Мұнай өнімдерінің қышқылдық және сілтілік сандарын анықтау әдістері

Кіріспе ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... . 3
1 Мұнайдың пайда болуы жөнінде жалпы түсініктеме ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 4
1.1 Мұнайдың классификациясы ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... . 5
1.2 Мұнай эмульсияларының түрлері ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .. 5
1.3 Мұнай құрамы ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 6
1.4 Мұнайды өңдеу ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .. 13
2 Бензин ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 14
2.1 Бензин құрамы ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...
14
2.2 Бензин қасиеттері ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .. 15
2.3 Бензин алынатын шикізат ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .
19
2.4 Бензиннің жіктелуі ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 19
3 Бензин фракциясының қышқылдық және сілтілік әдістері ... ... ... ... ... . 21
4 Тәжірибелік бөлім ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .
24
4.1 Әдістемесі ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .. 24
4.2 Жұмыстың жасалу барысы ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .. 24
4.3 Тәжірибе нәтижесін талдау ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .. 26
Қорытынды ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...
28
Пайдаланылған әдебиеттер тізімі ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..
29
Кіріспе

Тақырыптың өзектілігі. Бензиннің құрамында фильтрлерді істен шығаратын әртүрлі қышқылдар болады. Олар бензинді дұрыс сусыздандырмағандықтан пайда болады. Олар қозғалтқыштың істен шығуына себепші болады. Органикалық қышқылдар үйкеліске төзімді қасиетін жақсартады. Қышқылдық пен қышқыл саны барлық тауар отындары мен майлар түрлеріне негізделеді, өйткені олардың сақтау, айдау және отын беру жүйелерінде коррозиялық қасиеттерін анықтайды.

Жұмыстың мақсаты. Бензин фракциясының қышқылдық және сілтілік әдістерін анықтау.

Курстық жұмыстың міндеттері:
1) Мұнайдың шығу тегін қарастыру;
2) Мұнай құрамының түрлерін сипаттау;
3) Мұнайдағы бензин фракциясын зерттеу;
4) Бензин фракциясының қышқылдық санын анықтау.

Тірек сөздер: алкан, алкен,бензин, гидрофобты, гидрофильді, гибрид, гетероорганикалық, деструктивті гидрогендеу, деэмульсация, дисперістік орта, изомерлеу,қышқылдық сан, карбоид, крекинг, нафта, парафин, фенол, циклоалкан, эмульсия.

Қысқартылған сөздер: МЕСТ – мемлекеттік стандарттизация
АSTMD – шетелдік стандарттизация
ЖТҚ – жоғары температурада қайнайтын
К-көлем
АВТ – атмосфералық вакуумдық температура

Курстық жұмыс: 4бөлімнен, 29 беттен, 3 кестеден, 17 пайдаланған әдебиеттерден тұрады.
Пайдаланылған әдебиеттер тізімі:

1 Логинов В. И. Обезвоживание и обессоливание нефтей. М.: «Химия», 1979, - 216
2 Ахметов С. А Технология глубокой переработки нефти и газа. Уфа: «Гилем», 2002, - 672
3 Богомолов А. И., Гайле А. А., Громов В. В. Химия нефти и газа. М.: «Химия», 1995, - 448
4 Смиридович Е. В. Технология переработки нефти и газа. М.: Химия, 1968, - 380
5 Омаралиев Т. О. Мұнай мен газ өңдеу химиясы мен технологиясы. Алматы: «Білім», 2001, - 276
6 Эрих В. И. Химия нефти и газа. Л.: «Химия», 1967, - 220
7 Дияров И. Н., Батуева И. Ю., Садыков А. Н., Саядова Л. Н. Химия нефти. Л.: «Химия», 1990, - 170
8 Вержичинская С. В., Дигуров Н. Г., Синицин С. А. Химия итехнология нефти и газа. М.: «Форум Инфра», 2007, - 400
9 Потехин В. М., Потехин В. В. Основы теории химических процессов в технологии органических веществ и нефтепереработки.Санкт − Петербург: «Химиздат», 2005, - 911
10 Капустин В. М. Технология переработки нефти. М.: «Химия», 2005, - 400
11 Бишімбаева І. Қ., Букетова А. Е. Мұнай және газ технологиясы. А.: «Білім», 2003, - 587
12 Бондаренко Б. И. Альбом технологических схем процессов переработки нефти и газа. М.: «РГУ», 2003, - 199
13 А.Н. Коваленко, Ю.П. Ясьян. Исследование углеводородного состава бензиновых фракций, получаемых в условиях /Химическая технология. 2007, №4, -14
14 Касперович А. Г., Новопашин В. Ф., Магарил Р. З., Пестов А. К. Промысловая подготовка и переработка газоконденсатов. Тюмень: «Химия», 2000, - 80
15 Каминский Э. Ф., Хавкин В. А. Глубокая переработка нефти. М.: «Техника», 2001, - 38
16 Тронов В. П. Промысловая подготовка нефти. М.: «Фэн», 2000, - 415
17 Рыбак Б. М Исследовательские работы нефтепродуктов. М.: «Химия», 2005, - 389
        
        |Кіріспе.................................................................|3  |
|................................................ | |
|1 ... ... ... ... жалпы |4 |
| ... |
| ... | ... ... |5 |
| ... |
| ... | ... | ... эмульсияларының түрлері |5 |
| ... | ... | ... |6 |
| ... |
| ... | ... | Мұнайды |13 |
| ... |
| ... | |
|2 ... |14 |
|2.1 |Бензин |14 |
| ... |
| ... | ... ... |15 |
| ... |
| ... | ... ... ... |19 |
| ... | ... |Бензиннің |19 |
| ... |
| ... | |
|3 ... ... ... және ... |21 |
| ... | |
|4 ... |24 |
| ... |
| ... | ... |Әдістемесі........................................................|24 |
| |.............................................. | ... ... ... |24 |
| ... |
| ... | ... ... ... |26 |
| ... |
| |.............. | ... ... | ... ... |29 ... ... | ... өзектілігі. Бензиннің құрамында фильтрлерді істен шығаратын
әртүрлі қышқылдар болады. Олар бензинді дұрыс сусыздандырмағандықтан пайда
болады. Олар қозғалтқыштың ... ... ... ... ... ... ... қасиетін жақсартады. Қышқылдық пен қышқыл саны
барлық тауар отындары мен майлар түрлеріне негізделеді, ... ... ... және отын беру жүйелерінде коррозиялық қасиеттерін анықтайды.
Жұмыстың мақсаты. ... ... ... және ... анықтау.
Курстық жұмыстың міндеттері:
1) Мұнайдың шығу тегін қарастыру;
2) Мұнай құрамының түрлерін сипаттау;
3) Мұнайдағы бензин фракциясын зерттеу;
4) Бензин фракциясының ... ... ... сөздер: алкан, алкен,бензин, гидрофобты, гидрофильді, гибрид,
гетероорганикалық, деструктивті гидрогендеу, деэмульсация, дисперістік
орта, ... сан, ... ... нафта, парафин, фенол,
циклоалкан, эмульсия.
Қысқартылған сөздер: МЕСТ – мемлекеттік стандарттизация
АSTMD – шетелдік
стандарттизация
ЖТҚ – ... ...... ... ... ... 29 беттен, 3 кестеден, 17 ... ... ... ... болуы жөнінде жалпы түсініктеме
Мұнай – сұйық каустобиолиттер қатарына жататын табиғи ... ... ... ... және ... кейде қара түсті болып келетін, өзіне тән иісі
бар, ультракүлгін сәуле жарығын шығаратын сұйықтық. Оның түсі құрамындағы
элементтерге ... ... және ... ... ... ... ... төртхлорлы көмірсутек) жақсы ериді, ал суда еруі
керісінше төмен болып келеді.
Мұнайдың неден ... ... ... ... ... зерттеліп, шешілген
болса оның қандай табиғи жағдайлармен ... ... ... көшіп,
шоғырланатын жерлерді білу онша киынға ... ... еді. ... ... дейін мұнайдың жаратылуы тарихы (генезис) және орналасуы әлі де
түбегейлі ... ... ... ... ... туралы бірнеше теориялар (болжамдар-гипотезалар)
бар. Бұл болжамдар екі топқа бөлінеді. Олар органикалық және бейорганикалық
(органикалық емес) болжамдар - ... ... ... ... бөлімдерден тұрады. Мысалы:
органикалық теория – мұнайды жәндіктер мен өсімдіктердің және ... ... пен ... ... ... ... мүмкіндігін дәлелдейді.
Бейорганикалық теория мұнайдың жаратылуы карбид теориясы, ... ... т.б. ... арқылы дәлелденеді.
Мұнай грек халқының "нафта" деген сөзінен шыққан "нафта" жарып шығарғыш
қасиетті бар деген мағынаны білдіреді. ... жер ... ... мен газ ... ... ... ... байланысты екені
белгілі. Бірақ бұл жағдай алғашқы кездерде адам баласына жұмбақ ... ... ... жер ... ... ... ... кейде бұлақ
болып ағып жататын "қарамай" немесе ... от ... ... ... ... ... ... әр заманда "құдіретті күш" ... ... адам ... ... ... ... жер қойнауын
жарып шығып, қайнар болып ағып жатқан мұнайды тастан ... ... ... ... ... ретінде пайдалануды білген. Геродот өзінің
шығармасында Тигр мен Евфрат өзендерінің бойында көптеген мұнай ... ... ... ... ... асфальтті Вавилон қаласында
құрылыс материалдары (цемент) ... ... ... ... ... өмірі туралы» шығармасында мәңгі бақи ... ... ... ... ... ... ... мемлекетінің жауынгерлері өздерінің дұшпандарына ... ... ... ... ағаш ... орап, оны мұнайға малып
алып тұтатып, жау ... ... ... жеңіске жетіп отырған. Бұл
оқиға «Грек оты» ... ... ... ... терістік батыс жағын бетіп жаулап алғаннан
жергілікті халықтардың, мұнайды дәрі-дәрмек есебінде пайдаланатынын сезіп,
сол кездегі ағаш пен ... ... ... ... өз еліне
тасыған.
1.1 Мұнайдың классификациясы
Әр түрлі кең орындарының мұнайлары бір-бірінен ... және ... ... ... ... оның ... ... нақты түрде алынатын мұнай өнімдерінің сапасына әсер ... ... ... ең ... ... ... үшін олардың химиялық
табиғатын көрсететін мұнайлардың классификациясының ... ... әр ... ... ... ... және ... бар. Ең маңыздылары – химиялық және технологиялық
классификациялары. ... ... ... ... ... ... бітетін фракцияның топты көмірсутектік құрамы
алынған. Осы фракцияда ... ... да бір ... (50% - дан ... ... ... ... 3 түрге бөлінеді:
метандық (парафиндік), нафтенді және ароматтық. Бұл фракцияда ... ... ... 25% ... одан ... ... болғанда
аралас түрлерге бөлінеді: нафтенді-метандық, ароматты-нафтендік, ароматты-
метандық, метанды-ароматтық және ... ... ... ... ... ... мұнайлар 3
классқа бөлінеді: 1 класс – аз күкіртті мұнайлар (күкірт құрамы 0%-дан 0,5%-
ға дейін); 2 ...... ... ... ... ... ... асады. Әрі қарай мұнайлар - 350ºС дейін фракцияның шығуы ... ... ... потенциалды құрамы бойынша топтарға; базалық
майлардың тұтқырлық индексі бойынша ... ... ... ... бойынша түрлерге бөлінеді.
1.2 Мұнай эмульсияларының түрлері
Мұнай эмульсиялары көбінесе кері эмульсиялар, яғни су ... ... ... ... системалар түрінде кездеседі.Мұндай
системаларда дисперстік орта – мұнай, ... фаза – су. ... түрі ... деп ... эмульсиялар, яғни мұнай тамшылары сулы ортада ... ... ... ... ... ... ... болып
саналады (1 кесте).
Кесте 1
Мұнай эмульсияларының түрлері
|Мұнай ... ... |Су ... ... ... суда таралған |
| ... түрі ... түрі ... орта ... |Су ... фаза |Су ... ... ... суда ... |Гидрофильді: суда |
| ... ... ... ... |
| ... ... |бензинде батады ... бұзу үшін ... ... ... жағдай
туғызу қажет, яғни нәтижесінде олар бір-бірімен бірігіп ірі тамшыларға
айналып және ... ... ... ... ... үшін және тұзсыздандыру үшін көптеген әдістер
қолданылады.
Олардың ... ... ... эмульсияға байланысты.
Мысалы, кейбіреулері тұнбаға түссе, ал ... ... ... ... ... ... ... Электрогидратацияға ұшырайтын эмульсиялар
да болады.
Екіншіден, деэмульсациялау әдісін таңдауда зауыттардағы ... ... ... алыс ... ... ... ... да мүмкін. Ауыз суы жоқ зауыттар ... ... ... бұзу үшін ... бір- ... ... туғызу қажет, яғни нәтижесінде олар бір-бірімен ... ... ... және ... ... ... мүмкіндік жасауы.
1.3 Мұнай құрамы
Мұнай құрамына кіретін негізгі элементтер – көміртек және ... ... ... ... ...... күкірт – 0,1-5℅
аралығында болады. Мұнайлардың көпшілігінде азоттың және оттектің ... ... ... ... ... (парафиндік), циклоалкандық (нафтендік) және ароматтық
көмірсутектердің қоспаларынан, сонымен қатар оттекті,күкіртті және ... ... ... гетероорганикалық қосылыстар деп аталатын
соңғылары негізінен ауыр ... ... ... бөлігінде
шоғырланған.
Алкандар. Мұнай алкандары газ түріндегі, сұйық және қатты қосылыстардан
құралады. Газ ... ... (С1-С4 ... ... және ... құрамына кіреді. Көміртектің 5 және 15 атомдарынан құралатын
қосылыстар ... ...... ... ... ... ... қатты заттарға жатады, олар кәдімгі температурада
мұнайда және ... ... ... ... ... ... күйінде
бола алады. Мұнай алкандары тармақталған және нормальді ... бұл ... ... ... мұнай типтеріне тәуелді.
Әр түрлі мұнайларда алкандардың жалпы құрамы 10-нан 70℅-ға дейінгі
аралықта болады.
Қазіргі уақытта бөлініп алынған ... ... ... ... ... ... ... алкандар – ең кеңінен зерттелінгендер.
Мұнайда бутаннан (tқайн.0,5°С) үш триаконтанға С33Н68 ... ... ... ... бар ... анықталынған.
Қатты алкандарға парафиндер және церезиндер жатады. Парафиндер –
негізінен нормальдік құрылысты және ... ... ... бар ... ... қоспасы. Церезиндер – негізінен құрылысты
тармақталған қатты алкандардың қоспасы. Қатты ... ... ... ... ... ... аз ... ондық үлестен 5℅-ға
дейін кездеседі. Нағыз парафиндік типті мұнайларда олардың құрамы 7-12%-ға
дейін артады. Қатты парафиндердің ... зор ... ( 15-20% ) ... ... ... ... ... кездеседі.
Циклоалкандар. Мұнайларда циклоалкандардың (нафтендердің) құрамы 25-тен
75%-ға дейінгі ... ... ... барлық фракцияларда
кездеседі. Олардың құрамы фракциялар ауырланған сайын өседі. Мұнайларда ең
тұрақты 5және 6 ... ... ... ... ... ... гомологтары табылған, олар негізінен ... ... ... ... ... ... ... әр
түрлі, негізінен екі жалпы көміртек атомдары бар (декалиндер, норборнан
және т.б.) полициклді ... ... де ... ж. ... ... ... үшциклді көмірсутек
үшцикло [3, 3, 1, 1] декан (адамантан) (I) ... ... Бұл ... ... ... 269ºС ... ... көмірсутектердің ішінде
ең жоғары балқу температурасы). Адамантан алмазға ұқсас ... ... ие. ... ... ... ... өсімдіктер
және жануарлардан алынған заттардың ішінен ... ... ... ... қарқынды түрде дамуда. Оны алудың синтездік әдісі
белгілі. Адамантан ... әр ... ... кең ... қолданыс тауып
жатыр(дәрілік заттар, полимерлер және т.б.).
Арендер. ... ... ... мұнайда алкандар ... ... аз ... ... Әр ... мұнайларда бұл
көмірсутектердің жалпы мөлшері кең ... ... ... ... ... ... оның ... 35%-ға (масс.) және оданда
көпке жетеді.
Көмірсутектердің басқа класстарына қарағанда, арендер жеткілікті ... Бұл ... ... мұнайда бензол және оның гомологтары,
сонымен қатар би және полициклдік ... ... ... ... ... С9 ... ... мүмкін болатын
алкилбензолдар анықталған. Басым түрде кездесетіндер –толуол, м-ксилол ... (1, 2, 4 - ... және ... ... ... ... ... гомологтары және дифенил бары анықталған. Мұнайдың ауыр ... және ... ... үш және одан ... ... тұратын
полициклдік арендер табылған. Ауыр дистиляттар құрамында жеті ... бар ... ... ... ... қосылыстар. Оларға нафтен қышқылдары, фенолдар мен
шайыр-асфальтенді қосылыстар жатады.
Нафтен қышқылдары-бұл карбоксил ... –COOH ... ... ... ... г/см3, жалпы формуласы - СnH2n-2O2. Нафтен
қышқылдары өткір иісті майлы сұйықтықтар ... ... Олар ... және ... жеңіл майлы дистилляттарында коррозионды – ... ... ... фракциясынан сілтілендіру арқылы бөліп алады.
Нафтен қышқылдары мен олардың тұздары ... ... ... яғни мата және аяқ киімдерге сіңіргіш жіне т.б. ... ... тек ... кейбір түрлерінде кездеседі және мұнай құрамынан
дистилляттарды сілтілендіру арқылы нафтен қышқылымен бірге бөлініп алынады.
Гибрид құрылысты ... ... арен ... және ... басқа циклоалкан циклдері бар гибрид құрылысты әр ... бар. ...... фракцияларында циклоалканарендердің ең
қарапайым өкілдері индан, тетралин, ... және ... ... ... ... ароматтық циклдері түгелдерлік тек метил
орынбасарларына, ал алициклділер бір ... екі ұзын ... ... қосылыстар. Барлық мұнайларда көмірсутектерден басқа
күкірт, оттек және азот ... ... бар ... ... ... ... таралуы бірқалыпты емес. Әдетте, олардың
үлкен бөлігі ауыр фракцияларда, ... ...... ... Мұнай түріне тәуелді 400-450ºC-нан ... ... ... ... ... ... ... деуге
болады.
Мұнайларда оттек құрамды қосылыстардың мөлшері 10%-ға ... ... ... бұл компоненттері негізінен карбон ... және ... ... ... ... және ... ... құралады. Нафтен қышқылдарының
өнеркәсіптік маңызы бар. Бұл қышқылдардың ... ... ... ... ... және ... ... ретінде қолданыс табады (мылонафт).
Мұнайдағы күкірт құрамының мөлшері 0,002-ден 7,0%-ға ... ... ... ол ... ... 0,2-70%-дың құрамына сәйкес келеді.
Химиялық құрамы ... ... ... қосылыстары әр түрлі болып
келеді. ... ... ... ... ... ... сульфоксидтер және сульфон қышқылдары кездеседі.
Мұнайдың шайыр – ... ... ... азот және ... ... одан да күрделі қосылыстар кездеседі. Қазіргі уақытта 250-ден ... ... ... Олардың барлығы негізінен жеңіл және орта
дистилятты фракциялардан бөлініп алынған.
Азотты қосылыстар, оттекті және күкіртті ... ... өте аз ... ... Химиялық қасиеттері бойынша мұнайдың
азотты ... ... ... ... ... ... ... акридин, фенантридин, т.б.) азотты негіздерге және ... ... анық ... бөлінеді. Мұнайдың бейтарапты азотты
қосылыстары негізінен пиррол, индол және карбозол ... ... ... ... ... Ауыр мұнай қалдықтарында ... төрт ... ... бар порфириндер (II) кездеседі. ... ... ... ... ... ... ... гем
молекулаларына кіретін порфириндік комплекске ұқсас бірақ магний (хлорофил)
немесе темір (гем) орнына мұнай порфирин ... ... ... ... ... Шайыр-асфальтенді заттар белгілі органикалық
қосылыстар класстарына жатпайды. Олар молекула құрамында ... ... және ... ... ... гибридті құрылымды жоғары молекулалар
қосылыстарының күрделі қоспасы болып табылады. Мұнайдағы ... ... кең ... ... ... ... ... дейін кездеседі.
Шайырлы-асфальтенді қосылыстар мұнай құрамында ... көп ... (25% және одан көп). Бұл ... (82-87,4%) және сутегіден (10,3-
12,5%) басқа оттегі (2,5%-ға дейін), күкірт (0,8-7%) және азот ... ... ... ... ... ... ... Төмен
молекулалы шайырлы қосылыстар нафтенді дистилляттарымен бөлшектеп ... ... ... ... ... мазутта және мұнай айдауынын
қалдығында-гудрон әсіресе ... ... ... ... ... оған қою түс ... және қозғалтқыш целиндрлерінде кокс пен
күйе түзілуіне себепші болады. Ашық ... ... және ... ... ... ... ... бірақ битум, кокс сақтандырушы және
сіңіргіш материалдар секілді өнімдері үшін олар ... ... ... ... ... қосылыстарды келесідей түрге бөледі:
бейтарапты шайырлар-жеңіл бензинде; ... ... ... ... ... ...... бензинде ерімейтін; бірақ
бензол, хлороформ және күкіртті көміртекте ... ... ... ... ... ... ... жеңіл бензинде
ерімейтін, бірақ спиртте еритін компоненттер. Н.И.Черножуков және С.Э.Крейн
зерттеулері бойынша мұнай көмірсутектері бір уақытта, екі бағытта ... ... ... ... ... қоспалардың барлық үш түрі де жоғары молекулалы
көміртек, ... ... ... ... ... болып табылады.
Қалыпты температурада өте қою, ауыр және қатты, тығыздығы 1см3-тан жоғары.
Неғұрлым ... ... және ... ... ... ... ... шайырлы-асфальтенді қосылыстар көбейеді.
Қазақстанда шайыр-асфальтенді заттардың құрамына 10-50%-ға (масс.)
дейін жететін ауыр шайырлы мұнайлар кездеседі. Бұл ... ... әлі аз ... ... еріткіштерде шайыр-асфальтенді заттардың әр түрлі ерігіштігіне
сүйеніп, оларды келесі фракцияларға бөлу қабылданған: ...... ... ... ... ССI4) ... ... асфальтендер –
аталған еріткіштерде еритін, бірақ С5-С8 қаныққан көмірсутектерде ерімейтін
заттар; мальтендер – С5-C8 ... ... ... ... ... ... ... мен майлардан құралады, олар силикагельде
адсорбциялық хромотографиямен бөлінеді.
Генетикалық тұрғыдан шайырлар ... мен ... ... ... ... және шайырлардан асфальтендерге көшкенде ... ... ... және ... ... өседі.
Асфальтендер мұнайлардың ең жоғары молекулалық заттары болып табылады.
Мұнайдың минералдық компоненттері. Мұнайдың минералды ... және ... ... тұздар, металл комплекстері, сонымен
қатар коллоидті дисперленген минералдық ... ... Бұл ... кіретін элементтерді көбінесе микроэлементтер деп атайды. Олардың
жалпы құрамы 0,02-0,03%-дан ... ... ... ... мұнайларда 40-тан астам әр түрлі элементтер ... ... ... металдар (V, Ni, Fe, Mo, Co, W, Cu, Mn, Pb, Ca,
Ag, Ti); 2) ... және ... ... (Na, K, Ba, Cu, Si, Mg); ... және ... ... (CI, Br, J, Si, AI және т.б.). ... ... ... ... және ... ... ... кездеседі.
Мұнай өңдеуде оның құрамындағы микроэлементтер құрамын және мөлшерін
білудің көп маңызы бар. ... ... ең ... ... ... ... улары болып есептеледі. Сондықтан католизаторларды
дұрыс таңдауға және оларды ... ... ... анықтау үшін бұл
элементердің құрамын білу шарт.
Мұнайдың құрамындағы тұздар. Әдетте, жер ... ... ... серіктес газдар,
- қаттық (жер қыртысы) сулары,
- минералды тұздар,
әр түрлі механикалық қоспалар (құм, ... және ... ... ... ... ... және өңдеу процесі
МЕСТ 9965 - 76 бойынша жүргізіледі. ... ... ... мен суға
байланысты шикі мұнайды үшке бөледі: ... 0,5 % су және 100 ... бар ... 2) ... 1 % су және 300 м/г тұзы бар ... 3)
Құрамында 1 % су және 1800 м/г тұзы бар ... ... ... ... ... бейімділігін күшейтіп,
технологиялық құрал – ... ... ... және ... су ... ... түзуге әсерін тигізеді. Мұнайды өндіру және тасымалдау
кезінде 100 ˚С – қа ... ... ... ... (метан, этан, пропан
және т.б бензин фракциясымен бірге ) ... ... ...... 5% - і. ... мұнайды тасымалдау және өңдемес бұрын алдын -
ала өңдеу – оны даярлау жұмыстары жүргізіледі.
Өндірілетін мұнайдың әр тоннасына – 50 – 100 м ... ... ... ... бар 200- 300 кг су, 1,5 ... % - ке ... ... қоспалар сәйкес келеді. Кейбір көп мезгіл ... ... ... ... аса ... ... суларының мөлшері – 90% -
ке дейін жетеді, ал талап бойынша ... ... ... ... ... 0,3% -тен ... болу ... алдында мұнай мен мұнай өнімдерінің сапасына қойылатын МЕСТ–
тің талабы мынандай:
- судың массалық үлесі, W ≤ ... ... ... үлесі, Р ≤ 200 мг/л.
Тұзсыздандырудың әдістерін айтпас бұрын, ... ... ... ... ... ... ... зиянды әсерлерін айту маңыздырақ.
Оттегінің мұнайдағы құрамы көп емес (0,1 – 2 %). ... ... ... ... ... ... мен ... Мұнайдағы
оттегінің негізгі үлесін құрамында С,Н,О элементтерінен ... N және ... ...... ... қышқылдар мұнайдың орта (250 С температурада ... ... ... ... ... ... ... - құрамында
алифатты және нафтен қышқылдары негізіндегі органикалық қышқыл қоспасы.
Алифатты (май) ... ... түзу ... ... ... ... қышқылдар мұнайда бензол және полициклды арендердің туындылары
болып ... ... ... шикі ... ... иісі жағымсыз, қою түсті
майлы сұйықтықтар.
Мұнайдағы күкірттің құрамы 0,05 – 3 % ... ... ... ... ... да кездеседі.
Күкірт мұнайдың құрамында жай зат, күкіртсутек және органикалық
қосылыстар мен шайырлы заттар ... ... зат ... күкірт мұнайда еріген күйде кездеседі. Мұнайды ... ... ... ... КС ... ... ... кезде мұнайдың керосин және май фракцияларынан тұздарды бөліп
алып тастау қиын міндет болып табылады.
Өндірісте бұл ... ... ... ... үрдісін 300
– 450 С пен 1,7 – 7 МПа қысымда ... Бұл ... ... ... күкіртсутегіге дейін жүріп, оларды газдармен оңай бөліп алуға
болады. Мұнайды айдағанда ... ... ... ... ... ... ... заттар
|Мұнайдан алынатын заттар|Көмірсутек саны |Мөлшері |
| | |(%) ... |С4 – С10 |31% ... |С11 – С12 |10% ... отын |С13 – С20 |15% ... ... май |С21 – С40 |20% ... - ... |С40 ... және ... |24% ... ... ... өңдеудің біріншілікті және екіншілікті процестері қалыптасқан.
Мұнай өңдеудің негізгі (біріншілікті) процесі (стабилизацияланғаннан,
сусызданғаннан және ... ... – оны ... ... ... ... оны ... бөліктерін немесе фракцияларын термиялық айырып алу
процессі, оның нәтижесінде қойылған мақсатқа тәуелді ... ... ... авиациялық және автокөлік бензині, ... ... ... отындар, керосин, дизельді отын және мазут. Мұнайды ... ... ... ...... – майлағыш майлар (дистиллятты
және қалдықты) парафинді, ... ... және ... ... ... шикізат ретінде қолданады.
Мұнай айдаудың алынған ... және ... ... ... ... ... ... қолданылады. Мұнай өндеудің
екіншілікті процестеріне, оның құрамына ... ... ... байланысты, термиялық және каталитикалық крекинг,
риформинг, гидроформинг, платформигн, алкилдеу, мұнай өнімдерін ... ... ... ... ... кокстаулар
жатады. Мұнай өндеудің біріншілікті және екіншілікті процестерінде алынған
мұнай өнімдері тазарту процестерінен ... ... ... ... әрі ... ... үшін оларға әр түрлі енгізбелер (присадкалар)
қосылады.
Осылайша каталитикалық крекинг ... ... ... ... ... аралығында айдалатын мұнайдың ... ... ... ... ... алу – ... ... мақсаты
болып табылады.
2 Бензин
Бензин мұнай өңдеудегі төмен детонациялық көрсеткіштеріне ие ... ... 50%-ке ... ... ... Оларға табиғи бензин, крекинг
бензин, полимеризация өнімі, ... ... ... және ... жатады. Олар мотор жанармайы ретінде қолданылады. Бензин ішкі ... ... ... Онда ... күштің әсерінен тұтанады.
Қазіргі заманғы бензиндер келесі көрсеткіштерге жауап беру ... ... және ... жұмыс жасауына, ұшқыштығы, яғни кез
келген температурада ... ... ... ... ... ... кезде бензиннің экологиялық қасиеттерін басты мәселеге
айналдырып зерттеуде.
2.1 Бензин құрамы
Бензин ... ... ... 25-61%, ... 13-45%, ... нафтенді қосылыстар, ароматты қосылыстар 4-16%. ... ... С5 тен С10 ... және көміртегі молекулаларының
саны 4-5-тен 9-10-ға дейін. ... ... 100Д. ... ... ... күкірт, азот, оттек қосылыстары кіреді.
Бензин мұнай фракцияларының ішіндегі ең жеңіл фракция. Бұл фракцияны
мұнайды ... ... ... ... ... Бензин құрамына
қозғалтқыштың жеңіл жұмыс жасауы, ... ... ... ... ... қозғалтқыш бөлшектеріне әсерінің төмен болуы байланысты.
Бензиннің фракциялық құрамы МЕСТ 2177-82 ... ... ... фракциялары жанармайдың тұтану қасиетін сипаттайды,
қайнау температурасы төмен болған сайын тұтану ... ... ... ... іске қосу үшін ... 10% -ы 55 0С ... ... кезде) және 700С (жазғы кезде). Қысқы бензиннің құрамында жазғыға
қарағанда жеңіл фракциялар көп болады. Жеңіл ... ... ... ... және ... үшін ... ... басты бөлігі жұмыс
фракциясы деп аталады. Оның ұшқыштығына әр түрлі ... ... ... қызу ... бір ... ... ... тез ауысуы тәуелді.
Айдаудан бөлінген фракцияның ... 50% ... ... болу ... ... ... қайнау температурасына дейінгі аралықта жанармайдың сапасы
артады және конденсацияға қарсы болады. Бұл ... ... ... ... бөлшектерінің ұзақ пайдалануға мүмкіндік береді.
Октан саны.Бензиннің эксплуатациялық қасиетін ... үшін ... ... арттырады. Ол үшін бензинге жоғарыоктанды компонент қосады.
Октан саны жанармайдың детонациялық ... ... ... жану цилиндрдің бірнеше нүктесінде немесе барлық ... ... ... саны бензиннің басты қасиеттерінің бірі. Егер октан саны 95
болса, ол 95% изооктанның және 5% ... ... ... өңдеуден кейін алынған бензинің октан саны 70-тен аспайды. Сол
үшін ... ... ... үшін ... ... ... Бензин қасиеттері
Бензин жеңіл тұтанатын түссіз немесе сарғыштау сұйық, тығыздығы 700-
780 кг/см3. Бензиннің ұшқыштығы ... ... ... ... ... ... 30-2000С. Қату температурасы – 600С. Бензин
жанған кезде су және ... газы ... ... ... 70-120 г/м3 ... жарылғыш қоспалар түзіледі. Бензин тез
буланғыш, оңай тұтанғыш зат, буының ... ... ... ... ... ... кең тараған әдістері: мұнайды тура айдау, мұнайдың
ауыр фракцияларын ... ... ... ... алу, тас ... және ... ... (изобутан, бутен, пропан) алкилдеу,
т.б. ... ... ... ... отыны, майды, шайырды,
каучукті еріткіш ретінде және т.б. ... ... ... қасиеті – детонацияға тұрақтылығы, яғни қозғалтқыштарда бірқалыпты
жану ... Оның ... ... ... ... ... Октан саны неғұрлым көп болса, детонацияға ... ... ... ... ... ... (А-80, А-91, Аи-93, т.б.) осы
қасиетке негізделген. Автомобиль санының күрт ... ... ... ... ... ... ... факторға айналып отыр. Аудағы бензин
буының қойыртпалылығы 100-300 мг/м3-ден көп ... адам ... ... ... жұмыс істегенде және оны пайдаланғанда барлық
сақтық шаралары қадағалануы тиіс. ... ... ... ... қалаларындағы мұнай өңдену зауыттарында өңделеді. Бензиннің
құрамына ... ... ... ... ... ... күкіртті, азотты, оттекті қоспалар кіруі мүмкін. ... ... ... ... ... алады, сонымен қатар крекинг, риформинг,
кокстеу арқылы да алады. Қозғалқыштардың мәжбүрлі тұтандырумен ішкі жану
үшін жанғыш ретінде ... ... және ... ... ... ... сұйықтық ретінде пайдаланады.
Бензиннің қату температурасы 600С-тан төмен, тұтандырғыштың
температурасы 00С-тан төмен болады. Бензин ... ... ... 74-123 ... ... қоспа пайда болады. Негізгі эксплуатациялық
бензиннің сипаттамасы ұшқыштық, жанғыштық, ... ... ... ... болып келеді.
Ұшқыштық фракциондық құрам және қаныққан будың қысымымен
анықталады. Бұл көрсеткіштер ... ... ... ... ... көрсеткіштері бір-біріне жақын болады (мысалы, будың
дифференциалдық ... ... ... ... ... Қозғалтиқыштың қызу жылдамдығы, оның детальдарының тозуы,
жанармайдың шығыны, төмен температурада қозғалтқыштың ... ... ... ... ... болуы бензиннің фракциялық құрамы
және қаныққан буларының қысымына байланысты. Бензиннің ... ... көп ... оның ... ... ол қозғалқыштың жұмысын
жеңілдетеді, бірақ бу кедергілері пайда болып оған кері әсер ... ... ... ... ... ... ... қайнайтын
көмірсутектердің буларының көп жиналғанға ... ... ... ... ... ... ... төмендейді, бензоауалық қоспа лезде
қарапайымдалып және тұтану ұшқынынан оталу қасиетін жоғалтады. Бұдан басқа
тым жеңіл бензиндерді қолдану төмен ... ... ... ... оның сақталуы барысында және ... ... ... ... ... ... кезінде автомобильді бензиндердің құрамындағы төмен қайнайтын
фракцияларына байланысты - қысқы және жазғы түрі және ... ... ... ... ... поршенді қозғалқыштар үшін арналған
және бу кедергілерін әртүрлі биіктікте ұшқанда пайда болу мүмкіндігін жою
мақсатымен оның ... ... ... ... аз ... ... төрт маркада шығарылады – А-72, А-76, Аи-93 және
Аи-98, мұнда сан октан саны ... ... ол ... ... (72 ... ... зерттелетін әдіспен (93 және 98) сәйкес алынады.
Автомобильді ... ... ... ... ... ... ... үшін және қысқы мезгіл үшін. Ол бензиндердің ұшқыштығы сыртқы
ортаның температурасының деңгейіне ... келу ... ... ... қаныққан будың қысымы да әртүрлі (ол қысқы түрінде жоғары) ... ... ... ... ... үшін 0,5 г/кг ТЭС ... қазіргі кезде бензиндерге ТЭС қосуды алып тастау курсы ... ... ... және оны ... ... ... ауыстыру
енгізілген (олардың сласында алкилбензин ОС=94-96, толуол, метил-трет-
бутилді эфир ... және т.б. ... ... аз винтті самолеттер мен вертолеттерге қолданылады.
Оларды да төрт маркамен шығарады – Б-100/130, Б-95/130, ... және ... ... сан – ... саны ... ... екіншісі – сорттылығы (%-
пен). Бұл бензиндердің мезгілге сәйкес түрлері ... ... ... ... ... ... жыл ... аз өзгереді. Оларға ТЭС
мөлшерін үлкен көлемде қосады (2,5-тен 3,3 ... ... Олар үшін ... қышқылдық, шайыр мөлшері және күкірт мөлшері бойынша сақталады.
Кесте ... ... және ... булардың қысымына байланысты
бензиннің оптимальді көрсеткіштері
|Көрсеткіш ... ... ... |
| | ... |
| ... ... | ... ... |35 ... |40 ... | | | ... ... 0С | | | ... ... | | | ... | | | ... | | | ... ... |70 |55 |75-82 ... ... 90%|115 |100 |105 ... |180 |160 |145 ... ... |195 |185 |180 ... | | | ... ... 0С | | | ... |≤ 66,7 ... ... ... ... | | ... кПа | | | ... ... ... ... және айдалатын кездегі
температура мен соңғы қайнайтын ... ... ... ... 90% болады. Осы температураның үлкен мәндерінде
бензиннің ауыр ... ... өту ... ... ... ... ... түседі. Сұйық бөлігі жану камерасында ... ... ... кейін поршенді сақиналар мен кеуектер арқылы қозғалтқыштың
картеріне құйылады. Сол кезде бензиннің бір ... ... осы ... экономикалық тиімділігін төмендетеді. Бұдан ... ... ... ... ... ол ... жоғарылатады және
үйкелген детальдардың тозуына әкеліп соғады. Келтірілген температураларды
төмендету ... ... ... ... бірақ жанармайдың шығынына
алып келеді.
Бензин фракцисының сапалық көрсеткіштерінің экспресс-анализдері
Тауарлы бензиндердің және бензин фракцияларының тұрақты лабораториялық
мониторингі мұнай өңдірісінің үздіксіз процесінде ... ... өнім ... ... ... ... процесте нақты технологиялық режим
жүруде тез ... ... болу үшін ... ... ... ... бензиндердің эксплуатациялық
қасиеттерін сипаттайтын сапалық көрсеткіштерді білу маңызды (октан саны,
тығыздық, ... ... мен ... ... ... ... Сапалық қасиеттерінің ішінде маңыздысы моторлы құрылғылардағы октан
саны болып табылады. ... ... ... ... ... яғни
изооктан және гептаннан құралған калибрлік қоспалы ... ... ... ... ... ... қолданатын
стандартты лабораториялық әдістерді пайдалану октан санын 1-2 ... ал ... ... ... ... ереже бойынша 2-3
сағат аралығында нәтиже алынады.
Қазіргі кезде ... ... ... кең ... әдіс – ... Ол ... ... қолдануға негізделген. Араластыру
станциясындағы жиі жағдай кондициялық емес бензин алу, оның ... ... ... ... ... экспресс-анализі олардың ... ... ... және бұндай жағдайды мүлдем болдырмайды.
Мұнай өнімдерінің сапасы мен ... ... ... ... және кезекті математикалық өңдеу арқылы алынған ... ... және ... өнімінің біркелкі көптеген параметрлерін 3-
5 минутта анықтауға мүмкіндік ... ... ... – экспресс-анализ үшін тікелей айдалатын
бензин ... ... ... ... және ... берілгендер
мен референтті сынамалардың ... ... ... ... ... ... ... БИК-аумақта алынады.
Тікелей айдалған бензиннің сапасы мен көлемі
АВТ эксплуатациялық шарттарына өзгерістер енгізгенде келесі нәтижелер
жетілдірілді:
• Шығарылатын газдардың ... ... ... ... ... ... Колоннаның жоғарғы бөлігінде төмен температурамен секциядағы жіңішке
орындардың таралуы.
Автокөліктерге арналған бензин ... ... ие болу ... Қоспаның біртектілігі;
2) 200С-та тығыздығы 690-750 кг/м3 тең болу керек;
3) Тұтқырлығы ... болу ... ... ... ... +40-тан -40- қа өзгерген кезде бензин шығыны 20-30% артады.
4) ...... ... ... ... ... ... қозғалтқыш
оңай іске қосылу үшін, тез қызу үшін, жанармай толықтай жану ... ... ... болу ... бу қысымы – бу қысымы жоғары болған ... ... ... ... ... ... ... бу кептеліктерін
түзеді. Олар қозғалтқыштың қуаттылығын төмендетеді. Тез ... ... ... шығынғы ұшыратады.
Төмен температуралы қасиеттері – бензннің төмен температураға
шыдамдылығы.
Бензиннің жануы. Жануы ... ... ... мен ... айтамыз. Бұл кезде жылу бөлінеді. Будың температурасы 1500 –
2400 0С жетеді.
2.3 Бензин алынатын ... ... ... ... ... ... – көп ... көмірсутекті
қосылыстардан және басқада органикалық қосылыстардан тұратын табиғи
сұйықтық; бағалы пайдалы қазба; Мұнай ... бес ... ... C, H,
S, O, N күрделі қосылыстар кіреді. Бұл ... ... ... 11-15% ... 0,01-6% ... 0-2% оттегі, 0,01-3% азот.
Көмірсутек – мұнай мен ... ... ... ... Ең кең
тарағаны – метан СН4. Барлық көмірсутектер алифатты және циклды ... ... ... ... ... ... ... және ароматты қосылыстарға бөлінеді. Ұнғымадын алынған
мұнай жасыл-қоныр түсті, тез тұтанғыш, өткір иісі бар май тәрізді сұйық.
Химиялық мұнай көп ... ... ... ... немесе
асфальтты қосылыстарға дейін өзгереді. Парафинді қосылысар негізінен
парафиндерден ... ... ... ... ... ... ... немесе асфальтты мұнайға қарағанда құрамында
бензин көп болады, ал күкірті аз. Бұндай мұнайлар ... және ... ... ... болып табылады. Нафтенді мұнайлардың құрамында бензин
аз болады, көп мөлшерде күкірт, мазут, асфальт кездеседі.
2.4 ... ... ... ... ... құрамы және қасиеттері бойынша
ерекшеленеді. Өйткені бензинді тек ... ... ... арқылы ғана
емес, сонымен қатар ілеспе газ және мұнайдың ауыр фракциясы ретінде алады.
Бензинді октан саны, қайнау ... ... ... қарай жіктейді.
Крекинг-бензин араласқан кезде жанармай алынатын компоненттері ... ... ... бұл түрі ... елдерде заңмен тыйым салынған.
Себебі, осы ... ... ... көп ... ... ... ... газдардың түзілуіне себеп болады. ... ... ... ... ... Жай ... кезінде 10-20% бензин
алынады. Оның мөлшерін арттыру үшін ауыр және ... ... ... ... ... ... ... бензин құрамына кіретін
төмен молекулаларға жетеді.
Осы процессті кренкинг деп атайды. Мазуттың крекингі 450-5500С жүреді.
Крекинг ... ... 70% ... ... ... ... ... газдарды өндеу арқылы алынады. Газды бензиннің
тұрақты және тұрақсыз түрі болады. Тұрақтының екі түрі ауыр және ... ... ... ... ... органикалық синтез өндірісінде
қолданылады.
Пиролиз – 700-8000С- тағы крекинг. Крекинг пен пиролиз бензиннің
шығымын 85% ... ... ... рет 1891 ж орыс ... ... ... Бұл ... құрамында антидетонатор қорғасынның
тэтраэтил қосылысы кіреді. Ол ... ... ... ... ... ... тығыздығы 1652,4 тең сұйық. Қайнау температурасы 2000С.
Бензинде және органикалық ... ... ... өте улы, ... ... топқа жатады. Температураның, күн сәулесінің, судың, ауаның
әсерінен айырылып, ақ тұнба түзеді.
3 Бензин фракциясының қышқылдық және сілтілік әдістері
Қышқылдық сан -дегеніміз 1 г ... ... ... ... ... ... ... калийдің мөлшері. Майлардың,
шайырлырдың сапасын аңықтау, қышқылдық ... ... ... негізделген.
Мұнай өнімінің құрамындағы органикалық қышқылдардың көрсеткіші оларды
бейтараптауға шығындалған сілтінің мөлшерімен анықталады. Мұнай және ... ... ... ... – нафтендердің туындылары
карбон қышқылдарының ... ... ... – ол ... ... қатты кристалдық, суда аз еритін,
өздеріне тән иісті заттар. ... ... ... ... ... ... Мұнайлардың тығыздығы өскен сайын карбон қышқылдарының мөлшері де
өседі. ... ... ең коп ... ... және ... ... ... майлар қатарының қышқылдары табылған. Кейбір мұнайларда
карбон қышқылдарынан басқа, қышқылдық ... ...... ... ... ... ангидридінің (SO3) пайыздық
мәнімен немесе миллиграммен алынған КОН (1 гр ... ... ... КОН-тың мг-мен алынған мөлшері) мөлшерімен көрсетеді.
Қышқылдықты анықтау әдістері екі топқа ... 1) ... ... ... ... ... тікелей титрлеуге
негізделген әдістер; 2) қышқыл қосылыстарды алдымен ... ... ... ... ... ... ( Гольде әдісі ). ... ...... ... және ... ... ... фракциясын сілтілік ерітінділермен тазарту оның құрамындағы
қышқылдардан(нафтен ... және ... ... сутектен,меркптаннан) және де ... ... ... үшін ... сулы ерітіндісімен қышқыл қосылысы суда ... ... ... ... ... ... ... кездеседі және оны
сумен шайып кетіреді.
Нафтен қышқылының сілтілік тұздары және де ... суда ... ... органикалық қышқыл,фенолдар, сілті түзейді. Бензин
құрамындағы соңғы ... ... ... және шайрылардың
мөлшерімен анықталады.
Бензиннің қышқылдылығын МЕСТ 5985 – 79 ... ... ... ... және IP 1/64 ... қышқылдылығы К 100 см3 - ка кететін КОН мөлшері. Бұндағы ... 0,05 ... ... әдісі арқылы келесі қасиеттері мен көрсеткіштерін
анықтайды: булануы ... ... МЕСТ 2177 – 82 ... және қаныққан
будың қысымы МЕСТ 1756 – 52 және МЕСТ 6668 – 53 бойынша); тұтанғыштығы және
жаңғыштығы (октан саны МЕСТ 511 – 66); ... ... ... 5985 – 79, жалпы күкірттің мөлшері МЕСТ 19121 – 73, суда ... мен ... МЕСТ 6307 – 75); ... ... ... ... қасиеттермен сипатталады:
жалпы күкірт мөлшерімен, меркаптанды ... ... ... мыс ... ... суда ... ... мен сілтілер
мөлшерімен, қышқылдылығымен, жоғары ... ... ... ... ... бөлінуімен және
жанармайларды сақтау кезінде олардың тотығуымен сипатталады.
Келесі көрсеткіштер бойыша бензиннің коррозиялық активтілігіне нафтенді
қышқылдардың ... ... ... 4 мг КОН 100 см3 ... ... ... ... қозғалтқыштың өнімділігі 1,9 % азаяды, ал қышқылдылығы
50 мг КОН 100 см3 ... ... 15,4% ... ... ... буының
орташа шығыны 0,0015 және 0,0023 мм.
Бензинніңң қышқылдылығы ұзақ сақтадан кейін де, 100 см3 ке 6 мг ... ... ... ... бойынша жанармайлардың қышқылдылығының ... ... ... 1ға 0,5 мг ... ... ... анализ бойынша анықтайды.
Бензиннің термиялық тұрақтылығын тұнбаның ... және ... ... ... ... ... Бензинді ыссы күйінде
шыны ыдысқа құйып, салқындаған соң тұнбаның ... және ... ... ... ... ... ... болады. Олар қозғалтқыштың істен шығуына себеп болады. Сонымен
қатар тұтқырлығы, қышқылдылығы, судың ... да өз ... ... ... ... ... ... байқалады, яғни 100 см3ке 1,5 мг КОН. 100
см3ке 4,56 мг КОН ... 2% ... ... ... 0,5 мг ... ... ... олардың түсі өзгереді, яғни қоюланады.
Қышқылдығы артады, құрамындағы шайырладың өлшері өседі.
Қышқылдылық пен ... ... ... ... ... мыс ... оптикалық тығыздыққа әсер етсе,
кейбіреулерінде ... пен ... ... әсер ... ... Ұзақ сақтаудан кейінгі тұрақтылығы г на м2 ... 5,0 ... мг/100 см3 ^60, мг ... см3 ... ... ... келесі көрсеткіштер арқылыт аңықталады:
жалпы күкірт санымен (меркаптан, күкіртсутек санымен), суда ... мен ... ... ... ... ... ... микро мөлшердегі металл санымен.
Қышқылдылық МЕСТ 5985 – 79 ... ... ... ... ... шығаратын нафтенді қышқылдар болады. Олар бензинді дұрыс
сусыздандырмағандықтан пайда болады.
Реактивті бензиннің қасиетін оның ... мен ... ... ... ... ... болуын сипаттайды. Органикалық
қышқылдар үйкеліске ... ... ... ... төзімді
қасиеттері келесі көрсеткіштермен сипатталады: ... ... ... ... ... мен ... МЕСТ 33 – 82, ... – 79 ... ... ... ... ... ... қышқылдық санының әдістемесі
Оттегінің мұнайдағы құрамы көп емес (0,1 – 2 %). ... ... ... ... ... қышқылдары мен фенолдар. Мұнайдағы
оттегінің негізгі үлесін құрамында С,Н,О ... ... N және ... ...... құрайды.
Мұнай құрамында қышқыл қасиетті оттек қосылыстардың болуы қышқылдылыққа
негізделеді. Сілті ерітіндісін Экстрагирлелеу арқылы ... ... ... ... ... ... құрамында нафтенді шайырлар құрайды.
Мұнайдың элементті құрамында оттектің ... ... ... ... ... ... қышқылының корроздік белсенділігіне қарай моторлы отын және
майлағыш майлардың құрамында шектеледі. 100мл КОН-та ... ... ... ... ... реактивті отын 0,7-ден, дизильді отын
5мг-нан аспауы керек.
Қышқылдық сан – бұл 1 г зерттелетін ... ... КОН мг ... және ... ... ... ... қышқылдық санын анықтау
процесінде:
1. Нафтен қышқылының касиетін зерттеу барысында
2. Ашық мұнай ... ... ... ... Қою ... ... ... қасиетін анықтау барысында
4.2 Мұнай өнімінің қышқылдық санын анықтау
Жұмыстың мақсаты: Титрлеу әдісімен мұнай өнімдерінің қышқылдық ... ... ... реактивтер:Конус тәрізді колба 250 мл
көлемде, мұздатқыш(кері), ... ... ... 6Б көк ... ... нитрозинды сары, гидроксид калий - 0,05 н ... ... ... тәртібі:
100мл өлшемді конустық колбаға 0,01 г-ға дейінгі дәлдікпен,
8-10г аналитикалық таразыда өлшенген май өлшендісін аламыз.
50мл басқа ... 96% ... этил ... алып, корковті
тығынмен кері суытқышқа бекітеміз және 5мин-тай қайнатамыз.
Қайнау уақытында спирттің құрамындағы ... ... ... ыссы күйінде 0,05н күйдіргіш калийдің спирттік
ерітіндісін 0,5 мл.(4,5 ... ... ... ... ... түс пайда
болғанша үздіксіз араластырамыз.
Нейтрализенген спирт пен мұнай өнімін ... ... ... ... ... ... ыссы спиртты
нейтрализенген колбаға зерттеліп жатқан мұнай өнімі бар колбадағы өлщендіні
араластырамыз.
Содан соң ... ... ... және де 5мин сайын ... ... ... қайнаған соң ыссы күйінде 0,05н ... ... ... мен 0,5 ... ... ... ... дейін титрлейміз. Қоспанын түсі - ... ... ... болуы тиіс. Титрлеуді ыссы күйінде тездеп жасау керек, себебі
қоспамыз ... ... ... ... әрекеттесіп кетпеуі үшін.
Келесі реакция бойынша көрсетіледі:
КОН + RCH2COOH → RCH2COOK + H2O
Параллельді бақылау әдісін сол ... ... ... ... ... сынамасыз өткізіледі.
Есептеу реті. Мына формула ... ... ... 100мл мұнай
өнімінің қышқылдығын мг КОН – та есептелуі:
К = ,
мұндағы:
V – титрлеуге кеткен 0,05н КОН ... ... ... - титр 0,05н КОН ... ерітіндісі, мг/мл
100 - 100 мл кышқылдылыққа арналған коэффицент
50 - сынамаға алынған мұнай өнімінің көлемі,мл.
Мг КОН-тің 1г (К) зерттеліп ... ... ... ... ... бойынша зерттеледі.
К1 = ... К1 = ...... ... 0,05н ... гидроксидінің спирттік ерітіндісінің
көлемі, мл.
V2 — бақылау ... ... 0,05н ... ... ... ... – титрлеуге кеткен 0,05н КОН ерітіндісінің көлемі,мл.
Т1 – 0,05н КОН спирттік ... ...... ... ... ... ... , мг.
Анализ нәтижесі екінші ондық белгісіне дейін дөңгелектейді. Зертеліп
жатқан ... ... ... саны екі параллелді нәтижені орташа санымен
анықтайды. Олардың айырмашылықтары келесі мәндерден жоғары болмауы қажет:
Қышқылдық саны, мг ... 0,5- ... 0,5-1,0 ... % 0,06 ... ... ... талдау
Тәжірибелік жұмысқа Чинарев мұнай кен орнының ... ... ... өлшеу нәтижелері төменде көрсетілген:
V1=67,3747
V2=72,5
V3=53,8210 (40,60,80,100)
V4(спирт)=95,94
T=nкон*fэкв*mкол/1000
VKOH = 0,3 мл
m1(колба) =59,7622 мл
m2(колба) = 84,4863 ... = 0,1 мл ... = 0,4 мл ... = 2,6 мл ... = 5,1 мл (мұнай)
NH2SO4 = 0,05 Н
Осыдан зерттелетін мұнай ... ... ... қышқыл
құрамын оны калий гидроксиді ерітіндісімен түсті индикатор ... ... ... = NH2SO4* V H2SO4/ ... = 0,05*10/ 0,3 =1 ... 1,67*1/ 1000= ... NKOH NKOH / m ... = 1,67/ 10= 0,167
Тәжірибе нәтижесі мұнайдың құрамындағы қышқыл санын анықтау барысында
алдымен КОН-тың спирттегі ... ... H2SO4 ... ... анықталады. Одан кейін мұнайды КОН-пен титрлеу арқылы ... ... ... ... жұмыстың мақсатына жету үшін келесідей міндеттер орындалды:
1) Мұнайдың шығу тегін ... ... ... ... ... пайда болуы қарастырылды. Мұнайдың пайда болуы туралы бірнеше
теориялар (болжамдар-гипотезалар) бар ... және ... ... ... ... ... Мұнай құрамының түрлерін сипаттау міндетіне сай, мұнай және ... ... ... ... және ... ... сонымен қатар оттекті,күкіртті және
азотты қосылыстардан тұратыны көрсетілді.
3) Мұнайдағы бензин фракциясын зерттеу арқылы, бензиннің мұнай ... ... ... ие ... өнімі екендігі анықталды.
Оларға ... ... ... ... ... ... ... газдары және барлық өнімдер жататыны сипаталды.
4) Бензин фракциясының қышқылдық санын анықтау ... ... ... ... ... ашық мұнай өнімдерінің қышқылдылығымен
май мен майлағыштардың қышқылдық саны туралы жалпы түсінік берілді.
Яғни ... пен ... саны ... ... ... мен майлар
түрлеріне негізделеді, өйткені олардың сақтау, айдау және отын ... ... ... ... Сонын ішінде бензиннің
коррозиялық көрсеткіштері келесі қасиеттермен сипатталады: жалпы
күкірт мөлшерімен, ... ... ... ... мыс ... зерттеу, суда еритін қышқылдар ... ... ... жоғары температурадағы
коррозиялық белсенділігімен ерекшеленетіндігі туралы түсіндірілді.
Пайдаланылған әдебиеттер тізімі:
1. Логинов В. И. ... и ... ... М.: ... 1979,
- 216
2. Ахметов С. А Технология глубокой переработки нефти и ... ... 2002, - ... ... А. И., ... А. А., ... В. В. Химия нефти и газа. ... 1995, - ... ... Е. В. ... ... ... и газа. М.: Химия, 1968,
- 380
5. Омаралиев Т. О. Мұнай мен газ өңдеу химиясы мен ... ... 2001, - ... Эрих В. И. ... ... и ... Л.: ... 1967, - 220
7. Дияров И. Н., Батуева И. Ю., Садыков А. Н., Саядова Л. Н. Химия нефти.
Л.: «Химия», 1990, - ... ... С. В., ... Н. Г., ... С. А. ... итехнология
нефти и газа. М.: «Форум Инфра», 2007, - 400
9. Потехин В. М., Потехин В. В. Основы ... ... ... ... ... ... и ... − Петербург:
«Химиздат», 2005, - 911
10. Капустин В. М. Технология переработки ... М.: ... 2005, - ... Бишімбаева І. Қ., Букетова А. Е. Мұнай және газ ... ... 2003, - ... ... Б. И. Альбом технологических схем ... ... и ... М.: ... 2003, - ... А.Н. ... Ю.П. Ясьян. Исследование углеводородного состава
бензиновых фракций, ... в ... ... ... №4, ... ... А. Г., ... В. Ф., Магарил Р. З., Пестов А. К.
Промысловая ... и ... ... Тюмень: «Химия»,
2000, - 80
15. Каминский Э. Ф., Хавкин В. А. Глубокая переработка ... ... 2001, - ... ... В. П. ... ... нефти. М.: «Фэн», 2000, - 415
17. Рыбак Б. М Исследовательские работы нефтепродуктов. М.: ... - 389

Пән: Мұнай, Газ
Жұмыс түрі: Курстық жұмыс
Көлемі: 26 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 2 500 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Орал қ., «ОралСуАрнасы» АҚ автомобильдерді ТКК және жөндеу бойынша өндірістік-техникалық базасын жобалау80 бет
Айранкөл кен орны45 бет
Жаңажол кеніші мұнайы (айдау және пайдалану скважиналары)95 бет
Мұнай мен ауыр металдың тірі ағзаларға әсерлері42 бет
Мұнайды сусыздандырудың қазіргі заманғы жаңа технологиялары мен әдістерін талдау нәтижесінде Батыс Қазақстан аймағындағы мұнай кен орындарынан алынған мұнай үлгілерінен суды бөліп алудың химиялық комбинирленген тәсілдерін пайдалану мүмкіндігін анықтау65 бет
Мұнаралы жүк көтеру крандары15 бет
Ұзақ уақыт сақталған коллекциялық штамдардың деструктивті белсенділігін анықтау47 бет
Алгебра жалпы ұғым ретінде51 бет
Алгебралық материалды оқыту әдістемесі22 бет
Алгебралық материалды оқытудың педагогикалық негізі45 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь