, әрқилы тұжырымдар мен болжаулар ұсынуда.
Тақырыптың зерттелу деңгейі. Еліміз тәуелсіздік алғаннан кейін, бұрынғы коммунистік таптық идеология күйреп, жаңа жаһандық қоғам теориясы мен методологиясын жаңаша пайымдауға, объективті зерттеуге кеңінен жол ашылды. Сондықтан, соңғы жылдары қазақстандық ғылым саласында жаһандану ұғымын тарихи тұрғыдан зерттеген біршама ғылыми еңбектер жарық көрді.
Бiрқалыпты және белгiлi стандартты мәдени үлгiлердiбүкiл әлем бойынша тарату осы заманғы мәдени жаһанданудың тiкелей салдарына айналып отыр. Бұған бiрқатар факторлар себеп болды, солардың iшiнде мәдени ықпал жасау мен қарым-қатынас үшiн шекаралардың ашықтығы, бұқаралық ақпарат құралдарының, әсiресе ғаламды “виртуалды деревняға” айналдырған телевизияның теңдессiзәсерi, және ең соңында, адамзат баласының бұрын-соңды болмаған әлеуметтiк жұмылғыштығының ауқымдарын атап кеткен жөн. Осының нәтижесiндемәдениеттердiң ассимиляция мен басқа мәдениетке сiңiп кету қаупiтөндi.
Зерттеу жұмысының мақсаты – Жаһандану дәуіріндегі тарихи сананың трансформациясы теориясының өркениеттік кеңістіктегі маңызын кешенді талдау және оның ерекшеліктерін анықтау арқылы әлеуметтік-философиялық талдау жасау болып табылады.
Зерттеу мақсатынан туындайтын негізгі міндеттер:
- жаһандану дәуіріндегі тарихи сана мәселелерін көтерудегі атқарып отырған қызметіне баға беру;
- жаһандану ұғымына, оның қоғамдағы жай-күйіне, даму
барысына әлеуметтік-философиялық талдау жасау;
- демократиялық қоғамымыздағы жаһанданудың алар орнына,
қалыптасу кезеңдерінде философиялық талдау жасау;
- тарихи сана трансформациясыныңқоғамдық көзқарасты
қалыптастырудағы ықпалына тоқталу.
Пайдаланылған әдебиеттер

1. Кишибеков Д. Философия истории и современность.- Алматы: Ғалым, 2002.- 306 с.
2. Ясперс К. Смысл и назначениеистории.- М. Политздат, 1991. -575 c.
3. Махлин В.М. Я и Другой: истокифилософиидиалога ХХ в. СПб, 1995. Его же: Я и Другой: к историидиалогическогопринципа в философии ХХ в. М., 1997.
4. Хантингтон С. Столкновениецивилизаций. Полис, 1994, № 1.
5. Әлемдік философиялық мұра: жиырма томдық Ғылым мен техниканың батыстық философиясы, 10-том. - Алматы: Жазушы, 2006. – 454 б.
6. Кастельс М. Галактика Интернет. – Екатеринбург, 2004. – 235 с.
7. Epжaнoвa, A.M. Cпocoбы кoммyникaции и тpaнcфopмaции кyльтypы // Мeдиaфилocoфия. Ocнoвныe пpoблeмы и пoнятия. − CПб.: Caнкт-Пeтepбypгcкoe филocoфcкoeoбщecтвo, 2008. − C. 80-90.
8. Гиддeнc Э. Уcкoльзaющиймиp. Кaкглoбaлизaциямeняeтнaшyжизнь. − М.: Вecьмиp, 2004. − 120 c.
9. Миpзaбeкoвa A.Ш. Пpoблeмaкyльтypнoйидeнтичнocти в ycлoвияхмнoгooбpaзияцивилизaций: coциaльнo-филocoфcкийacпeкт. Aвтopeф. диcc. д.филoc.н. − Aлмaты: Изд-вo «Қaзaқyнивepcитeтi», 2007. − 38 c.
10. Хaнтингтoн C. Cтoлкнoвeниeцивилизaций? // «Пoлитичecкиeиccлeдoвaния». 1994. № 1. C.33-48.
11. Гиддeнc Э. Coвpeмeннocть и caмoидeнтичнocть // Coциoлoгия. Peфepaтивныйжypнaл ИНИOН. Cepия 11. − М., 1994. − №2 . − C. 14-27.
12. С.Е. НұрмұратовАшыққоғамаясындағықазақстанныңбірегейленумәселесі // ТәуелсізҚазақстанныңхалықаралықбеделініңөсуіжәнежаһанданудыңқауіп-қатерлері: халықаралықғылыми-практикалықконференцияматериалдары (Алматы, 27 мамыр 2011 ж.) – Алматы: ҚР БҒМ ҒК Философияжәнесаясаттануинститутының КБО, 2011. – Б. 169-176.
        
        Жаһандану дәуіріндегі тарихи сананың трансформациясы
МАЗМҰНЫ
КІРІСПЕ
1. Жаһандану дәуірінің негізгі ерекшеліктері.
1.1. Жаһандану түсінігі, құрылымы мен қызметтері.
1.2. Жаһандану дәуірінің қалыптасуы мен методологиялық негіздері.
2. Жаһандану ... ... сана ... ... сана ... ... мәдениеттің қалыптасуы заманауи қоғам қажеттілігінің көрінісі ретінде.
ҚОРЫТЫНДЫ
ПАЙДАЛАНЫЛҒАН ӘДЕБИЕТТЕР ТІЗІМІ
КІРІСПЕ
Зерттеу ... ... ХХI ... - ... ... ... ... адамзат қауымы дамудың жаңа сатысына аяқ басты. Біз куә болып отырған қазіргі заманға зерттеушілер әртүрлі анықтама беруде: біріншілері дәуірі деп ... ... , ... деп баға ... Бір анығы, біз негізделген қоғамда өмір сүріп жатырмыз.
Осы заманғы әлем жаһандану кезеңін адамзаттың біртұтас ақпарат және ... ... ... бірігу, бүкіл планетаның біртұтас экономикалық рыногқа айналуы дәуірін бастан кешуде.Қазіргі замандағы техникалық прогресс пен мәдени жаһанданудың адам болмысын біршама ... ... ... ... жасауға алып келгендігі, сол арқылы тарихи сананың біршама өзгеріске ұшырап ... ... ... ... ... өріс ... тұста жер шары түрлі элементтерден құралатын тұтас жүйеге айналуда.
Жаһандану, ғаламдану, әлемдік ауқымдану, глобализация (ағылш. Global - ... ... ... - жаңа жалпыәлемдік саяси, экономикалық, мәдени және ақпараттық тұтастық құрылуының үрдісі. ... ... ... ... рет 1983 жылы ... экономист Т.Левита енгізді.
Бүгінде әлем тұтастануда. Қазіргі әлемде бірде бір өркениет өзінің мәдении ... ... ... ... та ... да ... үдерісінен тысқары қалмақ емес.
Қазір жаһандану, интеграция қоғамды күрделендіре түсті. Діні, тілі, салт-дәстүрі, әдет-ғұрпы әртүрлі көптеген халықтарды өзара қарым-қатынасқа ... ... ... ... процестер барысында өзара түсініспеушіліктен, салт-дәстүрлердің ерекшелігінен туындаған қайшылықтарға байланысты халықтар, тіпті мемлекеттер арасында келіспеушіліктер байқалуда. Көптеген әлеуметтанушылар, психологтар, ... бұл ... ... ғылыми зерттеулер, сараптамалар жүргізіп, әрқилы тұжырымдар мен болжаулар ұсынуда.
Тақырыптың зерттелу ... ... ... ... ... бұрынғы коммунистік таптық идеология күйреп, жаңа жаһандық қоғам теориясы мен методологиясын ... ... ... ... ... жол ... ... соңғы жылдары қазақстандық ғылым саласында жаһандану ұғымын тарихи ... ... ... ... еңбектер жарық көрді.
Бiрқалыпты және белгiлi стандартты мәдени үлгiлердiбүкiл әлем бойынша ... осы ... ... ... ... ... айналып отыр. Бұған бiрқатар факторлар себеп болды, солардың iшiнде ... ... ... мен ... үшiн ... ашықтығы, бұқаралық ақпарат құралдарының, әсiресе ғаламды "виртуалды деревняға" айналдырған телевизияның теңдессiзәсерi, және ең соңында, адамзат баласының бұрын-соңды болмаған әлеуметтiк ... ... атап ... жөн. ... нәтижесiндемәдениеттердiң ассимиляция мен басқа мәдениетке сiңiп кету қаупiтөндi.
Зерттеу жұмысының мақсаты - ... ... ... ... ... ... өркениеттік кеңістіктегі маңызын кешенді талдау және оның ерекшеліктерін анықтау арқылы әлеуметтік-философиялық талдау жасау болып ... ... ... ... ... ... дәуіріндегі тарихи сана мәселелерін көтерудегі атқарып отырған қызметіне баға беру;
* жаһандану ұғымына, оның қоғамдағы жай-күйіне, ... ... ... ... ... ... жаһанданудың алар орнына,қалыптасу кезеңдерінде философиялық талдау ... ... сана ... ... ... ... ЖАҺАНДАНУ ДӘУІРІНІҢ НЕГІЗГІ ЕРЕКШЕЛІКТЕРІ.
1.1. Жаһандану түсінігі, құрылымы мен ... ... ... ... ... ... талап етпесе де, зерттеулер көрсеткендей ол, космополиттi және мәдени бiркелкiлiктi, бұқаралықты, ұлттық мәдениеттердiң, әсiресеәлемдiк аренада ... ... ... емес ... шекараларын жою үрдiсiненгiзiп отыр. Мұндай жағдайда мәдени жаһандану әсiресебiздiң мәдениетке қауiп-қатер тудыруы әбден мүмкiн. Бiрақ бұл жаһанданудытерiске шығаруды ... ... оған сын ... қарай отырып, "бiраз" өзгертулер мен түзетулер жасауды меңзейдi.
Жаһандану заманында ұлттар мен ... бір ... ... ... байланысып, біртұтастыққа икемделсе, екінші жағынан, бұл үрдістің ұлттар арасында ... ... ... ... ... мен ... мәдениетінің тағдыры алаңдатып отыр. Қазіргі жаһандану заманында өркениетті дамыған ел қатарына қосылу ... ... ... ... ортасынан лайықты орын алу үшін біз көпшіліктің ... ... ... көп ... ашық ... ... қоғамға айналуымыз керек. Бұл талапты теориясын алға ... ... ... мамандар үнемі ескертіп отырады.Сондықтан, тарих ғылымының түйткілді мәселелерін шешуде ... ... ... ... зор. ,- ... ... белгілі философ Д. Кішібеков.
Жаһандық қоғам әлдеқайда ашық бола түсуде: капиталдың, қаржылардың, адамдардың, ... ... ... осы заманғы тұжырымдамасының негізіне айналды.
Жаһандану - халықтар мен мәдениеттер арасын жақындата түсуде. Ақпараттық технология бұл процестi одан әрi ... ... әлем ... ... ... ... ... тарих философиясы өткен уақыттың парасатты, алдыңғы қатарлы белгілерін әлдеқашан жоғалтты. Олар үдемелі даму идеясынан, шынайы ... ... ... да, ... ... ... іс бас ... Қазіргі заманғы буржуазиялық тарих философиясы қоғам дамуының қандай да бір жалпы заңдылықтарының болуын, өндіргіш күштер мен техника ... ... ... ... ... рухани өмірі, қоғам дамуына әсерін мойындайды. Буржуазиялық тарих философиясы ақиқат өмірдің сол, немесе өзге жақтарын шексіздендіруге, асыра көрсетуге негізделген. Осы ... ... ... ... бәрі ... ... бөлектенген, кездейсоқ. Осындай бап қоғам дамуының шынайы ... оның ... ... ... ... болашағын бұрмалайды.Мысалы, "Еуропа тарихы" кітабының авторы А.Фишер: "Мен басқаның орнын басатын толқынды толқынның қуалауы сияқты ... ала ... бір ... ғана көре ... Мен ... ... өте сирек, ешқандай қорытындылау болмайтын бір ұлы оқиғаны көре аламын. Тарихшы үшін тек бір қатесіз ереже бар: ол адамдардың ... ... тек қана ... және ... ала ... ... күштердің ойынын мойындауы керек!" Сол себепті, біз көбірек ұғынған сайын, таң қала түсеміз де, ізденуді ... ... ... К. ... ... ... ойды ... болады.
Әлемдік жаһандану үрдісі жағдайында ақпараттық, технологиялық бәсекеге төтеп бере алмай, өзіңнен-өзің ... ... ... ... қаласың. Әсіресе, мұндай қатерден жері ұлан-байтақ, сол жердің қойнауындағы игерілмей жатқан байлығы одан да ... ... ... ... саны аз, сондықтан оң-солымен бейбіт, ашық саяси және экономикалық қарым-қатынас жасаудан басқа амалы жоқ қазақ ұлты әлі арыла ... жоқ. Біз ... ... тұйықтала алмаймыз, тұйықталудың қажеті де жоқ. Керісінше, ашық қоғамның мың сан тиімді жақтарын барынша өз пайдамызға жаратуымыз ... ... әлгі ... ... ... ... Амалы: шетелдік әріптестерімен бәсекеде ұлттық болмысы жағынан да, білігі жағынан да, рухы ... да ... жас ... ... ... "Білімі мықты мыңды жығар, білегі мықты бірді жығар" деген ойды баяғыда-ақ айтып қойған ... ... мен ... кез келген жаңалықты жедел игеру жағынан ешкімнен кем түспейді.
Кез келген қоғамдық құбылысты, олардың өзара тарихи байланыстарын, ... ... ... тек осы негізде ғана өзіндік ерекшеліктерін анықтап, оқып зерттеу керек.
Буржуазиялық тарих философиясы да ... ... ... ... ... жалпы әмбебап принциптерін анықтауға ұмтылудан бастау алады. XVIII, XIX ғасырларда тарихтың осындай түсіндірмесі ұстанымында Монтескье, Вольтер, ... ... ... ... олардың әрқайсысының қоғамдық құбылыстарға өзінің айрықша түсіндірме принципі, өзінің даму бағдарламасы болды, бірақ, соған қарамастан ... ... ... деген объективті ұмтылыс біріктірді. Әрине, Монтескье және басқалар да идеалистер болғандықтан, олар әдістемелерінің шикілігінен әлем ... ... ... ғылыми түсіндірмесін бере алмады. Бірақ, әлемге толықтай енулері, қоғамның жан-жақты өрбуінің себептерін анықтауға талпыныстары, олардың буржуазиялық ғылымға қосқан белгілі ... ... ... ... ... ... дәуірінің қалыптасуы мен методологиялық негіздері.
Жаһандану жағдайында мәдениетаралық үндесу елдер арасындағы қарым-қатынасты орнатуға, жалпыадамзаттың бір-бірін түсінуде ұғымын түйсінуге ... ... ... мәдени фактор ретінде қарастырылуда. Жаһандық ойлаудың негізіне пікірлер мен ... ... ... мен ... ... ... ... жатады. Нақ осы үндесулер түрлі мәдениеттер мен олардың арасындағы диалогтың түйсіу нүктесі саналды. Бүгінгі әлемді бірі-біріне ... ... ... ... ... ... ... тұрғаны мәлім. Бірақ бұл байланыс арналарында өркениеттің қас жауы - ... мен ... орын алуы өте ... ... ... ... ... айтуынша, бүгінгі өркениет өзінің тарихы, тілі, діні, мәдениеті, дәстүрлерімен бір-бірімен ерекшеленеді.
Батыс экономикалық, саяси және ... ... ... экспанциясы, батыстық мәдениет үлгілерінің шығыс аймақтарына жасанды ... ... пен ... ... қарама-қайшылықты ушықтыра түспек. ұғымы баламасына алмасып, барлық құндылықтар жойылып, барлық құндылықтар мен мәдениеттерді тауарға айналдырады. Осыған орай ... ... ... ғалым К.Леви-Строс өзінің ойын былай деп білдірген болатын: . Батыстық-шығыстық диалог таяу 10-15 жылда қандай болады деген сауалдар, ... ... ... мен ... ... пен өнер, дін қайраткерлерін толғандыратыны заңды. Болашақты болжау қиын. Бүгінгі ықпалды идеялар ертең-ақ ... ... жоюы ... ... ... тек қана ... бар идеялар, ертесіне ақыл мен ойдың шыңына өрлеуі мүмкін.
Сонымен, Батыс ... не ... ... ... өзіміздікі тұрғанда, өзгенікін не қыламыз деп, қарадай үркіп жүрген жоқпыз ба? Батыстың бізге ... - ... өмір ... бұл ... адам ... ... ... толеранттық сияқты сырт қарағанда әдемі ұстанымдарды жамылып, шын мәнінде, түпкі мақсаты дәстүрлі мәдениетті ... ... ... ... ... ... ... жоқ американдықтардың өмір сүру құндылықтарын басқа халықтарға таңу; нәтижесінде адамзат баласын ... ... ... ... ... батыстық өмір салты қалпына түсіру; сөйтіп, бір оқ ... әлем ... ... алу. ... ... ... ... сияқты империялық пиғылдың жатқандығына қазір әлемде жүріп жатқан шекарасыз саясат көз жеткізеді. Батыс ұсынып отырған еркін нарықтық экономиканың да, де ... ... ... ... ... ... ... байлықтарын иемдену; ұлттық болмысынан айыру арқылы, американдық мәдениетке көшіру. Өмір сүру үшін қажетті ... ... ... ... ... ... ... оңай. Қоғам дамиды, өмір өзгеріп отырады. Сонымен бірге ғылым-білім өсіп, ... ... жаңа ... ... ... адамның сана-сезімінде, рухани тіршілігінде де жаңарулар туындап жатады. Батыс жаһандануды, сол арқылы әлемге таңылып жатқан американдық өмір салтын қоғамдық дамудың ... ... ... ... заңды құбылыс санайды. Жаһанданудың қаншалықты өркениетке апарар қоғамдық, экономикалық мәдени дамудың тура жолы екендігіне оның мәдениет, әдебиет ... ... ... зер ... ... ... біздің қоғам және қазіргі заманғы ғылым алдында пайда ... жаңа ... ... ... деңгейден қайта қаралуын, қалыптасып қалған ескі түсініктерді жеңуді, практикалық ... ... ... бас ... және ой ... ... құруды талап етеді. Соңғысы әлеуметтік қызмет бағасына байланысты сұрақтарды күннен ... ... ... ... ... мақсаттар ауқымының өсуі өлшеміне байланысты жауапкершілікті, саналы әрбір адамның қоғам ісіне белсенді араласуы арта түседі, күшейеді.
Тарихтың енжар объектісі болудан бас ... оның ... ... ... ... ... ... шығармашылығы, тәжірибесі - бүл әлеуметтік қызметтің басты мәселесі. Мәселеге қызығушылық - қоғам болашағының көпшіліктің саналы шығармашылығымен байланысты болуында. ... ... ... ... ... ... ... батыл түзетулер енгізеді. Демек, теория практикаға жол салады, экономикалық, мәдени өмір басқарылымына ғылыми тұрғыдан келуді қамтамасыз етуі ... ... ... жалпы философиялық-әлеуметтанымдық білім нақты тарихи фактілермен және оқиғалармен негіздік байланыста болып, ... ... ... үшін бағыттаушы да болады.
Қоғам өмірінің барлық жақтарын ... ... ... сай ... ... алдына үлкен міндеттер жүктейді. Өйткені болашақ даму қажетті әлеуметтік және ... ... ... ... көпшіліктің және сол сияқты жеке адамдардың қызығушылықтары түсінігінсіз мүмкін емес. Қоғамның барлық ішкі кең көлемді өзгерістері, тарихи сұраныстар ... ... және оның ... ... іске асырылуына сенімнің жоқтығы келеңсіз салдарларға ұшыратады .
Осындай ... ... ... ... ... -- оның жаңа ... байытылуының керек болуы, әлеуметтік қызметтің көптеген түрлеріне ... ... ... Өз кезегінде ол, негізінде саяси және басқа кепілдемелер, ... ... ... ... үшін ... рецепт жасауға мүмкіндік беретін қатаң белгіленген әлеуметтік негізге бағытталған болуы керек. Әлеуметтік таным принциптерінің ... ... ... ... ... ... және ... әлеуметтік қызмет түрлері арқылы жалпыға ортақ, әмбебап әлеуметтік байланыс орнатулары өтетін, танымға себепші болатын, оның ... ... ... ... талдау әсерін тигізеді.
Біз бұл ретте жаңа құндылықтар жүйесіне тезірек бейімделіп кеткен, болашаққа жаңаша ... бар жас ... ... отырып, бұқаралық сананы төзімділікпен жаңғыртуға тиіспіз.
Адамның ой-санасын бір сәтте өзгерту мемлекеттің ... ... ... ... өзгерістер үрдісін, объективті тенденцияларды түсіндіру, маңызды ақпаратты халыққа жеткізу жолымен және де, ең ... ... ... ... әлеуметтік-экономикалық саясатты іске асыру жолымен жеделдетуге қабілетті. Адамдардың жаңа ... ... ... ... ... ... ... еркін кәсіпкерлік пен пайда табуға ұмтылушылықты дамудың қозғаушы күші деп білетін Адам Смит тұжырымы бүгінгі әлемде салтанат құрып тұр. Өз ... ... ... қуат пен ... ... ... байлығының шексіз мүмкіндігіне арқа сүйеген, адамзат өркениетінің біз әлі қадіріне жетіп болмаған ... - ... ... алмасу жүйесін шебер жолға қоя білген бүгінгі Адам Смит ... ... мен ... тәрк етіп қана ... ... - біз іздеп жүрген нәрсе емес, ол тек сол нәрсені іздеп табу ... ... ... дүние ғана" деген Аристотельдің уәжіне де әжуамен қарайды... Хайек пен Поппердің жеке адам құқығы мен өндіріс құралдарына ... жеке ... ... биік ... ... ... туралы идеясын ту еткен "жаңа оңшылдар" қазір батыстың дамыған елдерінің бәрінде ... ... ... ... бітті. Олар, тіпті, соғыстан кейінгі жылдары өз елдерінде социализм емес, бірақ "жалпыға бірдей молшылық қоғам орнатуға" тырысып, халыққа ... ... ... ... ... құрып кеткен саясаткерлердің аға ұрпағының іс-әрекеттеріне консерваторшылдық деп баға бере ... ... ... пен ... ... ... біртүтас кеңістікке айналған дүниедегі адамдардың бәріне өндіруші немесе сатып алушы деп қарау, ал ... ... ... билік жүргізудің басты құралы деп бағалау батыс елдеріндегі ішкі және сыртқы саясаттың негізгі бағытына айналған ... ... ... яғни ... ... ... ... әлеуметтік-гуманитарлық ғылымындағы өзекті тақырыптардың бірі. Қаржы мен ақпарат ағынына шекара сызықтары бөгет бола ... ... бір ... екінші елге жүріп-тұруына ешқандай шек қойылмайтын қазіргі өркениетті ... ... ... кез ... ұлт ... ... тілі мен ділін, мәдениеті мен әдет-ғұрпын аман сақтау арқылы ғана ... ... ... олар ... мәдениетін дамытуға, әдет-ғұрыптарын атадан балаға таза жеткізуге күш салады. Сан ғасыр бойы жер ... әр ... ... ... ... халқы ділінің мықтылығының арқасында жерін қайтарып, дербес мемлекетін орнатып, ғасырлар тозаңының астында ұмытылуы мүмкін-ақ тілін қайта тірілтіп алды. Оған, керісінше, ... ... ... ең жас ... бірі ... ... ... аз уақыт шегінде халықты топтастыратын ортақ діл жасап, әлемдік өркениет ... ... ... ... Ал ... ... қатерінен арылмай отырған өзге халықтар қасіретінің негізгі сыры - осы ортақ ділдің болмауында жатыр. Тіпті, "кеңес халқы" деген жаңа этнос ... деп 70 жыл бойы жар ... ... ... да себеп болған осы: оның құрамындағы этностардың ғасырлар бойғы төл ділін сақтап қалуы.
Қазіргі кейбір қоғамтанушы ғалымдар ... ... "жас ұлт" деп атап жүр. Егер ... орта ... ... бағалайтын көзқарас тұрғысынан алсақ біз, шынында да, жас ұлтпыз, ал тарихи-әлеуметтік даму тұрғысынан алып қарағанда, қазақтар - ортақ тілі мен ділі ... ... ... сақтау рефлексі қалыптасқан, сыртқы ықпалды әсерлердің қай-қайсысына да ... ... таза ... байырғы этностардың бірі.
Ұлттың өзін-өзі сақтау рефлексі мәселесі де, ... ... ... ... ... ... бойғы қалыптасқан әдет-ғұрпында көрінісі сақталған күрделі тақырып.
Тек осындай келісімнің қажеттілігі XX ғасыр ... ... ... және жаһандастыру белгісімен постиндустриалды ақпараттық мәдениеттің қалыптасуымен дәлелденді. Адамзат шын мәнінде бірлескен әрекет пен экономикалар, саясаттар, тілдер, мәдениеттер, адамдар өмірлік әр ... ... мен ... түрлері қатынасының жаңа дәуіріне кірді. Келісім әмбебаптығы тарихи тәжірибенің өзімен дәлелденді. Бүгін келісімді ... ... ... ... ... ... мәдениет, әлеуметтік топты шығаруға, бөлектеуге, "тырнақшаның сыртына шығаруға" ... Ол ... ... ... анықтаушысы.
Қазақстанда да қазірдің өзінде осындай бірегейлену үрдісі жүріп жатыр. КСРО ыдырағаннан кейінгі кезеңде адамдар өздерінің болашақ ұрпақтары өсіп-өркендер Отанын ... ... ... асыруда. Бұған азаматтық алу, жаңа төлқұжат беру т. б. ... он ... ... ... ... - текке, түрге бөлінбей, барша қазақстандықтар болып, ортақ ... ... ... ... құндылықтар негізінде Отанымызды өркендету.
Осы орайда, біздің мемлекетіміздің ... тіл - ... ... жазылуын бір үлгіге түсіру қажеттігін айта кету қажет. Мемлекетіміз бұрын "Kazakhstan" деп жазылатын. Кейін қай білгіштің өзгерткенін ... ... ... ... ... Ал бүл атау ... бізді мәселенің мән-жайына мән бере білмейтін қарапайым шетелдіктердің көпшілігі кезінде отарлау саясатының қолшоқпарына айналып, әпербақандықпен аты шулы болған ... ... Олар ... біз ... деп қай ... ... жатарсың. Сондықтан мемлекетіміздің бастапқы ағылшынша аталуын қалпына келтіру қажет.
Тіл - ұлттық бірегейліктің негізі, яғни әрбір халықтың өзіне ғана тон ділі, ... ... ... осы тіл арқылы ғана сақталып, дамиды. Ал жоғарыда айтқанымыздай, кез келген мемлекеттің құрылғандағы мақсаты ... бір ... ... ... ... ... еске алсақ, (онсыз мемлекет мәнін жоғалтады), онда Қазақстан ... ... ... ... тіл ... ... ... түсінікті жайт. Мемлекеттік ұлттық саясатты қазақ ұлтын өркендетуге, азаматтық ұлтты қалыптастыруға қарай бағыттаған жөн.
Алайда отарлық күйден дербес ... ... елде ... тіл ... өз ... ... ие ... кете алмайды. Ұзақ уақыт бойы бұрынғы үстем тіл қосамжарланып мемлекеттік тілмен қолданыста жүреді. Үндістанда ағылшын тілі, Алжирде француз тілі ... рол ... ... да ... орыс тілі осы ... атқарып отыр.
Сондықтан, қазақ тілі неге бірден мемлекеттік тіл ... ... кете ... деп, шыдамсыздық танытудың қажеті жоқ. Бұған, әзірше екі жағдай ... ... ... және ... ... әсерінен еліміз халқының бірқатар бөлігі (оның ішінде өзге этностық топтар өкілдерімен бірге өзіміздің қазақтар да бар) қазақ тілін толық дәрежеде ... ... ... ... ... ... қазақ тілінің ғылыми терминологиясы толық қалыптасып бітпеген.
"Ұлттық идея" (ұлттық идеология ... ... ... ... рух", "ұлттық намыс" және "ұлттық экономикалық жүйе" деген мәселелер - ... мен ... ... ... ... ... рас. Бір қоғамға, бір елге катысты болғандықтан бүл үрдістердің дамуы арасында өзара тығыз ... ... ... ... да түсінікті. Алайда ұлттық тәуелсіздіктің тағдырын осы ықпалдастықтың оңтайлы үлгісінің табылу-табылмауына ... ... ... ... ... ... қауырт дами бастаған отандық философия мен саясаттану ғылымында бұл үш ... ... де, ... ... та ... зерттеу ісі қолға алынды. Алғашқы нәтижелер жаман емес. Тек сол ғылыми зерттеулер нәтижесі ... ... ... ... күнделікті іс-тәжірибелерінде басшылыққа алынса екен. Оларды қадағалап оқып ... ... де ... жүк ... ... ... идеология деген жоқ. Кешегі кеңестік қоғамда мемлекеттік ... ... ... бәрінің санасы мен көзқарасын темір құрсаудың шеңберінде ұстауға ... ... ... ... есіңізде болар. Тек демократия принциптеріне негізделген қоғам ғана өркениетті жолмен дами алады. Шынында да адамдардың бір қоғамда ынтымақтаса тіршілік ... ... ... ... ... табылған үлгісі жоқ". Ол қоғамда ор алуан пікірлер мен ... яғни әр ... ... ... өмір ... ... құбылыс болып табылады. Адамдар әлеуметтік мүдделері мен мұрат-мақсаттарына орай сол әрқилы идеологиялық ұстанымдарды ту етіп ... әр ... ... ... (не ... біріге алады. Біздің Ата заңымызда да осы принциптерді ұстанатынымыз жазылған. Бірақ, бұдан мемлекет ұстанатын идеялық құндылықтар болмайды деген пікір тумауы ... ... ... ... топтастырып, біріктіретін, ілгері дамуға жетелейтін, көпшіліктің мүддесіне сай келетін жалпы ... ... ... етіп ұстайды.
Көп елде бұл "ұлттық идея" деп ... ... ... да ... ... яғни ... ... немесе қазақстандықтарды топтастыру идеясы" халықты біріктіруші идея болуы керек. Мұны ... ... ... ... идея деп ... та ... болмас.
Екіншіден, біз әлі күнге дейін "мемлекеттік" және "ұлттық" деген ұғымдарды ескі ... ... ... ... ... тәрізді біртүтас унитарлық елде "ұлттық" пен "мемлекеттік" сөздері бір ғана мағынада қолданылуы қажет. Әлемдік түсінікте де солай. "Ұлттық ... ... ... ... ... ... идея" десе, мемлекеттік идея деп біледі. Біз де бұдан былай осы ... ... ... ... ... ... "Қазақстан-2030" стратегиясының негізінде ұлттық идея жатыр. Осы еңбектерде қазақ ұлтын және басқа да ... ... ... ... ... ... ... ғана емес, адамзат тарихында аты қалған атақты саяси қайраткер Уинстон Черчилль "экономика ұлттық болу қажет" деген ... ... ... ... ... ... да, бүл ... өзінің маңызын әлі жойған жоқ, керісінше, ол кезде күшін енді ғана көрсете бастаған "трансұлттық" компаниялар ауқымдана-ауқымдана келе ... ... ... ... өзара бөлісіп болған казіргі біздің заманымызда, тіпті, бұл ең өмірлік мәселеге айналды. Және бұл тек ... ... ... ... ғана ... емес, бүкіл әлем елдерінің кез келгенінің басында бар жағдай.
2. ЖАҺАНДАНУ ЖАҒДАЙЫНДАҒЫ ТАРИХИ САНА МӘСЕЛЕСІ.
2.1. Тарихи сана трансформациясы.
XX ғасырдың соңына ... ... ... ... үрдісі басталып, тез қарқын алды. Дамыған елдер барынша үстемдік жүргізу әрекеттеріне қарай (АҚШ және оның, ең ... ... ... ... ... (Батыс Еуропадағы мемлекеттер, Шығыс Азия елдері), көмірсутегі шикізатын шығару мүмкіндігіне қарай ... ... ... ... ... жүргізу аймақтары үшін, тауар шығару елдері үшін ... ... пен ... ... Жаһанданудың басты бір талабы қандай да болсын бір қауымдастықтың құрамына кіру ... ... ... ... Қазақстан өзінің дербес дамуын жаһандану үрдісімен үйлестіруге мәжбүр болады. Былай алып қарағанда, еліміздің өз еркімен өркендеуіне барлық мүмкіндіктер бар ... ... ... ... шетелдік инвестициялармен бірге жаңа технологиялар да келіп жатыр, ойлы да байыпты саясаттың арқасында кадрлар даярлау ісі де ... ... ... Нұрсұлтан Назарбаевтың көрегендікпен айтып жүргеніндей, жаһандану жағдайында шикізатқа бай елдердің жұлдызы жанады. Олай болса, ... ... мұра ... қалдырған жердің қойнауындағы байлық, егер дұрыс және тиімді пайдалана білсек, ұтымды саудалай ... ... ... ... ... ... артуына азық бола алады. Алайда сол байлықтарымызды өндіру де, оны өнімге айналдыру да, сыртқа шығарып сату да ... ... ... ... ... ... ... түсуін талап етеді.
Ендігі міндет Азияның барысы болуға ұмтылған мемлекеттің даналық пен әккілікті, айбат шегу мен ... ... алып ... ... ... ... жақсы мағынасындағы мемлекеттік шамшылдық та, ақылды тәуекел де қажет. Осы ... ой ... ... көрсек, Республика Президентінің Орталық Азия мемлекеттерімен экономикалық қауымдастықты, Ресей, Беларусь, ... ... және ... кіретін Еуразиялық экономикалық қауымдастықты дамытуға, Шанхай ынтымақтастық ұйымын Қазақстан үшін ... ... ... ... сала әрекет етіп жүргенін түсінуге болатындай. Бүгінде ... ішкі ... ... ... ... дүние жүзінің барлық бұрышынан өзіне сенімді әріптестер іздеуде. Бұл тұрғыдағы әрекеттердің де нәтижесіз емес екеніне көзіміз көріп жүр.
Егер бүгінгі заманның ... ... ... ... ... ... бір-бірімен іштей байланысып жатқандығына көз жеткізу қиын емес. ... өзі оның ... ... ... ... ... ғана толық шешуге болады деген соз. Мәселен, дамушы ... ... ... ... ... отыр, яғни екінші дүниежүзілік соғыстан кейінгі жылдары адам басына шаққандағы ұлттық табыс деңгейі тұрғысынан дамыған және ... ... ... айырмашылық елеулі болса, қазір бұл айырмашылық тіпті өсіп кетті.
XXI ғасырда ғылыми жаңалықтар мен ... мәні ... ... ... отыр. Мұның өзі республика зиялылары мен ғалымдарынан жаңа технологиялар мен ... ... ... ... ден ... ... ел игілігіне қызмет еткізуді, Қазақстанның Ресей және Қытай сияқты ұлы көршілерімен ... ... Орта ... ... ... тағдырластығының дәнекерлерін тауып, солардың негізінде бүгінгі ынтымақтастықтың қажеттігін ғылыми негіздеуді талап етеді.
Қазақстан дербес дамуды үйренді, сол жолмен нық жүріп ... Енді ... ... өзі ... ... отырып, оның серпінділігін сезінуші жақ қана емес, сездіруші жақ ретінде де ... ... ... ... ... ... жаңа ... әлемдік қауымдастық қатарына қосылғанына биыл он жылдан асты. Он жыл деген ұлан-ғасыр тарих көшінің биігінен қарағанда қас ... сәт ... ... ... ... бұл ... эсер ғана. Сол он жылда аласапыран оқиғалар арасында, бұрын табынып келген мұраттарымыз бен құндылықтарымыздан қинала ... ... ... ... қиын ... ... қанша қиналсақ та, ғасырлар бойы аңсаған тәуелсіз еліміздің бұғанасы бекіп, әлемдік қауымдастық төрінен салиқалы орын ... ... ... ... біз - барша қазақстандықтар өзгелерге қас қағым сәт сияқты көрінер осы ... жүз ... ... едік. Бұл пікіріміздің дұрысы мен бұрысын болашақтың тарихшылары таразылай жатар. Ал біздің бүгінгі анық ұққанымыз және өзгелерге де ... ... ... ... ... заманғы үлгідегі дербес мемлекетін құрып, жаһандану заманында ешкімге жалтақтамай, өркениетті елдер тәрізді өмір сүре ... ... ... әу ... құрылу үрдісі оңай болмаған. Анау Американы алыңыз, бергі Батыс Еуропа ... ... ... қазіргі Африка мен Азияда өтіп жатқан оқиғаларды зерделеңіз. Қайда қарасаңыз да, жаңа мемлекеттің қаз ... ... ... ... ... және ішкі ... қақтығысынан, қанқұйлы соғыстардан кейін ғана барып жүзеге асқан.
Әлемдік жаһандану үрдісі жағдайында ақпараттық, технологиялық бәсекеге төтеп бере алмай, өзіңнен-өзің өркениет арнасының ... ... ... ... ... ... жері ұлан-байтақ, сол жердің қойнауындағы игерілмей жатқан байлығы одан да ұшан-теңіз, бірақ ... ... саны аз, ... ... ... ашық ... және ... қарым-қатынас жасаудан басқа амалы жоқ қазақ ұлты әлі арыла ... жоқ. Біз ... ... ... ... тұйықталудың қажеті де жоқ. Керісінше, ашық қоғамның мың сан тиімді жақтарын барынша өз пайдамызға жаратуымыз қажет. Сонда әлгі қатерден сақтанудың ... ... ... ... ... ... ... болмысы жағынан да, білігі жағынан да, рухы жағынан да ... жас ... ... өсіру. "Білімі мықты мыңды жығар, білегі мықты бірді жығар" ... ойды ... ... ... ... ... мен қыздары кез келген жаңалықты жедел игеру ... ... кем ... Тек ... ... ... Үйреткенде ұлттық ділі мен тілін сақтай отырып, бабаларымыздың отансүйгіш өршіл рухын бойына сіңіре отырып үйретіңіз.
Этностық мобилизация ... ... ... ... ... үрдісімен байланыстырады, нақты айтатын болсақ, мұндай көзқарас АҚШ-та және басқа да батыс елдерінде 60-70- ... өте кең ... ... Осы ... ... ... ... (укладтан) индустриалдыға өту патриархалдық байланыстардың, құндылықтардың өзгеруіне алып келеді, осының нәтижесінде психологиялық вакуум қалыптасады, ол этностық өзіндік санамен толтырылады. Олардың ... ... тек қана ... көмегімен ғана адамдарды нақтылы мәселелерді шешуге ұмтылдыруға болады, себебі құдай идеясы біріктіруші бастама ретінде өткенге өтіп бара жатыр, сондықтан национализм ... ... ... ... ... ол ... психологиялық қуыс ретінде көрініс беріп, онда адамдар жаңадан және белгісізден қорғау табады. Қарастырылып отырған мәселеге, модернизация іліміне негізделсе де, ... ... ... біршама басқа тұрғыдан қарайды. Геллнердің пікірі бойынша, дәстүрлі ... ... ... ... ... ... мүмкін емес болатын, себебі қоғам көптеген сословиелік кедергілерден тұрды, сондықтан ең кең тараған ... түрі ... оның ... типі - "өзінің ауылы шеңберінде" болды. Тек қана ... ... ... ғана ... ... ... әлеуметтік ұйымшылдықтың күшеюінде, өндіріс үрдісінің күрделенуінде, білімділік қажеттілікке ... ... ... жалпы ұлттық тіл қалыптасады, ұлттың әлеуметтену үрдісі күш алып, адамдар өздерін ... ... және т.б. ... ... ... ... ... әлемде этностық ұйымшылдық күш алып, ұлғайып жатқанына ... бола ... ... осы ... ... ... да ... бар. М.Вебер бойынша, этностық сана саяси сананың өсуіне байланысты біртіндеп ... ... ... ... орын ... ... "әлеуметтік ұйымшылдықтың" айқындалуына қызмет етеді, соның нәтижесінде ұлттық бірігуге алып келеді. Әлемдік қауымдастықтың транснационализациясы - "рационализацияның" ... ... - ... келгенде жалпы космополитизацияға алып келуі керек" . Кейінгі жұмыстар қатарында да осындай көзқарастар кездеседі. ... ... ... ... осы ... ... ... бойынша дәстүрлі көзқарасты ұстанады. Мысалы, А.Ройстың пікірінше индустриализацияның дамып күш алуына ... ... ... жойыла бастайды. Оның пікірі бойынша ол бірнеше фазадан тұрады. Бірінші фазасында, әр түрлі этностық топтардан тұратын ... ... ... ... орталықтың саясатына орай аймақтардың қарсыласуы "этностық блоктар түрінде" өтеді және де соңғы, қорытынды фазасында адамдар өздерінің әлеуметтік рөліне ... ... ... ... таптық-әлеуметтік қуысын табады. Олай болса, болашақта әлеуметтік- таптық белгі бірінші орынға шықпақ.
Бүгінде англо-американдық тарихшы, әлеуметтік зерттеулердің жаңа мектебінің ... ... ... ... ... Оның ... ... беделге ие және американдық жоғарғы оқу орнында кеңінен қолданылады. Э.Хобсбаумның пікірі бойынша уақыт аралатып ... ... болу ... ... ... ... ... сұрақтар саяси өмірдің шеткі жағына ығысып жатыр. Бүгінде кездесетін ұлттық қозғалыстар өздерімен бірге негативті әлеуметті алып келеді, ол "әлсіздер мен ... ... ... ... жолында кедергі орнату әрекеті. Болашақта экология, бейбітшілікті сақтау, әлеуметтік теңдік және де тағы сол ... ... ... ... рол ... Болашақ ауқымды мәселелермен байланысты деген автордың пікірімен келісе отырып, сонымен катар, біздің пікірімізше, ауқымды мәселелер қатарына этностық ... де ... ... ... ... ... мемлекеттік шекаралар біртіндеп құлдырап интеграцияға байланысты экономикалық ... үшін ... ... ... ... отырған сұрақ бойынша Ф.Фукуяманың да көзқарасы мәлім. Ол өзінің аты шулы "Тарихтың ... ... ... либерализмге үндеу салған екі ағымның - коммунизм мен ұлтшылдықтың күйрегені туралы жария етті.
Американдық ғалым А. ... ... ... ... ... ... арналған өзінің мақаласында: "ұлтшылдық әлемдік аренадан кетпейді, ал ... мен ... оның одан әрі ... ... ... ... заманға тон белгілер ұлтшылдықтың дамуына негіз болады" деген тұжырым жасайды. Таң қаларлығы, ... ... ... ... ... көзқарас бойынша, ұлттық шекаралардың жойылуына негіз болады. Ал А.Мотыльдің пікірі бойынша нақтылы осы құбылыстар "ұлтты нығайтып, оның гегемониясына күш береді", ... ... ... оның ... ... нарық ұлтшылдықты дамытатын, оның бірден-бір шешімі болып табылады. Нарық, бір ... ... ... ... интегративтік үрдістерге жол ашады. Қазіргі Батыс Еуропа оған айқын мысал бола алады. Сонымен қатар, оған қарама-қарсыны да ... ... ... ... Нақтылы айтатын болсақ, нарықтық қарым-қатынастар Германиядағы нәсілдік азшылыққа бағытталған неонацистік шерулердің болуына, Франциядағы эмигранттарға қарсы бағытталған Жан Мари ле Пеннің ... ... ... ... ... ... ... қолдауына және т.б. болуына негіз болады. Сонымен қатар, парықтық ... әр ... ... ... ... ... түсуге мәжбүр етеді, ал ол этностық айырмашылықтың ... және ... ... ... алып ... Мұндай көрініс нарықтың табиғатына тән, яғни "өнімі биік аймақтарды марапаттау және өнімі төмендерді тиімсіз жағдайда қалдыру". Бұлай болғанда, нарық тек қана ... ... ... ... ... ғана ... ... қатар бәсекелестіктің күшеюіне, ал ол түптеп келгенде этностық қақтығысқа алып келеді. А.Мотыльдің пікірі бойынша осындай нәтижелерге қазіргі мемлекеттердегі демократия мен ... да ... Оның ... ... ұлт және ұлт ... ... дүниені ұйымдастырудың негізгі формалары болып табылады. Ұлт өзіндік санасы бар мәдени қауымдастық ретінде, мемлекет белгілі бір территорияда күш ... ... бар ... ұйым ... ... ... жоқ. А.Мотыль өзінің ойының дәйектілігін дәлелдеу үшін ұлттық мемлекеттердің қалыптасу үрдісі әлдеқайда аяқталған, демократияның үлгісі болып табылатын, этностық ... ... ... ... ... ... ... жүгінеді. Осы елдердің өзінде этностық жаңғыру үрдістері ... орын ... ... ... аударады. Мысалы, ол былай деп жазады: "АҚШ иен Канадада "этностық ... ... ... ... ... ... ... тырысады, тіпті Оттава мен Вашингтон этностық бірліктің күшеюін бар мүмкіндігінше қолдайды. Батыс Еуропа халықтары, үлкені болсын, ... ... ... өз ... ... ... өздерінің ерекшеліктерін сақтап Калуга тырысып, шынайы корпоративтік бірлестіктерін нығайтып отыр. Қазір адамдардың көп саяхат шегіп, шет тілдерді үйреніп, көптеген халықаралық ... ... ... ... ... алғы ... ұлт ... табылатынын жоққа шығара алмайды. Егерде өзіне сенімді Жапонияның, біріккен Германияның және де бәрінен хабардар Американың пайда ... ... ... ... ... қарастыратын болсақ, онда "ұлттық тұтастық пен ұлтқа қатыстылық сезімі тек қана ... күту ... ... ол ... ... ... анықтау құқығы үшін тек қана ұлттық азшылық қана емес, әлемдік үрдістерге әсері зор мемлекеттер де күреске ... ... ... ... мақтаныш сезімі жандануы мүмкін, осы сезіммен қатар, мүмкін, басқа ұлттық азшылыққа, басқа этностар мен мемлекеттерге деген жек ... ... де ... мүмкін" .
Осы қарастырылып отырған мәселе бойынша белгілі футуролог О.Тоффлердің пікірі қызығушылық тудырады. ... ... ... ... ол оны үш деңгейге бөледі. Идентификацияның бірінші деңгейі өркениеттің бірінші толқынының ауыл шаруашылық дәуіріне сәйкес ... бұл ... ... ... ... ... ауылмен идентификациялайды. Өндірістік революция Жер бетіндегі өзгерістердің екінші толқынына алып келді, ол өзінің ұлтымен өзін идентификациялауды қолдады, ал ... сана ... тағы бір түрі ... орын алды. Үшінші толқынның келуі, О.Тоффлердің пікірі бойынша, идентификацияның табиғатын күрделену жағына өзгертеді. Оның ... ... жаңа ... ... ... ... Бұрын маңызды емес болып есептелінетін айырмашылықтар енді саяси және мәдени мәнге ие болады. Сондықтан да бүгіннің өзінде біз қартаңдардың, ... және де т.б. ... ... ... ... ... ... О. Тоффлердің пікірі бойынша, адамдардың үшінші толқынның күш алуына байланысты жекеліктің және ... ... ... жаңа ... құрылымдарда таңдау мүмкіндігі кеңейеді. Үшінші толқынға тән әлеуметтік және мәдени өзгерістер екпінінің күшеюі ... ... ... мерзімді болуына алып келеді, яғни адамдар өздерінің идентификациясының кейбір ... бас ... ... ... ... Олар алдында қабылданған, неғұрлым терең сіңген нәсілдік және этностық идентификацияға жалғасады. Олай болса, О.Тоффлердің ... ... ... да этностық идентификация оз күшін жоймай сақталып қалады. Тіпті ол былай тұрсын, үшінші толқынға байланысты ... ... жаңа ... қарағанда түп тамыры неғұрлым терең болады.
Адамзаттың қоғамдық прогресі атын жамыла отырып, табиғат пен қоғамды күшпен өзгертуге тырысқан түрлі әлеуметтік теориялар ... ... ... ... ... тарихи прогрестің басты өлшемі - адамды адам қанауының, теңсіздіктің негізі болып табылатын жеке меншікті жою деп ... ... ... ... практикада жүзеге асыруға тырысқан адамзаттың тарихи тәжірибесі жеке меншікті жоюдың - оның иесі миллиондаған адамдарды ... ... ... асырылатындығын көрсетіп отыр. Оның үстіне иесінен ажыраған жеке меншік утопиялық социализм өкілдері армандағандай халықтың берекесіне емес, мемлекет меншігіне айналады ... ... ... ... ... ... ... әлеуметтік-экономикалық жүйе жұртшылықтың тұрмыс-күй жағдайларын, туындап жатқан күрделі экологиялық мәселелерді шешуге дәрменсіз екен.
Ал әрқайсысы өздерін тарихи прогрестің ең ... ... ... деп ... екі ... ... жүйенің әскери-саяси текетіресі кезінде одан да қауіпті болды. Капитализм мен социализмнің ауқымды қақтығыстары адамзаттың термоядролық өзін-өзі құрту қаупін туғызып, планета ... ... ... ... пен ... ... ... мәжбүр етті.
Ғасырымыздың екінші жартысында адамзат қоғамдық даму барысында туындайтын мәселелерді шағын, аймақтық және жалпы планеталық деп үшке бөлуге болатындығын түсіне ... ... ... өмір сүру негізіне байланысты, тіпті жер бетіндегі тіршілікке қатысты ... ... ... әдетте әмбебаптық, ғаламдық мәселелер деп атайды.
XX ғасырдың соңына қарай қоғамдық ... ... ... ... ... ... ... дүниежүзілік термоядролық соғыс қаупін сейілту және планетадағы әлем халықтарының өзара сенім мен жалпы адамзаттық ынтымақ негізіндегі бейбіт катар өмір ... ... ... ... ... өркениеттің айнала қоршаған табиғатқа жүргізген парықсыз өктемдігінен туындаған әлемдік ... ... ... батыстың дамыған индустриалды елдері мен басым көпшілігі аштық пен қайыршылық, сауатсыздық күйін кешіп отырған ... ... ... ... ... арасындағы әлеуметтік- экономикалық даму деңгейінің өсіп бара жатқан алшақтығын азайту;
- көптеген дамыған елдердің экономикалық жағдайын күрделендіріп отырған халық ... ... ... яғни ... жарылысты" реттеу;
- маңызды табиғи байлықтарға, азық-түлікке, шикізат пен энергия көздеріне ... ... ... ғылыми-техникалық революцияның жағымсыз зардаптарын болжай білу және оның жетістіктерін адамзат мүддесі үшін тиімді пайдалана білу. Көріп отырғанымыздай, адамзат XXI ... ... ... ... ... мен ... ортақ тіл тауып, жұмыла кіріскенде ғана шеше алатын қоғам дамуының аса маңызды мәселелеріне маңдай тіреп ... ... ... үйлестіріп отыру мақсатынан халықаралық ұйымдар құрылуда, солардың бірі планетаның күллі тәуелсіз мемлекеттерінің басын қосатын Біріккен Этностар Ұйымы. Өзінің ұлттық тәуелсіздігін ... ... ... ... және басқа да ұйымдарға еніп, халықаралық қауымдастықтардың толық мүшесі болды. Егер бүгінгі заманның ғаламдық мәселелері тоғысын ... ... ... ... ... байланысып жатқандығына көз жеткізу қиын емес. Мұның өзі оның әрқайсысын басқаларымен қарастырғанда ғана толық шешуге болады деген сөз. Мәселен, ... ... ... ... ... ... ... яғни соғыстан кейінгі жылдары адам басына шаққандағы ұлттық табыс деңгейі дамыған және дамушы елдер арасындағы айырмашылық 10:1 болды. Қырық ... ... бұл ... ... елдер қанша күш салғанмен 12:1 болып өсе түсті.
Осылайша, қоғамдық дамудың бүгінгі кезеңінде адамзат алдында өркениеттің ... ... және ... ... ретінде сақтаудың мәселесі туындап отыр. Бүл мәселені шешуге әлемнің барша халқы, күллі мемлекеттері бар күш-жігерлерін аямауға ... ... өзі ... ... ... кез келген мемлекеттік, ұлттық, топтық, діни мүддеден жоғары тұратындығына байланысты.
Яғни әрбір халық өз ... ішкі ... шеше ... ... ... өмір ... әдет-ғұрпын дамыта отырып, адамзаттың түрлі бөліктерінің өзара түсіністігінің кепілі ... ... ... ... естен шығармауы тиіс. Адамзат тарихының даму тәжірибесі бізді осы тұжырымға бойсұндырады, әсіресе, ондаған миллион адамды қыршынынан қиған ... ... мен ... ... бастан кешкен XX ғасыр тағылымы ойлануға тұрарлық. Дүниетаным жетілуінің кемел шегіне көтеріле отырып, бүгінгі ғасыр шегінде біз ... да ... ... жолында да қан төгуге болмайтынына анық көз жеткізіп отырмыз. Ал әлемдік термоядролық соғыстан келетін зардаптардың ... ... - ... қарусыз, қысастықсыз бейбіт тірлік - адамзаттың ғаламдық, аймақтық, тағы да басқа мәселелерін шешудің бірден-бір ... ... ең ... ... ... айдан анық.
Жаһандық мәдениеттің қалыптасуы заманауи қоғам қажеттілігінің көрінісі ретінде.
Бүгінгі заманның ғаламдық мәселелері адамзатты ... ... ... таңдауды алдына тосып отыр, ол - не өзін-өзі жойып құрту да немесе жалпы планеталық өркениеттің жаңа ... ... ... өмір ... ... ... адамзаттың ұлы ойшылдары планетада ноосфера дәуірінің туатындығын айтуда, яғни жұртшылықты зардапты қателесуден сақтандырып, келер ұрпақтың бақытты тағдырына кепіл болатын ұжымдық ... ... ... ... бұл ... тууының басты шарты әлемдік өркениеттің болашақ тағдырына деген ұжымды жауапкершілікке негізделген халықтардың рухани ымыраластығы болып табылады. Осыған орай егемен Қазақстан да ... ... ... мүшесі болды, бірақ оның ұлттық тәуелсіздікке бағытталған жолы өте ұзақ болды.
Қазақстан халқы егеменді мемлекеттің ұлттық өркендеу ... ... ... ... өз ... ... тағдырын қолына алған кездегі XX ғасырдың 90-жылдары бізге қалдырған мұра ... ... ... да біздің ата қонысымыз мыңдаған жылдар бойына талай басқыншылықты басынан ... ... көне ... ... ... ... кітаптар өртеліп, жазықсыз жандар құрбан болды, өлшеусіз қан төгілді. Бірақ қандай қырғын болса да ... ... - ... ... ... дәл ... ... емес. Жер ананың аялы алақанында аман қалған әрбір отбасынан рулы ел тарап, халық қашан да ... ... ел ... ... кете беретін. Халқымыздың атақоныс - қара орманға деген ұрпақтық сүйіспеншілігінің түп ... да дәл ... ... Сондықтан да ата-бабамыз осындай ұлан-ғайыр жерді ақ найзаның ұшымен, ақ білектің күшімен қорғап, ұрпақтан-ұрпаққа мұра ... ... осы бір ... сабақтастық Қазақстанды да оз уысында ұстаған тоталитарлық мемлекет кезінде үзіліп қалды. Жетпіс жыл ішінде жүргізілген аяусыз зұлмат тек қазақ халқын сан ... ғана ... өз ... ... ұшыратып қойған жоқ, ол өмір сүретін табиғи ортаны да ойрандады, халық санасын уландырды, оның тарихында мыңдаған ... ... ... болып саналап келген талай табиғи байлық ондаған жылдардың ішінде-ақ сарқылып, келмеске кетті.
Отандық тарихымызда қазақ халқының ұлттық өркендеуіндегі ... ... ... ... ... туып отырған бүгінгі сәтте біз тек қана ашық, демократиялық азаматтық қоғам құра білгенде ғана, әлемдік өркениеттің, ... ... ... қол арта ... ғана ... ... ... болатындығын түсініп отырмыз.
Бүгінгі өркениеттің аса бағалы көп сипаттарының ... ... ... қоғамдық өмірді демократияландыру қажеттілігін түсінуге негізделген, әлемдік қауымдастықта құрметті орынға лайық, адам құқы ерекше орынға ие. Сөз жүзінде адамдардың ... мен ... ... жариялағанмен де, тоталитарлық қоғам өз табиғатында қоғамда шынайы демократия орнатуға дәрменсіздігін танытты. Сондықтан да елдің қожасы деп ... ... іс ... ... машинаның елеусіз теңгермешілік жоғары өнімді еңбекке деген ынта-ықыласты жойды. Адам қоғамның идеологиялық диктат пен өмір ағысын қатаң реттеу жағдайында ... ... ... ... айырылды. Бүл жағдай ең алдымен тұлғаның демократиялық құқығы мен еркіндігін ... ... ... ... ... ... салдарынан болды.
Қазіргі жағдайда біз азаматтық және отансүйгіштік сананың тұтынушы деформациясымен кездесіп ... Отан мен ... ... жеке бастың жетістігіне жетудегі әрекеттермен ауыстыруға болмайды.
Бұл жалпы адамзаттық (батыстық) құндылықтарға, ұлттық нигилизмді тудыратын кейпіне белсенді түрде шақырумен ... ... ... ... ... ... үрдістер тек қана материалдық игіліктер саласында ғана кеңінен тарап ... ... ... саласын да қамтуда. Бұл рухани өмірдің әр түрлі саласында көрініс табады. Білім беру мен ғылым жүйелерін ретсіз реформалаудан бастап, шетелдік ... мен ... ... жөнсіз ереміз деп тұтынушылықты өмір мәні етуге талпыну, өзіңнің жеке корпоративтік мүдделеріңді ғана қорғау ... ... ... ... ... ... мен ... арасындағы рухани байланыс бұзылады, халықтың діліне бөтен рухани тұтынушылық дәріптеледі, соңынан олардың көзінің алдында өзінің мемлекеті болудан ... ... пен ... ... ... әлсірейді.
Осындай негізде жеке адамдардың санасы мен мінез-құлқындабюрократтық-тоталитарлық өткенге оралтатын "екі ұшты" мораль қалыптасады, бірақ қазіргі жағдайда ол зор қауіпті мүмкіндікке ие ... және ... ... ... ... ... немесе екінші жағының абсолюттенуіне жол ашады. Отансүйгіштіктің ұлттық өзіндік сананың деңгейінде тұйықталуы ұлттық ... ... ... ... ... ... және ... саясатты жүргізудегі моноэтностық бағытта көрініс беретін ұлттық шектелулерге алып келеді. Ұлттық шектелулік тұлғалық қарым-қатынастарда көрініс беруі мүмкін. ... ол ... ... ... қатынастардан байқалады. Ол мемлекеттік тіл мен басқа ұлттық тілдердің мүмкіндіктеріне скептикалық қатынастың, ... ... ... ... оларды елемеудің негізінде тіл саласында пайда болуы мүмкін...
Жеке адамның азаматтық сананың өзіндік жеткілікті абстракциясы ... ... ... ... ... салттарды жоққа шығаруға немесе оған нигилистік қатынасқа және түбінде ол ... ... ... ... ... ... яғни азаматтықтың және отансүйгіштіктің негіздеріне қарсы күйге алып келеді.
Бұндай ... ... деп ... ... тәжірибе көрсеткендей оның субъект-тасымалдаушысы әлемдік экономикалық жобалармен айналысатын, капиталдың тез айналымын көксейтін және т.б. ірі байлықтың ... ... ... ... космополитизмнің объективті негізі әлеуметтік тұтастықты өзіндік реттеуші бірден-бір тәсілі ретіндегі нарықтық экономика ... ... ... ... ... нарық әлемдік нарық ретінде нақты. Нарық агенттерінің пайда табу жолына түскен әрекеттерінің аркасында ұлттық-мемлекеттік мүдделер барынша ... ... ... ... ... ... жаһандану дәуірінде тақырыпқа емес, мәселеге - өзара байланысты және дау-дамайлы әлемнің шарттылықтарында қазіргі замандық ... ... ... қамти түскен және өмірде нақты кездесіп отырған күрделі мәселеге айналып барады. Бүгінде этностар, мемлекеттер; халық пен ... ... ... ... мен ... ... мен ... ғылым мен дін сұхбаты; дәстүрлі және дәстүрлі емес діни сенімдер сұхбаты; конфессияаралық және ... ... ... ... бен ... педагог пен тәрбиеленуші қарым-қатынасындағы сұхбаттықты және т.с.с. жедел қалыптастыру қажеттігі жөнінде айту ... және бұл ... ... ... ... Және бұл ... теориясы мен өзара түсіністік пен келісім мәселесінің тек кейбір жақтары ғана. Әрине, мұндай мәселелер әрқашан болған, бірақ ... XXI ... олар өте ... ... ... Мұндай жағдайдың себебі - қарама-қайшылыққа толы қазіргі әлемнің өмірдің бір саласында немесе бір аймақта пайда болған мәселе басқа салаларға және ... ... ... жергілікті масштабтағы қиындықтар мен қарама-қайшылықтар жаһандық мәселелер мен қарама-қарсылықтарға айналып, әлем тірі қалу мәселесі табалдырығында ... даму ... тап ... ... ... қоса, этноұлттық әлемдер дамудың қарқындылығына да және өзіндік жойылуына да ... ... ... ... ... жай ... ... конфессиялар арасындағы өзара әрекеттесу үрдісіне енген
Жалпы алғанда, мәдени-философиялық тұрғыдан, жаңа әлемді қалыптастыру мәселесі Батыс пен Шығыс ... ... ... пен өзара өркениетті қарым-қатынастар жасау түрінде көрінеді. Батыс пен ... ... ... ... ... ... ... тәсілінің екі қарама-қайшы типін, мәдениеттің: іс-әрекеттік және пайымдаушылық, интеллектуалдық-рационалистік және ... ... және ... ... және экологиялық екі қарама-қайшы типологиялық формаларын білдіретіні белгілі.
XX ғасырдағы ... ... ... ... адам ... ... ... қоздырды. Әлеуметтік дерт асқынып, ғасыр басында алдымен капиталистік жүйені іштен, аяғынан матады, соңына социалистік ... алып ... Бір жүйе ... бір жүйе күйреді. Не себептен? Содан не өзгерді, не жаңаруда?
XX ғасырдағы өркениет пен ... ... ... ... ... болмайды. Біріншіден, әлемдегі экономикалық дамумен, қоғамдағы саяси-әлеуметтік күштердің жетілуі әрқалай, бір-біріне қарама-қарсы бағыт пен ... ... ... ... әлеуметтік құрылымы тұтастығынан арыла түсті, бір ұлттың өзі түрлі ... ... ... ... ... ... ... нақты идеялық бағдарынан ауытқыды. Ауытқушылық тереңдеген сайын қоғамдағы күштердің ... ... ... ... ... қатынастар әр сарында, бір қырынан өрбіді.
Екіншіден, экономикада да, саясатта да, мәдениетте де көптеген жаңа қозғаушы күштер, топтар ... ... ... мен ... ... рөлі де, орны да ... бола ... Сондықтан олардың мақсат-мүдделері әрқашан демократиялық қоғамның даму бағдарынан және гуманистік дүниетанымнан туындамады және соларға қызмет ете бермеді. Мүддесі бөлек ... ... ... ... ... дұрыс, кейде бұрыс материалдық күшке айналдырды, бас мүддені өздеріне, оз кейпіне тартқылап, "жұлмалап" ... Бір ... ... ... ... ... ... күшейіп қоймай, оған қарама-қарсы күштердің табан тіресе күресуі қосылды.
Үшіншіден, капитализм мен социализмнің байырғы теориясы мен жаңа ... ... ... ... Осы ... ... таптық көзқарас пен түсінік қайшылықты қолдап қоздырды. Таптық көзқарасқа догматикалық түсінік те, скептикалық көзқарас та, салыстырмалы қосалқы ... да, ... ... де тән. Мысалы, буржуазиялық пен социалистік идеологияда капитализм мен социализмді адамзат өркениетінің негізінен бөле-жара ... ... ... бір таптың (буржуазияның немесе жұмысшы табының) мүддесіне пайдалануға күш ... ... өз ... ... ... тұтас телімек болды.
Өтпелі кезеңде әлеуметтік қозғалыстың шеңбері тарылып, ол туралы ой-пікірлер әрқалай жіктелініп, шашыранды күйге ұшырады. Содан әрбір ... ... ... ... ... ... ... Бұл белестерге жеке адамның, белгілі бір қоғамдық-саяси күштердің және мемлекеттің ресми көзқарастары болды, бірақ олар ... ... ... Егер үш ... - жеке ... саяси ағымдар, мемлекет демократиялық дәстүр мен құқықтық негізді үйлестіре алмаса, сол ортақ құндылыққа қызмет етпесе, онда қоғамда жіктелу, ... ... ... ... ... халықты топқа бөліп, соңғыларды бір-біріне айдап салушылық тәжірибеге енетіні әйгілі. Мемлекеттің ... ... ... жұмыстары жасанды түрде бір-біріне телінеді, не үгіт-насихат жұмысы, оның үстіне номенклатуралық түрі дүрлікпені көтерді. Әрдайым фактілер, оқиғалар бұрмаланды, басты ... ... ... ... және ... күрт өзгерістерден кім "не ұтты немесе нені құртты"?
Жаһанданудың қазiргi заманғы қоғамдарға мәдени тұрғыда тiкелей жаңа ... ... ... ... ... ... ... етiп, бiзге бұрын белгiсiз болған алапаттар мен соларға шара қолданудың жаңа ... ... ... ... ... өмір ... ... жас ұрпақтың ұлттық емес бірыңғай жаһандық стереотиптік санада ойлауы бұл ұлт ... ... ... ... ... ... ... - деп ұлттық ерекшеліктерін тарихтан ғана оқитын дәрежеге қазір жетіп отырмыз. Міне ... ... ... ... арналған миссиясы осыменен ерекшеленбек.
Жаһандану - құбылыс. Ол жолдан ұлтты құтқару, аман алып қалу ... ... ... ... тұруда емес, жаһандануды пайдалануда болмақ сияқты. Біз қарсыласқанмен ... ... ... ... Жаңа ... қол үзіп ... анық. Көне дүние кемеңгері, қытай данышпаны Конфуций: деген екен. Демек біз жаһандануда ең бірінші ұлтымызды паш ететін ... ... ... ... ... ... болмақ. Осы орайда қытай жұрты өзінің 1,5 миллиард тұрғынын жаһандану жұтып қояды ма деген қорқыныш сезімін айта кету ... Олар ... ... ... ... - ... қатаң түрде бақылайды екен. Шет елден келетін жаңа озық технологияны шекарадан өткізбес бұрын оны сол ... ... ... тіл мамандары қытай тіліне аударып, содан соң ... елге ... ... Сөйтіп қытай жұрты мына әлемнен де қол үзбейді және өзінің ... ... ... ... ... ... жаһандануға қарсы шығу емес, ұлттық құндылықтарымызды қайта жаңғыртып, яғни заманға сай етіп жаңаша ренессанстық жүйе құрғанымыз абзал. Қазақ қарнының ... ... ... ... ... ... ұлттық ерекшелігіміздің қадірін асқақтатып, бабалар қалдырған төл мәдениетімізді санамызға сіңіру болып табылмақ. Рухымызды көтеріп, еңсесі биік елге ... осы бір ... ... ... ... құбылысынан ұлттық ерекшелігімізді сақтап қалудың бір әдісі болып табылмақ деп ойлаймын.
Қазақстан - ... ... ... ... ... қалмас жас мемлекет. Қазіргі жаңару-жаңғыру дәуірінің жарқын мұраттарының бірі - азат реңді, ... ... ... ... ... ... қалыптастыру, жаһандану заманынан алар өз орның, енші-үлесін айқындау болып отырғаны шындық. Әрине, бұл елдік мәселенің оң ... ... ... ... ауытқымауы ақпарат кеңістігіміздің қауіпсіздігіне де тікелей байланысты. Бүгінгі күннің талассыз ақиқаты - осы.
Бүгінгі таңда жаһандануға негізделген қоғам мәселесі өз ... ... жоқ және ол ... жаңаша қарқын алуы мүмкін. Сол себепті бұл тақырыпты болашақта кеңінен зерттеудің ... өте зор ... ... әдебиеттер
* Кишибеков Д. Философия истории и современность.- Алматы: Ғалым, 2002.- 306 с.
* Ясперс К. Смысл и ... М. ... 1991. -575 c.
* ... В.М. Я и ... истокифилософиидиалога ХХ в. СПб, 1995. Его же: Я и Другой: к историидиалогическогопринципа в философии ХХ в. М., 1997.
* ... С. ... ... 1994, № 1.
* ... ... ... ... томдық Ғылым мен техниканың батыстық философиясы, 10-том. - Алматы: Жазушы, 2006. - 454 ... ... М. ... ... - ... 2004. - 235 ... Epжaнoвa, A.M. Cпocoбы кoммyникaции и тpaнcфopмaции кyльтypы // Мeдиaфилocoфия. Ocнoвныe пpoблeмы и пoнятия. − CПб.: ... ... 2008. − C. ... Гиддeнc Э. Уcкoльзaющиймиp. Кaкглoбaлизaциямeняeтнaшyжизнь. − М.: Вecьмиp, 2004. − 120 c.
* Миpзaбeкoвa A.Ш. Пpoблeмaкyльтypнoйидeнтичнocти в ... ... ... диcc. ...... Изд-вo , 2007. − 38 c.
* Хaнтингтoн C. Cтoлкнoвeниeцивилизaций? // . 1994. № 1. C.33-48.
* ... Э. ... и ... // Coциoлoгия. Peфepaтивныйжypнaл ИНИOН. Cepия 11. − М., 1994. − №2 . − C. ... С.Е. ... // ... ... ... 27 ... 2011 ж.) - ... ҚР БҒМ ҒК Философияжәнесаясаттануинститутының КБО, 2011. - Б. 169-176.

Пән: Философия
Жұмыс түрі: Курстық жұмыс
Көлемі: 22 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 1 300 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Жаһандану дәуіріндегі мәдениеттің әмбебапталуы58 бет
Андронов және Дәндібай-Беғазы мәдениеті17 бет
Кейінгі палеолит кезеңіндегі Қазақстан2 бет
Кеңес дәуіріндегі қазақ әдебиеті9 бет
Шығыс Қазақстанның қола дәуірінің қоныстары32 бет
Қазақ хандығы кезіндегі педагогикалық ойлар10 бет
Қазақстан аумағындағы алғашқы қауымдық құрылыс,ежелгі Тас дәуірі, Мезолит, Неолит және Қола дәуірі7 бет
Қазақстандағы қола дәуірі туралы18 бет
Қола дәуіріндегі металлургия9 бет
Қола дәуіріндегі қазақстан тайпалары22 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь