Бензин фракциясы құрамындағы ароматты көмірсутектерді бөліп алу

Жоспар

Кіріспе ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...
3
1 Бензин туралы жалпы түсінік ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 5
1.1 Бензиннің түрлері ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 7
1.2 Булану индексі ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 10
2 Бензин құрамындағы ароматты көмірсутектер ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 12
2.1 Бензин фракциясының құрамындағы ароматты көмірсутектер мен октан санының байланысы ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...
116
3 Ароматты көмірсутектерді бөлу және оның әдістері ... ... ... ... ... ... ... ... .
17
4 Ароматты көмірсутектерді өндіру комплексі ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..
19
5 Тәжірибелік бөлім ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 21
5.1 Бензин фракциясы құрамындағы ароматты көмірсутектерді бөлу және анықтау әдістемесі ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...
22
5.2 Тәжірибе нәтижесін талдау ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...
24
Қорытынды ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..
25
Қолданылған әдебиеттер тізімі ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...
26
Қосымша
Кіріспе

Тақырыптың өзектілігі.
ХІХ ғасырда ароматты көмірсутектердің құндылығы аса көрінген жоқ болатын. Олар бірінші кезекте еріткіш ретінде қолданылды. ХХ ғасырда бензин өндірушілер ароматты көмірсутектердің бірнеше қасиеттерін байқады, мысалы автокөліктің отын компоненті ретінде қолдану. Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде басқа да ароматты көмірсутектердің химиялық қолдану аясы кеңейді, олар негізінен жарылғыш заттар өндірісінде қолданылды. ХХ ғасырдың ортасында тек ғана ароматты көмірсутектер химиялық өндіріске ұмтылған жоқ, сонымен бірге мұнай өңдеу өнеркәсібінің өзі химиялық индустрияны толығымен қамту үшін үлкен көлемде ароматты көмірсутектерді өндіре бастады. Ароматты көмірсутектерді көп тұтынушы – химиялық индустрия – ең соңында олардың басты өндірушісіне айналды.

Курстық жұмыстың мақсаты.
Бензин фракциясынан ароматты көмірсутектерді бөліп алу және анықтау әдістерін зерттеу.

Курстық жұмыстың негізгі міндеттері.
Қойылған мақсатқа жету үшін келесідей міндеттер қойылады:
1 Бензин фракциясының құрамы мен көрсеткіштерін сипаттау;
2 Мұнай және бензин фракцияларындағы ароматты көмірсутектерді анықтау;
3 Ароматты көмірсутектерді бөлу әдістерін зерттеу;
4 Бензин фракциясы құрамындағы ароматты көмірсутектерді тәжірибе жүзінде анықтау.

Тірек сөздер: Авиациялық бензин, автокөлікті бензин, ароматты қосылыстар, бензин, булану индексі, детонациялық тұрақтылық, каталитикалық риформинг, қаныққан будың қысымы, октан саны, өндіру комплексі, реформулирленген бензин, сұйық-абсорбциялы хроматография, тауарлы бензин, химиялық тұрақтылық, фотоколориметриялық әдіс, фракциялық құрамы, экстракция әдісі, экстрагент, экстрактивті ректификациялық әдіс.

Қысқартылған сөздер:
АрК – ароматты көмірсутек;
МОС – моторлы октан саны;
ЗОС – зерттелінген октан саны;
АОС – араластырғыш октан саны;
АҚШ – Америка Құрама Штаты;
МӨЗ – мұнай өңдеу зауыты;
ПӘК – пайдалы әрекет коэффициенті;
ДТ – детонациялық тұрақтылық;
ОС – октан саны;
МЕСТ – мемлекеттік стандарт;
ТЭҚ – тетраэтилқорғасын;
БУ – булану индекс;
БҚ – бензинді қайта айдау;
ОСб – октан санының бастапқы мәні;
сар.б – ароматты көмірсутегінің бастапқы мәні.

Курстық жұмыс: 5 бөлімнен, 5 кестеден, 2 суреттен, 2 қосымшадан, 20 қолданылған әдебиеттен, 27 беттен тұрады.
Қолданылған әдебиеттер тізімі

1 Ахметов С. А. Технология глубокой переработки нефти и газа. Изд. 2. М.: «Химия», 2001. – 568 бет.
2 Технология переработки нефти. 1 бөлім: Первичная перепаботка нефти./ Под ред. О. Ф. Глаголевой және В. М. Капустина. М.: «Химия, КолосС», 2005. – 400 бет.
3 Смирнов А. С. Технология углеводородных газов. М.: «Местоптехиздат», 1946. – 544 бет.
4 Каминский Э. Ф., Хавкин В. А. Глубокая переработка нефти: технологический и экологический аспекты. М.: «Техника», 2001. – 384 бет
5 Вержичинская Е. В., Дегуров Н. Г., Синицин С. А. Химия и технология нефти и газа. М.: «Форум» : Инфра-М, 2007. –400 бет.
6 Гуреевич И. Л. Технология переработки нефти и газа. М.: « Химия», 1972. 368 бет.
7 Леффлер У. Л. Переработка нефти. Изд.2. М.: ЗАО «Олимп-Бизнес», 2001. – 224бет.
8 Омаралиев Т. О. Мұнай мен газдан отын өндіру арнайы технологиясы. А.: «Фолиант», 2005. –360 бет.
9 Богомолов А. И., Гайле А. А., Громова В. В., Драбкин А. Е., Неручев С. Г., Проскуряков В. А., Розентель Д. А., Рудии М. Г., Сыроежко А. М. Химия нефти и газа. СПб.: «Химия»,1995. – 448 бет
10 Доналд Л. Б., Леффлер У. Л. Нефтехимия. Изд. 3. М.: ЗАО «Олимп-Бизнес», 2007. – 496 бет.
11Лебедев Н. Н. Химия и технология основного органического и нефтехимического синтеза. М.: «Химия», 1988. – 592 бет.
12 Батуева И. Ю., ГайлеА. А., Поконова Ю. В. Және т.б. Химия нефти. Л.:
«Химия», 1984. – 360 бет.
13 Мановян А. К. Технология первичной переработки нефти и природного газа. Изд. 2. М.: «Химия», 2001. – 568 бет.
14 Смирнов П. В., Онучак А. А. Ароматические соединение в нефтяных фракциях/Химия и химическое технология. 2008, №9, 5-7 бет.
15 Головяк А. К., Горбунов Л. В., Камьянов В. Ф. Структурно – групповой состав компонентов нефтей восточной и юго – восточной Монголий/Нефтехимия. 2004, №4, 266-273 бет.
16 Рябов В. Д. Химия нефти и газа. М.: «Техника», ТУМА ГРУПП, 2004.
– 288 бет.
17 Абильдин Т. С., Жубанов К. Н, Бижон Н. В. Синтез полимеров из продуктов ароматических соединеней нефти/Нефть и газ. 2004, №4, 81-83 бет.
18 Горелик М. В. Основы химии и технологии ароматических соединений. М.: «Химия», 1992. – 640 бет.
18 Андронов Г. Н. Опыт производства автомобильних бензин с пониженным содержанием бензола/Нефтепереработка и нефтехимия. 2003, №12, 3-7 бет.
19 Гуреев А. А. Применение автомобильных бензинов. М.: «Химия», 1972. – 361бет.
20 Рыбаков К. В. Повышение чистоты нефте продуктов. М.: «Агропромиздат», 1986. – 111 бет.
        
        Жоспар
|Кіріспе.................................................................|3 |
|.............................................. | |
|1 ... ... ... |5 |
| ... |
| ... | ... |7 |
| ... |
| ... | ... |10 |
| ... |
| ... | |
|2 ... ... ароматты |12 |
| ... | ... ... ... ... көмірсутектер мен октан |116|
| |санының | |
| ... |
| ... | |
|3 ... ... бөлу және оның |17 |
| ... | |
|4 ... ... өндіру |19 |
| ... | |
|5 ... |21 |
| ... |
| ... | ... ... құрамындағы ароматты көмірсутектерді бөлу және | |
| ... |22 |
| ... |
| ... | ... ... |24 |
| ... |
| |......... | ... ... | ... ... |26 ... |
|..... | ... | ... ... ... ... ... ... аса көрінген жоқ
болатын. Олар бірінші кезекте ... ... ... ХХ ... ... ... көмірсутектердің бірнеше қасиеттерін байқады, мысалы
автокөліктің отын компоненті ретінде қолдану. Екінші ... ... ... да ... ... ... ... аясы кеңейді,
олар негізінен жарылғыш заттар өндірісінде қолданылды. ХХ ... тек ғана ... ... химиялық өндіріске ұмтылған жоқ,
сонымен бірге ... ... ... өзі ... индустрияны толығымен
қамту үшін үлкен көлемде ароматты көмірсутектерді өндіре бастады. ... көп ...... индустрия – ең соңында олардың
басты өндірушісіне айналды.
Курстық жұмыстың мақсаты.
Бензин фракциясынан ароматты көмірсутектерді бөліп алу және ... ... ... ... ... ... жету үшін келесідей міндеттер қойылады:
1 Бензин фракциясының құрамы мен көрсеткіштерін сипаттау;
2 Мұнай және ... ... ... көмірсутектерді
анықтау;
3 Ароматты көмірсутектерді бөлу әдістерін зерттеу;
4 Бензин ... ... ... ... ... ... сөздер: Авиациялық бензин, автокөлікті ... ... ... ... индексі, детонациялық тұрақтылық, каталитикалық
риформинг, ... ... ... ... ... ... комплексі,
реформулирленген бензин, сұйық-абсорбциялы хроматография, тауарлы бензин,
химиялық ... ... ... фракциялық құрамы,
экстракция әдісі, экстрагент, экстрактивті ректификациялық әдіс.
Қысқартылған сөздер:
АрК – ароматты көмірсутек;
МОС – моторлы октан ...... ... ...... октан саны;
АҚШ – Америка Құрама Штаты;
МӨЗ – мұнай өңдеу зауыты;
ПӘК – пайдалы әрекет коэффициенті;
ДТ – детонациялық тұрақтылық;
ОС – октан ...... ...... – булану индекс;
БҚ – бензинді қайта айдау;
ОСб – октан ... ... ...... ... ... ... жұмыс: 5 бөлімнен, 5 кестеден, 2 суреттен, 2 қосымшадан, 20
қолданылған әдебиеттен, 27 беттен тұрады.
1 Бензин туралы ... ... – 28 – 215°С ... аралығында қайнайтын отын және еріксіз
отанумен іштен жану қозғалтқышқа қолдануға ... ... ... ... ... ... және ... бағыт
негізгі және басым болып отыр (өндірістің шамамен 90 % ... ... оны ... және көлікте қозғалтқыш отыны түрінде қолданылуы
( автобензин, ... ... және ... ... ... Бұл жағдайда
мұнайдың басқа жанғыш қазбалардың арасында ... ... ... «тазалығымен» және жоғары концентрациялы
энергия қоры болуымен және іс жүзінде ... ... ... жалғыз
көз екендігімен түсіндіріледі.
Әртүрлі мұнайлардың бензин фракциялары фракциялық және топтық химиялық
құрамы жағынан айырмашылығы бар. Көбіне ... ... 60 – 70% ... ... 10% ... және 20 – 30% ... және бесмүшелі нафтен
көмірсутектері болады. Парафин ... ... ... ... және ... ... Нафтендер негізінен
гексансақиналы алкил-гомологтардан, ароматты – алкилбензолдардан тұрады.
Мұндай құрам ... ... ... ... ... ... Мұнайдан алынған
АрК (табиғи мұнайдың құрамында және мұнай фракцияларын термокаталитикалық
өңдеудің екінші процесі нәтижесінен пайда болған) ... ... ... ... ... ... ... көмірсутегінің мөлшері аз
болғандағы бензиндердің жоғары ДТ, ... ... ... КСРО - ... едәуір көп алкилатты және каталитикалық крекинг бензиндерін,
құрамында жоғары октанды изопарафинді көмірсутектері көп мөлшерде ... ... ... ... автобензиндер үшін ең маңызды сапа ... ... және ... болып саналады. Сонымен бірге бензиннің
көрсеткіштеріне фракциялық құрамы, қаныққан ... ... ... ... ... ... жалынның таралу жылдамдығы 1500 –
2500 м/с-қа жеткен жағдайда детонация пайда болады ... 20 – 30 ... ... ... ... жағдайда детонациялық толқын болады, ол
қозғалтқыштың жұмыс режимін бұзуы, яғни ... ... ... ... қозғалтқыш қызып кетіп, поршень бұзылады.
Октан саны – бензиннің детонациялық тұрақтылығын және изооктан мен н-
гептан қоспасының ... ... ... ... ... ... ... саны 100 пункттан, ал н-гептанның 0 пункттан тұрады.
Автокөлік бензиндердің (А-76 ... ... саны екі ... әдіспен
анықталады: моторлы және зерттеу арқылы. Октан саны зерттелетін отын ... ... ... эталонды қоспасының жануын салыстыру арқылы
арнайы құрылғыларда анықталады. Тәжірибе екі режимде жүргізіледі: қатты
(коленчатты ... ... ... 900 ... ... ... 149°С) және ... (600 айн/мин, ауаны сору ... ... ... моторлы (МОС) және зерттелінген октан саны (ЗОС)
алынады. МОС мен ЗОС ... ... деп ... және ... ... ... ... қолдану дәрежесін сипаттайды.
ЗОС қалалық шарттарға сәйкес бензин автокөліктің ... ал ... ... ... жылдамдық пен жүксалғыштың шарттарын жақсырақ
сипаттайды. МОС мен ЗОС ... ... ... ... индексі деп
аталынады. Бензин өндірісі кезінде түрлі процесс фракцияларының араласуына
маңызды ұғым беретін араластырғыш октан саны (АОС). ... ... ... ... ... оның қоспадағы және басқа факторлардағы
құрамына ... ... ... ... ... ... отынның булануын
сипаттайды, ал ол ... ... ... қозғалтқыш цилиндрде
отынның таралуына, толық жануына негізделеді. Булану бензин фракциясының
айдау температурасымен 10%, 50% және 90% ... ... ... 10% ... ол іске қосу ... сипаттайды. Температура
қалыпты мәндерде төмен болған жағдайда ... ... ... ... ... әбден мүмкін, ал жоғарырақ температурада
қозғалтқышты іске қосу қиындайды. Бензиннің 50%-ті қайнау ... ... ... ... ... ауысу жылдамдығы және цилиндрде
бензин фракцияларының тең ... ... ... ... 90% және ... соңғы көрсеткіші отынның толық жануына
және оның шағылуына тәуелді.
Қаныққан будың ... ... ... ... ... ... ... береді. Неғұрлым бензиндегі қаныққан будың қысымы жоғары
болса, соғұрлым оның булануы да ... ... ... ... ... ... ... есептейді.
Жазғы жағдайларда қолданылатын бензиндер сәйкесінше судың да қысымы
төмен болады. Тауарлы бензинді іске қосу ... ... ... ... 30%-ті жеңіл компоненттер (изомеризатты алкилаттар) қосады.
Қаныққан буды қажетті қысыммен қанағаттандыру ... ... ... ... бензиндерде әдетте 2 – 3% бутан, ал қысқы да 5 – 8%-ке дейін ... ... ... ... тасымалдау және қолдану
процесінде оның ... ... ... болуы мүмкін, ол тотығу және
полимерлену реакциясына негізделген. Тотығу кезінде бензиннің ... ... ... ... ... баға беру ... ... көрсеткішін және тотығудың индукционды ... ... ... ... ... қосылыстары жоқ компоненттер ие –
тікелей ... ... ... ... ... ... ... изомеризаттар, кокстеу, термиялық және каталитикалық
крекинг нәтижесінен ... ... ... ... мөлшерде
алкендер болады, олар шайыр пайда болған кезде ... ... ... ... ... ... үшін, тотықтырғыштар қолданылады,
оларға n-оксидифениламин, ионол (2,6-ди-трет-бутил-n-крезол), ... және т.б ... ... ... түрлері
Адамға аз мөлшерде қауіп төндіретін – ароматты көмірсутектер, әсіресе
бензолды және полициклді ароматты көмірсутектер. ... улы ... ... оның ... де ... ... ... орай
формативті құжаттарда бензиннің құрамында күкірттің, бензол мен ... ... ... [4].
Қазіргі уақытта Ресейде МЕСТ 2084 –77 және жаңа МЕСТ Р51105 – ... ... ... Олар осы заманғы экологиялық талаптарға,
сонымен бірге МӨЗ-дің технологиялық шарттарына жауап ... ... ... көрсеткіштері мына кестеде берілген (МЕСТ бойынша):
Кесте 1.
Автокөлік бензиндердің сапасына міндетті талаптар (МЕСТ 2084-77)
|Көрсеткіш |А-76 |АИ-91 |АИ-93 |АИ-95 |
| | ... | |ен |ен |ен ... саны ... ... |76 |76 |82,5 |85 |85 ... ... |91 |93 |95 ... |. | | | | ... |0,013 |0,17 |0,013 |0,013 |0,013 ... | | | | | ... ... ... қайнау| | | | | ... | | | | | |
| |35 |35 |35 |35 |35 ... |– |– |– |– |– ... жоғ. емес | | | | | ... |70 |70 |70 |70 |70 ... |55 |55 |55 |55 |55 ... ... °С| | | | | ... емес | | | | | ... |195 |195 |195 |195 |195 ... |185 |185 |185 |185 |185 ... 1. ... |А-76 |АИ-91 |АИ-93 |АИ-95 |
| | ... | |ен |ен |ен ... ... ... КПа. ... |67,6 |67,6 |66,7 |66,7 |66,7 ... |66,7 |66,7 |93,3 |93,3 |93,3 ... мг | | | | | ... ... |3,0 |3,0 |0,8 |2,0 ... емес | | | | | ... | | | | |0,1 ... |0,1 |0,1 |0,1 |0,1 | ... |– ... |– |– |– ... | | | | | ... |1200 |900 |900 |1200 |900 ... | | | | | ... | | | | | ... бұл ... ... ... аталған бензиндердің маркасы
октан саны және индукционды ... ... ... ... ... ... түрінің айырмашылығын көруге болады: қысқы бензиннің барлық қайнау
температурасы ... ... ... ... Бұл ... ... ... жақсартады [5].
1895 жылғы есептеу бойынша дүниежүзілік автобензин өндіру шамамен 640
млн.т/ж ... ... ... бойынша, дүние жүзіндегі автопарктің өсу
қарқынының жоғары болуына қарамастан (жылына 10 млн. дана), ... ... ... жылдарда қазіргі деңгейде сақталуы, автокөліктердің
отынға деген үнемдігін ... ... ... ... бір бөлігін
балама отын ... ... және ... ... ... ... АҚШ-та жеке меншік автокөліктегі орташа сыбағалы шығын
1975 жылдан 1985 жылға дейінгі аралығында 14,9-дан 8,65 ... ... ... ... Бұл ... 2000 ж 6л/100км дейін төмендеді. Мұндай
автотранспорттың отынға деген үнемдігін АҚШ-тарында арттыру, сонымен ... және ... ... ... өз ... азайту нәтижесінде,
қозғалқыштың және трансмиссияның ПӘК тиімділігін көтеру, бақылаудың
электрондық жүйесін ... ... ... жақсарту және т.б.
есебінен іске асуда [6].
Соңғы кездерге ... ... ... өсірудің ең бастапқы
бағыты олардың детонациялық тұрақтылығының (ДТ) үздіксіз өсуі (ал ... – сығу ... ... бұл ... ... техника –
экономикалық көрсеткіштерін едәуір жақсартуға көмектеседі. Сонымен қатар,
шығарып ... ... ... деңгейі қазіргі сияқты өте
жоғары ... ДТ ... ... арзан термодеструкциялы
процестерді және каталитикалық крекингті пайдалану арқылы жеңіл ... ... ДТ одан әрі ... ... деңгейге дейін көтеру мұнай
өңдеуде қымбаттау ... көп ... ... ... процестерді,
мысалы, каталитикалық риформингті, ... ... және ... ... ... ... одан ... автобензиндердің қорының төмендеуі
байқалады. Мұндай процестерге мұнай өңдеуде кеткен шығын ... ... ... ... бензиндерді қолдану нәтижесінде өтелуі
қажет. Сондықтан, автобензиндердің ДТ оптималдық мәні химиялық және мұнай
өңдеу процестерінің технологиясының ... тағы да ... ... нарқымен анықталыныды.
Қазір бұрынғы КСРО-да, оның ішінде Қазақстанда да автобензиннің ... – 72 ... ... маркалары: А-80, А-85, АИ-93 және АИ-98 және
бір марка ... ... ... ... автобензиннің екі түрі:
жүйелі [ОС (ЗӘ)=85-96] және ... [ОС ... тағы да ... ... ... ... Super [ОС ... өндіріледі. Жапонияда шамамен 98% және
80% жалпы пайдалануда ОС 90-91 жоғары ... ... ... ... ... ... пайдалануда олардың сыйлы түрлері ОС 97-99
үлесі басым (80%-дан көп) [7].
Қорғасынды антидетонаторларды ... ... жану ... ... ғана байланысты емес. Қазіргі автокөліктерде пайданылған
түтін газының ауаны уландыруын азайту мақсатында, олар ... ...... ... ... олар ... ... тез уланады. Мұндай жағдайда автобензиндердің күрт
көтеріліп кетсе де, АҚШ-та оған ... 1987 жылы ... ... үлесі жалпы өндірілген бензиннің көлеміне шаққанда 50%, ал ... ... – 25% ... 1986 жылы ... тек қана ... бензин шығаруда, оның
шамамен 96% жалпы өндірілген бензиннен жүйелі бензинін құрайды. Батыс
Еуропа елдерінде де тек ... ... ... ... ... іске
асырылуда. Швейцарияда, Австрия және Швецияда жүйелі этилденген ... ... ... ... ... байланысты және ТЭҚ қолдануды шектеуден
соңғы жылдары көптеген елдерде ... ... ... ... ... ... бастайды. Оттекті қосылыстар арасында метил,
этил және трет-бутил спирттері, метил-третбутил эфирі сияқты жоғары ... ... ... ... қосылыстар көп қолданыла бастайды. Бұл
бастапқы фракциялардың октан санын көбейтті және ... ... ... ... ... жылуының жоғары болуын қамтамасыз етті.
Спирттердің өздерінің таза күйінде және бензинге қосылып ... ... ... ... ... ... ... мен
тікұшақтарда пайдалынады. Авиациялық бензиндер ... ... ... ... талаптар қойылады және оның құрамыны
технологиялық процестен өткен мұнайды тура ... ... ... ароматтау изомеризациялы қосылыстар жатады. Екіншілік процесте
құрамында ... ... бар ... ... ... ... ... сапасының негізгі көрсеткіштеріне
детонациялық тұрақтылық, мөлшерлі фракциялық құрамы, төмен температурада
кристалдардың ... аз ... ... ... ... күкірт
қоспаларының және жану жылуының жоғары болуы, сақтаған кезде тұрақтылығы
болып табылады. ... ... ... ... ... отын ... ... бензиннің антидетонациялық құрамын жай қоспамен
(октан санымен) анықтау жеткіліксіз, өйткені авиациялық ... ... ... істейді [8].
Авиациялық бензиндер келісідей түрде маркалары бар: Б-91/115, Б-95/130
(МЕСТ 101272), Б-100/130 (ТУ 38.401-58-197-97), Б-92 (ТУ 38.401-58-47-952)
және Б-70 (ТУ ... Бұл ... ... ... ... жоқ,
өйткені бір жыл аралығында ортаның температурасы аз өзгереді. Оларға көп
мөлшерде тетраэтилқорғасынды (2,5-тен 3,3 г/кг) ... бұл ... ... ... мен ... мөлшерін төмендетеді. МЕСТ
және ТУ шарттары бойынша авиациялық бензиннің ... ... ... ... көмірсутектер ( неғұрлым авиациялық бензинде ароматты
көмірсутектер көп болса, соғұрлым бай ... түрі ... ... ... ... ... жоғары болса цилиндрлі қозғалтқышта
кедергілер болуы әбден мүмкін) ... ... ... үшін алкилбензин,
изомеризат, толуол (20%) және пиробензол (10%) қосады. Антиқышқыл ретінде n-
оксидифениламин 0,004-0,005% мөлшерде ... ... ... ... ... ... ... сарыға бояйды. Қазіргі уақытта өндірілетін
барлық бензин көлемінің 2%-і авиациялық бензиндерге тиісілі [9].
1.3 ... ... ... ... ... бензиннің булануын сипаттайды және ол мына
формула бойынша ... 10ҚБҚ + 7V70 ... ҚБҚ – ... ... ... КПа; V70 ... ... бензиннің
көлемі,%.
МЕСТ Р51105-97 сәйкес қазіргі ... тек ... ... (0,01 г/дм ... ... ... әдісімен анықталған октан
санына байланысты, 5 түрлі ... ... ... ... ... ... А-76 ... қолданылады; «Регуляр-92», «Регуляр-
91» этилденген А-93 түрдегі бензинді алмастыру үшін қолданылады; «Супер-98»
– толығымен еуропалық ... ... ... ... түрдегі маркалы
автокөліктердің бензиндері экспортқа шығарылады: А-80, А-92, А-96, және ... ... әдіс ... ... маркасының сандық мағынасы октан санын
көрсетеді. Ал моторлы әдіс бойынша алынған бензиндердің октан саны 76, ... және ... ... ... ... ... түрін қолдана отырып өндірістің жоғары дамуы
мен дүние жүзіне таралуы қоршаған ... зиян ... Осы ... ... дүние жүзінің мұнай өңдеу өндірісінде шығарылатын
тауардың ... ... ... ... қойылуына әкеп соғады. Мысалы,
АҚШ-та Қоршаған ортаны қорғау басқармасы реформулирленген бензинді шығаруға
талап ... ... ...... ... ... өзгерісі экологияға аз шығым келтіреді. Бұл бензин құрамына ароматты
көмірсутектерге (ароматты ... ...... ... ... ... түтіннің пайда
болуына және жердің азон қабатының бұзылуына әкеп соғады), күкіртке (күкірт
оксиді – қышқылды ... ... ... ... коррозияға ұшырауына
себепкер) шек қояды [10].
2 Бензин құрамындағы ароматты ... ... (АрК) CnHn ... ... ... ... ол ... келесі түрдегі көмірсутек күйінде:
моноциклді (бензолды) – CnHn
бициклді (нафталинді) – ... ...... ...... ... ... алкилтуындыларының изомерлері және мұнай
фракциясында сәйкесінше ... ... ... ... орташа қатынасы мынандай: бензолды –6,7%,
нафтенді – 18%, фенантреді – 8%, пиренді – 5%, басқалар – 2%[11].
АрК-дің ... ... ... оның ... ... ... байланысты. Алкандарға бай жеңіл мұнайларда АрК
негізінен жеңіл моно- және ... ... ... ... ... көп ... және жоғарғы фракцияларда ... ... ... ... температурасына сәйкес таралуы төмендегі
суретте көрсетілген.
1) жеңіл мұнайлар (парафенді); 2) ... ... ... (мұнай
парафинді); 3) ауыр шайырлы мұнайлар (ароматты – мұнайлар)
1 сурет. Мұнай фракцияларында ароматты ... ... ... бай ... ... мұнайда АрК біркелкі
таралған (қисық 2), ал ауыр ... ... ... ... төмен қайнайтын
фракцияларда АрК-тердің құрамы көп емес және олар ... ... ... ... ... ... (30 – 200°С) негізінен бензолды ... ... ... (150-300°С) бензол туындыларынан басқа нафталенді
АрК ... ... ал ... ... ... және ... қосылыстар. Мұнай қалдықтарында (500°С-тан
жоғары) циклдер саны үштен жетіге дейін ... АрК ... ... ... ... АрК – гибридтерге орын береді. ... ... ... ... және ... да би- және ... ... керосинді – газоилды фракциясының құрамында болады
(150-300°С). АрК-тердің негізгі қасиетіне ... ... ... ... ... ... ... және минимальді қатынасын Н:С
(5-80%), яғни төмен энергетикалық ... ... ... ... ... ... қасиеттері төменде көрсетілген:
Кесте 2.
АрК-тердің температуралық көрсеткіші
|Көмірсутектер |Температура, °С |
| ... ... ... |80 |+6,6 ... |111 |-95 ... |138 |-13 ... |136 |-95 ... |169 |-94 ... |218 |+88 ... ... ... бүйірлі орынбасарлардың санына, орнына
және ... ... цикл ... ... ... ... айқын айырмашылығы көмірсутектерді физикалық әдіспен бөлу
үшін қолданылады.
АрК-терге электрофильді орынбасу ... тән – ... ... ... ... нитробензолды, этилбензолды және басқа
қосылыстар). АрК жоғары парциалды ... ... ... ... ... Осы және ... да ... физикалық қасиетін мұнай
фракциясындағы олардың құрамын ... ... ... ... ... МЕСТ 6994 –74 АрК-терді анықтау әдісі бар, ол тура
мұнай ... ... ... алу. ... ... ... көмірсутектерді анықтау үшін МЕСТ 17749–72 бойынша спектральды
әдісті қолданылады. ... ... ... ... ... ... ... 9437-85).
Мұнай өнімдеріндегі АрК-дің орны әрқалай. Мысалы, бензиндерде ... (30% ... ... және ... ... олар бензинге жақсы
маторлық қасиетін – детонациялық тұрақтылығын ... ... ... ... ... ... ... олардың жану жылуы
төмен және жылу кезінде қозғалтқышта күйе болдырады.
Тауарлы бензиндер мұнайдың фракциясы болып ... Олар ... ... ... ... ... ... Төменде
осы процеспен алынған бензиннің құрамындағы көмірсутектер тобы ... ... ... ... көмірсутектер тобы
|Көмірсутек топтары |МБД |МҚК |КК |КР ... |3-10 |12-26 |20-25 |30-40 ... |12-30 |5-10 |15-20 |5-10 ... |60-70 |40-50 |40-50 |20-40 ... | 42% ... ... ... фракциясының құрамындағы ароматты көмірсутектер мен октан
санының байланысы
Тура ... ... ... ... нәтижесінде алынған
тауарлы бензин құрамында ароматты, нафтенді және олифенді көмірсутектер
кіреді. Тауарлы ... ... саны ... құрамындағы ароматты
көмірсутектермен анықталады. Әсіресі ароматты көмірсутектер толуолдан
изопропилбензолға дейін, олардың октан ... ... 95-103 ... ... ... ... өсуі құрамындағы ароматты көмірсутектерге
сар тәуелділігі мына функциямен (МӘ) =ƒ( сар) ... ... ... ... ... осы ... параметрлік теңдеуді шығаруға
болады. Параметрлік теңдеуді құру үшін 80-185ОС бензин фракциясынан ... ... ... 320-480 ОС температурада жүргізіліп,
бензин фракциясының жылдамдығы 1см3/ ... ... ... ... ... 1 сағ. ... ... көмірсутектердің тәуелділігі дефференциал теңдеуімен
көрсетуге де болады:
dОС / d сар-1 = k сар-1 ... k – ОС ... ... бензин фракциясындағы ароматты
көмірсутектердің концентрациясының өзгерісіне қатынасы. Теңдеуден ұқсас
мәндерді бөліп, кейін интегралдап мына ... ... - ОСб = ... / ... ... ОСб, ...... ароматты көмірсутегі мен октан санының
бастапқы мәні.
Осы ... ... ... k ... ... мына ... ... мәндері
|ОС - ОСб |kln (сар / ... |k ... |0,626 |22,2 ... |1,033 |22,4 ... |1,379 |20,9 ... |1,730 |19,8 ... |2,08 |20,9 ... ... ... ... октан санының бензин құрамындағы ... ... ... ... мәндерге сәйкес k
константасын мына ... ... ... = 47,6 + 21,24 ... / 0,091) ... ... бойынша құрамында ароматты көмірсутектер бар тауарлы
бензиннің октан санын ... ... ... Ароматты көмірсутектерді бөлу және оның әдістері
Ауыр және ... ... ... ... сұйық-
абсорбциялы хроматография көмегімен алады, ол ... ... ... және ... ... ретінде этил спиртін қолданылады. Осы әдіспен
мұнайдың май фракциясынан да ... ... ... ... ... үшін ... ... колоннаға зерттелетін май фракциясын
жеңіл алкан ерітінді ... ... ... ... ... ... ... колоннаға алдымен изопентанды, кейін бензол ... ... ... (1:1). Колоннадан шығатын элюаттың сыну
көрсеткіші анықталады. Алдымен, колоннадан ... мен ... ... соң ... ... ... бициклді және полициклді арендер
бөлінеді [16].
Бензиндегі ароматты көмірсутектерді бөлу үшін экстракция әдісі ... ... ... ... ... таңдаулы түрде басқа бір
қосылыстармен еріту ... ... ... еріткіштер ароматты
көмірсутектерді еріту болып табылады. Еріткішке қойылатын ... ... ... бар ... ... компоненттердің оңай бөлінуі.
Мысалға, құрамында ароматты ... көп ... ... Оған ... ... және ... ... еріткіш құямыз. Бұл кезде сұйық күкірт
диоксиді араластырған соң ... ... екі ... ... ... ... ал жоғарғысында күкірт диоксиді. Бірақ төменгі ... ... ... ... қарағанда аз, өйткені ароматты
көмірсутектер бензинмен күкірт диоксидіне айналады.
Егер күкірт диоксидін ... ... онда оның ... ароматты
көмірсутектерді оңай бөліп алуға болады. Бұл екі сатылы ... ... деп ... ... ... АрК кең тараған ... бұл ... ... ... ... (көбінесе бензол). Бұл
процесс эфиктивті болу үшін эктракция шикізаты ... ... ... құрамында АрК көп мөлшерде болса, бұл экстракция
процесін әлдеқайда эффективтілігін артырады. Бензол рафинатында бензол
кездеспейді. ... ... ... ... өнім ... табылмайды, әсіресе
автокөлік құрамы ретінде.
Арендерге негізгі экстрагент ретінде 50-60 ... ... ... ол ... және термиялық тұрақты, селективті,
салыстырмалы арзан және улы әсері аз. Диэтиленгликольдің негізгі кемшілігі
– арендерге сәйкес төмен ... ... ... ... ... ... жүргізеді, ал ол үлкен энергетикалық шығындарға алып
келеді [17].
Қазіргі кезде диэтиленгликольға қарағанда жоғары ... ... ... ... ... ал шет ... да қолданылады, ол деген шикізаттағы ... ... ... әсерін тигізеді.
Кейінгі кездері арендердің сульфолан еріткішімен экстракция ... ... бұл ... ... ... мен ... ... 62-1400С фракциядан арендерді сульфоланмен бөліп алу дәрежесі
бензолда – 99,9; ... – 98; ... – 99,5% ... бөліп алу үшін экстрактивті ректификация әдісінің негізі
жоғарғы селиктивті еріткіш N – ... ... ... табылады.
Француз мұнай институты арендердін диметилсульфоксидімен экстракция
процесін ... ... Бұл ... ... ... және
гидралитикалық тұрақтылығының төмендігінде.
Мұнайдағы арендер басқа көмірсутектерге қарағанда ... ... ... ... ... жеке ... мына әдістер көмегімен
бөлінген: эксракция, таңдаулы адсорбция, ... ... ... ... ... ... ... мен бірқатар зерттеушілердің көп жылдық ... ... (АҚШ) ... бензин фракциясынан 100-ден аса
арендер табылған екен. Бензин фракциясынан бензол, толуол және С8 бен ... ... ... бар. ... арендердің қатынасы:
С6 : С7 : С8 : С9 = 1 : 3 : 7 : 8. ... ... ... ... ... ... орынбасарлардың саны ұлғайғанда артып, алкил
тізбегінің ұзындығы артқанда кемиді.
Бензолды бензин құрамынан алу ... ... ... ... ... ... ортаға зияны көп мөлшерде. Бензолдың атмосфераға
таралуының негізгі көзі болып автокөліктің ... газы ... ... және ... (10%) ... ... Негізінен ауадағы бензолдың
концентрациясы 0,1 мг/л-ден аспауы қажет. Бензиндегі бензолдың ... ... ... ... ... онда ... улы әсері 3,52%-ға кемиді, ал егер
ароматты көмірсутектің мөлшерін 32-ден 26,3%-ге дейін ... ... ... ... Автокөлік бензиндеріндегі бензолдың негізгі көздері
қазіргі мұнай өңдеу зауыттырында келесі компоненттер – ... ... – 78,2%, ... крекингті – 10%, жеңіл
гидрокрекинг – 10,9 және кокстелген ...... ... ... ... ... алу тәсіліне
байланысты екіге бөлінеді:
1. Риформинг шикізатынан бензол қатарындағы көмірсутектерді бөлу.
Риформинг шикізатынан ... және оның ...... ... бөлу бензиннің бөліну колоннасында жеңіл фракциясын 95-
98 ... ... ... ... Осы ... бензолдың реформинг
катализаторындағы үлесі 1,1%-ға дейін төмендетіледі.
2. Риформинг катализатынан бензинді бөлу.
Бұл бөліну колоннасында ... және ... ... фракцияларын өңдеу
арқылы жүргізіледі. Соңғы ... ... ... ... ... бөлу ... жағдайда болу үшін қосымша ректификация
катализаторын қолдану арқылы іске асырылады. ... ... ... қатысып тауарлы бензин алынады [18].
4 Ароматты көмірсутектерді өндіру ... ... ... мұнай өңдеу зауыттарының құрамында ароматты
көмірсутектерді өндіру ... ... ... жабдықтарымен
жабдықталынып жұмыс істей бастады. Мұндай комплекстің іске ... өте ... ... ... синтез өнімдерін синтездеуге шикізат
болатын жеке ароматты көмірсутектерін ... ... ... ... болады, сонымен қатар мұнай химия өнімдері пластификаторлар,
жасанды талшықтар, пластмассалар өндіруде ... ... ... 455 мың т/ж ... ароматты көмірсутектерге есептегенде, оның ішінде
125 мың т/ж бензолға, 165 мың т/ж о-ксилолға, 165 мың т/ж п-ксилолға. ... ... ... ... ... 51,3% ... ... өндіру комплексін Америка елінің Universal oil
Praducts company (ЮОП) фирмасы жасаған. Комплекстің ... ... ... ... ... ... ... бөлінген 85-140ОС
фракциясы саналады. Комплекстің мақсатты өнімдері болып бензол, орто- ... ... ... ... ... қондырғылар кіреді.
Бензинді қайта айдау қондырғысы үш ректификациялық колоннадан тұрады,
оларда БҚ-180 ОС фракциялы бензин мынадай тар фракцияларға ... ... 62-85 ОС, 85-140 ОС, 140-170 ОС, 170-180 ... ... ... ... компоненті есебінде пайданылады.
62-85ОС фракция бензол алу шикізаты есебінде ... ... ... құрамында ароматты көмірсутектер өндіруге
шикізат болатын мақсатты фракция болып саналады.
140-170ОС фракция жоғары октанды бензин компонентін өндіруге шикізат
болады.
170-180ОС ... ... ... компонентін алу ... ... ... ... ... ... ірі ... мұнай химиялық
зат. Бензолды негізінен этилбензолдан алынатын ... ... ... 20%-ы ... ... ... ... өндірісіне
жұмсалады. Шамамен бензолдың 15%-ы ... ... ... ол
капролактама және адипин қышқылын алуға ... ... ... ... ал ... гидрлеу арқылы анилин алынады.
Өндірілген толуолдың 15%-ы көмірсутегі жоқ ... ... ... ... ... Сонымен бірге толуол еріткіш ретінде және
бензинге жоғары октанды қосылыс ретінде қолданылады. ... ... ... – бұл жанғыш зат.
Кумолдың 16%-ы бензиннің жоғары октанды компонентті ретінде, 17%-ы
еріткіш ретінде және 67%-ы изомерлердің жеке ... ... ... ... ... ... яғни одан ... дигидрлеу арқылы стирол алынады. Ал стирол бұл – каучук және
басқа қымбат полимерлерді алуда ... ... ... өнім – ... ... ... қолданылады. Сонымен бірге
кумолды каталитикалық дигидрлеу арқылы, сондай-ақ каучук өндірісінде ... ... ... ... ... ... ерекшелігі, оларда ароматты
көмірсутегінің мөлшерінің ... (45% кем, ... ... 6% кем), ... ... ... ... жануды болдырмаудың, қатты қызуды
болдырмайтын фракция ... ... ... ... ... ... октан санының және т.б. кепілі болады.
Біздің елдің бензиндерінің құрамында риформат мөлшері көп болғандықтан
оларда ароматты көмірсутегі басым. ... ... ... ... ... ... мөлшері жағынан да, БТ-тың фракцияларда
біркелкі таралуы жағынын да, ... ... ... ... ... мөлшері шектелген (45%-дан кем) және ДТ фракцияда біркелкі
таралған бензиндерді пайдалану ДТ ... ... ... және
соның әсерінен, бензиндер қорының кеңейтілетіні белгілі.
Дүние жүзіндегі АрК өндірісі 25 млн ... (80 ... ... ... ... ... ... көмірсутектерді анықтау және бөлу
Мұнай органикалық заттарға бай қоспалардан тұрады. Сондықтан оның
химиялық ... ...... қиын ... ... 180-200 ... ... мұнайдың жеңіл бензин фракциясының құрамы қарапайым. ... ... 5-тен 10-ға ... ... атомдары бар көмірсутектер
мен гетероатомды қосылыстар кіреді.
Мұнайдан тура айдалған бензин фракциясы алынған ... ... ... алкандар, циклоалкандар, сонымен қатар кейбір
гетероатомды қосылыстар белгілі бір қатынаста болады.
Бензин ... ... ... ... екі ... тапсырма
тұрады: 1) жеке құрамын анықтау; 2) ... ... ... ... ... ... жеке құрамын анықтау қиын жұмыс болып
табылады.
Көмірсутектерге күкірт қышқылының әсері
Күкірт қышқылы ... ... ... ... ... ... ... Күкірт қышқылы сонымен бірге
қанықпаған қышқылдармен де әсерлеседі, яғни көмірсутек қоспаларын ... ... ... ... ... ... арқылы көптеген
көмірсутектерді анықтауға мүмкін болады. Егер ... ... ... ... ... ... ... кезде) және жоғары емес
температурада ... ... ... де, ... ... қышқылы ароматты көмірсутектермен мына теңдеуге сәйкес
әрекеттеседі:
С6Н6 + Н2SO4 = ... + ... ... ... ... қатысынсыз күкірт қышқылымен
өңдеген кезде тек ароматты көмірсутектермен әрекеттесіп, ароматты қатардағы
моносульфоналы ... ... Бұл ... ... ... ... түзілуі үшін аса концентрленген ... мен ... ... ... және ... ... дистилляттарды (немесе көмірсутек
қоспасын) күкірт қышқылымен өңдеу арқылы ... ... ... температурасында анықталады.
Әдетте түзілген сульфон қышқылының құрылысы ароматты көмірсутектердің
құрылысына ... ... ... кейбір кезде ... қиын ... мен ... көмегімен іске асады; бұл ... ... ... ... – тетраметилбензолмен сульфирлеу кезінде псевдокумол ... 1,2,3,4 – ... жеке ... ... ... және ... сульфирлеу кезінде
байқалады. Бұл құбылыс өндірісте мұнай дестилляттарын зерттеу кезінде аса
маңызды емес. Мұнай дестилляттарындағы ... ... суда ... ... ... ... дестилляттарындағы сульфон қышқылының
ерігіштігі қышқылдың құрылысы мен молекулярлық массасына ... ... ... ... ... ... түзілген сульфон
қышқылдары дистиллятта ерімейді. Жоғары қайнайтын фракциялардан алынған
сульфон қышқылы дистилятта еруі де ... де ... ... барлығы бір
негізді қышқылдар болып ... және ... ... ... ... ... бүйірлі құрылысымен анықталады.
Дистилятта еритін сульфон қышқылы ұзын ... ... ... ... ... ... ... Дистилятта ерімейтін
сульфон қышқылы айтарлықтай қысқа ... ... ... ... ... ... туындысы болып табылады. Ароматты
көмірсутектерден түзілген қысқа бүйір ... ... ... ... ... толығымен қышқыл ... ... Ал ... түзілген ұзын бүйір тізбекті сульфон қышқылы дистилятта
жеңіл ериді. Дистиляттан олар этил ... ... ... ... ... ... маңыздылыққа ие бұл – концентрленген күкірт қышқылы. Әлсіз қышқыл
ароматты қышқылмен әсерлеспейді. Түтінді қышқыл керісінше ... ... ... ... ... ... ... түтінді қышқыл басқа да
көмірсутектерге әсерін тигізеді – алты ... ... және ... ... Бензин фракциясынан ароматты көмірсутектерді бөлу
Жұмыстың мақсаты: Зерттелінетін бензин фракциясынан концентрленген
күкірт қышқылымен ... ... ... ... ... мен реактивтер: 1-2л көлемді бөлгіш воронка, айдау үшін су
буында қыздырылған ... ... ... ... ... ... ... бензин фракциясынан ароматты қоспаны бөлу екі түрлі
көлемді концентрленген күкірт қышқылын бөлгіш воронкада ... ... Сол ... ... көмірсутектер күкірт қышқылды ... ... ... ... ... ... анилин нүктесі әдестерімен анықтауға болады. Зерттеуге ыңғайлы 150-
2200С-та қайнайтын бензиннің ауыр фракциясы (лигроин) болып ... ... 200 мл ... ... ... 400 ... ... қышқылын құяды (сақтықпен!). Қоспаны бөлгіш воронкада
0,5-1 сағат аралығында ... ... соң ... ... 1,5 л ... ... ... алып, айдау кезінде көпіршіктердің
алдын алу үшін сумен сақтықпен (300 мл ... ... Осы ... ... ... қышқылы мен жеңіл көмірсутектер түзеді, олар
су буымен айдалып қабылдағышқа жиналады. Бөлінген көмірсутектерді сумен
немесе сода ... ... ... ... сусыздандырады.
Құрамындағы ароматты көмірсутектерді салмақтық әдіспен анықтау
Жұмыстың мақсаты: Бензин фракциялық құрамындағы ... ... ... ... мен ... ... бөлгіш воронка, айдау үшін су
буында қыздырылған құрал, концентрленген күкірт қышқылы (моногидрат), ... натр ... ... ... кептірілген бөлгіш воронканы аналитикалық таразыда 0,01г дәлдікпен
өлшейді. Кейін ... ... ... ... – цилиндрмен 10 мл
зерттелетін мұнай ... ... ... ... және ... ... ... Мұнай өнімі бар бөлгіш воронкаға 30 мл күкірт қышқылын
құйып және 30 мин ... ... ... ... ... ашқанда
қысымның көтеріліп кетпеуін қадағалау керек.
Бөлгіш воронканы 1 сағатқа қойып, кейін төменгі бөлігін анық бөліп алу
керек. Ал ... ... ... ... ... ... ... бөліп алынады. Бөлгіш воронкадағы қалған мұнай өнімін 0,01 ... ... және ... ... ... ... ... салмағын
анықтайды. Кейін бөлгіш воронканы тігінен орнатады және мұнай өнімін конус
тәрізді колбаға бөліп алады. ... ... ... мен ішкі ... сумен шайып, зерттелетін өнімі бар колбаға жинайды.
Колба құрамын бірнеше тамшы 0,5Н фенолфталеин қатысында әлсіз қызғылт
түс пайда ... ... ... ... ... ... ... қышқылының мөлшерін мына формула бойынша анықтайды:
Сn= =0,0249V ... V – ... ... күйдіргіш натрий ерітіндісінің көлемі, мл.
0,02452 – 0,5Н күйдіргіш натрий ерітіндісіне сәйкес ... ... ... мұнай өнімінің құрамындағы ароматты ... ... мына ... ... ... ... С1 – ... қышқылымен өңдеуге дейінгі зерттелетін мұнай өнімінің
салмағы,г.
С2 – күкірт қышқылымен өңдеуге кейінгі зерттелетін мұнай өнімінің ... әдіс ... ... мәндердің арифметикалық ортасын ароматты
көмірсутектердің құрамы 1% аспайтынын аламыз.
5.2 Тәжірибе нәтижесін талдау
Чинарева мұнай сынамысына ... ... ... ... ... ... ... пайыздық мөлшері анықталынды.
Ол үшін ... ... ... таза ... ... таразыда өлшеп,
кейін 10 мл мұнай сынамасын құйып тағы бір өлшенді. Үстіне 30 мл ... ... ... ... бойында араластырылды. Бөлгіш воронканы бір
сағатқа қойып, жоғарғы бөлігін анық бөлініп тұрды. Ал төменгі бөлігін ... ... ... ... ... ... ... воронкада қалған мұнай
өнімін конус тәрізді колбаға құйып, оны дистелденген ... ... ... ... ... ... ... тәрізді колбаға жинап алынды.
Колбаның құрамындағы заттарды 0,5Н фенофталеин қатысында күйдіргіш
натриймен ... ... ... воронканың қабырғасында қалған
күкірт қышқылын грамм бойынша есептелінді:
Сn= 5,6∙0,0245∙100 / 98,5 = ... ... ... ... ... көлемі 5л-ге тең.
Зерттелетін мұнай өнімінің құрамындағы ароматты көмірсутектерді
салмақтық ... ... = 170,2 – ... = ... күкірт қышқылымен өңдеуге дейінгі зерттелетін мұнай өнімінің салмағы
170,2 г тең болса, күкірт қышқылымен өңдеуге ... ... ... ... 169,02 г тең ... ... біз жүргізген зертханалық
жұмыста алынған мұнай сынамасында 1,3194% мөлшерде ароматты көмірсутегі бар
екені анықталынды.
Қорытынды
Курстық ... ... ... ... ... ... алу және анықтау әдістерін зерттеу мақсаты қойылды. Осы ... ... ... ... ... ... ... көрсеткіштері мен сипаттамаларына, яғни олар
детонациялық ... ... ... ... ... ... және химиялық
құрамы сипатталынды. Бензиннің автокөлікті және авиациялық, тауарлы, қысқы
және жазғы, ... ... шолу ... Қазіргі кезде қандай
октан санды бензиндер бар екені және ... ... ... қолданатыны
туралы жазылды. Сонымен бірге бензиннің ... ... ... ... үшін ең ... сапа ... екені анықталынды;
2) Бензин фракциясы құрамындағы ароматты көмірсутектерден бұрын
мұнайдағы ... ... ... ... ... ... ... температура көрсеткіштеріне кестелер
берілді. Бензин фракциясы құрамындағы ... ... оң және ... ... ... ... саны мен ... байланысы мен
есептелінетін формулалар көрсетілді.
3) Бензин фракциясынан АрК-терді бөлу ...... ... экстрактивті ректификация, каталитикалық
риформинг әдістері қарастырылды. Өте құнды мұнай химиялық ... ... ... ... жеке ... көмірсутектерін өндіру
қажеттілігіне орай ароматты ... ... ... ... ... ... ... ароматты көмірсутектердің
қолдану аясы талданды.
4) Тақырып бойынша ... ... ... ... әдебиеттер тізімі
1. Ахметов С. А. Технология глубокой переработки нефти и газа. Изд. 2.
М.: «Химия», 2001. – 568 ... ... ... нефти. 1 бөлім: Первичная перепаботка нефти./
Под ред. О. Ф. Глаголевой және В. М. Капустина. М.: ... ... – 400 ... Смирнов А. С. Технология углеводородных газов. М.: ... – 544 ... ... Э. Ф., ... В. А. ... ... ... и экологический аспекты. М.: «Техника», 2001. – 384 бет
5. Вержичинская Е. В., Дегуров Н. Г., Синицин С. А. ... и ... и ... М.: «Форум» : Инфра-М, 2007. –400 бет.
6. Гуреевич И. Л. Технология переработки нефти и газа. М.: « ... 368 ... ... У. Л. Переработка нефти. Изд.2. М.: ЗАО «Олимп-Бизнес», 2001.
– 224бет.
8. Омаралиев Т. О. ... мен ... отын ... ... ... А.:
«Фолиант», 2005. –360 бет.
9. Богомолов А. И., Гайле А. А., Громова В. В., Драбкин А. Е., ... ... ... В. А., Розентель Д. А., Рудии М. Г., Сыроежко А. М.
Химия нефти и ... СПб.: ... – 448 ... Доналд Л. Б., Леффлер У. Л. Нефтехимия. Изд. 3. М.: ЗАО ... 2007. – 496 ... Н. Н. ... и ... ... органического и
нефтехимического синтеза. М.: «Химия», 1988. – 592 бет.
12 Батуева И. Ю., ГайлеА. А., Поконова Ю. В. Және т.б. ... ... ... 1984. – 360 ... ... А. К. Технология первичной переработки нефти и природного
газа. Изд. 2. М.: ... 2001. – 568 ... ... П. В., ... А. А. ... ... в ... и химическое технология. 2008, №9, 5-7 бет.
15 Головяк А. К., Горбунов Л. В., Камьянов В. Ф. ...... ... ... ... и юго – восточной
Монголий/Нефтехимия. 2004, №4, 266-273 ... ... В. Д. ... ... и ... М.: ... ТУМА ... 2004.
– 288 бет.
17 Абильдин Т. С., Жубанов К. Н, Бижон Н. В. ... ... ... ароматических соединеней нефти/Нефть и газ. 2004, №4, 81-83
бет.
18 Горелик М. В. Основы ... и ... ... ... ... 1992. – 640 ... ... Г. Н. Опыт производства автомобильних бензин с пониженным
содержанием бензола/Нефтепереработка и ... 2003, №12, 3-7 ... ... А. А. ... ... ... М.: «Химия», 1972. –
361бет.
20 Рыбаков К. В. Повышение ... ... ... ... 1986. – 111 бет.
Қосымша
Бүкіләлемдік отын хартиясы
|Көрсеткіштер |Бензиннің сапалық категориясы |
| |1 |2 |3 ... саны |91; 95;98 |91; 95;98 |91; 95;98 ... ... |0,02 |0,003 ... % | | | ... ... г/дм3 ... |0,013 |Жоқ |Жоқ ... |– |– |– ... |– |– |– ... % |2,7 |2,7 |2,7 ... мг/100см3 |5 |5 |5 ... ... ... % ... |– |20 |10 ... |50 |40 |35 ... |5 |2,5 |1 ... 15оС-та,|715-780 |715-770 |715-780 ... | | | ... ... ... |

Пән: Химия
Жұмыс түрі: Курстық жұмыс
Көлемі: 23 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 2 500 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Бензин8 бет
Мұнай өнімдерінің фракцияларының бензин фракциясын әртүрлі әдістер бойынша анықтау22 бет
Мұнай өңдеу23 бет
Мұнай өңдеу зауыты газ, бензин мен дизель фракцияларын ортаға айдау12 бет
Мұнайды айдаудың материалдық балансы5 бет
Мұнайды біріншілік айдау қондырғыларының технологиялық схемалары9 бет
Мұнайдың сипаттамасы 28 бет
10 сынып бағдарламасындағы элементтер химиясы курсы бойынша табиғатқа әсері бар деген негізгі тақырыптар бөліп алып, осы элементтердің адам ағзасымен, қоршаған ортамен байланысты экологиялық, химиялық және табиғатты қорғау ұғымдарының проблемалары негізінде бағдарламалар дайындау58 бет
«Ферменттерді бөліп алу ферменттер әсерінің кинетикасы»5 бет
«ферменттермен жұмыс істеу әдістемесі. ферменттерді бөліп алу»10 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь