Мұнай өнімдері құрамындағы қанықпаған көмірсутектерді анықтау

Жоспар

Кіріспе 3
1 Әдеби шолу ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... . 4
1.1 Мұнай туралы жалпы түсінік ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... . 4

2 Мұнайдың құрамына сипаттама ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 6

3 Қанықпаған көмірсутектер ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 11
3.1 Қанықпаған көмірсутектердің физикалық қасиеттері ... ... ... ... ... ... ... ... . 12
3.2 Алкендерді алу жолдары ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 14
3.3Қанықпаған көмірсутектердің химиялық қасиеттері ... ... ... ... ... ... ... ... . 19
3.4 Мұнай . химия өнеркәсібінде қанықпаған көмірсутектердің қолданылуы ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...
24

4 Эксперименталды бөлім ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 27
4.1 Қанықпаған көмірсутектерді анықтау әдістемесі ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... . 27
4.2 Жұмыстың жасалу барысы ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... . 28
4.3 Тәжірибе нәтижесін талдау ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 30

Қорытынды ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 32

Пайдаланылған әдебиеттер ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 33
Кіріспе

Курстық жұмыстың өзектілігі: Мұнай және мұнай өнімдерінің құрамында қанықпаған көмірсутектерді анықтап, оларды әрі қарай химиялық- технологиялық өңдеу маңызды болып есептеледі. Өйткені, қанықпаған көмірсутектер тек мұнай - химия синтезіне қажет бағалы шикізат қана емес, сонымен қатар, көптеген тұрмыстық, ауылшаруашылық, құрылыс материалдары, медицина және тағы басқа құрал-жабдықтары өндірісінде маңызды орынға ие. Сондықтан мұнай және мұнай өнімдері құрамындағы қанықпаған көмірсутектерді анықтап, тәжірибе жүзінде олардың физикалық және химиялық қасиеттерін зерттеп талдау өзекті мәселе.

Жұмыстың мақсаты.
Бензин фракциясының құрамындағы қанықпаған көмірсутектерді анықтау.

Жұмыстың міндеті.
Қойылған мақсатқа жету үшін келесі міндеттер қойылды:
1 Мұнай және мұнай өнімдерінің құрамын қарастыру;
2 Қанықпаған көмірсутектердің теориялық негізін меңгеру;
3 Анықтаудың әдістемесімен танысу;
4 Қанықпаған көмірсутектерді тәжірибе жүзінде анықтау.

Тірек сөздер: бензин, гидрлеу, ДТ, йодтық сан, мұнай, фракциялық құрам, физикалық қалыптылық, химиялық қалыптылық, химиялық құрам, термиялық әдіс, термокаталитикалық әдіс, олефиндер.

Қысқартылған сөздер:
АҮТ- анализ үшін таза
ДТ- детонациялық тұрақтылық
ЙС- йодтық сан
МЕСТ- мемлекеттік стандарт
МХС- мұнай- химия синтезі
ПЭ- полиэтилен
КС- көмірсутек
ХТ- химиялық таза

Курстық жұмыс: 4 бөлімнен, 6 кестеден, 1 суреттен, 33 беттен, 18 пайдаланылған әдебиеттер көзінен тұрады.
Пайдаланылған әдебиеттер

1 Рябов В.Д. Химия нефти и газа. М.: «Химия», 2004, - 287
2 Логинов В. И. Обезвоживание и обессоливание нефтей. М.: «Химия», 1979, - 216
3 Ахметов С. А Технология глубокой переработки нефти и газа. Уфа: «Гилем», 2002, - 672
4 Богомолов А. И., Гайле А. А., Громов В. В. Химия нефти и газа. М.: «Химия», 1995, - 448
5 Смиридович Е. В. Технология переработки нефти и газа. М.: Химия, 1968, - 380
6 Омаралиев Т. О. Мұнай мен газ өңдеу химиясы мен технологиясы. Алматы: «Білім», 2001, - 276
7 Эрих В. И. Химия нефти и газа. Л.: «Химия», 1967, - 220
8 Дияров И. Н., Батуева И. Ю., Садыков А. Н., Саядова Л. Н. Химия нефти. Л.: «Химия», 1990, - 170
9 Вержичинская С. В., Дигуров Н. Г., Синицин С. А. Химия итехнология нефти и газа. М.: «Форум Инфра», 2007, - 400
10 Потехин В. М., Потехин В. В. Основы теории химических процессов в технологии органических веществ и нефтепереработки.Санкт − Петербург: «Химиздат», 2005, - 911
11 Капустин В. М. Технология переработки нефти. М.: «Химия», 2005, - 400
12 Бишімбаева І. Қ., Букетова А. Е. Мұнай және газ технологиясы. А.: «Білім», 2003, - 587
13 Бондаренко Б. И. Альбом технологических схем процессов переработки нефти и газа. М.: «РГУ», 2003, - 199
14 Зайцев Г. П. Обессоливание нефти/Химическая технология. 2007, №4, -60
15 Касперович А. Г., Новопашин В. Ф., Магарил Р. З., Пестов А. К. Промысловая подготовка и переработка газоконденсатов. Тюмень: «Химия», 2000, - 80
16 Каминский Э. Ф., Хавкин В. А. Глубокая переработка нефти. М.: «Техника», 2001, - 38
17 Тронов В. П. Промысловая подготовка нефти. М.: «Фэн», 2000, - 415
18 Рыбак Б. М Исследовательские работы нефтепродуктов. М.: «Химия», 2005, - 389
        
        Жоспар
|Кіріспе |3 |
|1 ... |4 ... ... | ... ... ... жалпы түсінік |4 ... |
|. | |
|2 ... ... ... |6 ... | |
|3 ... көмірсутектер |11 ... ... | ... ... ... ... қасиеттері |12 ... | ... ... алу ... |14 ... ... | ... көмірсутектердің химиялық қасиеттері |19 ... | ... ... - химия өнеркәсібінде қанықпаған көмірсутектердің | ... ... | |
|4 ... |27 ... ... | ... ... ... ... |27 ... | ... ... жасалу |28 ... ... | ... ... ... |30 ... ... | ... |32 ... |
|................................... | ... ... |33 ... ... | ... ... өзектілігі: Мұнай және мұнай өнімдерінің құрамында
қанықпаған көмірсутектерді анықтап, ... әрі ... ... ... ... ... есептеледі. Өйткені, қанықпаған
көмірсутектер тек мұнай - химия синтезіне қажет бағалы шикізат қана ... ... ... ... ... құрылыс материалдары,
медицина және тағы басқа құрал-жабдықтары өндірісінде маңызды орынға ие.
Сондықтан мұнай және мұнай өнімдері ... ... ... ... ... ... физикалық және химиялық қасиеттерін
зерттеп талдау өзекті мәселе.
Жұмыстың мақсаты.
Бензин фракциясының құрамындағы қанықпаған көмірсутектерді анықтау.
Жұмыстың ... ... жету үшін ... ... ... ... және мұнай өнімдерінің құрамын қарастыру;
2 Қанықпаған көмірсутектердің теориялық негізін меңгеру;
3 Анықтаудың әдістемесімен танысу;
4 Қанықпаған көмірсутектерді тәжірибе жүзінде анықтау.
Тірек сөздер: ... ... ДТ, ... сан, ... фракциялық құрам,
физикалық қалыптылық, химиялық қалыптылық, химиялық құрам, термиялық әдіс,
термокаталитикалық әдіс, ... ... ... үшін ... ... ... ... сан
МЕСТ- мемлекеттік стандарт
МХС- мұнай- химия синтезі
ПЭ- полиэтилен
КС- көмірсутек
ХТ- химиялық ... ... 4 ... 6 ... 1 ... 33 ... 18
пайдаланылған әдебиеттер көзінен тұрады.
1 Әдеби шолу
1.1 Мұнай туралы жалпы түсінік
Мұнай - сұйық каустобиолиттер қатарына жататын ... ... ... ... ... және ... кейде қара түсті болып келетін, өзіне тән иісі
бар, ультракүлгін ... ... ... ... Оның түсі ... байланысты. Мұнай және мұнай өнімдері органикалық еріткіштерде
(бензин, ... ... ... ... ... ал суда еруі
керісінше төмен болып келеді. Мысалы, 1м³ суда 270 г ... ... ... ... ... ... ... жақсы еріткіш болып табылады: йод,
күкірт, каучук, шайырлар және өсімдік, жануарлар майы. ... және ... ... ... қатысты жақсы изоляторлар болып табылады.
Мұнай және мұнай ... ... ... ... ... тұтқырлық, беттік керілуі, сығылуы, жылу сыйымдылығы, ... ... ... және т.б. ... ... ... деп - стандартты 20°С ... ... ... ... ... ... ... 700-1000
кг/м³ аралығында болатын өлшем бірлігін айтады. Мұнайдың тығыздығы арнайы
ареометрлермен, пикнометрлермен және ... ... ... ... ... ... компоненттер асфальтті- шайырлы заттар
неғұрлым көп болса, соғұрлым мұнайдың тығыздығы ... ... ... ... ... ... 0,9 г/см³ және ауыр 0,9 г/см³-
дан жоғары. Өте тұтқырлы мұнайдың тығыздығы 1 г/см³-ден көп ... ол ... ... ... мұнайлар- ақшыл түсті, ал ауыр мұнайлар- қара түсті
болады. ... ... ... тығыздық деген ұғым ... ... деп сан ... алғанда мұнайдың өз тығыздығынан 4°С
температурадағы тазартылған судың ... ... ... ... ... ... мұнайдың тығыздығынан кем болады.
Тұтқырлық деп - сұйық ... ... ... ... орын ауыстыруындағы көрсеткен кедергілерін ... ... ... үш түрі ... динамикалық, кинематикалық және
шартты (салыстырмалы).
Динамикалық тұтқырлық - сұйықтардың ішкі үйкелістері ... ... ... ... ... ... ... немесе шартты тұтқырлық - берілген ... ... ... су ... ... көп немесе аз екенін
көрсетеді.
Мұнайдың сығылуы - қысым өзгергенде мұнайдың көлемінің өзгеруін айтады.
Мұнайдың ... ... ... ... ... - әр ... ... будың түзілу процесін
айтады.
Қайнау температурасы - ... ... ... бу түзу ... айтады.
Қайнау температурасы қысымға байланысты болады. Мұнайдың өзіне қатысты
тұрақты қайнау температурасы жоқ, сондықтан оның ... және ... ... ... ... деп - ... көзге көрінетін бірінші
кристаллдардың түзілуін айтады.
Отындардың қату ... - деп ... ... ... ... ... айтады.
Мұнайдың меншікті жылу сыйымдылығы деп - 1 г мұнайды 1°С- ға ... ... жылу ... ... ... ... ... сайын меншікті
жылу сыйымдылық төмендейді.
Мұнайдың жылу бөлу қабілеттігі - 1 кг ... ... ... ... Мұнай жанғанда бөлінетін төмен жылу 10-300 ккал/кг, ... ... ... сайын өседі.
2 Мұнайдың құрамына сипаттама
Мұнай өңдеу процесінің ... ... оның ... және
фракциялық құрамы болып табылады.
Мұнайдың химиялық құрамы ... ... 1) ... түзілетін
химиялық құрам; 2) мұнай жасымен; 3) пласттағы мұнаймен жанасатын қоспалы
құрам; 4) пласттағы ... ... - ... және ... ... ... әсері. Сонымен қатар, өзге де ... ... ... Бұл ... ... ... мұнай кен орындарының
химиялық құрамына сәйкес ... ... ... Мұнайдың фракциялық құрамы деп қайнау
температурасын ... ... ... өнім ... ... Мұнайды айдау нәтижесінде келесідей фракцияларға жіктейді:
1) бензин фракциясы (мұнайдың бастапқы қайнау температурасы 150°С, ... ... ... ... ... (бензин фракциясының соңғы қайнау температурасынан
~250°С-ге ... ... ... ... ... ... ... фракциясының
соңғы қайнау температурасынан ~350°С-ге дейін);
4) мазут деп аталатын айдау қалдығы ... ... ... ... ... газойль (350-550°С) және 550°С–тан жоғары
температурада- гудрон ... ... ... ... құрамы, қасиеттері мен ... ... ... ... ... 1) ... ... (еріксіз
жұмыс қозғалтқыш отындары) реактивті, дизельді, газдытурбинді, ... ... ... ... 2) ... ... ... мен церезиндер; 4) ароматты көмірсутектер; 5) мұнай битумдары;
6) ... ... 7) ... ... 8) отын және ... 9) ... бағыттағы басқа да мұнай өнімдері.
Бензин. Көптеген жеңіл және жүк ... ... ... ... ... ... ... ішкі жану қозғалтқыштары орнатылған.
Отын табиғатына байланысты бұл қозғалтқыштар сұйық отынды және газ ... ... жаңа ... ... ... ... және екітакттылы болып ажыратылады.
Отындардың негізгі компоненті ... ... ... ... ... ... ... бензин фракциясы болып
табылады. Бұл өнімнің эксплуатациялық қасиеттерінің төмендігі салдарынан
каталитикалық ... және ... ... алмастырылды.
Бензиндердің эксплуатациялық сипаттамалары қозғалтқыштардың әртүрлі
режимдегі қалыпты ... ... етуі ... ... ... көрсеткіштеріне детонациялық тұрақтылық, ... ... және ... ... ... құрам жатады.
Детонациялық тұрақтылық (ДТ) көмірсутектер мен бензиннің октан санымен
сипатталады. Детонация деп ... ... ... ерекше режимін
атайды. Детонацияның сипаттамалары детонациялық толқындардың цилиндр
қабырғасымен ... ... ... ... ... қара түтінді
газдар, цилиндр қабырғаларының температурасының жоғарылауы болып ... ... ... ... іске қосу ... ... ... қолданыста төзімділігі, отын жануының
көлемділігі тәуелді. Фракциялық ... ... ... ... 10, 50 және ... ... ... сонымен қатар
бензиннің соңғы қайнау температурасы жатады.
Қозғалтқыш отындарының тасымалдау, сақтау және ... ... ... және ... негізделген химиялық құрамының
өзгерісіне алып келеді. ... ... ... қ.ж. ... құрамы
анықталуымен білдіріледі. Жоғары химиялық қалыптылыққа алкен құрамды емес
тікелей ... ... ... ... ... ... ие. ... қалыптылықты қамтамасыз ету мақсатында
бензиндерге антитотықтырғыштар: параоксидифениламин, ионол (2, 6- ди- ... n- ... ... ... антитотықтырғыштар қолданады.
Бензин фракциясының топтық құрамы. Барлық ... ... арен және ... ... ... құрамның аса айырмашылығына қарамастан, оның өзгерісінің жалпы
заңдылығы байқалады.
Алкандар. ... ... газ ... ... және ... ... Газ ... алкандар (С1-С4 алкандар) серіктес және табиғи
газдар құрамына кіреді. Көміртектің 5 және 15 ... ... ... ... – сұйық заттар. Гексадеканнан (С16Н34) бастап
нормальдік алкандар қатты ... ... олар ... ... және ... қайнайтын фракцияларда кристалдық немесе еріген күйінде
бола алады. ... ... ... және ... ... бұл изомерлердің салыстырмалы құрамы мұнай типтеріне тәуелді.
Әр түрлі мұнайларда алкандардың жалпы ... ... ... дейінгі
аралықта болады.
Қазіргі уақытта бөлініп алынған немесе күмәнсіз анықталған алкандардың
саны 600-ден ... ... ... – ең ... зерттелінгендер.
Мұнайда бутаннан (tқайн.0,5°С) үш триаконтанға С33Н68 (tқайн. 475°С)
дейінгі барлық алкандардың бар ... ... ... ... және ... ... ...
негізінен нормальдік құрылысты және кірме ретінде ... бар ... ... ... ... – негізінен құрылысты
тармақталған қатты ... ... ... парафиндер барлық парфиндер
барлық мұнайларда, бірақ көпшілігінде аз мөлшерде, ондық ... ... ... ... ... типті мұнайларда олардың құрамы 7-12%-ға
дейін артады. Қатты ... ... зор ... ( 15-20% ) ... ... ... ... мұнайларда кездеседі.
Циклоалкандар. Мұнайларда циклоалкандардың (нафтендердің) құрамы 25-тен
75%-ға дейінгі ... ... ... ... фракцияларда
кездеседі. Олардың құрамы фракциялар ауырланған сайын өседі. Мұнайларда ең
тұрақты 5 және 6 ... ... ... ... ... ... гомологтары табылған, олар ... ... ... Жоғары фракцияларда сонымен қатар құрылысы әр
түрлі, негізінен екі жалпы көміртек атомдары бар ... ... т.б.) ... ... ... де ... ж. моравиялық мұнайлардан (Чехославакия) үшциклді көмірсутек
үшцикло [3, 3, 1, 1] декан (адамантан) (I) бөлініп ... Бұл ... ... ... 269ºС ... ... көмірсутектердің ішінде
ең жоғары балқу температурасы). ... ... ... ... жүйесіне ие. Адамантан ядросын құрайтын қосылыстар өсімдіктер
және жануарлардан алынған ... ... ... ... ... химиясы қарқынды түрде дамуда. Оны алудың синтездік әдісі
белгілі. Адамантан туындылары әр ... ... кең ... ... ... ... ... полимерлер және т.б.).
Арендер. Арендер (ароматтық көмірсутектер) мұнайда алкандар мен
циклоалкандарға қарағанда аз ... ... Әр ... мұнайларда бұл
көмірсутектердің жалпы мөлшері кең аралықта орташа есеппен 10-20% ... ... ... оның мөлшері 35%-ға (масс.) және оданда
көпке жетеді.
Көмірсутектердің басқа ... ... ... жеткілікті түрде
зерттелінген. Бұл көмірсутектер класы мұнайда бензол және оның ... ... би және ... ... ... ... бензин фракцияларында С9 дейінгі барлық ... ... ... Басым түрде кездесетіндер –толуол, м-ксилол және
псевдокумол (1, 2, 4 - үшметилбензол).
Керосин және газойль фракцияларында ... ... ... ... және ... бары анықталған. Мұнайдың ауыр газоиль,
май және жоғарғы фракцияларында үш және одан ... ... ... ... табылған. Ауыр дистиляттар ... жеті ... бар ... ... болатыны анықталған.
Көміртекқұрамды қосылыстар. Оларға нафтен қышқылдары, фенолдар мен
шайыр-асфальтенді қосылыстар жатады.
Нафтен қышқылдары- бұл ... ... –COOH ... қосылыстар.
Олардың тығыздығы 0,96-1,05 г/см3, жалпы формуласы - ... ... ... ... ... ... ... табылады. Олар керосинді,
дизельді және ... ... ... ... ...... ... мұнай фракциясынан сілтілендіру арқылы бөліп алады.
Нафтен қышқылдары мен олардың тұздары ... ... ... яғни мата және аяқ киімдерге сіңіргіш жіне т.б. ретінде кеңінен
қолданылады.
Фенолдар тек ... ... ... ... және ... ... ... арқылы нафтен қышқылымен бірге бөлініп алынады.
Гибрид құрылысты көмірсутектер. Мұнайда арен ... және ... ... циклоалкан циклдері бар гибрид ... әр ... бар. ...... ... циклоалканарендердің ең
қарапайым өкілдері индан, тетралин, флуорен және аценафтеннің туындылары
бар. Гибридтік ... ... ... ... тек метил
орынбасарларына, ал алициклділер бір немесе екі ұзын ... ... ... ... ... ... ... оттек және азот сияқты гетероатомдары бар қосылыстар ... ... ... ... ... емес. Әдетте, олардың
үлкен бөлігі ауыр фракцияларда, ... ...... ... ... түріне тәуелді 400-450ºC-нан жоғары ... ... ... ... ... ... ... оттек құрамды қосылыстардың мөлшері 10%-ға (масс.) ... ... бұл ... негізінен карбон қышқылдарынан,
фенолдардан және күрделі эфирлерден, ... ... және ... ... ... ... қышқылдарының
өнеркәсіптік маңызы бар. Бұл қышқылдардың жерсілті металдар ... ... ... және техникалық сабын ретінде қолданыс табады (сабыннафт).
Мұнайдағы күкірт құрамының мөлшері 0,002-ден 7,0%-ға (масс.) дейін
болуы ... ол ... ... ... ... сәйкес келеді.
Химиялық құрамы бойынша ... ... ... әр түрлі болып
келеді. Мұнайларда меркаптандар, ... ... ... ... ... және ... ... кездеседі.
Мұнайдың шайыр – асфальтенді бөлігінде күкірт, азот және оттек ... одан да ... ... ... Қазіргі уақытта 250-ден астам
күкіртті қосылыстар анықталған. Олардың барлығы негізінен жеңіл және орта
дистилятты ... ... ... ... оттекті және күкіртті қосылыстарға қарағанда,
мұнайда өте аз ... ... ... ... ... ... қосылыстары мұнайдан жеңіл бөлініп алынатын (анилин, пиридин,
хинолин, акридин, ... т.б.) ... ... және ... ... анық ... ... Мұнайдың бейтарапты азотты
қосылыстары негізінен пиррол, индол және карбозол туындыларынан, ... ... ... ... Ауыр мұнай қалдықтарында молекула
құрамында төрт пиррол сақинасы бар ... (II) ... ... тұрғысынан қызғылықты мұнай порфириндері, хлорфил немесе ... ... ... ... ұқсас бірақ магний (хлорофил)
немесе темір (гем) орнына мұнай порфирин ... ... ... ... заттар. Шайыр-асфальтенді заттар белгілі органикалық
қосылыстар класстарына ... Олар ... ... ... ... және кейбір металдар кіретін гибридті ... ... ... күрделі қоспасы болып табылады. Мұнайдағы олардың құрамы
жеткілікті кең диапазонда пайыздың ондық үлесінен ... ... ... ... мұнай құрамында едәуір көп ... (25% және одан көп). Бұл ... ... және ... ... басқа оттегі (2,5%-ға дейін), күкірт (0,8-7%) және азот ... ... ... күрделі жоғары молекулалық заттар. Төмен
молекулалы ... ... ... ... ... айдалады,
ал жоғары молекулалыққа жақын қосылыстар мазутта және мұнай ... ... ... ... ... ... болуы оған қою түс береді және қозғалтқыш цилиндрлерінде кокс пен
күйе түзілуіне ... ... Ашық ... ... және майлардың шайырлы-
асфальттен құрамдас болуы зиян, ... ... кокс ... ... материалдар секілді өнімдері үшін олар қажетті компоненттер болып
табылады. Әдетте шайырлы-асфальтенді қосылыстарды ... ... ... ... ... ... ... шайыр мен
оксиқышқылдардың полимеризация өнімдері) – жеңіл бензинде ерімейтін; бірақ
бензол, хлороформ және ... ... ... ... ... олардың ангидридтері-қышқылдық қасиет көрсететін, жеңіл бензинде
ерімейтін, бірақ спиртте еритін компоненттер.
Қазақстанда ... ... ... ... (масс.)
дейін жететін ауыр шайырлы мұнайлар кездеседі. Бұл ... ... әлі аз ... ... ... майлар мен асфальтендер арасында ... ... және ... ... ... циклді
құрылымның конденсациялану дәрежесі және ароматтану дәрежелері өседі.
Асфальтендер мұнайлардың ең ... ... ... ... ... ... ... (олефиндер)
Қанықпаған көмірсутектер - ол ... ... СnН2n ... ... ... екі ... атомы жетіспейді. Қанықпаған
көмірсутектер (алкендер) табиғи мұнайдың ... ... олар ... ... ... яғни мұнайдың термиялық ... ... ... ... ... ... ... крекинг процесінің сұйық өнімі бензиннің құрамында қанықпаған
көмірсутектер 30-35%, бу фазалы крекинг процесінің ... 40-45%, ... ... ... ... 10%- ке дейін болады.
Осы процестерді екі топқа бөлуге болады. Бірінші топта алкендер қосымша
өнім болып ... Бұл ... ... ... ... ... жатады. Екінші топта алкендер негізгі өнім болып табылады. Бұл
топқа ... ... ... ... және ... ... бастапқы зат ретінде маңызды орын
алады. Оларды екі топқа бөлуге болады: төменгі газ тәрізді олефиндер ... және ... ... (С6- дан С12- С18, ... С7- ... ... ... бутиленге дейінгі газ тәрізді олефиндер,
амилен С5Н12 түссіз төмен қайнайтын сұйықтық болып табылады. Барлық ... ... ... қоспа береді, олардың улылығы алкандарға жақын,
ал ... ... ... ... жоғары. Олефиндер
ацетон, фурфурол секілді полярлы ерітінділерде жақсы ериді.
Жоғарғы олефиндер қайнау ... ... ... ... ... ... олефиндердің С6- С12 қайнау температуралары
көрсетілген:
Кесте 1
Олефиндердің қайнау температуралары. Тқ, ... ... ... ... ˚С ... |н- С6Н12 |63,5- 68 ... |н- С7Н14 |93,8- 98,2 ... |н- С8Н16 |121- 126 ... |н- С10Н20 |170- 175 ... |н- С12Н24 |213- 218 ... ... ... физикалық қасиеттері
Олефиндер. Олефиндердің физикалық қасиеттері алкандарға ұқсас. Олар
суда ерімейді, бірақ бензол, эфир, хлороформ, ... ... ... ... Тығыздықтары судан кем. Көміртек саны ... ... ... ... ... ... ... бір көміртекке өссе,
қайнау температурасы 20-30˚С-қа өседі. Көміртек тізбегі тармақталса қайнау
температурасы ... ... саны ... ... мен ... ... қайнау температура көрсеткіштері өте жақын.
Төменгі олефиндер (С2- С4) қалыпты жағдайда- ... С5- С16 ... ... ... ... ... ... алкендер− қатты заттар.
Кейбір төменгі олефиндердің қасиеттері 2-кестеде көрсетілген. Берілген
шекті температураларынан этилен тек төмен температура мен ... ... ... ал ... ... ... ... салқындатқанда сығылады.
Кесте 2
Газтәрізді алкендердің физикалық қасиеттері.Ршек, МПа
| | | | ... ... ... ˚С ... |Ршек, МПа |жарылғыш |
| | |˚С | ... |
| | | | ... |
| | | | ... % ... |9,9 |-103,7 |5,05 |3,0-31 |
| |91,8 |-47,7 |4,56 ... ... | | | | |
| | | | | ... |146,2 |-6,3 |3,97 |1,6-9,4 |
| | | | | ... |157,0 |3,7 |4,10 |1,6-9,4 ... |-144,7 |0,9 |-3,95 |1,6-9,4 ... өңдеудің өнеркәсіптік процестерінде алкендер алкандар қоспасымен
алынады, олардың қасиеттері ... ... және жеке ... ... әр ... болады. Нормаль құрылысты 1-алкендердің қайнау және
балқу температуралары сәйкес алкандарға ... ... ... ... мен сыну ... ... ... пентан мен пентен-1-дің мысалы
(3-кесте). Бұралған ... ... ... мен ... ... ... ... жоғары, сонымен қатар, олардың
тығыздығы да жоғары. Алкендердің цис-изомерлерінің транс-изомерлерге
қарағанда ... ... ... ... ... физикалық қасиеттері, кг/м3
| | | | ... |ρ, кг/м3 ... ˚С ... ˚С |
| | | | ... |626,0 |-129 |36 ... |641,0 |-165 |30 ... |708,8 |-75 |73 ... |674,0 |-140 |63 ... ... ... аз ... ... физикалық
қасиеттері алкандар мен алкендерге ұқсас. Суда ерімейді, ... аз ... ... ... ериді (лигроинде, эфирде, бензолда,
төртхлорлы көміртегінде). Тығыздығы ... ... ... ... саны өскен сайын, қайнау ... ... ... қайнау температурасына әсер етеді. Төменгі алкиндер− иісі де,
түсі де жоқ газдар, олардың ... ... ... ... жоғары. Үштік байланыс соңында орналасқан алкиндер ішкі ... бар ... ... ... ... қайнайды (4-
кесте).
Кесте 4
Алкиндердің физикалық қасиеттері
| | | | ... ... ... ˚С ... ˚С |
| | | | ... ... |-81,8 |-84 ... ... ... |-32,3 |27 ... ... ... |-125,9 |8,1 |
| ... ... |-101,5 |-23,2 ... ... ... ˚С ... ˚С |
|1-пентин |СН3(СН2)2−С≡СН |-90,0 |39,3 ... ... СН |-132,4 |71,4 |
| ... | | ... |-78,2 |37,7 ... ... ... |-79,6 |126,2 ... |СН3(СН2)7−С≡СН |-40 |182,2 ...... ... газ, -83,8˚С және 0,1МПа қысымда
конденсирленеді, шекті ... ... ... ... 6,2МПа болып
табылады. Барлық газ тәрізді көмірсутектер ... ол ... және ... ... ... ... ... (Сu, Аg) жарылғыш заттарды –
ацетиленидтерді береді. ... ... ... маңызды қасиеті оның
суда және органикалық заттарда еруі, бұл оны алуда, сақтауда және ... ... ... ... ... ... Диен ... физикалық қасиеттері басқа
алифатикалық көмірсутектерге ұқсас, төменгі диендер (С3,С4) − иісі де, түсі
де жоқ газдар. Орташа диендер−сумен араласпайтын ... ... алу ... ... ... ... ... Төмен молекулалы
алкендерді таза күйінде фракциялық айдау арқылы алады. Күрделірек ... таза ... алу ... негізінен, молекула құрамына қос байланыс
енгізу әдісімен алады. ... ... бір жай зат ... ... қос
байланыс енеді. Ол жай зат галоген ... ... ... ... ... ... шикізаттың пиролизі.
Этиленнің әлемдік өндірісінің өнімділігі 1980 жылы 60млн т/ жыл, ал 1995
жылы 90млн т/ жыл. Олефиндерді ... алу ... ... ... газдардың крекинг процесі. Бұл процестерді екі топқа бөлуді:
термиялық (пиролиз, парфиндердің ... ... және ... ... ... ... алу ... жүргізеді, ал
екіншісін бензин өндірісінде, ал олефин бұнда ... өнім ... ... ... ... ... ... парафиндерді дегидрлеу арқылы
алады, ал кейбір олефиндерді ... ... ... ... ... ... ... көміртек - көміртек байланысы бойынша
көмірсутектердің ыдырау реакциясы жүреді және бұл реакциялардың нәтижесінде
газтәрізді және ... ... мен ... ... ... ... ... циклды көмірсутектер осы шарттарда бүйір
тізбегін ығыстырып, олефиндер түзіледі.
Аталған ... ... ... бос ... ... ... және ол тізбекті жүреді:
RCH2 - CH2Rˊ→ RCH2 - CH2* + R*ˊ
RCH2 - CH2Rˊ + R*ˊ → RCH*- CH2 + ... - ... R*ˊ + RCH= ... жоғарлануымен ыдырау терең жүреді, бірақ та онымен қатар
дегидрлену және циклизация реакциясымен толығуы мүмкін.
Төменгі олефиндерді пиролиз арқылы алғанда өнімнің шығымына әсер ... ... ... ... контакт уақыты және қысым. Пиролиз
кезіндегі оптималды температура 800 - 900˚С, контакт ... аз ... ... және ... су буын ... Пиролизге шикізат таңдау өте кең,
этаннан бастап, шикі мұнайға дейін. Қазіргі кезде контакт уақытын ... ... алға ... ... Ауыр ... ... пиролизінде
сутегінің қатысында жүргізетін гидропиролиз кең таралған, сутегі кокс ... ... ... ... ... және олефиннің шығымын
жоғарылатады.
Каталитикалық ... ... ... ... ... қолданылады. Бұл кезде реакция термиялық крекинг ... ... ... ... ... иондық механизм бойынша жүреді.
Каталитикалық крекинг және термиялық ... ... ... газдардың
құрамы әр түрлі. Каталитикалық крекинг кезінде екі ... ... ... ... ... аз ... өйткені СН3 және С2H5 карбокатиондары
тұрақты ... ... да ... ... ... термиялық
крекинг газдарына қарағанда С3-C4 газдары, сонымен қатар сутегі көп
мөлшерде болады. ... ... ... ... ... 10-15%.
Қатты және жұмсақ парафиннің термиялық ... ... ... ... тұратын сұйық олефиндерді алу үшін қолданады. Пиролиз
газдарын бөлген кезде алынатын этилен ... ... 2-3% ... этан ... ал ... ... ... шығымы 99,9%.
Пропилен фракциясы алу көзіне байланысты әр түрлі ... ... ... ... ... крекинг газдарының бөлінуі кезінде пропиленнің
құрамы 30-40%, көмірсутектік ... ... ... 60-80%, ал ... кезінде пропиленнің құрамы 90-95% құрайды. Бутен фракциясының
бөлінуін кәдімгі ... ... ... өйткені ондағы
компоненттердің ұшқыштығы бір-біріне ... ... ... ... ... реакциондық қабілетіне негізделген
арнайы әдістерді қолданады.
Күрделірек ... ... таза ... алу ... негізінен молекула
құрамына қос байланыс енгізу әдісімен алады. Молекула құрамынан бір жай зат
бөліп шығарса қос байланыс енеді. Ол жай зат – ... ... ... Алкилгалогенидте сілтінің ерітіндісімен әрекеттесе галоген өзімен
көрші сутегін алып, ... ... ... ... де ... түзіледі.
Галогенсутек-қышқыл. Қышқылды бөлу үшін күшті негіз қажет. Күшті негіздің
міндетін сілтінің спирттегі ерітіндісі қолданылады. ... ... ... ... алу үшін бастапқы шикізат ретінде хлорлы ... алса ... ... алса да болады:
СН3CH2CH2Cl + КОН → СН3CH=CH2
СН3CHClCH3 + КОН ... ... ... ... ... бөліп шығару
нәтижесінде бір алкен немесе алкендер қоспасы түзілуі мүмкін.
СН3CH2CH2CH2Cl + КОН → ... + КОН → ... + CH2= ... алкен алу үшін оның құрамынан қышқыл қатысуымен суды ... ... ... суды бөлу үшін оны ... немесе фосфор
қышқылымен 200˚С температурада қыздыру қажет. Басқа бір әдісі, су ... ... ... ... Бұл жағдайда, спирттің буын 350-400˚С
температурада, Al2O3-тің үстінен жібереді.
Әр түрлі спирттердің суды бөлу қабілеті әр түрлі. ... ... ... бөлу ... ... ... екіншілік

Пән: Мұнай, Газ
Жұмыс түрі: Курстық жұмыс
Көлемі: 30 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 2 500 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Термиялык процесстер7 бет
Айранкөл кен орны45 бет
Бензин фракцияларының құрамындағы көмірсутектерді анықтау25 бет
Қанықпаған көмірсутектер7 бет
Алкилароматты көмірсутектерді оксигенирлеу реакциясының полимерметалды комплекспен катализденуі33 бет
Ауаның құрамындағы көмір қышқыл газының мөлшерін анықтау11 бет
Ауыл-село мұғалімдерінің өсу жолдары, олардың құрамындағы сандық және сапалық өзгерістер13 бет
Бензин фракциясы құрамындағы ароматты көмірсутектерді бөліп алу23 бет
Жанама салықтар құрамындағы акциздер мәні6 бет
Жасушаның құрамындағы бейорганикалық заттар5 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь