Сабақтың типтері және құрылымы

Сабақтың түрлері және оның дидактикалық құрылымы

Қазіргі кездегі сабақты жетілдіру жұмыстарының ішіндегі негізгі мәселелерінің бірі - оның түрлері мен құрылымы.
Мектеп тәжірибесінде бір типті сабақтар болмайды. Сондықтан, оқыту жұмысын жүйелі әрі нәтижелі жүргізу үшін, оны топтастырудың мәні орасан зор. Сол себептен әрбір мұғалімнің сабақ классификациясын ойдағыдай білуі шарт.
Сабақ классификациясы (жіктелуі) - сабақтарды құрылысы жөнінен топастыру, түрге бөлу. Дидактикада сабақ классификациясын анықтауға айрықша маңыз береді. Бұл мәселе турасында педагогикалық ғылыми еңбектерде ортақ пікірлер әлі де қалыптаспаған. Қоғам дамыған сайын оқу жүйесінің қайта құрылатындығы және соған орай оқытудың мазмұны, әдіс-тәсілдерінің де өзгеріп, жаңарып отыруы сөзсіз.
Сонымен қатар, сабақты жіктеу әрбір пәннің ерек-шеліктеріне, оқушылардың жас және таным ерекшелік-теріне де байланысты болып келеді.
Мысалы, И. Н. Казанцев сабақты жіктеуді оқу материалының мазмұны мен дидактикалық мақсатына және өткізу әдісіне қарай белгілесе, С. В. Иванов оқыту процесінің ерекшеліктеріне қарай анықтайды. Ал, Данилов пен Есипов сабақтың негізгі дидактикалық мақсаттарына қарай құрады. Бұлардың сабақ түрлерін топтастыру ұстанымдары әр түрлі болғанымен де, ішкі мазмұндары бір-біріне өте ұқсас келеді.
        
        Сабақтың түрлері және оның дидактикалық құрылымы  Қазіргі кездегі сабақты жетілдіру жұмыстарының ішіндегі негізгі мәселелерінің бірі - оның түрлері мен құрылымы.  ... ... бір ... ... ... ... ... жұмысын жүйелі әрі нәтижелі жүргізу үшін, оны топтастырудың мәні орасан зор. Сол себептен әрбір мұғалімнің сабақ классификациясын ойдағыдай білуі шарт.  ... ... ... - ... ... жөнінен топастыру, түрге бөлу. Дидактикада сабақ классификациясын анықтауға айрықша маңыз береді. Бұл мәселе турасында педагогикалық ғылыми еңбектерде ортақ пікірлер әлі де ... ... ... ... оқу жүйесінің қайта құрылатындығы және соған орай оқытудың мазмұны, әдіс-тәсілдерінің де өзгеріп, жаңарып отыруы сөзсіз.  Сонымен ... ... ... әрбір пәннің ерек-шеліктеріне, оқушылардың жас және таным ерекшелік-теріне де байланысты болып келеді.  Мысалы, И. Н. Казанцев сабақты жіктеуді оқу ... ... мен ... мақсатына және өткізу әдісіне қарай белгілесе, С. В. Иванов оқыту процесінің ерекшеліктеріне қарай анықтайды. Ал, ... пен ... ... негізгі дидактикалық мақсаттарына қарай құрады. Бұлардың сабақ түрлерін топтастыру ұстанымдары әр түрлі болғанымен де, ішкі мазмұндары бір-біріне өте ұқсас ...  И. Н. ... ... 1. ... ... - әр пәннен оқу жылының басында өтетін сабақтар.  2.Кіріспе сабақ - ... ... ... мен ... ... бірінші сабақ.  3.Жаңа білімді меңгеру сабағы - жаңа оқу материалы өтетін сабақ.  4.Пысықтау сабағы - өткен оқу ... ... ...  ... сабағы - оқушылардың білімі мен дағдысын жаттықтыру сабағы.  ... ... - ... ... ... өмірде қолдану жолдарын көрсететін сабақтар.  7. Қайталау-қорыту сабағы - ... ... ... мен ... ... ...  8. Тексеру сабағы - оқушылардың білімін тексеретін сабақтар.  9. Білім сапасын бағалау ... - ... ... ... ... сабақтары.  10. Қорытынды сабақ - оқу жылының ақырында әр ... ... ... ... ...  С. В. ... бойынша:  Кіріспе сабақтар.  Оқу материалымен алғашқы рет танысу сабағы.  Жаңа білімді ... ...  ... ... ... ... ...  Дағдылану сабағы.  Қайталау, пысықтау және қорыту сабақтары.  ... ...  Б. П. ... бойынша:  Аралас сабақтар.  Жаңа оқу материалымен танысу сабағы.  Пысықтау сабағы.  Қайталап жинақтау, қорыту сабағы.  Оқушылардың ... мен ... ... сабағы.  Білім сынау сабағы.  Сол секілді шет елдер тәжірибесінен, атап айтсақ, Чехословакия мектептерінен мысал келтірсек, ... ... ... ... ... ұқсастығын байқаймыз.  Жаңа оқу материалын мазмұндау сабағы.  Жаттығу сабағы.  ... ...  4. ... ... ... сабағы.  5. Аралас сабақ.  Қорыта айтқанда, қазіргі мектеп тәжірибесінде көптеп қолданылатын сабақ түрлеріне мыналарды жат-қызуға ...  ... ...  Жаңа ... ... ...  ... білікті және дағдыны бекіту сабағы.  Жаттығу және тәжірибе сабақтары.  Зертханалық сабақ.  Қайталау-қорыту сабағы.  Оқушылардың білімдерін, ... мен ... ... және ... сабағы.  Аралас сабақ  өздігінен білім алу сабағы.  ... ... ... кездейсоқ емес, оның бұлай қалыптасуында белгілі бір заңдылықтар бар. Атап айтсақ, сабақтың ... ... ... ... жаңа білім беруді көздесе, осыған орай ''Жаңа ... ... ... деп ... ... оқушылардың қабылдаған жаңа білімін іс жүзінде пйдалана білу жолын қарастырса, онда ол ''Жаттығу немесе практикалық сабақ'' деп аталады.  Сол ... ... ... оқу ... ... есіне салу, қайталау мақсатын көздесе, ол ''Қайта-лау-қорыту сабағы'' деп аталады.  Ал сабақтың ''Аралас ... түрі оның ... ... ... ...  ... ... жүйесінде дидактикалық бірнеше мақсаттарды жүзеге асырады. Демек, оқушыларға жаңа ... ... оны ... ... пайдалану жолын үйретеді, өткен оқу материалын қайталап. қорытады, сонымен бірге оқушылардың білім ... мен ... ... оны бағалайды. Мұндай жағдайда көпшілік сабақ оның бірнеше элементтері (кезеңдері) арқылы аралас өтеді. Міне, осындай сабақ түрі ''Аралас сабақ'' деп ...  ... ... ... деп сабақтың барысында (45 минут) оның құрамды бөліктерінің, кезеңдерінің бір-бірімен ... ... ... ... ... айтады. Олар мынандай болып келеді:  1. Сабақты ұйымдастыру бөлімі (сабақтың тақырыбын белгілеп, оның мақсат, міндеттерін тұжырымдау).  Сабақта үй ... ...  Жаңа ... ... оқу ... ... ...  4. Жаңа білімді пысықтау, бекіту (ауызша, жазбаша жат-тығулар жасау, тәжірибелік және зертханалық жұмыстар ...  5. ... ... ... ... ... аяқталуы.  6. Үйге тапсырма беру, оны түсіндіру.  Сабақ құрылымын белгілеу оқу жұмысын неғұрлым айқын және дұрыс ... үшін ... ... ... өзі мұғалімнің сабақ жоспарын құрудағы аса елеулі кезеңі болады. Сөйтіп, ... ... ... және ... құру ... байланысты, бірақ әрқайсысының өзіне тән өзгешелігі болады.  Жоғарыда баяндағанымыздай сабақтарды топтас-тыру, оның құрылымын белгілеу негізінен дидактикалық мақсат пен ... және ... ... байланысты болып келетіндігінде.  Кіріспе сабағының құрылымы  1. ... ... ... ... ... ... ...  Оларды сабаққа әзірлеу.  Жаңа оқу материалын ендіру.  Жаңа білімді пысықтау, бекіту.  Сабақты ... үйге ... ...  ... ... ... оқу ... жаңа тақырыптарын немесе тарауын оқып үйренуде қолданылады. Мұғалім тараудың немесе ... ... ... ашып ... алдағы сабақтарда оларды өткізу тәртібін оқушыларға түсіндіреді, ондағы жаңа оқу материалдарының мазмұнын оқып үйренудің тәсілдерін көрсетеді.  5. Жаңа ... ... ... ...  ... ... ұйымдастыру. Оқушыларға сабақтың мақсат-міндеттерін түсіндіру. Оларды сабаққа әзірлеу.  Жаңа оқу материалын ендіру.  Жаңа оқу ... ... ...  ... ... үйге тапсырма беру.  Алғашқы тарау немесе тақырыптық кіріспе сабақ-тарына қатысты мәселелерді шешіп алған ... ... ... ... ... әрбір оқу материалын меңгеруге сай сабақтар жүйесін ... ... ... жаңа ... баяндау немесе түсіндіру жұмыстары оның өн бойында жүріп отырады. Сондықтан да ол сабақтың негізгі бөлімі болып есептеледі.  ... ... ... сәйкес және оқушылардың жас ерекшеліктері мен таным қабілеттеріне орайластырып жаңа ... ... ... ... ... ...  Жаңа сабақты (білімді) хабарлау барысында мұғалім-нің оқу материалын түсіндіруі оқушылардың сабақ үстіндегі өздігінен істейтін ... ... ...  Білімді, іскерлікті және дағдыны бекіту сабағының құрылымы  1. Сабақтың басталуын ұйымдастыру. ... ... ... ...  Оқушыларды сабаққа әзірлеу.  2. Бұрын өтілген оқу материалдарын ... ...  3. ... өз ... жұмыс істеуі. Түрлі жаттығу-лар мен практикалық және  лабораториялық ... ...  4. ... ... үйге ... беру, түсіндіру.  Жаңа білімді оқушылардың қабылдап, меңгеруі барысында сабақтың пысықтау және бекіту кезеңдері де ... ... ... Себебі жаңадан оқып үйренген білімдерді пысықтап отыру әр сабақтың елеулі элементі болып табылады. Алған білімді бекітпейінше, оны сапалы да ... ... ... ...  ... ... бекіту сабағы өзінің құрылысы жөнінен әр алуан ... ...  ... ... ... оның ... ... оқушылардың өз бетінше жаттығу істері және тәжірибелік-зертханалық жұмыстарында тәжірибелер жүргізіп, көрнекі құралдарын ... ... қоса ... Оқу ... ... ... ... қарамастан мұғалімнің сөзі жетекші рөл атқарады.  Мұндай сабақтарда бұрынғы ұғынған оқу материалдарын ... ... ... меңгергенін, көлемін, сапасын тексеру жұмыстары да кіреді.  Жаттығу және тәжірибелік сабақтың құрылымы  Сабақтың ... ... ... ... ... түсіндіру. Оларды сабаққа әзірлеу.  Оқушылардың өз бетінше жұмыс ... ... ... мен ... және ... ... ...  3. Сабақты қорытындылау, үйге тапсырма беру.  Практикалық сабақ оқушылардың ... ... ... ... ... ... және бекіту мақсатын көздейді.  Практикалық сабақты жүргізу үшін ... ... ... мен ... ... Олар әр пәннің ерекшеліктеріне қарай атқарылады. Мысалы, тілден граматикалық түрлі ережелерге сәйкес жазбаша және ... ... не ... ... ... сызу пәнінен графикалық, ал физика мен химиядан лабора-ториялық-эксперименттік тәжірибелер жасалады. Яғни, практикалық сабақтарда оқушылардың білімімен қатар олардың ... және ... ... да ...  ... сабағының құрылымы  Сабақтың басталуын ұйымдастыру. Оқушыларға сабақтың мақсат-міндеттерін түсіндіру. Оларды сабаққа әзірлеу.  Бұрын өткен оқу ... ... ... еске түсіру арқылы оларды жүйеге келтіріп, жинақтау және қорытындылар мен тұжырымдар жасау.  3. Сабақты қорытындылау, үйге тапсырма беру.  ... ... аса көп ... ...  ... мақсаты - өткен оқу материалдарының ең негізгі түйінді мәселелерін қайталап пысықтауды (қай-талау - оқытудың ... ... ... ... жасауға үйретуді көздейді. Бұған мұғалімнің аса жауапкершілікпен ой жіберіп, тыңғылықты әзірлігін қажет ...  ... ... не ... ... ... арнайы ұйымдастырылған сабақ арқылы өткізіледі. Ол оқу бағдар-ламасы бойынша көлемі жағынан ірі тақырыптар ... ... оқып ... ... ... сол ... оқу тоқсанының және оқу жылының аяғында жүргізіліп отырады.  Қайталау сабағына оқушыларды ... ... үшін оның ... мен ... ... ... оқу және ... барысында қолданылатын қажетті құрал-дарын әзірлеу жұмыстарын алдын ала белгілеу керек.  Қайталау сабағын әр түрлі тәсілдермен ... ... ... ... ... және ... жасау) ұйымдастыруға болады.  Сабақ соңында мұғалім оның нәтижесін қорытын-дылап, ... ... ... ... мүмкін. Мұғалім оқушылар біліміндегі басты жетістіктері мен кемшіліктерді басымырақ көрсетіп, келешекте қандай мәселелерге көбірек көңіл бөлу қажеттігіне оқушылардың назарын ...  ... ... ...  1. Сабақтың басталуын ұйымдастыру. Оқушыларға сабақтың мақсат-міндеттерін түсіндіру.  Оларды сабаққа әзірлеу.  ... ... үй ... ...  Жаңа оқу ... ...  Жаңа оқу материалын пысықтау, бекіту.  Қорытындылау, сабақтың аяқталуы.  Үйге тапсырма беру, оны ...  ... ... - ... ... көптеп қолданылатын сабақ түрі. Мұндай сабақ  барысында сабақтың барлық дидактикалық кезеңдері немесе буындары алма ... ...  ... жатады. Сабақ үстінде өткенді қайталау, жаңа материалды мең-геру,  пысықтау және тексеру, бағалау жұмыстары оқушы-лардың логикалық ойлау қабілеттерін арттырады, назарын ... ... ... ол ... оқу ісін ... және ... оқу ... жете түсінуіне өте қолайлы.  Аралас сабақ әсіресе бастауыш және орта сыныптарда, сонымен қатар тілге ... ... ... ...  ... ... бір вариантын профессор Р. Г. Лемберг өзінің ''Дидактикалық очерктер'' деген еңбегінде ұсынады. Оның ерекшелігі, дәстүрлі сабақта ұйымдастыру кезеңінен кейінгі ... ... ... ... ... үй ... тексеріп, бағалаудан бастаса, мұнда оған керісінше жаңа оқу материалын енгізіп, түсіндіру жұмыстарына айрықша мән береді.  Мысалы, оның құрылымы ... ... ...  Жаңа оқу материалын өткен материалға байланыстыра түсіндіру.  Үйге ... ...  ... ... ... ... беру.  өткен оқу материалын қайталап, оқушылардың білімін сынау және жаңа ... ...  Р. Г. ... ... ... егер ... өткен оқу материалын ұзақ уақыт сұраудан бастаса, оқушылардың жаңа оқу ... ... ... ... ... Сол үшін жаңа оқу ... сабақтың бастапқы кезеңінде, демек, оқушылардың таным қабілеттерінің белсенділігі жоғары жағдайында, шаршамай, тың отырған уақытында өту ұсынылады.  Бұл құптарлық ... Осы ... ... ... сыныптарда кеңірек қолданған дұрыс болар. Себебі, оқушылардың оқу жұмысы жоғары сыныптарда күрделі болып келеді. Сөйтіп, олардың оқу материалын ... ... ... және оны ... ... ... ... мән берген жөн болар. Сабақта жаңа оқу материалын жақсы меңгерген оқушы ... үй ... ... өз ... ... ... ешкім-нің де шүбәсі болмас деп ойлаймыз. Мұндай жағдайда үй жұмысын тексеруде арнайы уақыт бөлу, мүмкін қажет емес ... ... оны ... жолдармен немесе оқушылардың өздеріне тапсыруды да қарастырған жөн болмақ.  Оқушылардың білімдерін, іскерліктері мен дағды-ларын тексеру, ... ... ...  1. ... ... ұйымдастыру. Оқушыларға сабақ-тың мақсат-міндеттерін түсіндіру.  Оларды сабаққа әзірлеу.  Тексеру, бақылау жұмыстарын ұйымдастыру.  ... ... ...  ... ... ... мен ... бағалау.  Қорытындылау, сабақтың аяқталуы.  Сабақтың бұл түрінің көздейтін мақсаты - оқушы-лардың алған білімдері мен дағды көлемінің ... ... ... ... тексерумен қатар, оның сапасын бағалау; олардың білетіндері мен білмейтін мәселелерін анықтап, оны ... ... ...  ... ... және ... жұмыстары күнделікті сабақтар барысында, сонымен қатар арнаулы ... ... де ... ... ... ... оқу ... терең ұғынуға және меңгеруіне мүмкіндік береді.  Бұл ... ... және ... ... ... ... зор. ... оқушылардың біліміне бақылау жүргізу, олардың білімін толықтыру болса, екін-шіден, олардың жеке басын жан-жақты дамытып, тәрбиелеу жөнінен ойдағыдай рөл атқарады.  ... және ... ... жүйелі атқару оқушыларды тегіс қамтып, олардағы білім, дағдыларындағы кемшіліктерді дер кезінде анықтап, болдырмау ... ... ... ...  
        
      

Пән: Педагогика
Жұмыс түрі: Материал
Көлемі: 5 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 300 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Дене тәрбиесі туралы ақпарат10 бет
Мектептегі информатика курсындағы Excel бағдарламасын меңгеру негіздері64 бет
Оқытуды ұйымдастырудың түрлері16 бет
Оқытуды ұйымдастырудың формасы24 бет
Сабақ оқытудың негізгі түрі, қазіргі сабақтың құрылымы5 бет
Сабақтың түрлері және оның дидактикалық құрылымы11 бет
Семинар - лекцияның тікелей жалғасы ретінде. Семинар сабақтың өзіндік ерекшеліктері7 бет
Қазақстан тарихын оқытудың ерекшеліктері, сабақтар типтері20 бет
«Интернет технологиялар» пәнінен барлық мамандық студенттеріне арналған әдістемелік нұсқау22 бет
Ерекше балаға – ерекше мектеп15 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь