Мұнайды өңдеудің біріншілік және екіншілік процестерінің химиялық негіздері

Мазмұны
Кіріспе ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 3

1. Мұнайды өңдеу ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .4
1.1 Біріншілік өңдеу ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .4
1.2 Екіншілік өңдеу ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..4
2. Каталитикалық крекинг ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..5
2.1 Процестің мәні мен маңызы ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..5
2.2 Каталитикалық крекинг шикізаты ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..6
2.3 Каталитикалық крекинг шикізатын байыту ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..7
2.4 Крекинг катализаторы ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 8
3. Термиялық крекинг ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...9
3.1 Термиялық крекинг процесінің сипаттамасы мен түрлері ... ... ... ... ... ... ... ..10
3.2 Әртүрлі қатар көмірсутектерінің крекингі ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 11
3.3 Крекинг кезіндегі кокстүзілу мен газтүзілу ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .14
3.4 Жеңіл крекинг (висбрекинг) ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 14

Қорытынды ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...16

Әдебиеттер тізімі ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 17
Кіріспе

Мұнай өңдеу өндірісі әр елдің отын-энергетикалық кешенінің экономикалық және маңызды құрауыштарының бірі болып табылады. Табиғи газ ең арзан энергетикалық және тұрмыстық отын болып табылады. Мұнайды айдау арқылы автомобиль бензиндерін, керосин, реактивті және дизельді отын алады. Жоғары қайнайтын мұнай фракцияларынан арнайы және майлағыш майларды алады. Мұнайды өңдеу арқылы парафин, резина өндірісі үшін сажа, мұнайлы кокс және жол құрылысы үшін әртүрлә маркалы битумдар және тауарлық өнім алады. Мұнай және көмірсутекті газдар- көптеген химиялық өнімдер алу үшін әмбебап шикізат болып табылады. Осыдан мұнай өндерінсіз, яғни свет, жылу, байланыс, радио, телевидения, есептегіш және космостық техника, әр түрлі химиялық материалдары және трапспарттың әр түрісіз қазіргі адамзат өмірін елестету мүмкін емес.
Қолданылған әдебиетер тізімі
1. Леффлер У.Л. Переработка нефти: - М.: Олимп- Бизнес, 2005.-224с.
2. Независимая электронная энциклопедия [электронный есурс] www. wikipedia. ru
3. Смидович Е.В. Технология переработки нефти и газа: - М.: Химия, 1980.
4. Технология, экономика и автоматизация процессов переработки нефти и газа/ под ред. С.А.Ахметова.- М.: Химия, 2005.-736с.
5. www.gazonline.ru
6. Ластовкина Г. А, Радченко Е. Д, Рудин М. Г. Справочник нефтепереработчика. - Л.: Химия, 1986. – 648 с.
7. Сериков Т.П.,Оразбаев Б.Б. Технологические схемы переработки нефти и газа в Казахстане. Атырау: 1993. – 116 с.
8. Черножуков Н.И. Технология переработки нефти и газа. - М.: Химия, 1978. – 424 с.
9. Мановян А.К. Технология первичной переработки нефти и природного газа. - М.: Химия, 2001. – 568 с.
10. Ахметов С.А. Технология глубокой переработки нефти и газа. -Уфа: Гилем, 2002. – 672 с.
11. Омаралиев Т.О. Специальная технология производства топлив из нефти и газа. - Астана: Фолиант, 2004. – 296 с.
12. http://химик.ru/
13. Рудин М.Г., Драбкин А.Е. Краткий справочник нефтепереработчика. - Л.: Химия, 1980. – 328 с.
        
        Мазмұны
Кіріспе………………….................……...........................................
..…………….…3
1. Мұнайды
өңдеу……….................…………........................................……….…..
4
1.1 Біріншілік
өңдеу….................………….................................................
...……...4
1.2 Екіншілік
өңдеу……….................…….................................................
...….…...4
2. Каталитикалық
крекинг……….................…........................................……….…5
2.1 Процестің мәні мен
маңызы……....................................................................
.…5
2.2 Каталитикалық крекинг
шикізаты....................................................................
..6
2.3 Каталитикалық крекинг шикізатын
байыту......................................................7
2.4 Крекинг
катализаторы…………............................................................
......…...8
3. Термиялық
крекинг…………………….......................................................…..…9
3.1 Термиялық крекинг процесінің ... ... ... ... көмірсутектерінің
крекингі........................................................11
3.3 Крекинг кезіндегі кокстүзілу мен
газтүзілу.....................................................14
3.4 Жеңіл крекинг
(висбрекинг)…...............................................................
....……14
Қорытынды………………………….........................................................
…………16
Әдебиеттер
тізімі……………………........................................................………...
17
Кіріспе
Мұнай өңдеу өндірісі әр елдің отын-энергетикалық ... және ... ... бірі ... табылады. Табиғи газ ең
арзан энергетикалық және тұрмыстық отын ... ... ... айдау
арқылы автомобиль бензиндерін, керосин, реактивті және дизельді отын ... ... ... фракцияларынан арнайы және майлағыш майларды алады.
Мұнайды өңдеу арқылы парафин, ... ... үшін ... ... кокс және
жол құрылысы үшін әртүрлә маркалы битумдар және ... өнім ... ... көмірсутекті газдар- көптеген химиялық өнімдер алу үшін әмбебап
шикізат болып табылады. Осыдан мұнай ... яғни ... ... ... телевидения, есептегіш және космостық техника, әр ... ... және ... әр ... ... ... ... елестету
мүмкін емес.
1 Мұнайды өңдеу
1.1 Мұнайды біріншілік өңдеу
Мұнайлар ... ... әр ... ... ... ... күкіртті, ауыр және т.б.
Бірінші алдын ала мұнайды ... оны ... және ... табылады. Тұздар құрылғыларға күшті коррозиялық әсер ететіндігінен
мөлшері 5 мг/л ... ... ... ... мұнай алғаш түскенде
тұздардың мөлшері 100 ден 300 мг/л болады. ... ... ... ... саты тұзсыздандыру ... ... ... ... ... ... ... басқа
ашық фракцияларды бөліп алу. Әрі қарай фракцияларды ... ... ... ... ... ... әдісімен (аралас) тауарлы паркте
өндіреді.Қоспадан ... ... ... ... ... талдау жасайды. Бензин үшін бұл- октан саны, мазут ... мен ... және т.б. Осы ... ... өнімнің
маркасын және барлық талдау нәтижелерін көрсетіп куәлігін жасайды.
Мұнайдың сұйық көмірсутектері әр түрлі ... ... ... ... осы ... негізделеді. Ректификационды калоннада 380 °
дейін мұнайды қызыдырғынада температура өскен сайын әр ... ... ... ... МӨЗ – да айдаған: тура айдалған бензин ( 40-50 °С
ден 140—150 °С ... ... отын ... °С) және ... ... °С). ... айдаудағы қалдық мазут болды. XIX аяғына дейін оны
өндіріс қалдығы ретінде лақтырып отырды. ... ... ... ... ... ... Бензиннің біріншілік айдаудағы шығысы
маңызды емес, сондықтан көп көлемді автомобиль бензинін алу үшін ... ... ... ... ... ... өңдеу термиялық және химиялық каталитикалық бөліп
алу көп ... ... ... алу үшін ... ... өңдеуден
кейін, сонымен қатар әрі қарай келесі ароматты ...... және т.б үшін ... ... ... Бұл цикл ... кең
тарағаны – крекинг (англ. cracking — үзілу).
1891 жылы инженерлер В. Г. Шухов пен С. П. ... ... ... ... ... ... ... жұмыс жасайтын
қондырғысын ұсынды: үзіліссіз ... ... ... ... ... ... ... ауыр мұнай шикізатының мәжбүрлік ... ... ... ... қыздырылған газдар жіберіледі. Крекинг-процестен
шыққан ашық ... ... , ... ... ... ... 40-45 тен 55-
60 % құрайды. Крекинг ... ... ... ... ... ... ... XX ғасырдың 30-жылдарында ашылды. Катализатор
шикізаттан жеңіл дегидрирленетін (сутегіні беретін) молекулаларды сіңіріп
алады. Бұл кезде түзілген ... ... ... активті
ортасымен байланысқа түседі. Көмірсутектердің полимерленуі ... ... кокс ... Босаған сутек гидрокрекинг, изомеризацияда активті
қатысады.Крекинг өнімі жеңіл жоғары сапалы көмір ... ... ашық ... жататын кең бензинді және дизельді фракция
алынады. Нәтижесінде көмірсутекті ... (20 %), ... ... (50 ... ... (20 %), ауыр газойль және кокс алынады.
2 Каталитикалық крекинг
Катализ (бұл терминді алғаш швед химигі ... 1855 ... ) ... ... ... ... ... әдістерінің
бірі болып табылады. Қазіргі кезде әлемдегі ... ... ... 90%-
ы каталитикалық жолмен дайындалады. Катализдің дамуынан ... және ... ... және т.б. ... ... техникалық
дамуы тәуелді.
2.1 Процестің мәні мен маңызы
Каталитикалық крекинг процесі мұнайды ... ... ең кең ... ... МӨЗ ... ... мен технико-экономикалық мөлшерін маңызды
анықтайды.
Каталитикалық крекингтің негізгі мақсаты – жоғары (50 % және ... ... ... және ... ... газдарды максималды жоғары
шығыспен ... ... ... ... (алкилат, метил-трет-
бутилэфирі) жоғарыоктанды компонентті бензин өндірісі үшін шикізат, ... ... ... ... ... нәтижесінде алынған жеңіл газойлді
әдетте дизельді отынның негізгі компоненті, ал ауыр ... ... ... ... ... ... электродты кокс(
мысалы, инелі) немесе техникалық көміртек үшін шикізат болып табылады.
АҚШ та ктклитикалық крекинг ... дами ... 1999ж оның ... ал ... МӨЗ - да 50% дан ... Бұл процестің кейбір дамыған
капиталистік елдерде МӨЗ – да ... ... ... жж ... ... ... хлорид
алюминий шикізатын төмен каталитикалық крекинг (~200°С)ұсынылды. Осы
жұмыстар негізінде бензинді алу ... ... ... ... ... ... ... кейбір кемшіліктері және
катализатордың көмірсутектермен комплексті қосылыс түзілу көп ... ... ... ... ... ... каталитикалық крекингі бірінші
өндірістік құрылғысы АҚШ та 1936ж ... бұл ... ... ... ... ... катализатор қабатынан тұрады. 1942 жылы
табиғи саз күштірек алюмосиликатты түйіршіктелген катализатормен ... ... ... ... процесін реатор мен регенератор
арасынад а үздіксіз қозғалатын шарикті катализаторды ... ... ... микросфералы қайнаптұрған қабатты катализаторлы құрылғылар
кең ... ... жылы ... ... ... ... ... 1971 жылы одан да күштірек бензин шығысын жоғарлататын
каталитикалық крекинг технологиясында жоғарықарқынды тура ағынды реактор-
микросфералы ... ... ... , яғни ... ... ... крекинг шикізаты
Каталитикалық крекинг шикізаты ретінде көп жылдар бойы кең ... ... ... ... ... ... ... жағдайда
термодеструктивті процестің газойльді фракциясы, мазут пен ... ... ... ... ... жартылай өнімдері
қолданылды.
Соңғы кездері әлемдік мұнай ... ... ... ... ... дамыған елдерде қайнау температурасы 540-620°С дейін
терең вакуумды ... ... ... Арнайы жобаланған каталитикалық
құрылғыларда қалдық өнімді каталитикалық крекингке ұшыратады: мазут және
тіпті ... және ... ... гидротазалау,деасфальттау,
деметалдаумен байытылған шикізат қолданады.
Фракциялық құрамы бойынша ... ... ... ... ... ... толығымен болмауы
-350° С дейін қайнайтын шектеулі құрамды (10 %) фракцияның болуы
- қайнаудың шектеулі температурасы 500-620 °С ... ... ... коксогенді компоненттері және металдардың және
гетероорганикалық қосылыстардың болуы
Шикізатты топтың химиялық құрамы крекинг өнімі шығысына және сапасына
маңызды әсер ... ... 15-35%, ... 20-40 ... 15-60 ... ... газойльдың топтық көмірсутектік құрамының крекинг өніміне
әсері (катализатор цеолитқұрамды, температура 538°С)
|Крекинг ... ... | ... | |
| ... ... |ароматты |
|Құрғақ |2,6 |3,2 |3,4 ... |27,5 |34,5 |24,3 ... |73 |70 |54,2 ... |5 |10 |20 ... |2 |5 |10 ... ... |4,8 |5,4 |6,3 ... ... | | | ... | | | ... ... ... ... крекинг үшін бастапқы
өнімдер шығынының жақсысы бензин және ... газ ... ... ... көмірсутектер крекинг кезінде аз ... ... көп ... ауыр ... және кокс ... каталитикалық крекинг қондырғысында типті өнім өндіреді
(вакуумды газойль350-500° С) ... 0.3-0.5 % мас. ... ... қуатқа ие болса онда кокстелгіштігі 2-3 % масс шикізат
қолданылады. Арнайы крекингке арналған қондырғыларда ... ... ... болса шикізаттың кокстелгіштігі 5% мас қолдануға болады.
Алюмосиликатты катализаторлар үшін қайтымды улар ... ... олар ... қышқыл орталықтарда адсорбцияланып оларды бітейді.
Бірдей негіздік қасиетке ие ... ... ... ... азотты қосылыстар әсер етеді.
Цеолит құрамды ... ... ... ... ... ... азотпен аз дәрежеде уланады.
2.3 Каталитикалық крекинг ... ... ... метал мен коксогенді компоненттер ... үшін және ... ... ... ... үшін ... ... крекинг шикізатын байыту процестерінің ... ... ... және металдың шекті мөлшері бар ауыр шикізатты
тазалау.
Гидрогенизационды ... ... ... ... қатаң талап қойылмайды, себебі бұл процестерде кокстүзілу
жылдамдығы ... ... ... екі процесте де метал құрамына бірдей
шектеу ... ... ... ... ... ... ... қышқыл
центрлері сияқты дезактивтендіреді.
Шикізатты алдын-ала гидротазалаумен ... ... ... ... ... ... ... кезінде улы газдарды атмосфераға шығару төмендеді;
· аз ... ... үшін ... ... ... кокс ... ... гидротазаланған шикізатта металдың төмендеуі крекинг ... ... ... ... ... ... ... шикізатқа
капиталды және эксплуатациялы шығыныдардың жоғары болуын жатқызуға болады.
Каталитикалық крекингке шикізатты ... емес ... ... ... ... ... қойылмайды. Олар жоғары
капиталды және эксплуатационды шығындармен сипатталатындықтан ... ... ... ... ... емес ... ... ішінде сольвентті және термоадсорбционды деасфальттау және
деметалдау.
Еріткіш ретінде пропанды, бутанды,пентанды ... ... ... ... деасфальттау майлағыш майлар өндірісіндегі гудронды
пропанды деасфальттау техногиясы негізінде жүргізеді.
Бұл ... ... ... ... сонымен қатар біртіндеп
ауыр мұнай ... ... және ... каталитикалық
өңдеуді жеңідетеді.
АМӨ каталитикалық емес процеспен байыту қалдық өнімді үш ... ... ... ... ... ... ... термоадсорбционды) →
деасфальтизат қоспасын және вакуумды газойльды гидрокүкіртсіздендіру ... ... ... ... ... ... мұнай қалдықтарын ( ауыр мұнайлар,
мазуттар, гудрондар, битумонозды ... ... ... ... реакционды жүйеде контактта ультрақысқа уақытта дайындау.
АКО (адсорбционды-контактты тазалау) процесі 1980-1990жж. еңгізілді ... ... ... ... ... қолданады
Мазутты тазалау нәтижесінде ауыр металдардан 95-98 %, күкірттен 35-45 %,
азоттан 50-60 %, ал кокстелгіштігі 75-80 % мас ... ... ... мен ... төмен шығымымен (5-6 и 6-8 % ... және ... ... ... ... (80 %мас.)
сипатталады.
Кондрасон бойынша шикізат ... кокс ... 125 %. ... және ... ... ... ала гидротазалаудан кейін
каталитикалық крекинг үшін сапалы шикізат ... ... ... ... 125 % от ... ... по
Процесте қолданылатын адсорбент регенерация газдарымен күкірт ... ... ... ... ірі ... ... температуралы (500-800 °С) ... ... ... ... ... және жалғансұйықты
катализаторлар каталитикалық крекинг процестерінде активті, талғағыш,
термотұрақты және механикалық және ... және ... ... ... ... ... қажет.
Өндірістік катализаторлар күрделі көпкомпонентті жүйеден тұрады:
1) матрицы ... 2) ... ... — цеолит; 3) қосымша
активті және активті емес қоспалар.
Крекинг катализаторларының ... ... ... ... соған негізгі активті компонент – неолит және қосымша қоспалар
әлсіз қышқыл алдын ала крекирленген бастапқы ... ... ... ... ... ... беттік және оптималды құрылымды
аморфты синтетикалық алюмосиликат ... ... ... ... ... қатализаторлар пайда болғанша негізгі
өндірістік катализатор ... ... Олар ... және ... ... ... мысалы сұйық шыны және
күкіртқышқылды алюминий х – моль саны . ... ... ... ие ,ал ... ... активтілік
беру үшін күкіртқышқылды ерітіндімен катиондарын ығыстыру үшін
өңдейді.Кептірілген аморфты алюмосиликаттар ... және ... ... ... ... апротонды қышқыл орталары түзіледі.
Крекинг катализаторларының активті компоненті цеолит болып табылады,
олар екіншілік каталитикалық айналымдарда ... ... өнім ... ( герк сөзі цео — қайнаған, литос — тас) ... ... ... ... таза ... механикалық тұрақтылығы төмен
,сондықтан оларды өндірістік катализатор ретінде ... ... ... ... 10-20% масс ... күйінде еңгізеді.
Қосымша қоспалар цеолитқұрамды ... ... ... және ... ... ... ... крекинг процестері цеолитқұрамды алюмосиликатты
катализаторлардың улағыш металға тұрақтылығын, ... ... ... ... таза ... ... шығарылуын қамтамасыз етуі
қажет.
3 Термиялық крекинг
Атмосфералы және вакуумды айдауға қарағанда кейбір мұнайөнімдері
мұнайды физикалық қайнау ... ... ... ... ... ... ... процесс жоғары температура мен қысым , уақыт
факторларымен қатар бір ... ... ... топтасу жүреді.
Мұнайөндеуде қазіргі кезде қысым астындағы крекинг, кокстеу және приолиз
кең қолданылады.
Термиялық крекингке ... ... және ... ... ... алу үшін
дистилятты фракциялар, крекинг ... ... және ... қалдықтарын кокстеу тауарлы кокс, газ, бензин және ... алу үшін ... ... ... ... ... ... шикізатын пиролиздеу , сонымен қатар этаннан бутанға
дейін сонымен қатар құрамында олефинді және ароматты ... бар ... ... ... крекинг процестері түрі мен сипаттамасы
Қысым астындағы термиялық крекинг ауыр ммұнай ... ... ... ... ... Ауыр ... ... тура айдау
мазуты, вакуумды айдау қалдықтары, ... ... және 350° С ... ... мен ... ... экстракттары.
Термический крекинг под давлением предназначен для переработки тяжелых
нефтяных остатков и дистиллятного ... К ... ... ... ... прямой гонки, остатки вакуумной перегонки, масляные
гудроны, экстракты селективной очистки ... и ... ... ... ... ... до ... 350° С.
Дистилятты шикізат түрлерінің ішінде келесілер крекингке ұшырайды:
дистилятты ... ... ... ... ... ... тура айдалған төменоктанды бензин және лигропнды фракциялар.
Ауыр мұнай шикізатынтермиялық крекингке қысым астында ... ... ... ... ... Сол ... 15% бензин дистилятын, 4%
крекинг-газ алады.
Крекингті 455—480° С де, қысым 40—50 ат, 2—4 мин ... ... ... пен ... ... ... газ және отынды мазут
алғанша ... ... ... ... ... ... С, ал ... крекингте
470—480° С. Бензинді дистилят шығымы 25—30%, газ- 6—7%, бензин ... саны ... ... ... 60 тан 70 ... ... ... крекинг немесе бензинді және лигроинді фракцияны
термиялық риформингілеу автомобиль ... мен ... – газ ... ... ... байланысты температура 540—560° С және қысым
40—60 ат. Автомобиль бензинінің октан саны соңғы ... ... С ... ... ... ... ... шикізатын кокстеу процесі күлсіз электрод пен анод ... ... ... тұтыну көбейгендіктен пайда болды. Кокстеу процесі
450° С және атмосфералық қысымда жүреді.
Шикізат ретінде дистилят ... ... ... ... : ... мен күйгендер, крекинг-қалдықтар, гудрондар. Каталитикалық
крекинг процесінің өсуіне байланысты ауыр ... ... ... крекинг құрылғылары үшін шикізат болып табылады.
Каталитикалық крекинг құрылғыларында бастапқы этапта ... ... және ... отын ... ... керосин-
газойльдфы фракцияны алды.
Құрылғының келесі маңызды бөлігі дистилятты кокстеу және тура ... ... ... ... тек аз ... авиацинды бензин компонентін өңдеп, әрі
қарай керосинді-газойльді фракцияны ... ... ... ... кокс , газ, ... кокстеу дистиляты алынады және әрі қарай өңдеуге
жіберіледі. Бұл процесс мұнайдан ашық ... ... ... ... ... ... орыс ... зерттелген. XIX ғасырдың 70-ші
жылдары Казань және Киев зауыттарында мұнай шикізатын пиролиздеу ... газ ... жылы А. ... ... шайырынан ароматты көмірсутектер алп оның
өндірістік жолын ... ... ... жж ... ... ... ... ( бензол, толуол) алатын пиролиз құрылғылары салынды.
Заманауи ... ... ... ... негізіне химиялық
өндірісте жоғары этиленді газды алуда кең қолданылады.
Қазіргі уақытта ароматты көмірсутектерге тұтынушылық ... ... ... ... есебімен жабылып отырады.
Пиролиз процесі шикізат сапасына қарай 670—830° С жүргізіледі. Пиролиз
шикізаты ретінде жеңіл ,сонымен ... тура ... ... ... ... крекинг керосиндері, керосинді-газойльді фракциялар
қолданылады.
Мұнай щикізатын ... ... ... ... маңызы
зор.Термиялық крекинг автомобиль бензинінің антидетонационды қасиетін
жоғарлатады. Термиялықькрекинг ... ... ... өндіріс
дамуда.
3.2 Әртүрлі қатар көмірсутектерінің крекингі
Химиялық крекинг процестер бастапқы өнімнің ыдырау ... ... ауыр және ... қосапалардың түзілуі, яғни
тығыздалу жүреді. Бұл ... ... ... ... ... ... және молекулаішілік топтасу бастапқы молекула құрылымының
өзгеруіне әкеледі.
Ыдырау реакциялары ... ... ... кезінде жүретін
негізгі реакция болып табылады. Парафинді көмірсутектердің ыдырауы әртүрлі
сызба бойынша ... ... ... ... ыдырау реакциялары
келтірілген:
Н-додеканның ыдырау реакциясы гексилен мен ... ... ... ... ... қайта түзілген парафинді көмірсутектердің ыдырауын
көрсетеді.
Ыдырау реакциясы ... ... ... ...
425° С –де және 1 сағатта декан 27,5% ... ... ... ... ... ... шикізаттың химиялық құрамының күрделілігін ескерсек,
онда крекинг кезіндегі химиялы рекакция сызбасы және ... ... ... ... ... ... екіншілік реакциялар болып табылады. Парафинді
көмірсутектер ... ... ... түзілуі крекирленетін материалды ... аз ... ... ... бар ... ... кокс аз мөлшерде түзіледі.Бұл процестер ароматты
және ... ... ... ... ... крекинг кезінде олифинді көмірсутектер
өзара әсерлесіп қанықпаған сипатты ... ал ... ...
конденсация өнімдерін түзеді.
Температураны жоғарлату реакция жүрісін күрт ... ... ... шетіне жақындайды, ал газтүзілу жылдамдатады, нәтижесінде төмен
парафиндер және жоғарымолекулярлы ... ... ... ... ... ... жоғарылайды.
Термиялық крекинг құрылғыларында дистиллят пен атмосфералы-вакуумды
айдау қалдықтарынан басқа екіншілік түзілген өнімдер: кокстеу ... тура ... ... ... ... флегмасы өңделеді. Бұл өнімдер
құрамында қанықпаған көмірсутектер мөлшері жоғары. Басқа ... олар ... ... ұшырайды.
Термиялық крекинг кезінде олифинді көмірсутектер ... ... ... полимерленеді, ыдырайды, ароматты көмірсутектермен
қосылады және т.б. Парафинді ... ... ... ... мен ... ... ... ие.Ыдырау
өнімдері екеуінде де бірдей ,тек конденсация ... ... ... ... ... ... парафиндер сияқты тұрақтылығы төмендейді,
себебі ... ... ... өнім саны ... ... жағдайында
олефиндер де парафинді көмірсутектерге қарағанда жоғары болады. Жоғары
температура мен төмен ... ... ... ... ... нафтенді көмірсутектері циклопентан және ... ... ... ... бір ... ... парафинді бүйір
тізбекті алкилирленген нафтендер болады.
Терең термиялық крекинг температурасында төментемпературалы парафин ... ... ... ... ... ... ... тізбекті нафтен
түзіледі. Мысалы:
Бүйір тізбектің ыдырауы бірнеше ... ... ұзын ... ... ал тек ... және ... ... қалғанда молекулалардың
термиялық тұрақтылығы жоғарылағанда ыдырау тоқтайды.
Шикізатта жоғары молекулярлы нафтенді көмірсутектердің болуы оларға жоғары
тұтқырлық ... ... ... ... н-гексанға
қарағанда тұрақтырақ, ал бензолға қарағанда азырақ ... ... ... ... немесе ароматты көмірсутектерге дейін дегидрирлеу
реакциясы жүреді.
Мұнайдың лигроинді фракциясының булы ... ... ... ... крекинг-бензиндегі ароматты көмірсутектердің жоғарлауына
әкеледі.
Ароматты ... ... ... Әсіресе крекинг реакциясына
нафталин, бензол және қысқа бүйір тізбекті алкилбензолдар тұрақты. ... де , ал ... 750° Сде ... ... ... ... ... жеңіл
ыдырайды
Бүйір тізбектің бұзылуы нафтенді көмірсутектердегідей, ... ... ... ... бүйір тізбекті
төменмолекулярлы парафин немесе олефин және алкилароматты көмірсутектер.
Бұл реакцияларда крекинг-бензинде төменмолекулярлы ... ... ... оның ... ... жоғарлатады.
Күкіртті қосылыстарды крекингілегенде термиялық ... ... ... және ... мен ... кезінде элементарлы күкіртке, күкіртсутекке, меркаптандарған
айналады.
Меркаптандар терең крекингте олефин мен күкіртсутек ... ... ... және ... ... ... коррозиясын тудырады, соның ішінде жоғары күкірт құрамды мұнайды
өңдеуде.
Шайырлар және бейтарап шайырлар қысқа бүйір тізбекті, оттек пен ... ... ... ... ... ... ... көп мөлшерде жоғары қайнайтын дистиляттарда және ... ... ... ... мен асфальиендерді крекингілегенде газдар, сұйық өнімдер
және көп мөлшерде кокс бөлінеді. Асфальтендер крекингісінде кокс ... ... ал ... ... ... 7 ден 20 ... ... кезіндегі кокстүзілу мен газтүзілу
Кокс түзілу ыдыраумен қатар жүретін крекинг кезіндегі күрделі тығыздалу
реакциясы болып табылады.
Кокс түзілу негізгі крекинг параметрлерінен, ... ... ... ... ... ... ауыр ... сайын крекинг кезінде кокс
түзілу жылдам жүреді, себебі шикізатта кокстүзушікомпоненттер ... ... ... ... процесі өту кезінде реакцинды көлемде олефинді ... ... ... тым ... ... шығымы үшін
кокстүзілетіндіктен бұл процес үшін тиімсіз. Сондықтан қайталау ... ... ... ... ... өңдеуде –гудрондар немесе жартылацй гудрондардың
тұтқырлығын төмендету нәтижесінде- ... өнім жану ... ... ... ... ... жеңіл крекинг, висбрекинг.
Висбрекинг – ... ... ... термиялық
крекинг.Висбрекинг құрылғысына вакуумды өңдеу процесінен қалған ауыр қалдық
қолданылады.
Өнімді кері ... ... ... бұл ... ... азайтады. Содан
соң сұйылту үшін дистилятты мұнай өнімін қосады, сонда висбрекинг өнімі
қалдықтық отын ... ... ... ... ... крекинг өнімінен
аз болады сондықтан қалдықтық отын көлемі азаяды.
Еріткіш ретінде ауыр крекинг-газойль ... ... ... кездегі
рециркулирленген газойльді қолданады.
Висбрекинг термиялық крекингті еске түсіреді бірақта ... ... ... өндірісінің алдына қойылған негізгі
тапсырмасы - ... ... ... ... ... ... Бұл тапсырма тек күкіртті және жоғарыкүкіртті өңдеу
өскенде ғана және ... ... ... ... ... ... өңдеу
технологиясын өзгертуді қажет етті. Каталитикалық процестер, яғни екіншілік
өңдеудің ерекше маңызы зор.Замануи талаптарға сай отынды ... ... ... ... және изомерлеу, кей жағдайда
гидрокрекинг процестерінсіз мүмкін емес.
Қолданылған әдебиетер тізімі
1. Леффлер У.Л. Переработка нефти: - М.: ... ... ... Независимая электронная энциклопедия [электронный есурс] www.
wikipedia. ru
3. Смидович Е.В. Технология переработки нефти и газа: - М.: Химия, 1980.
4. Технология, экономика и ... ... ... нефти и
газа/ под ред. С.А.Ахметова.- М.: Химия, 2005.-736с.
5. www.gazonline.ru
6. Ластовкина Г. А, ... Е. Д, ... М. Г. ... - Л.: ... 1986. – 648 ... Сериков Т.П.,Оразбаев Б.Б. Технологические схемы переработки нефти и
газа в Казахстане. - ... 1993. – 116 ... ... Н.И. ... ... ... и ... - М.: Химия,
1978. – 424 с.
9. Мановян А.К. Технология первичной переработки нефти и природного газа.
- М.: ... 2001. – 568 ... ... С.А. ... ... ... нефти и газа. -Уфа:
Гилем, 2002. – 672 с.
11. Омаралиев Т.О. ... ... ... ... из ... и
газа. - Астана: Фолиант, 2004. – 296 с.
12. http://химик.ru/
13. Рудин М.Г., Драбкин А.Е. ... ... ... - Л.:
Химия, 1980. – 328 с.

Пән: Химия
Жұмыс түрі: Реферат
Көлемі: 14 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 1 300 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Антисептика7 бет
Кеңқияқ мұнай кен орының бу-жылулық өндеу арқылы игеру әдісі57 бет
Мұнай өндірісі48 бет
Табиғи, ілеспе газдар және оларды өңдеу мен тазалау әдістері20 бет
Бастауыш мектептегі оқу-тәрбие жұмысында таным процесін дамыту44 бет
Психологтың мектепке даярлық тобындағы балалармен жүргізілетін жұмысы3 бет
Технологиялық карта құрастыру жұмыстары5 бет
1970 – 1990 жылдардағы Қазақстандағы көші – қон процестерінің тарихы46 бет
5-7 сынып оқушыларына технология сабақтарында ағашты өңдеудің әдістемесі69 бет
SQL тілінде деректерді өңдеудің негізгі операторлары. Деректер базасын құру13 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь