Мұнайдың гетероатомды қосылыстары

Жоспар
Кіріспе ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 3
1 Әдеби шол ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .4
1.1 Мұнайдың химиялық құрамы ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..4
1.2 Мұнай құрамындағы алкандар ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..5
1.2.1 Алкандардың химиялық қасиеті ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...6
1.3 Мұнайдың күкіртті қосылыстары ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .7
1.3.1 Күкіртсутек ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .8
1.3.2 Тиолдар ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 9
1.3.3 Сульфидтер ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .11
1.3.4 Диосульфидтер ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...11
1.3.5 Тиацикландар ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .12
1.3.6 Тиофендер ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...12
1.4 Мұнай қалдықтарын гидрокүкіртсіздендіру және гидрокрекингтеу ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...14
1.5 Күкіртті қосылыстарды демеркаптандау ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .15
2 Тәжірибелік бөлім ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..17
Қорытынды ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...21
Пайдаланылған әдебиеттер көзі ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 22
Кіріспе

Тақырыптың өзектілігі: Мұнай құрамындағы күкірт жай және қосылыстар түрінде кездеседі, және оларды анықтаудың әдістері мұнай – химия саласындағы кеңінен таралған. Бұдан басқа күкірттің көп мөлшері органикалық күкіртті қоысылыстарда және асфальтты – шайырлы зат құрамында меркаптандар R – SH, сульфидтер R – S – R, дисульфидтер R – S – S –R және тиофен, тиофан мен тиациклогексан туындылары ретінде болады.
Курстық жұмыстың мақсаты: мұнай құрамындағы күкірт қосылыстарын анықтаудың әдістерін талдау.
Жұмыстың міндеттері:
Қойылған мақсатқа жету үшін келесі міндеттер қойылды:
1 Мұнайдың құрамында кездесетін жалпы күкірттің мөлшерін таралуы
бойынша сараптау;
2 Мұнай және мұнай өнімдерін өңдеу процесі кезінде күкірттің
тигізетін зияны мен пайдасы;
3 Күкіртсіздендіру әдісін талдау;
4 Күкіртті қосылыстардың экперименталды әдістемесін жобалау;
5 Күкірт және күкірт қосылыстарының шаруашылықта қолданылуы.
Тірек сөздер: катализаторлар, күкіртті қосылыстар, меркаптандар, мұнай өнімдері, гидрокүкіртсіздендіру, гидрокрекингтеу, гидротазалау, демеркаптандау, сульфидтер, тиацикландар, тиофендер, тиолдар, фракция, шикі мұнай.
Қысқартылған сөздер:
МСМ – мұнайдағы сеператор модулі;
ФК – факельді құрылғы;
СГ – сұйық газ;
АТК – ауаны тазалау және компремирлеу;
ЕЦМ – ерітіндінің циркуляциясының модулі;
РДДМ – реагенттерді дозалау, дайындаудың модулі;
МДМ – мұнайдағы демеркаптанудың модулі;
МДҚ – мұнайдың демеркаптанудың құрылғысы;
ШД – шикізаттың демеркаптандануы.
Курстық жұмыс: 2 бөлімнен, 23 беттен, 1 кестеден, 2 суреттен, 13 пайдаланылған әдебиеттер көзінен тұрады.
Пайдаланылған әдебиеттер тізімі

1 Батуева И. Ю., ГайлеА. А., Поконова Ю. В. Және т.б. Химия нефти. Л.: «Химия», 1984. – 360 бет.
2 Омаралиев Т.О. , Мұнай мен газдан отын өндіру арнайы технологиясы. – Астана.: «Фолиант», 2005.-360 бет.
3 Технология переработки нефти. 1 бөлім: Первичная перепаботка нефти./ Под ред. О. Ф. Глаголевой және В. М. Капустина. М.: «Химия, КолосС», 2005. – 400 бет.
4 Евдокимов И. Н., Лосев А. П. особенности анализа ассоциативных углеводородных сред/Химия и технологои топлив и масел. 2007, №2, 38 – 41 бет.
5 Ахметов С. А. Технология глубокой переработки нефти и газа. Уфа: Изд. «Гилем», 2002. – 672 бет.
6 Турниязова А. Б. Еще раз о происхождении нефти/Нефть и Газ. 2010 №1, 97 – 99 бет.
7 Знаете ли Вы... 2009 – год 110 – летия нефтегазовой промышленности Казахстана (Главные вехи развития нефтегазовой отрасли)/Нефть и Газ. 2009, №3 147 – 154 бет.
8 Рябов В. Д. Химия нефти и газа. М.: «Техника», ТУМА ГРУПП, 2004. – 288 бет.
9 Мановян А. К. Технология первичной переработки нефти и природного газа. Изд. 2. М.: «Химия», 2001. – 568 бет.
10 Рябов В. В., Кошелев В. Н., Иванов Л. В. Физико – химические исследованя углеводородного сырья. М.:2001
11 Надиров К. С. Физико – химические методы исследования нефти, газа и угля. «Шымкент»:2003.
12 Богомолов А. И., Гайле А. А., Громова В. В., Драбкин А. Е., Неручев С. Г., Проскуряков В. А., Розентель Д. А., Рудии М. Г., Сыроежко А. М. Химия нефти и газа. СПб.: «Химия»,1995. – 448 бет
13 Рысқалиев Б.С. Нефть – главное богатство и основа экономики страны / Нефть и Газ. 2009, №5
        
        Жоспар
Кіріспе.....................................................................
.......................................3
1 Әдеби ... ... ... ... ... ... ... химиялық
қасиеті.......................................................6
1.3 Мұнайдың күкіртті
қосылыстары.....................................................7
1.3.1
Күкіртсутек.................................................................
........................8
1.3.2
Тиолдар.....................................................................
...........................9
1.3.3
Сульфидтер..................................................................
.......................11
1.3.4
Диосульфидтер...............................................................
....................11
1.3.5
Тиацикландар................................................................
.....................12
1.3.6
Тиофендер...................................................................
........................12
1.4 Мұнай қалдықтарын ... ... ... ... Тәжірибелік
бөлім.......................................................................
.......17
Қорытынды...................................................................
................................21
Пайдаланылған әдебиеттер көзі
................................................................22
Кіріспе
Тақырыптың өзектілігі: Мұнай құрамындағы күкірт жай және ... ... және ... ... әдістері мұнай – химия
саласындағы кеңінен ... ... ... ... көп ... ... ... және асфальтты – шайырлы зат құрамында меркаптандар
R – SH, ... R – S – R, ... R – S – S –R және ... тиофан
мен тиациклогексан туындылары ретінде болады.
Курстық жұмыстың мақсаты: мұнай ... ... ... ... ... ... мақсатқа жету үшін келесі міндеттер қойылды:
1 Мұнайдың құрамында кездесетін жалпы күкірттің ... ... ... ... және мұнай өнімдерін өңдеу процесі кезінде күкірттің
тигізетін зияны мен пайдасы;
3 Күкіртсіздендіру әдісін ... ... ... ... ... жобалау;
5 Күкірт және күкірт қосылыстарының шаруашылықта қолданылуы.
Тірек сөздер: катализаторлар, күкіртті қосылыстар, ... ... ... гидрокрекингтеу, гидротазалау,
демеркаптандау, сульфидтер, тиацикландар, тиофендер, тиолдар, фракция, шикі
мұнай.
Қысқартылған сөздер:
МСМ – мұнайдағы ... ...... құрылғы;
СГ – сұйық газ;
АТК – ауаны тазалау және ...... ... модулі;
РДДМ – реагенттерді дозалау, дайындаудың модулі;
МДМ – мұнайдағы демеркаптанудың модулі;
МДҚ – мұнайдың демеркаптанудың құрылғысы;
ШД – ... ... ... 2 ... 23 ... 1 ... 2 ... 13
пайдаланылған әдебиеттер көзінен тұрады.
1 Әдеби шолу
1.1 Мұнайдың химиялық құрамы
Мұнай – ... ... ... ... ... шикізат. Мұнай
ашық сары, жасыл және қоңыр, кейде қара түсті болып келетін, өзіне тән ... ... ... ... шығаратын сұйықтық. Оның түсі құрамындағы
элементтерге байланысты. Мұнай және ... ... ... ... хлороформ, төртхлорлы көмірсутек) жақсы ериді, ал суда еруі
керісінше ... ... ... Мысалы, 1м³ суда 270 г керосин ... ... ... ... ... ... ... еріткіш болып табылады: йод,
күкірт, каучук, шайырлар және өсімдік, жануарлар майы. Мұнай және мұнай
өнімдері ... ... ... жақсы изоляторлар болыптабылады. Мұнай және
мұнай өнімдерінің физикалық қасиеттеріне ... ... ... ... керілуі, сығылуы, жылу сыйымдылығы, қайнау, қату, булану
температурасы және т.б. қасиеттері ... – бұл ... ... 16 – дан 2000 – ға ... және ... ... ... және гетероатомды қосылыстардың ... ... ... ... ... ... деталдап идентификациялау
мүмкін емес, сондықтан мұнайдың химиялық құрамын көмірсутектердің негізгі
тобының және басқа қосылыстардың құрамымен ... ... ... ... үш тобы ... – көмірсутектер, гетероатомды қосылыстар
және шайырлар, асфальтендер. Соңғысы ... ... ... ... ... бірақта ол мұнайда коллоидтар ... ... ... ... болғандықтан оқу үшін ерекшеленіп
тұрады ... ... ... 600 – 700 ... Табиғи мұнайдың
көмірсутектері үш топпен көрсетіледі – ... ... ... ... ... ... ... (алкендер) болмайды,
олар тек мұнай өңдеу процессінде түзіледі. Екінші топқа ... ... және ... бар ... ... ... ... ондағы
көмірсутектердің түрлі тобына гетероатомды қосылыстарға, шайырға ... ... ... осы қатынасқа мұнай өңдеудің
технологиялық бағыты, өңдегенде ... ... ... және ... ... мұнай және оның фракциялары кейбір ... ... ... алу көзі ... ... оны жеке өнім ретінде
қолданады ... ... ... ... ретінде пайдаланады.
Барлық мұнайдың құрамында көп немесе аз мөлшерде ... ... ... ... 1 – 2 % ... ... мүмкін . Порафинді мұнайда
алканның құрамы 60 % және одан көп, ал ... ... ... құрамы 1
– 2% дейін төмендейді. Егер ... ... ... онда ... ... ... заңдылықтар болады:
алкандардың құрамы фракцияның ... ... ... ... – нафтинді мұнайларда алкандар төмен қайнайтын
фракциялар құрамында болады (300º С дейін). ... ... ... ... ... ... да белгілі болуы мүмкін. ... тура ... (н – ... және ... ... (і –
алкандар) алкандар болып бөлінеді. Көптеген мұнайларда і – ... ... ... ... ... ... ... бір немесе
екі метил тобы болады. Бұлар изопреноидты ... ... ... ... ... 3 – 4% ... ... Кейбір
мұнайларда н – алкандар немесе изопренандар болмайды және өте аз ... – 10%) ... ... ... ... Мұнайлардың құрамы бірдей
емес. Бірақ олардың бәрінде де көмірсутектің үш түрі — ... ... ... циклоалқандар және аромат қосылыстар кездеседі, бұл
көмірсутектердін мөлшері әр ... ... әр ... ... Мысалы,
Маңғыстау мұнайы алқандарға, Баку аймағындағы мұнай циклоалкандарға бай
келеді. Мұнайда көмірсутектерден басқа аз мөлшерде ... ... ... және ... ... кіретін органикалық қосылыстар болады. Ным
(смола) және асфальт заттары түрінде жоғары молекулалық ... да ... ... ... әр ... ... ... Мұнай құрамындағы алкандар
Әр түрлі алкандардың құрамы мен қатынасына ... ... ... ... ... Осы ... ... мұнайлар
төрт топқа бөлінеді: А¹, А², Б2, Б1. Мұнайдың ... ... ... ... ... оған ... ... тиімділігі
25 – 30 мың. теор. табақшаны қолданады (температураны ... ... ... ... 110 – нан 320ºС – ға ... Әр түрдегі
мұнайдың хроматограммасы мейлінше ерекшеленеді және ... ... ... ... А¹ ... мұнайдың
хромотогроммасында н – алкандардың және изопренандардың шыңдары анық
көрінеді.
Б¹ түріндегі мұнайдың ... ... ... ... ... онда толығымен шың болмайды. А2 және Б2 ... ... ... ... ... масс – ... әдісімен сипаттаған кезде 200
– 430оС мұнайдың фракция ... ... ... ... және
арендердің % құрамы). Бұл фракция таңдалған, сондықтан бұл фракция мұнайдың
ең өзгермейтін бөлігі болғандықтан түрлі мұнайларда ... ... ... ... ... ... тақ ... болатын көтеген алкандар бар, бұл
осы көмірсутектердің жануарлардың май ... ... ... (жануар майы көміртек атомдарының саны нақты болатын
май қышқылының туындысы):
С15Н31СООН → С15Н32 + ... → С17Н36 + ... ... ... көп ... олардың құрылымына
тәуелді, сондықтан симметриялық құрылымды емес изоалкандар сәйкес келетін н
... ... ... ... төмен болады. Симметриялық
құрылымдағы изоалкандардың кейде балқу температурасы жоғары болады. Кейбір
алкандардың балқу ... ...... С26 + 57
5 – ... С26 + 21
9 – ... С26 + ...... С26 0
н – ... - ... тетраметилбутан + 106,6
Тура ... ... ... ... ... ... ... көміртектің барлық атомдары бір жазықтықта жатады.
Балқыған күйде молекуланың кейбір үлесі кеңістікте ... 5 – ке ... ... ... ... ... жартысы энергетикалық тиімді
болып келетін ... ... ... бұл ... ... ... ... Алкандардың химиялық қасиеті
Қаныққан болған алкандар тек орынбасу реакцияларына қабілетті. ... бұл ... ... ... ... ... және азот қышқылы жатады. Бұл ... ... ... ... ... (хлорлау, Конавалов бойынша
нитрлеу, сульфахлорлау, сульфатотығу):
С6H14 + HNO3 → C6H13NO2 + ...... + SO2 + Cl2 → ... + HCl
C6H14 + SO2 + ½ O2 → ... және оның ... ... ... өте ... қатысында (HOSO2F, HBF4, HSbF6 және т.б, аса күшті қышқылдар
деп аталады) ионды ... ... ... ... ... ... ... сумен қатты комплекс түзеді. Бұл комплекстер.
енгізу қосылыстарына немесе ... ... ... ... ... ... төмен температурада (~ 0ºС) түзіледі. Кейде
олар газ өткізгіштерде ... ... ... мүмкін. Газ молекуласының
қатысында су тор түзіп кристалданады, оған ... ... ... ... сумен қосылып клатраттар түзуі ... ... ... ... ... 0,4 МПа ... және ... теңіз суында сумен кристалды қосылыс С3H5 ·17 H2O ... ... ... ... ... ... ... енгізу қосылысын H2N – CO – NH2 ... Бұл ... ... () ... байланыстың көмегімен бір –
бірімен байланысады және алкан молекуласында ... () ... ... ... ... ... түзіледі).
Сурет 1. Комплекстің ораматәрізді гексагональды бөгеттері
Бұл ораманың қадамы 3,7, ал ... ... ... ... құрылымдағы алкан молекуласының көлденең ағысының диаметрі 3,8 –
4,2. Сондықтан ... ... ... ... ерекшеленіп каналға орналасады. Осылай мочивинамен
комплекстүзудің арқасында ... ... ... ... алуға болады. Бірақта молекулалары 10 көміртек атомдарының ... ... ... ... ... тұрақты комплекс
түзеді. Тиомочевина H2N – C(S) – NH2 ... ... ... ... қосылысында тиомочевинаның молекулаларымен түзілген
гексагональды арнаның диаметрі 7 – ге тең, бұл ... ... ... да оңай ... ... Мочевинаның және
тиомочевинаның енгізу қосылыстарының ... ... – дер – ... ... ... ұстап қалынады және де әлсіз сутекті
байланыстар ... ... ( және ... ... ... ... ... күкіртті қосылыстары
Мұнайдың құрамында күкірт байланысқан күйде 0,02 – ден 6% – ... ... ... ол мұнайдың көмірсутектерінің құрамына 0,5 – тен
60% – ке ... ... ... ... ... бар ГАС – ... Мұнайдың қайнау интервалы бойынша күкірт тепе – тең ... – 1): ... ... 80 – 100оС оның ... ... 150 – 220оС оның ... көбіне минималды және әрі қарай
қайнау аяқталарда біртіндеп ... ... ... ... ... ... ГАС – тың (300 – дей шамасында)
жеті қосылыс тобын бөлуге болады, олар ... және ... ... жай зат ... ... ... және ... заттарда кездеседі. Күкірт мұнайда жай зат
ретінде еріген күйде болады. Мұнайды қыздырғанда (айдау ... ... ... әрекеттеседі (ароматтылармен жеңіл):
2RH + 2S → R – S – R + H2S
1.3.1 Күкіртсутек
Күкіртсутек қарапайым ... оны ... ГАС – қа ... ол ... ... ... ... маңызды қосылыс болып
табылады. Табиғи мұнайларда күкіртсутек аз мөлшерде [0,01 – 0,03% (мас.)]
еріген ... ... Оның ... ... ... ... ... ілеспе
газбен кетеді. Деструкцияның термокаталитикалық реакциясының ... ... ... немесе күкіртті ГАС – тың басқа топтарын
конверсиялағанда көп мөлшерде ... ... оны ... ... ... өндірісіне жібереді. Күкірт және күкіртсутек ... ... және де ... өте улы. ... ... ... ... қосылыстардың құрамына және ... ... ... ... кіреді. Мұнайдан меркаптандар R – SH,
сульфидтер R – S – R, дисульфидтер R – S – S – R, ... ... ... ... ... Қазіргі кезде мұнайдан табылған
күкіртті қосылыстардың 200 ден аса түрі ... ... аз ... ... ... кен ... кездеседі:
Өзексуат, Сурахан, Доссор, Борислав, Өзен, Қотыр-Тепе және ... көп ... ... ... ... ... ... Эбано-
Пануко, Роузл Пойнт кен ... ... кен ... ... ... күкірт болады (1- кесте).
Кесте 1
Әртүрлі кен орындарындағы мұнай құрамындағы күкірт мөлшері
|Күкірті аз |Күкірт ... ... ... көп ... ... |мөлшері, |мұнай ... ... ... |
| |% | |% | |% ... ... ... |0,61 ... |2,15 |
|(Әзербайжан| ... | ... | |
|) | | | | | ... |0,10 ... |0,67 |Покровск |2,2 ... ... | ... | ... ... ... |0,8 ... |2,9 ... ... | ... | |
|) | | | | | ... |0,24 |Самотлорск |0.96 |Могутов |3,0 ... | ... | ... | ... |0,25 ... ... ... |3,2 |
|(Маңгыстау)| | | ... | ... |0,30 ... |1,61 ... |5-6 ... |(Татарстан) | ... | ... |0,32 ... |1,62 ... |5,4 |
|(Беларусия)| ... | ... | ... ... ... |1,77 |Роузл -Пойнт ... ... | ... Сібір)| |(АҚШ) | ... ... ... ... 1 – ден 9 – ға ... көміртек атомы
бар тиолдар мұнайдың бензинді фракциясынан ... ... ... Айта ... ... ... ... меркаптанды күкірттер
жалпы күкірт құрамының 0,1 – 15% ... ... ... ... басқа күкіртті ... ... ... ... ... олардың құрамы тез
төмендейді. Фракцияда меркаптандардың ... 200оС ... ... ... ... ... – тенгиздік ... ... ... ... 0,1%). ... ... коррозионды белсенділік
тән, осыған байланысты мұндай массалық отындарда авиациялық керосиндерде
және ... ... ... ... құрамы шектеулі болады (0,001 –
0,005 және 0,01% көп емес) және де оларды 1·10-7% ... ... ... және жағымсыз иіс бөліп тұрады. Олардың бұл қасиеті ... ... онда олар ... ... ... табуға арналған
одоранттар ... ... ... ... ... өте улы, ... жасаурауына, бас
айналуға алып келеді. ... ... ... меркаптандар спирттерді
еске түсіреді, бірақ сутек атомы SH ... өте ... ... және ... оксидтерімен жеңіл әрекеттеседі, соның ішінде
сынап оксидімен:
2R – SH + HgO → (RS)2Hg + H2O ... ...... ( ... coptans – ... ... деген осыдан
шыққан. Және де тиолдарды мұнай фракцияларынан ... ... әсер етіп ... ал ... ... ... ... да қолдану мүмкін (күміс нитраты, натрий плюмбиті).
R – S –H +NaOH → R – S – Na ... ... ... катализатор қатысында (Cu2Cl2)
ауамен тотықтырғанда дисульфиттерге айналады.
R – S – (H + ½O2 + H –)S – R → R – S – S – R + ... азот ... ... ... ... – SH → R – SO2 – ... термиялық ыдыратқанда C – S байланыс бұзылады. Жоғары
қысымда және ... ... ... ... әсер ... ... тің ... болады (гидротазалау):
1.3.3 Сульфидтер
Сульфидтер (тиоэфирлер) мұнайдың бензинді және орташа ... ... онда ... ... қосындысының 50 – 80%
құрайды. Мұнайдың сульфидтері ... және ... ... күкірт
атомы бар алициклды болып бөлінеді. Соңғысы мұнайдың орташа фракцияларында
болады. Диалкилсульфидтер – ... ... ... ... ... ... жою үшін ... түрлі электрон акцепторларымен
комплекс түзу қабілеттілігін қолданады: BF3, ... ... TiCl2, SnCl2, ... ... ... сулы ... ыдыратып, сульфидтерді
бөліп алуға болады:
CH3 – CH2 – S – CH2 – CH3
2CH2 – CH2
4. Диосульфидтер
Диосульфидтер R – S – S – R′ ... ... ... 300оС ... ... Оған ... ... 7 – 15% келеді. Бөліну кезінде
диосульфидтерді сутекпен тотықсыздандыру (Zn + ... ... ... алып ... ... ... ... құрамында күкірт атомымен бес немесе алтымүшелі
циклы бар қосылыстар, бесмүшелі тиацикландар (тиофандар) алтымүшелілерден
(тиациклогександар) ... ... ... ... алкильді
орынбасушылар және конденсирленген ... және ... ... ... – бұл ... күкіртті қосылыстар, тиофеннің туындысы:
Тиофандар жағдайындағы сияқты ... ... ... ... ... және ... ... және ароматты
сақиналар болады.
Мұнайдан 20 дан аса гетероциклды күкіртті қосылыстар табылған – ... ... ... және де аз ... ... және
тиациклогексанның алкилтуындылары жатады. Мұнайдың керосинді және майлы
фракцияларында полициклды ... ... ... ... ... дибенз – тиофеннің туындылары және ... – 5 ... және ... ... бар ... гетероциклды күкіртті
қосылыстар. Мұнайдың өнімдерінде және кейбір мұнай өңдеу процестерінің
шикізаттарында күкірттің болуы ... ... ... Белсенді күкіртті
қосылыстар (S, H2S, HSR) металдардың коррозиясын тудырады. Отындарда
болатын ... ... ... ... ... ... ... ол
қозғалтқыштардың коррозиясын тудырады. Платформингке ... ... өте аз ... ... ... улануына әкеледі. Мұнай
өнімдерінен күкіртті жою гидротазалау көмегімен жүргізіледі, онда мұнай
өнімі 300 – 450оС және 1,7 – 7 МПа ... ... ... ... ... және ... валенттіліктегі металл оксидтерінен тұрады.
Осылайша күкіртті қосылыстарға кіретін күкірт күкіртсутекке айналады, ол
газдармен жойылады:
Гидродисульфирлеу ... ... ... ... ... орналастыруға болады: дисульфидтер > тиолдар > ... ... > ... ... ... гидрокүкіртсіздендіру және гидрокрекингтеу
Күкірті аз қазан ... ... ... ... ... ... бірі, жоғары күкіртті мұнай ... ... ... ... ... ... әсіресе халық тығыз орналасқан
мемлекеттерде, болып саналады. Бұл бағыттағы ... ... ... ... ... өзін ... ... ол күтпеген екі құбылысқа, ... және ...... ... ... алып ... ... құбылыстарына байланысты болады [4].
Әртүрлі мөлшерде мұнайларда кездесетін катализаторды уландырушы
(ванадий және никель) және ...... ... мұнайды айдаудан
қалған қалдыктарда жиналады. ... ...... заттардың, өндіріс қондырғыларының жұмыс істеу уакытының
және пайдаланган катализатор әсерін зерттеудің нәтижесінде, ... және ... ... ... ... қайта жабдықтау кажетігін туғызды. Егер бастапқы қалдықтағы
металдар коспа мөлшері 25 млн-1 аз ... ... ... ... ... ......
экономикалық көрсеткіштермен жоғары гидрокүкіртсіздендіру активтігімен
және аз металл сыйымдылығымен жүргізуге болады. Металдар ... 25 – ... ... екі ... ... ... пайдалану өте тиімді,
тағы да бірінші жоғары металл сыйымдылығын және гидрокүкіртсіздендірушілігі
жоғары емес ... ... ... ... катализатор
гидрокүкіртсіздендіру реакциясында жоғары ... ... ... ... процесті технологиялык жарақтаудағы ... ауыр ... ... ... ... ... ... крекингтің шикізатың дайындауға және төмен ... ... ... ... ... мен асфальтендердің мөлшері жоғары
мұнай қалдықтарын өңдеудің қалдықсыз экологиялық өңдеудің ... ... ... бұған каталитикалық крекингпен салыстырғанда техника –
экономикалық көрсеткішті күрт ... ... бір ... сутегін
өңдірудің өзіндік кұнын төмендету, 3 – 4 есе с.қ. 600°С ... ... ... капиталдық және пайдалану шығынын кеміту. Алдағы
тұрған мақсаттың күрделілігі және шикізаттың әртүрлілігі ... ... ... ... көптігін анықтады.
Соңғы кездерде катализаторды жетілдірудің арқасында, ... ... 3 ... жүргізу нәтижесінде 15 МПа қысымда катализатордың тұрақты
қабатында кез – ... ... ... ... ... ... пайда
болды [4].
Өндірісте мұнай ... ... ... үш ... көп қолдану тапты: катализатордың тұрақты
қабатында оқтын-оқтын регенерациялап, ... ... ... ... деп ... қабатында және қайнаушы үш ... ауык – ауық ... ... ... 15 МПа қысымда. Барлық
жағдайларда процесс 2 немесе 3 рнакторларда, әрі бірінші реакторда ... ... ... ... гидродеметалдау және гидродеасфальттауды
жүргізеді, екіншіде – ... ал ... ... ... ... іске ... ... Күкіртті қосылыстарды демеркаптандау
Мұнайдағы күкіртті қосылыстарды немесе ... ... ... және ... ... әдісіде қолданылады. Демеркаптану әдісінің күкіртті анықтау
құрылғысы төменде көрсетілген. Мұнайды тазалау үшін және өмірге ... ... ... адам ... және ... ... құрылғы [6].
Демеркаптандау құрылғысының құрамына келесідей бөлектер кіреді:
... ... ... ШД, оған ... мұнай
сепаратының модулі МСМ; мұнайды демеркаптандау модулі МДМ, қоспалар ... ... (V-1); ... (R-2) ... – тұндырғыш (V-3) өңделген
ауаның сепараторы; реагенттерді дозалау және ... ... – РДДМ ... Шикізатты дайындау құрылғысының технологиялық резервуары: ауаны
тазалау және компремирлеу АТК; факельді құрылғы ФҚ газбен ауаны сығу ... ... ... КТК және ... ... ... (R-1), сепаратор (V-2), дождик пеші; ертіндіні циркуляциялау
модулі ЕЦН, ертінді үшін КТК және циркулясия нгасосы КТК (Р-1).
Сурет 1. ... ... ... 2. ... ... ... схемасы
2 Тәжірибелік бөлім
2.1 Зертханалық жұмыс әдістемесі
Күкіртті қосылыстар мұнай және мұнай ... ... ... ... ... ... ... бөлінуінің
ыдыраушылыққа өз қабілеттілігі төмен, ... ... ... ... ... ... табылады. Дәрежесі ... ... ... ... ... ( ... иісті газ ),
меркаптандар (тиоспирттер,RSH) ... ... ... ... сұйықтық.
Күкіртсутек және меркаптандар ауыр ... ... ... ... ... ... Бұл ... тіпті төмен температурада
аспапқа зияндылығын тигізеді.
Белсенді емес ... ...... ... және ... ... ... қыздырғанда
( 300°С-тан жоғары), меркаптандар мен күкіртсутекті – жанғыш зат
ретінде қолданғанда болады.
Ангидридпен ... ... ... ... ... ... ылғалдау барысында күшті күкіртті қышқыл түзу арқылы коррозияға
ұшыратады.
2.1.1 Белсенді күкіртті қосылыстардың сапалы ... ... ... ... ... мен күкіртсутегінің сапалық реакциясы
болып ... ... ... ... ... ... және ұнтақ
тәріздімен күкіртпен араласады. Реакциядан түскен ... ... ... ... ... ... коррозиялық қасиетіне.
Егер бензин күкіртті сутегінен құралса, реакция нәтижесінде
Na2PbO2 +H2S→PbS↓+2NaOH
Қорғасын сульфиді қара кристалдық тұнба ... ... ... сынау
өте сезімтал, күкіртсутектің 0,0006%, меркаптандардың қатысуына әсерін
тигізеді, бастапқыда меркаптан қатысында ... ... ... соң ... ... ... дисульфидке және қорғасын сульфидіне
айналады.
(RS)2Pb + S→ R-S-S-R + PbS↓
Натрий плюмбит ерітіндісі келесі ... ... ... ... 1 л ... 125 г ... ... өлшейді, 50-60°С-қа
дейін қыздырғаннан кейін, толық ерігенше араластырады. 1,5 л улы ... ... шыны ... ... ... 500 мл дистилденген су
құйылады. Улы натр алынған ерітіндіге 60 г қорғасын оксидін қосқаннан кейін
1 ... ... ...... ... ... Реакция келесі
теңдеумен жүреді:
РbО + 2NaOH→ Na2PbO2 + Н2О
Тұндырғаннан ... ... ... ... ... ... жабылады. Қолданар алдында плюмбит ерітіндісін фильтрлеп алады.
Анықтаманың жүруі. Өлшеуіш цилиндрға жонып тығыздалған тығынмен немесе
үлкен шыны ... ... 25 мл ... 5 мл ... ... және зерттелетін бензин құяды. 15-20 с ... ... ... және ... ... оған 15 – 26 мг ... салады,
күкірттің жіңішке қабаты натрий плюмбитасының бензин бөлімі шекарасын және
натрий плюмбит ... ... 15 – 20 с ... ... ... ал ... соң 1 – 5 мин тұндырады. Осыдан ... ... ... ... ... ... екі ... бөлімі орнында,
реакцияға қатыспаған күкіртті түс бояуымен салыстырады.
Сынауға шыдаған өнім есептеледі, егер оның түсі және ... ... ... сары түсі ... сәл ... ... ... жабылып тұрады. Бұл жағдайда докторлық ... ... ... ... ... ... егер ... түсі немесе күкіртті
түсті өзгереді және қызғылт ... ... қара ... Мыс ... сынау
Мыс пластинкаға сынау (МЕСТ 6321-52), ... ... ... ... қатысуымен жүретін бұл сынау өте ... ... мм ... сыналатын өнім 150 мм ұзындықпен 60 мм ... ... ... 40 мм ... таза ... пластинканы салады, ... ені және 2 мм ... ... ... тегістейтін
№180 және 96 % спиртпен, ал сосын күкіртті эфирмен сонан соң және ... ... Шыны ... тығыз айдап әкелінген қабықты тығынмен
жабады және штативқа салады, су ... ... ... ( ... ± 2° С ). 3 ... өтуі ... ... шыны түтіктен суырып
алады және қоспамен жылыған ацетонмен немесе спирт бензолды қоспаны фарфор
шыныаяқта жуып тазартады. Егер ... ... ...... ... – болат дақтармен жамылса, бензин байқауға шыдамайтын ... ... ... ... ... ... түс ... қосылыстарды құрамайды.
Әрбір үлгіні кемінде екі рет сынайды. ... ... ... және эфир ... таза ... ... бензол
тиофеннен құралмау керек, мыс пластинкада байқауда эфир және ... ... ... ... ... ... 10 мл ... шыны түтікке құйып алады және
2% – тік натрий ... ... ... ... ... сорғышта тұндырғанннан кейін басқа шыны түтікке құяды, қышқылды
тұзбен қышқылдандырады және 700 С-та ... ... ... 10% – тік ерітіндімен сірке қышқылының қорғасын қағазымен,
апарылған шыны түтік жағына, ... ... ... ... ашық түстен –
қараңғы – қызыл қоңырға дейін.
Сонымен ... ... ... ... ... ылғалды қағазды
пайдалану үшін, 5 – 10% – тік хлорлы темірді ... ... Газ ... көк бояу ... ... қатысуын көрсетеді.
Күкіртті сутегі керосиннен 20 мин ішінде энергиялық сору арқылы ... ... және хлор ... 10 %-тік ... ... ... ... бөлінуінен кейін ащы суды құяды, ... ... жуып ... және бүрмелі сүзгі арқылы сүзеді, қыздырылған
кальций хлоридімен ұстайды. ... бос ... және ... анықтамалық сынау алынады.
4. Бос күкірт анықтамасы
Керосиннің бес дүркін көлемі таза ... ... ... мөлшеріне
құйылады. Екі минут ішінде шыны түтікке құйылады. Сынап сульфиды қара
дақтарының ... ... ... ... бос күкірттің пайда
болғандығын дәлелдейді.
2. Тиофенге және оның гомологтеріне сандық анықтама
Тиофенді сипаттайтын реакциямен және оның ... ... мен ... әрекетін тигізеді. Тиофеннің қатысуында көк – көкшіл бояу,
метилтиофеннің көк – ... ... ... қызыл – күлгін түсті
бояу көрінеді.
Анықтаманың жүруі: Құрғақ шыны ... 2 мл ... 2 мл ... ... ... ... 0,5 г ... 1000 г концентрлі
күкірт қышқылынан дайындайды) араластырады. Әлсіз ... және ... ... ... ... мен оның ... қатысында
белгілі түс шыққанша қатыстырады. Басқаша реакцияны өткізуге болады.
Алдын ала ... ... ... ... ... ... ... кристалы орналасады, 5 мл концентрлі күкірт қышқылын құяды.
Қышқылға сыналатын өнімнің қабатын ... ... ... ... ... аз ... ... Сақинасы көк түсіне боялған изатин кристалдары
қасында тиофен көрінеді ... ... ... ... ... ... ... үшін
бензиннің колориметрлік әдісінде кеңінен қолданылады.
2. Тәжірибелік бөлімге қорытынды
Тәжірибелік жұмыс ... ... ... ... ... ... жануынан күкіртті ангидрид алынды,
металды ылғалдау барысында күшті күкіртті қышқыл түзу арқылы ... ... ... мен ... ... ... ... докторлық сынау өте сезімтал, күкіртсутектің ... ... ... ... бастапқыда меркаптан қатысында
қорғасын меркаптиді ... ... өнім ... егер оның түсі және ... түс
қабыршағы өзгермесе, сары түсі ... сәл ... ... ... ... ... белгілі болды. Бұл жағдайда докторлық сынау
нормаланды. Дұрыс докторлық сынау болып есептелді, егер ... ... ... ... ... және ... сары, қоңыр, қара болады.
Сынау кезінде әрбір үлгі кемінде екі рет сыналды.
Бензолды анықтауда қолданылған реагенттер бензол және эфир ... ... ... ... яғни ... ... құралмау керек, мыс
пластинкада сынауда эфир және спирт шыдау қажет. Фильтраттан бос ... ... ... ... ... ... ... қара дақтарының көрінуі жылтыраған сынаптың ... ... ... ... ... болғандығын дәлелдеді.
Тиофенге және оның гомологтеріне сандық анықтаманы басқаша реакциямен
өткізуге болады.
Қорытынды
Мұнайдағы күкіртті қосылыстарды ... ... ... ... ... ... күкірттің және күкірт қосылыстарының
мөлшеріне таралулары бойынша ... ... ... өндеу және мұнай
өнімдері процестерінде күкірттің тигізетін зияны мен пайдасы ... ... ... алатын орыны және қолданылуы қарастырылды.
Шикізатты күкіртсіздендіру, ... ... ... ... ... Мұнай қалдықтарын гидрокүкіртсіздендіру, гидрокрекингтеу және
демеркаптандау әдістері кеңінен жіктелді.
Тәжірибелік бөлімде зертханалық жұмыс әдістемесі ... ... ... ... ... ... меркаптандарды және
күкіртсутектерге сапалық реакция докторлық сынау арқылы ... ... ... ... ... ... ... сутегі және элементаралық
күкірттің қатысуымен жүретін бұл сынау өте ... ... ... ... ... ... сәйкес фильтраттан бос күкірт
және меркаптандарға арналған анықтамалық сынау алынды. Бос ... ... ... және оның ... ... ... ... тізімі
1 Батуева И. Ю., ГайлеА. А., Поконова Ю. В. Және т.б. Химия нефти. Л.:
«Химия», 1984. – 360 ... ... Т.О. , ... мен ... отын өндіру арнайы технологиясы. –
Астана.: «Фолиант», 2005.-360 бет.
3 Технология переработки нефти. 1 бөлім: Первичная перепаботка нефти./
Под ред. О. Ф. ... және В. М. ... М.: ... ... – 400 ... ... И. Н., Лосев А. П. особенности анализа ассоциативных
углеводородных сред/Химия и технологои ... и ... 2007, №2, 38 – ... ... С. А. Технология глубокой переработки нефти и газа. Уфа: Изд.
«Гилем», 2002. – 672 ... ... А. Б. Еще раз о ... ... и Газ. 2010 №1, ... 99 ... ... ли Вы... 2009 – год 110 – летия ... ... ... вехи ... ... отрасли)/Нефть и Газ.
2009, №3 147 – 154 бет.
8 Рябов В. Д. Химия нефти и газа. М.: ... ТУМА ... 2004. – ... ... А. К. Технология первичной переработки нефти и природного газа.
Изд. 2. М.: «Химия», 2001. – 568 бет.
10 ... В. В., ... В. Н., ... Л. В. ...... ... ... М.:2001
11 Надиров К. С. Физико – химические методы исследования нефти, газа и
угля. «Шымкент»:2003.
12 Богомолов А. И., ... А. А., ... В. В., ... А. Е., ... Г., ... В. А., ... Д. А., ... М. Г., Сыроежко А. М.
Химия нефти и газа. СПб.: «Химия»,1995. – 448 ... ... Б.С. ...... ... и ... ... страны /
Нефть и Газ. 2009, №5

Пән: Мұнай, Газ
Жұмыс түрі: Курстық жұмыс
Көлемі: 19 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 3 800 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Мұнай шикізаты17 бет
Парафинді көмірсутегілер (алкандар)40 бет
Мұнай14 бет
Мұнай туралы12 бет
Мұнай құрамының қалыптасуының биогеохимиялық факторлары3 бет
Мұнай өңдеу кезіндегі химиялық процестерді талдау30 бет
Мұнайды өңдеу15 бет
Алтын5 бет
Алтын. Алынуы, физикалық,химиялық қасиеттері6 бет
Ванадий13 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь