Мұнай өнімдерінің физика-химиялық қасиеттерін анықтау үшін әртүрлі температураларын талдау

Жоспар

Кіріспе ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...3
1Мұнайдың физикалық . химиялық қасиеттерінің жалпы сипаттамасы ... ... ..4
1.1 Мұнайға тән негізгі температуралар ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...5
1.2 Жарқылдау температурасы ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...5
1.3 Жану және өздігінен жану температурасы ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 8
1.4 Анилинде еру температурасы ("анилин нүктесі") ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .9
1.5 Шықтың нүктесі температурасы ("шықтың нүктесі") ... ... ... ... ... ... ... ... 10
2 Төмен температуралы қасиеттері ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 10
2.1 Кристаллдану температурасы ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .10
2.2 Фильтрлеудің шекті температурасы ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..11
2.3 Балқу температурасы ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...11
2.4 Қату температурасы ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .12
2.5 Лайлану температурасы ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 13
3 Мұнайлы тұтқыр материалдардың қасиеттері ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 14
3.2 Жұмсару температурасы ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..14
3.1 Тамшылану температурасы ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..15
3.3 Морттылық температурасы ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .16
4 Тәжірибелік бөлім ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 18
4.1 Жарқылдау температурасын жабық тигельде анықтау ... ... ... ... ... ... ..18
4.2 Жарқылау темпеартурасын ашық тигельде анықтау ... ... ... ... ... ... ... ..19
Қорытынды ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .23
Пайдаланылған әдебиеттер тізімі ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 24
Кіріспе

Тақырыптың өзектілігі: Мұнай қорын есептеуде, мұнай өндірудің технологиялық схемаларын орындауда, техникалық және технологиялық шараларды іске асыруда, жұмыс салаларын меңгеруде мұнайдың физикалық – химиялық қасиеттерін білу маңызды. Сол маңызды қасиеттерінің бірі – температурасы. Мұнайға тән температуралар өндірісте түрлі қолайсыз жағдайлардың алдын алуға мүмкіндік береді.

Курстық жұмыстың мақсаты: Мұнайға тән физикалық - химиялық қасиеттерінің бірі – температурасын зерттеу.

Курстық жұмысқа қойылатын негізгі міндеттер:
1.Мұнайға тән температураларды жіктеу, олардың өздеріне тән қасиеттерін меңгеру.
2.Температураларды анықтау әдістерімен танысу.
3.Тәжірибе жүзінде дәлелдеу.

Тірек сөздер: анилин нүктесі, ароматты көмірсутектер, балқу температурасы, жану және өздігінен жану температурасы, жарқылдау температурасы, жұмсару температурасы, Жуков әдісі, депрессатор, Дьюар ыдысы, кристаллдану температурасы, керосинді немесе дизельді фракциялар, конденсациялық әдіс, көлемдік әдіс, лайлану температурасы, морт сынғыштық температурасы, МЕСТ, МӨ, стандартты әдіс, тамшылау температурасы, физикалық – химиялық қасиеті, шар және сақина әдісі, Фраас аппараты,

Қысқартылған сөздер:
ЖТС – жеңіл тұтанғыш сұйықтық;
МӨ – мұнай өнімі;
МЕСТ – мемлекеттік стандарт;
СжШ – сақина және шар;
ФШТ – фильтрлеудің шекті температурасы.

Курстық жұмыс: 24 беттен, 3 суреттен, 4 кестеден, 17 пайдаланылған әдебиеттер тізімінен тұрады.
Пайдаланылған әдебиеттер тізімі

1. Мановян А.К Технология первичной переработки нефти природного газа – М. Химия, 2001.- 568 c.
2. Ахметов С.А Технология глубокой переработки нефти и газа.- Уфа; Гилем, 2002. – 672 c.
3.Глаголева О.Ф, Капустин В.М, Чернышева Е.А Технология переработки нефти.- М. Химия, 2005.- 400 c.
4. Скобло А.И, Молоканов Ю.К, Владимиров А.И, Щелкунов В.А Процессы и аппараты нефтепереработки и нефтехими. – М. Химия, 2000 - 677 c.
5. Сафиева Р.З Физикохимия нефти.Физико – химические основы переработки нефти.- М. Химия, 1998. - 448 c.
6. Воюцкий С.С. Курс коллоидной химии. – М. Химия, 19767 – 400 c.
7. Данилов А.М. Введение в химмотологию. – М. Техника, 2003.- 464 c.
8. Чуракаев А.М. Низкотемпературная ректификация нефтяного газа. – М.:Недра, 1989. – 150 с.
7. Рябов В.Д. Химия нефти и газа. – М.:Химия. 1976 – 720
10. Под ред. О. Ф. Глаголевой и В. М. Капустина. М.: Химия, КолосС, 2005. 400 с.: ил. (Учебники и учебные пособия для студентов высших учебных заведений).
11. Потехин В. М., Потехин В. В. Основы теории химических процессов в технологии органических веществ и нефтепереработки.Санкт − Петербург: «Химиздат», 2005, - 911бет.
12. Шур A.M. Высокомолекулярные соединения. -М.: Высшая школа, 1981 г. - 656с.
13. Батуева И. Ю., ГайлеА. А., Поконова Ю. В. және т.б. Химия нефти. Л.: «Химия», 1984. – 360 бет.
14. Рабартдинов З. Р., Денисламов И. З., Сахаутдинов Р. В., Сероводород как индикатор технологичности систем сбора и подготовки нефти \\ Нефтеное хозяство 2009 №12. С 118-119.
15.Турниязова А. Б. Еще раз о происхождении нефти/Нефть и Газ. 2010 №1, 97 – 99 бет
16. В. Н. Зайченко (служба горючего Северо Кавказского округа).\\ Мұнай өнімінің жарқылдау температурасын анықтау әдісі \\ Нефтепереработка и нефтехимия. 2003. вып. 4. С 36 40.
17. Евдокимов И. Н., Лосев А. П. особенности анализа ассоциативных углеводородных сред/Химия и технологои топлив и масел. 2007, №2, 38 – 41 бет
        
        Жоспар
Кіріспе.....................................................................
..................................................3
1Мұнайдың физикалық – химиялық қасиеттерінің жалпы сипаттамасы..........4
1.1 ... тән ... ... Жану және ... ... ... еру ... ... ... ... ... ("шықтың
нүктесі")................................10
2 ... ... ... ... ... ... ... ... ... тұтқыр ... ... ... ... ... Жарқылдау ... ... ... Жарқылау ... ашық ... ... ... ... ... есептеуде, мұнай өндірудің
технологиялық схемаларын орындауда, ... және ... ... асыруда, жұмыс салаларын меңгеруде мұнайдың ...... білу ... Сол ... ... бірі – ... тән температуралар өндірісте түрлі қолайсыз жағдайлардың ... ... ... жұмыстың мақсаты: Мұнайға тән ... - ... бірі – ... зерттеу.
Курстық жұмысқа қойылатын негізгі міндеттер:
1.Мұнайға тән температураларды жіктеу, олардың өздеріне тән қасиеттерін
меңгеру.
2.Температураларды ... ... ... жүзінде дәлелдеу.
Тірек сөздер: анилин ... ... ... ... жану және ... жану ... жарқылдау
температурасы, жұмсару температурасы, Жуков ... ... ... ... ... ... немесе дизельді фракциялар,
конденсациялық әдіс, көлемдік әдіс, лайлану температурасы, морт сынғыштық
температурасы, ... МӨ, ... ... ... ... ... химиялық қасиеті, шар және сақина әдісі, Фраас ... ...... тұтанғыш сұйықтық;
МӨ – мұнай өнімі;
МЕСТ – мемлекеттік стандарт;
СжШ – сақина және шар;
ФШТ – фильтрлеудің шекті ... ... 24 ... 3 ... 4 ... 17 ... тізімінен тұрады.
1 Мұнайдың физикалық – химиялық қасиеттерінің жалпы сипаттамасы
Мұнай және тауарлы мұнай өнімдерін өңдеу негізіне ...... ... Бұл ... ... үшін мұнайдың, оның
фракцияларының, ... ...... және ... ... ... білу ... Бұл қасиеттердің көпшілігі ... ... ... ... және жанама түрде құрамын, мұнай жүйесінің
молекулааралық әрекетімен ... ... ... ... ...... ... сипаттайтын кейбір константалар мұнай
өңдейтін завод аппараттарын ... ... ... ... ... өнімнің сандық көрсеткішін бақылау үшін қолданылады.
Көп жағдайларда құрамының күрделігіне ... ... ... – химиялық сипаттамаларының орташа мәні қолданылады. ... ... ... ... формулалары) неғұрлым дәл
болған сайын мұнай өңдейтін қондырғыларды жоспарлауға арналған негізгі
технологиялық ... ... да дәл ... физикалық қасиеттеріне оның тығыздығы жатады. Бұл көрсеткіш
тұщы судың тығыздығымен 1 г/см3 салыстырылады. ... ... ... ... ... мұнай деп екіге бөлінеді. Жеңіл мұнай қатарына тығыздығы 0,9
г/см3-ге дейінгі, ал ауыр ... ... ... 0,9 г/см3-ден жоғары
мұннайлар жатады. Мұнайдың тығыздығы жоғарлаған сайын қайнау температурасы
арта бастайды. ... ... ... ... одан да ... күкірт, 0,001-1,8% азот, 0,7% оттегі, 10%-тен көбірек парафин ,
35%-ке дейін (әдетте 5-10%) ... ... ... Мұнайдың құрамын
зерттеу мақсатныда элементтік және фракциялық анализдер ... ... ... ... ... және ... ажыратылады. Табиғатта метанды, метан-нафтинді, аз күкіртті және
құрамында 2%-ке дейін күкірті бар ... ... ... ... ... ... электр тогын нашар өткізеді, көбінесе өткізбейді. ... ... ... тұрақты эмульсия құрауы мүмкін. Мұнайдың жылу ... ... ... шамасында, бұл ең жоғарғы жылу беретін отын
қатарынна ... ... ... ... жер ... ... ... – мұнайдың көлемдік коэффициенті деп аталады. Ол былай жазылады:
b = Vпл/Vпор
мұндағы: b – ... ... ... = Vпл – ... қабат
бойындағы көлемі, м3; Vпор – мұнайдың жер бетіне шығарылғандағы көлемі, ... ... ... жер ... ... 1 м3 ... жер ... орын алатынын білуге болады. Көп жағдайларда бұл коэффициенттің
мазмұны 1 ... ... ... 3-ке ... жетуі же мүмкін.
Мұнайдың негізгі қасиеттерінің бірі – тұтқырлық. Мұнай тұтқырлығының
өндіріс ... ... өте зор. Ол ... ... өндіру үрдісімен, оны
құбыр арқылы айдағанда жұмыс қарқынына көптеген әсер келтіретіні ... ... ... ... ... құбыр арқылы тез өтеді, ал
тұтқырлығы басым, қою мұнайды ... ... ... ... жүргізу
жұмыстары көптеген қосымша еңбекті керек етеді [2].
Негізінде мұнайдың тұтқырлығына әсер ... ... ... ... қосымшалары және температура.
Мұнайдың температурасы әр түрлі болып келіп, кезекте орын алады.
Мысалы, Грозныйдағы парафинді ... 110С ... да ... ... жылжып ақпайтын жағдайға келеді. Ал, сол кен ... ... ... сұйық күйінде сақталады. Маңғышлақтағы Жетібай және Өзен
алаңдағы мұнайының парафині көп ... +340С ... ... ... ... келеді т.б.
1. Мұнайға тән негізгі температуралар
Мұнайға тән температуралар – мұнай өнімдерінің фазалық ауысуын ... ... ... ... ... ... жану,
өздігінен жану, лайлану, кристаллдану, ... және тағы ... ... температурасы
Жарқылдау температурасы деп стандартты жағдайда қыздырылған МӨ-нің
бетінде қоршаған орта ауасымен ... ... ... ... ... ... жарқылдайтын будың түзілу температурасы.
Дербес көмірсутектерге ... ... мен ... арасында анықталған сандық байланыс Орманди және Грэвен
формулалары арқылы былай өрнектеледі:
Тжарқ = ... ... және ... ... ... ... Тқайн = 309 К. Ал жарқылдау температурасы
Тжарқ = 0,736*309 = 227К.
Қайнау температурасы кең ... ... ... үшін ... ... ... ... Бұл жағдайда мұнай өнімдерінің жарқылдау температурасы
олардың орташа қайнау температурасымен яғни булануымен байланысты. Мұнай
фракциясы ... ... ... ... ... ... төмен.
Бензин фракциясы теріс (минус 40˚С-қа дейін), керосин 28-60˚С, майлы 130-
325˚С жарқылдау ... ... ... өнімдеріндегі ыдырауға
ұшырайтын өнім құрамында ылғалдың көп болуы оның жарқылдау температурасының
ұзындығына әсер етеді. Бұнымен өндірістік жағдайда керосинді және ... ... өнім ... қорытындылайды. Майлы фракцияларда
жарқылдау температурасы ... ... ... ... ... ... көмірсутек құрамдарының ішінде парафинді –
аз күкіртті мұнайдан ... ... ... ... ... Сондай тұтқырлықтағы шайырлы нафтенді-ароматты мұнайдан алынған
майлардың жарқылдау температурасы неғұрлым аздығымен сипатталады.
МӨ-нің жарқылдау ... ... 2 ... ашық ... ... ... (МЕСТ 6356-75) тигельде. Жарқылдау температурасының айырмашылығы
бір түрге ... ... ... ашық және ... ... ... ... Жабық тигельде ашық тигельге қарағанда қажетті мұнай ... ... ... ... басқа ашық тигельде түзілген бу ауамен ... ... ... көп болған сайын мұнай
өнімдерінің жарқылдау температурасы жоғары ... ... ... ... ... ... фракциялардың, ауыр фракцияның ашық және жабық
тигельде ... ... ... бірден өзгереді.
Ашық тигельде жарқылдау температурасын анықтау үшін алдымен МӨ-н натрий
хлоридімен, кальций ... ... ... ... ... ... ... тигельдің белгіленген деңгейіне дейін құяды. Тигельді
қыздыру белгілі бір ... ... және ... ... 10˚С ... кезден бастап қыздыруды баяулатып, тигельдің
айналдырасын мұнай өнімінің бетін ... Бұл ... әр 2˚С ... ... ... ... ретінде мұнай бетінде пайда болған
көк оттың жарқылдау ... ... ... тигельде жарқылдау
температурасын анықтаған кезде мұнай өнімін көрсетілген белгіге дейін
құяды. ... ... ... ... бұл әдісте қыздыру үздіксіз
араластыру арқылы жүргізеді. Бұл құрылғыда тигельдің қақпағы ашылған ... ... ... от автоматты түрде беріледі.
Егер жарқылдау температурасы 50˚С болса, онда жарқылдау температурасын
анықтау күтілген температураға 10˚С жетпей басталады, егер ... ... онда 17˚С ... ... ... әрбір градус сайын жүргізеді,
анықтаған кезде араластыруды тоқтатады.
Жабық тигельде жарқылдау температурасы 61˚С-тан ... ... ... ... (ЖТС) жатқызылады. Олардың өзі айрықша қауіпті (tжарқ
-18˚С-тан төмен), үзбей қауіпті (tжарқ-18˚С-23˚С-қа дейін) және ... ... ... ... ... ... ... бөлінеді.
МӨ-нің жарқылдау температурасы осы МӨ-нің ауамен ... ... ... ... ... құрамындағы жанғыш бу
концентрациясы белгілі бір мәнге ... бу ... ... ... Осыған байланысты ... ... бу ... ... ... және жоғары шегін анықтайды. Егер мұнай ... ... ... ... ... аз ... жарылыс болмайды,
себебі артық ауа бастапқы нүктеден бөлінген жылумен ... ... ... ... ... ... ... булардың және көмірсутектердің күрделі қоспасының жарылу
шектерін келесі формула арқылы ... ... Ncm ... ... ... n1, n2, …, ... ... % (об.) [n1+n2+…+nn=100% (об.)]; N1, N2, …, Nn- ... ... ... ... ... бу ... жоғарғы жанғыш шегінен көп болса,
қоспада ... ... ... ... ... және ... ... шегін мына формула арқылы
анықтауға болады:
Nт=100/4,85(m-1)+1
Nж=100/1,21(m+1)
мұнда, Nт және Nж- төменгі және ... ... ... ... келетін
ауадағы зат буының концентрациясы, % (об.); m-көмірсутектің бір молекуласы
жану үшін қажет оттек атомдарының саны.
Төменде ... ... және ... ... ... ... кесте 1- де көрсетілген:
Кесте 1
Көмірсутектердің төменгі және жоғарғы ... ... |Nт |Nж ... |Nт |Nж ... |5,0 |15,0 ... |2,5 |81,0 ... |2,9 |15,0 ... |1,2 |10,6 ... |2,1 |9,5 ... |1,4 |7,1 ... |1,8 |9,1 ... |1,3 |6,7 ... |1,4 |7,8 ... ... |12,5 |74,0 ... |1,2 |7,5 ... |4,0 |75,0 ... |3,0 |32,0 ... спирті |3,6 |19,0 |
|Пропилен |2,2 |10,3 | | | ... ... ... ... көмірсутектердің
гомологтық қатарында молекулалық массаның өсуіне ... ... ... ... шегі ... ал жарылу интервалы метаннан 5-15% (об)
гексанға 1,2-7,5% (об) тарылады. Ацетилен, көміртек оксиді және ... ... ... ... ... ... олар неғұрлым жарылғыш
қауіпті болып табылады.
Температураның жоғарылауына байланысты жарылу интервалы жеңіл тарылады.
Мысалы, пентанның жарылу интервалы 17˚С-та 1,4-7,8% (об) ... ... (об). ... ... ... ... ... диоксиді және
тағы басқа) болуы да тарылтады. Қысымның жоғарылауы жарылу ... ... ... [3].
1.3 Жану және өздігінен жану температурасы
Жарқылдау температурасын анықтағанда қоспа жарқ етіп жанып, сол ... ... Егер ... ... ары ... жалғастырсақ, жарқылдаған
өнім біраз уақыт бойы қалыпты ... ... ... ... ... ... деп ... Жану температурасын жарқылдау
температурасын анықтаған құралмен (ашық тигельде) анықтайды.
Егер МӨ ... ... ... қыздырып, сосын от көзін жақындатса,
онда ол өздігінен жануы мүмкін. МӨ-нің ауамен жанасуында жануын тудыратын
және от көзін ... ... ... ... ... жану
температурасы деп аталады. Өздігінен жану ... ... ... оның ... ... ... Ең ... өздігінен
жану температурасы ароматты көмірсутектерге тән, ... ... ... ... де, ал ең ... – парафинді. Көмірсутектердің
молекулалық массасы өскен ... ... жану ... ... ... ол ... қасиетіне байланысты. Молекулалық массасы өскен
сайын көмірсутектердің тотығу қабілеті көбейеді де, төмен ... ... ... реакциясына түседі.
Өздігінен жану температурасын МЕСТ 13920-68 бойынша ашық тигельде
бетінде от ... ... ... ... ... ... жану
температурасы жарқылдау және жану температурасынан жүздеген градус жоғары.
Төменде кейбір көмірсутектердің және ... ... ... кесте 2-де көрсетілген:
Кесте 2
Кейбір көмірсутектердің және МӨ-дерінің жану температуралары
|Көмірсутек атауы |Жану температурасы|МӨ-нің атауы ... ... |261,0 ... |400-450 ... |270,0 ... отын |360-380 ... |591,7 ... отын |320-380 |
| | ... |280-300 ... ... өздігінен жануы фланецті қосылыстардың және құбырлы
пештердегі ретурбендтердің герметикасы бұзылғанда ... шығу ... ... еру ... ... нүктесі")
Анилин нүктесі деп бірдей көлемде алынған зерттелетін МӨ-нің анилинде
еріп, гомогенді ерітіндіге ... ... ... ... әр ... ... ... еруі әр түрлі: онда ароматты
көмірсутектер жақсы еріп, парафинділер шамалы ериді. ... ... ... ... ... анилин нүктесі ароматты
көмірсутектерде парафинділерге қарағанда төмен.
Қандай да ... ... ... ... ... керосин,
дизельді отын) толық еру температураларын анықтауда жанама түрде топтық
химиялық ... ... ... ... ... болған сайын, МӨ- і
парафинді, ал төмен болған сайын ароматты көмірсутектер көп болады.
Анилин нүктесін ... ... ... ең кең ... түрі - ... әдіс (МЕСТ 12329-77). Бұл әдіс келесі рет бойынша орындалады.
Түтікке 3 мл-ден ... және ... ... өнімін құйып, термометр
және араластырғыш орнатылған тығынмен жауып, диаметрі үлкен түтікке салады.
Жинақталған аппаратты су ... ... ... ... ... ... араластыра отырып) келтіріп, түтік толық
түссізденгенше қыздырып, кейін 0,5-1˚С/мин жылдамдықта алғашқы лайлану
басталғанша ... ... ... ... ... ... нүктесінің температурасы ретінде қабылдайды.
Анилин нүктесі арқылы МЕСТ 10245-62 бойынша парафинді мұнайдағы
ароматтық ... ... ... ... ... анилин нүктесі
арқылы химиялық құрамына қатысты физико-химиялық ... ... ... ... отынының дизельді индексін есептеу арқылы цетан саны
табылады.
1.5 Шықтың нүктесі температурасы ("шықтың нүктесі")
Шықтың нүктесі табиғи және басқа ... ... ... ... ... ... қиындық туғызады: сығылу процессіне түскен
кезде, газды өңдеуде және ... ... ... ... ... мен тиекті араматураны қағады. Сондықтан
көмірсутектерді және басқа газдарды көбіне кептіруге ... және ... ... ... ...... ылғалды тамшы түзілген кездегі
температура.
Көмірсутектермен басқа заттардың тамшылы өлшенділері болмайтын табиғи
көмірсутекті газдары МЕСТ 20061 – 84 ... ... ... ... анықтайды. Газды минутына 1˚С жылдамдықпен үздіксіз салқындата
(айнаның ... ... ... ... ... ... айнадан
өткізіп, айнаны бақылайды. Айна бетінде дақ ... ... ... сол ... ... нүктесі ретінде белгілейді.
2 Төмен температуралы қасиеттері
Мұнай және МӨ-деріндегі (отын, майлар) төмен ... ... ... ... ... ... олардағы кейбір көмірсутектер
топтарының болуын бағалауға ... ... ... ... ... өте ... температурада жүрсе, шайырдың ... ... ... және ... ... ... ... кристаллдану, филтьлену, қату, балқу температуралары жатады.
2.1 Кристаллдану температурасы
Кристаллдану температурасы құрамында н-алкандары болмайтын ... ... ... ... ... ... сипаттайды.
Кристаллдану температурасы лайлану температурасы сияқты МЕСТ ... ... ... ... жеткеннен кейін отынды ары қарай
алғашқы кристаллдар түзілгенше салқындатады.
Кристаллдану температурасы ретінде көзге ... ... ... ... ... қатаятын бензолдың кристаллдары
пайда болғандағы температура алынады. Бұл кристаллдар ... ағып ... да ... ... ... себебі отынды
фильтрлерді бітеп, отынның берілуін тежейді. ... ... ... ... ... және ... ... минус 60°С-
тан аспауы керек.
2.2 Фильтрлеудің шекті температурасы
Фильтрлеудің ... ... (ФШТ) ... ... ... ... ... төмен температуралы қасиеттерін сипаттайды.
ФШТ-ны МЕСТ 22254 – 92 бойынша анықтағанда зерттелетін отын үлгісін
біртіндеп салқындата отырып, әрбір 1°С ... ... ... ... қысым 1,96 кПа) стандартты фильтр ... ... ... ФШТ ... фильтрден отынның өтуі тоқтаған кездегі температура
алынады. Бұл фильтр бетіне белгілі бір температурада түзілген ... ... ... ... ... ФШТ ... температурасынан бірнеше градусқа төмен (3 – 8°С).
2.3 Балқу температурасы
Балқу ... ... ... МӨ – ... ... балауыздардың қасиеттерін, фазаларының ауысу температурасын, яғни
қаттыдан сұйыққа ауысуын сипаттайды.
Балқу температурасын МЕСТ 4255-75 ... ... ... оның атымен
аталатын аспапта (1-сурет) анықтайды.
Анықтау келесі ... ... ... ... сынамасын
балқытып, жақсылап араластырып, температурасы ... ... ... ... болғанда Жуков аспабындағы мөлдір Дьюар
ыдысына құяды. Күтілген температурадан 3-4°С жоғары ... ... ... ... ... ... аспапты ішіндегісі араласатындай етіп
шайқалтып, үстелге қойып, 0,1°С қателікпен ... ... ... ... тұрады.
Температураның өзгеру жылдамдығы басында жоғарылап, кейін ... ... ... ... жоғарылайды.
МӨ-нің балқу температурасы ретінде кем дегенде 3 нәтиженің (3мин)
көлемінде ... ... ... ...... ... ... 2 – термометр, 3 – тығын, 4 – зерттелетін үлгі
1 сурет. Жуков құрылғысы
2.4 Қату температурасы
МӨ-дерін қыс мезгілінде ... және ... ... ... қозғалғыштығы жоғары мәнге ие. МӨ-дерінің стандартты жағдайда
қозғалғыштығын жоғалтқан кездегі температура қату ... ... ... жоғалтуы заттардың фазалық ауысуымен яғни
қарапайым ... ... ... ... байланысты. Парафинді МӨ-
деріндегі темпратураның төмендеуіндегі фазалық ауысу кристаллды каркас деп
аталатын тор ... ... мен ... кристалдарының пайда болуы арқылы
жүреді. МӨ-нің қатпай қалған бөлігі тор ішінде ... ... ... ... ... ... ... ортаның химиялық
құрамына, олардың жылдамдығының өсуі – орта тұтқырлығына, ... және ... ... жылдамдығындағы парафинді
көмірсутектің ерігіштігі мен құрамына байланысты. ... ... ... ... ... тура ... ортаның тұтқырлығына кері пропорционал [4].
Шайырлы және кейбір басқа да беттік активті заттар кристаллдар бетінде
адсорбцияланып, ... ... ... ... ... ... ... дистилляттардың қату температурасы жоғарылайды.
Сонымен қатар минералды майларғола қосылғанда олардың қату температурасын
төмендететін заттарда ... ... ... ... немесе
депрессаторлар деп аталады.
Парафинді көмірсутектері болмайтын немесе көп мөлшерде болатын МӨ-дері
коллоидты (шыны тәрізді) күйге ... ... ... ... ... ... жоғарылауына әкеліп соғады.
МӨ-нің қату температурасын МЕСТ 20287 – 91 бойынша анықтайды. Алдын ала
қыздырылған, ... МӨ-н ... шыны ... ... ... ... бар ... жабады. Шыны түтікті МӨ-нің сұйық бөлігіндегі қатты
шайырлы заттар мен парафиннің кристаллдары балқып еруі үшін ... ... ... ... ала ... қату ... себебі шайырлар парафин кристаллдарында адсорбцияланып,
парафинді кристалл тор түзілуін тежейді. ... ... көп ... ... олардың қату температурасы жоғарылайды. Бұл термиялық
өңдеуден өтпеген МӨ-нің ... ... ... ... аз ... түтікті қыздырылған МӨ-мен салқындатқыш моншаның арнайы муфтасына
қойып, күтілген қату температурасына дейін салқындатады. Бұл ... шыны ... ... ... ... ... ... өзгерсе де, қозғалғыштығы өзгермей қалса да тәжірибені басынан
бастап ... ... қоса ... ең ... ... ең ... ... бірнеше рет қайталайды. Осылайша 45°С бұрышқа
қисайған шыны түтік ... ... ... ... бір уақыт аралығында
өзгермеген ең жоғарғы температураны табады. Бұл температура МӨ-нің ... ... ... Лайлану температурасы
Лайлану температурасы деп эталонды (паралельді) үлгісімен салыстырғанда
отынның жарық өткенде мөлдірлігін өзгерткендегі (лайланғандағы) максимальді
температурасы.
Лайлану температурасын авиабензиндерге, авиационды ... ... ... ... ... (МЕСТ 5066-91) анықтайды. Ол үшін 2
қабырғалы 2 стандартты түтікке белгісіне дейін ... отын ... ... мен сым ... ... қабықшалы тығынмен жабады.
Бірінші түтікті салқындатқыш қоспасы бар моншаға, екіншісі (бақылаушы) –
түтіктерге арналған штативке ... ... ... ... ... салқындатып, лайлану температурасына 5˚С қалғанда моншадан тез ... бар ... ... ... ... бақылаушы түтікті штативімен
қояды. Егер өткізілген жарық кезінде отынның мөлдірлігі өзгермесе, кері
моншаға ... ... ... ... ... ... сайын
жүргізіп, лайлану басталған алғашқы температураны лайлану температурасы
ретінде алынады.
Лайлану ... ... ... ... ... температуралы
қасиеттерін сипаттайды, ол 0˚С-тен -35˚С(минус)-қа дейін.
Дизельді отындардың лайлану себебі салқындаған кезде отынның барлық
көлеміне ... ... ... ... су ... белгілі
бір мөлшерде болуы [10].
3 Мұнайлы тұтқыр ... ... ... ... ... битум, пектар, мастиктер
жатады. Бұл МӨ-дері шаруашылықтың көптеген бағыттарында қолданылады және
оларға тұтқырлық қасиетіне байланысты ... ... ... әр түрлі
заттармен байланысу беріктігі, химиялық реагенттер мен жоғары температура
әсеріне тұрақтылығы, морттылық және ... да ... ...... қасиеттерінің ішінде ... ... ... ену ... ... ... температурасы және адгезия.
Тұтқыр материалдардың қасиеттеріне олардың компоненттік құрамы әсер
етеді. ... ... ... ... ... ... ... төзімділік қасиет береді. Жылуға және аязға
төзімді, жоғары беріктігімен ерекшеленетін битум ... ... ... 15 – 18% ... 52-54% ... ... Жұмсару температурасы
Қатты бірақ коллоид түріндегі МӨ-нің (гудрон, битум, пектар) топтарының
физикалық сипаттамаларының бірі – жұмсару температурасы.
Мұнайлы битумдар балқымайды, сондықтан ... ... ... тән ... ... олар ... жұмсарады.
Битумдардың жұмсару температурасы – олардың қаттыдан сұйыққа қатысты
ауысқандағы температура.
Жұмсару – фазалардың ауысуы емес, субъективті ... ... ... ... ... ... үшін сақина және шар (СжШ) әдісін ... ... Бұл әдіс ... балқытылған битумды стандартты мыс
сақинаға ... ... ... ... ... битум бетіне белгілі
өлщемдегі болат шарды ... ... ... ... суы бар ... ... суды ... 5°С-тан аспайтын жылдамдықпен
қыздырады. ... өз ... ... ... битум көлемінен өтіп,
сақина астындағы бақылаушы (контрольді) дискке тиген ... ... ... ... ... ... температурасы
Тамшылану температурасы деп шыны аяқ саңылауынан аққан алғашқы тамшының
немесе консистентті өнім діңгекшесі және осы саңылаудан ... шыны ... ... ... ... ... ... құрал 2-суретте схемалық түрде көрсетілген.
Консистентті МӨ-нің (битум, балауыз, ... ... және тағы ... шыны ... 2 ... соңғысын термостаттың 4 гильзасына 3
орналастырады. Шыны аяқтың төменгі саңылауынан шыққан артық МӨ-н ... ... Шыны аяқ пен шыны ... арасы 25 мм болатындай етіп ... ... ... ... шыны ... 5 ... Шыны түтік
түбіне оралған қағаз 6 қояды. Бұл ... ... су ... салып,
минутына 1°С жылдамдықпен қыздырады (тамшылану температурасынан 20°С төмен
температурадан ... Шыны ... ... немесе МӨ-нің бағанасымен шыны
түтік жанасқан ... ... ... ... ... ... ... МӨ-н қолданған (техникалық консистентті
майлағыштарды балқытқанда және битумның аққыштығында) ... ... ... ... ... және пластикалық қасиеттерін сипаттайды.
1 – зерттелетін үлгі, 2 – шыны аяқ, 3 – ... ... 4 ... 5 – шыны ... 6 – ... ... 7 – су моншасы (термостат)
2 сурет. Тамшылану температурасын анықтауға арналған құрылғы
3.3 ... ... ... битумның және гудронның төмен температуралы
қасиеттерін, яғни төмен ... ... және ... ... ... ... ... (МЕСТ 11507-78) стандартты пластинаға
балқытылған битум қабатын ... ... ... ... ... ... тұрады. Бұл аппарат пластинаны ... шыны ... ... ... салқындатқыш қоспасы бар
мөлдір Дьюар ыдысынан (екі концентрлі түтік ... ... ... ... 3,5 мм ... доға түзумен жүзеге
асады.
Аппараттың температурасын минутына 1°С жылдамдықпен жаймен төмендетеді
және күтілген морттылық температурасына 10°С қалғанда ... ... ... ... ... ... ... кері айналдыру
арқылы түзейді (барлық циклді 20-24с. бітіреді). ... ... ... ... ... бақылай отырып қайталайды. Битум пленкасындағы
алғашқы сызат пайда болғандағы температура морт сыну температурасы ретінде
қабылданады.
Көптеген битумдар үшін ол ... ... ... 10°С – минус 30°С).
4 Тәжірибелік бөлім
4.1 Жарқылдау температурасын жабық тигельде анықтау
Дүниежүзілік практикада жарқылдау температурасын ... ... әр ... ... бар. Қазіргі таңда кең таралған әдіс болып
Мартенс – Пенск пен ...... ... ... ... Ұлыбритания,
Венгрия, Голландия, Польша, Румыния, Ресей, АҚШ, Германия, ... ... ... Тага ... ... (АҚШ, Жапония). Бірдей
заттарды әр түрлі әдіспен ... ... ... ... ... Сондықтан өрт қауіпсіздігін анықтауда халықаралық әдісті
қолдануға мүмкіндік береді.
Кажетті құрал – ... ... ... ... ... ... ... температурасын
анықтауға арналған аппарат;
- МЕСТ 8505 – 80 бойынша ТИН1-1, ТИН1-2, ... ТН6 ... ... ... ... С3-80/120, НТД бойынша, МЕСТ
8505–80 бойынша С-50/170; тікелей ... ... ... галогентуындылары құрамында болмайтын бензин;
- гранурлирленген кальций хлориді ... ... ... МЕСТ 4233 – ... ... ... ... қышқылы МЕСТ 4166-76 бойынша;
- секундомер, барометр, ... ... ... ... ... орналастырылған;
- әрбір секциясы көлденеңнен 46 см, тігінен 61 см ... іші ... ... ... МЕСТ 12026 – 76 ... ... ... қағазы.
Үлгіні зерттеуге даярлау. Зерттелетін өнім ... ... ... ... ... 5 мин шайқап, араластырады.
Жарқылдау температурасы 50°С-тан төмен өнімдерді зерттемес ... ... ... 17°С ... ... ... және ... өнімдерді белгілі бір аққыштыққа жеткенше, күтілген
температурадан 17°С төмен болғанша ... 0,05% суы бар ... ... натрий хлоридімен,
кальций хлоридімен, немесе натрий ... ... ... қағазымен
сусыздандырады. Осыдан кейін зерттеуге өнімнің жоғарғы бөлігін алады.
Құрылғыны даярлау. ... ... ... ... қозғалмайтын және жарық
анық көрінетін орынға орналастырады. Ауа ... ... үшін ... ... жабады. Тигельді және құрылғы қақпағын ... ... ... ... ... өнімді белгісіне дейін тигельге құйып, қақпағын жауып,
қыздырғыш моншаға орналастырып, ... ... ... ... ... ... өнімді қыздырады.
Араластыруды 1,5 – 2,0 с-1 жиілікпен араластырады, ал жылдамдығы
минутына 5 - 6°С ... ... ... ... Жану және жарқылдау температурасын анықтағанда
күтілген температурадан 17°С төмен ... ... ... ... анықтау кезінде араластыруды тоқтады. Қақпағын
ашып от көзін жақындатады.
Токсинді өнімдерді зерттегенде олармен ... ... ... нәтиженің дұрыстығын, аппаратты тексеру үшін стандартты
үлгілерді ГСО 4088 – 87 және 4092 – 87 ... ... ... температурасын барометрлік қысым арқылы
мына ... ... = (101,325 – P)·0,9 / ... = (1,013 – P) 0,9 / 0,033;
∆t = 0,0362(760 – ... ... ... кПа, бар, мм сын. ... ... түзетулер енгізуге болады, кесте – 3-те көрсетілген.
Кесте 3
Жарқылдау температурасын анықтағанда барометрлік қысымға енгізілген
өзгертулер
|Барометрлік қысым ... оС ... |бар |мм сын. бағ. | ... ... ... |+4 ... ... ... |+3 ... ... ... |+2 ... |0,958–0,994 |719–746 |+1 ... ... ... |–1 ... ... температурасын жабық тигельде анықтау барысында
зерттелетін өнім ретінде трансформаторлы май алынды. ... ... ... бу ... жанғыш қоспа бетінде жарқылдау температурасы
пайда болды. Оның сандық ... - ... ... ... ашық ... анықтау
МӨ-дерін және химиялық заттардың жарқылдау температурасын ашық тигельде
анықтауда МЕСТ 4333 – 87 әдістемесін ... ТВО-3 ... ...... ... ... ... ететін МӨ-нің жарқылдау температурасын
анықтауға арналған аппарат;
- МЕСТ 400 – 80 ... ... ... ... ТН6 ... ... нефрастар С2-80/120, С3-80/120, НТД ... ... ... ... ... айдау арқылы алынған , құрамында
көмірсутектердің галогентуындылары болмайтын бензин;
- гранурлирленген кальций хлориді немесе натрий хлориді МЕСТ 4233 – ... ... ... күкірт қышқылы МЕСТ 4166-76 бойынша;
- секундомер, барометр, анероид-барометр техникалық мәліметтендіру
бойынша реттелген қалыпта ... ... ... ... 46 см, ... 61 см ... іші қара
түспен боялған экран;
- МЕСТ 12026 – 76 ... ... ... қағазы.
Үлгіні зерттеуге даярлау. Зерттелетін өнім үлгісін сыйымдылығының
2/3 бөлігіне дейін толтырылған, 5 мин ... ... суы бар ... ... ... ... бөлме
температурасында кептіреді. Жарқылдау температурасы 100°С-қа дейінгі МӨ-
дерін ... ... емес ... ... ... МӨ-дерін 80°С-та
кептіреді.
Кептіргеннен кейін үлгіні фильтрлеп, декандирлейді (сұйықты ... ... ... ... алу).
ТВО – 3 құрылғысы тегіс үстел бетіне қозғалмайтын және жарық анық
көрінетін ... ... Ауа ... ... үшін үш ... ... Әрбір зерттеу сайын тигельді еріткішпен жуып, кептіріп,
еріткіш ... ... ... ... ... ... анықтауда қыздырғыш
моншаны қоршаған орта температурасына дейін салқындатады.
Зерттеудің жүргізілуі. Тигельді қыздырғыш моншаға ... ... ... ... етіп ... ... белгісіне дейін келтіріп МӨ-н құяды. Егер ... ... ... ... ... ... ... соған сай құрылғымен алып
тастайды. Тигельдің қабырғаларына МӨ-і ... ... ... ... электр жүйесіне қосады.
Тумблерді «ВКЛ.» жағдайына қойып, ... ... және ... вентилдің ручкасын сағат тілінің бағытымен бұрап, «ЗАКРЫТ» жағдайына
қояды.
Жарқылдау температурасын анықтағанда қыздыру жылдамдығын секундомермен
реттеп отырады.
Жарқылдау ... ... ... ... ... қыздыруды
тоқтатады.
Тигельді электр қыздырғыш арқылы алғашқыда минутына ... ... ... ... 28°С қалғанда жылдамдығын
минутына 5-6°С-қа төмендетеді.
Жарқылдау температурасын алғашқы от алу (көк ... ... ... Егер ... болған от анық көрінбесе, температураны 1°С ... ... ... ... ... дәл ... үшін, аппараттың реттегішін 3 –
суреттегі графикке ... ... – 3 ... ... ... t°С» осі ... ... өнімнің алдын-ала белгілі болған
температурасын тауып, байланыс қисығына дейін көлденең ... түзу ... ... ... ... «ТВО – 3 ... шкаласы» осіне дейін түзу жүргізеді. Бұл жағдайда табылған ... ... ... сай болады (ИСО 2592 – 2000).
Газды желісі жоқ лабораторияларда аппарат құрамына кіретін майлы
фитильді ... ... ... үшін ... ... 17°С ... температурада
бастайды. Көк түсті от пайда болған алғашқы температураны ... ... ... ... ... ... барометрлік қысым арқылы
анықтайды:
Кесте 4
Барометрлік қысымға түзетулер
|Барометрлік қысым ... ... (мм сын. бағ.) |оС ... ... |+2 ... ... |+4 ... ... |+6 ... ... ... ашық ... ... барысында МӨ-
і ретінде турбиналы май алынды. Бұл лабораториялық жұмыста ең негізгі шарт
мұнайдың сусызданған болуы. ... ... ... температурасы 170 оС
- қа тең болды.
Қорытынды
Курстық жұмыстың барысында мұнай және мұнай өнімдерінің физикалық –
химиялық қасиеттерінің ... ... - ... зерттеу мақсаты
қойылды. Қойылған мақсатқа жету үшін келесідей міндеттер ... ... ... ... физикалық химиялық қасиеттері қарастырылып,
соның ... ... ... ... ... ... ... түрлері бары және олар бір бірінен температуралық
айырмашылықтарымен қатар қандай МӨ-деріне байланысты ... ... ... ... ... ... тән ... анықталды.
2) Мұнай және МӨ-деріне тән ... ... ... ... ... ашық және ... ... лайлану және
кристаллдану температурасы стандартты әдіспен (МЕСТ 5066-91), ... ... ... ... ... ... және шар әдісі
арқылы анықталатыны туралы мәліметтер келтірілді.
3) Осы аталған температуралар мен олардың әдістері ... ... ашық және ... ... ... әдісі тәжірибелік жолмен
дәлелденді. Тәжірибе нәтижелері ... ... ... ашық ... ... ... мәні 180ºС, ал трансформаторлы майдың
жарқылдау температурасы 54ºСқа тең, яғни ... ... ... от ... өрт ... зерттелінді.
Пайдаланылған әдебиеттер тізімі
1. Мановян А.К Технология первичной переработки нефти природного газа
– М. Химия, 2001.- 568 ... ... С.А ... ... ... нефти и газа.- Уфа;
Гилем, 2002. – 672 c.
3.Глаголева О.Ф, Капустин В.М, Чернышева Е.А Технология ... М. ... 2005.- 400 ... ... А.И, ... Ю.К, ... А.И, Щелкунов В.А Процессы и
аппараты нефтепереработки и нефтехими. – М. ... 2000 - 677 ... ... Р.З ... ...... ... нефти.- М. Химия, 1998. - 448 c.
6. Воюцкий С.С. Курс коллоидной химии. – М. ... 19767 – 400 ... ... А.М. ... в химмотологию. – М. Техника, 2003.- 464 c.
8. Чуракаев А.М. Низкотемпературная ректификация ... ... ... 1989. – 150 с.
7. Рябов В.Д. Химия нефти и газа. – М.:Химия. 1976 – 720
10. Под ред. О. Ф. ... и В. М. ... М.: ... 2005. 400 с.: ил. ... и ... ... для
студентов высших учебных заведений).
11. Потехин В. М., Потехин В. В. Основы теории химических процессов в
технологии ... ... и ...... 2005, - ... Шур A.M. Высокомолекулярные соединения. -М.: Высшая школа, 1981 г.
- 656с.
13. Батуева И. Ю., ГайлеА. А., ... Ю. В. және т.б. ... ... ... 1984. – 360 ... Рабартдинов З. Р., Денисламов И. З., Сахаутдинов Р. В., Сероводород
как ... ... ... ... и подготовки нефти \\ Нефтеное
хозяство 2009№12. С 118-119.
15.Турниязова А. Б. Еще раз о ... ... и Газ. 2010 ... – 99 ... В. Н. ... ... горючего СевероКавказского округа).\\
Мұнай өнімінің жарқылдау температурасын анықтау әдісі \\ Нефтепереработка
и нефтехимия.2003.вып. 4. С ... ... И. Н., ... А. П. ... анализа ассоциативных
углеводородных сред/Химия и технологои ... и ... 2007, №2, 38 – ... ...

Пән: Мұнай, Газ
Жұмыс түрі: Курстық жұмыс
Көлемі: 21 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 3 800 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Дизель отынын озонмен өңдеу48 бет
Мұнай мен ауыр металдың тірі ағзаларға әсерлері42 бет
"Темперамент."11 бет
Бірқатар кремний органикалық гидрофобизаторлар жөнінде анықтамалық деректер8 бет
Бастауыш сынып оқушыларының тұлғалық қасиеттерін дамыту52 бет
Дене тәрбиесінің әдіс- тәсілдері26 бет
Дене шынықтыру жүйесі7 бет
Мектеп педагогикалық ұжымының оқушы отбасымен байланыс орнатудың психологиялық-педагогикалық негіздері50 бет
Мектептегі тәрбие үрдісінің мазмұны7 бет
Ойлау және логика8 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь