Мәліметтер базасын құру және омен жұмыс жасау

Мазмұны:

Кіріспе ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 1
ДҚ жүйелерінің белгіленген және негізгі құраушылары ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..4
SQL тілі ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .4
SQL тілінің қосымша құралдары ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 5
Иерархиялық және желілік модельдер ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...6
Мәліметтер моделінің түрлері. ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .7
Мәліметтердің иерархиялық моделі ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...7
Мәліметтердің желілік моделі ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...7
Реляциялық модель. Анықтамасы. Реляциялық алгебра..және реляциалық есептеулер ... ... ... ... ... ... ... ... ... .7
Нормальдау. ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .8
Бірінші қалыпты форма. ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 8
Екінші қалыпты форма. ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .8
Үшінші қалыпты форма ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..8
Мәліметтер қорының басқа модельдері. ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .8
SQL тілі. SELECT операторы. Құрамдас сұраныс. ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 9
SQL тілі. Және мәліметтер қорының қауіпсіздігі. Индекстер ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..11
Сұраныстарды визуалды құрастыру ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .11
Жұмыстың орындалу тәртібі ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...12
Системамен орындалатын операциялар: ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...12
Ақпараттық жүйедегі сұраныстар түрлері: ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 12
Мәліметтер коррекциясы: ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 12
Аппараттық программалық жабдықтама: ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...12
Таралу аспектілері ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..12
Бағасы ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..12
Жүйенің мақсаты: ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .12
Пайдаланушылардың сұраныстары: ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...12
Инфологиялық проекциялау ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 13
Пәндік облыс анализі ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...13
Әр қолданушының мамандығына байланысты пайдалану аясы: ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .13
«TradeCompany» ДҚ Концептуалды проекциялау ,ER. моделі ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 13
«TradeCompany» диаграммасының соңғы нұсқасы ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .14
Реляционды байланыстарын құру: ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...14
Логикалық проекциялау ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..15
Дискідегі керекті орын есебі: ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...15
Жасалған ДҚ.ны толтыру: ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..16
Оқу әдебиеттері және/немесе электрондық тасуыштардағы материалдар ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...17
КІРІСПЕ
60-шы жылдары «мәліметтер базасын басқару жүйесі» (МББЖ) деп аталатын арнайы программалық кешендер құруға әкеліп соқтырды.
- Мәліметтер базасын ұйымдастыру үшін файлдық жүйелерді қолданудың алғашқы тәжірибесі бастау болды. Файлдық жүйелер үлкен көлемдегі ақпаратты өңдеудің әртүрлі мәселелерін тапты және мәліметтер базасы теориясының дамуына негізгі бағыттарды қалады.
Қолданбалы ақпараттық жүйе, осы қасиеттері бар қандай да бір мәліметтерді басқару жүйесіне сүйенетін болса, онда бұл мәліметтерді басқару жүйесі мәліметтер базасын басқару жүйесі (МББЖ) болып табылады. Тексттік редакторлердің де, кестелердің де, графиктік редакторлердің де мүмкіндіктерін пайдаланатын интегрирленген пакеттерді жасауға талпыныс байқалып отыр. Бірдей операцияларды – мәліметтерді жасау және өңдеу деген сияқты, орындау үшін арналған әртүрлі программалардың көп болуы, ақпараттың әртүрлі үш негізгі түрі болуымен байланысты: сандық, графиктік, тексттік.
МББЖ ақпаратты сақтауға көбінесе қолданылады, олар осы мәліметтердің барлық типтерін, бір бүтінге біріктіруге мүмкіндік береді. Қазір ақпараттың басқа екі түрі дамып келеді: дыбыстық және видео ақпараттың. Олар үшін әлден редакторлары жасалған және енді олар мәліметтер базасының үзілмес бір бөлігі болулары да ғажап емес.
Келтірілген анықтама иерархиялық және желілік МББЖ-лардағы қойылған бағыт көрсетушілер үшін орын қалтырмайды. Осыған қарамай, МББЖ баба/ұрпақ қатынасын да жүзеге асыра алады, алайда, бұл қатынастар кестелердегі мәліметтер мәнімен ғана келтіріледі.
МББЖ-ның негізгі ерекшелігі – бұл тек мәліметтердің өзін ғана емес, сондай-ақ олардың сипаты мен құрылымын сақтау мен енгізуге арналған процедуралардың бар болуы.
МББЖ басқаратын және сақталған мәліметтердің сипаттамаларынан тұратын файлдарды, мәліметтер банкі деп атай бастады, содан соң «мәліметтер базасы» деп атады. МББЖ жұмыс ұйымдастырудың типтік сызбасын келтірейік (сурет 1).

Сурет 1. МББЖ-ны қолданғанда программалар мен мәліметтердің байланысы
ЭЕМ (электронды есептегіш машиналардың) маңызды ерекшеліктерінің бірі ақпараттың мол көлемін сақтау және өңдеу, сонымен бірге мәтіндік және графикалық құжаттар (суреттер, сызулар, фотосуретгер, географиялық карталар) ғана емес, жаһандық жүйе, дыбыстық және бейнефайлдардың беттері де жинақталады. Бұл мүмкіндіктер мәліметтер
Оқу әдебиеттері және электрондық тасуыштардағы материалдар:
1. Э.В. Фуфаев., Д.Э.Фуфаев База данных Москва, Изд. «Академия» - 2009-12-17
2. Карпова Т.С. База данных: модели, разработки, реализация.-СПб.:Питер, 2001
3. Золотова С.И. Практикум по Access. Финансы и статистика, Москва,2000.
4. Марков А.С.. Лисовский. Базы данных. М., Фин. и стат.,2006
5. Халықова Г.З. Мәліметтер қорын басқару жүйесі. Алматы, 2004
6. Гончаров А.Ю. ACCESS 2003 Самоучитель с примерами Москва 2004
7. Ульман Д. ВВедение в системы баз данных.-М..2000
8. Кузин А.В., Демин В.М.Разработка баз данных в системе Microsoft Access:
Учебник – Учебник – м.: Форум: Инфра-М, 2005г.
9. Дейт К. Введение в систему баз данных. Наука, 1990г.
10. Джеймс Р. Грофф, Пол Н. Вайнберг SQL - полное руководство. Перевод, Киев
1999г.
11. Дж.Мартин Организация баз данных в вычислительных системах. М, Наука 1980г.
12. Наумова М.А. Системы управления базами данных и знаний. Высшая школа,
1992г.
13. Диго С.М. Проектирование баз данных. Финансы и статистика, 1990г.
14. Мейс С. Использование языка SQL обеспечивает возможность объединения баз
данных.В мире компьютеров, № 2, 1988.
15. Золотова С.И. Практикум по Access. Финансы и статистика, Москва,2000
        
        ҚАЗАҚСТАН РЕСПУБЛИКАСЫ
ШӘКӘРІМ АТЫНДАҒЫ СЕМЕЙ МЕМЛЕКЕТТІК УНИВЕРСИТЕТІ
Автоматтандыру және басқару кафедрасы
Есеп беру
Пән : «Мәліметтер қорын басқару жүйесі»
Тақырыбы: « Сауда ... » ... МБ – ... әрекеттесу тілі
Орындаған:
Қабылдаған:
СЕМЕЙ 2013
1
Мазмұны:
Кіріспе.....................................................................
............................................................................
...........................1
ДҚ жүйелерінің белгіленген және негізгі
құраушылары.................................................................
.........................4
SQL
тілі........................................................................
............................................................................
.....................4
SQL тілінің қосымша
құралдары...................................................................
.............................................................5
Иерархиялық және желілік
модельдер...................................................................
....................................................6
Мәліметтер моделінің түрлері.
............................................................................
.....................................................7
Мәліметтердің иерархиялық
моделі......................................................................
.....................................................7
Мәліметтердің желілік
моделі......................................................................
.............................................................7
Реляциялық модель. ... ... ... ... .....................................7
Нормальдау.
............................................................................
............................................................................
.........8
Бірінші қалыпты форма.
............................................................................
................................................................8
Екінші қалыпты форма.
............................................................................
.................................................................8
Үшінші қалыпты
форма.......................................................................
.......................................................................8
Мәліметтер қорының басқа модельдері.
............................................................................
.....................................8
SQL тілі. SELECT операторы. Құрамдас сұраныс.
............................................................................
....................9
SQL ... Және ... ... ... ... ... ... ... ... ... түрлері:
............................................................................
............................12
Мәліметтер коррекциясы:
............................................................................
............................................................12
Аппараттық программалық жабдықтама:
............................................................................
...............................12
Таралу
аспектілері.................................................................
............................................................................
.........12
Бағасы......................................................................
............................................................................
........................12
Жүйенің мақсаты:
............................................................................
.........................................................................12
Пайдаланушылардың сұраныстары:
............................................................................
...........................................12
Инфологиялық
проекциялау.................................................................
.......................................................................13
Пәндік облыс
анализі.....................................................................
............................................................................
..13
Әр қолданушының мамандығына байланысты ... ... ДҚ ... ... ,ER- ... ... соңғы
нұсқасы.....................................................................
............................14
Реляционды ... ... ... орын ... ... ... әдебиеттері және/немесе электрондық тасуыштардағы
материалдар.................................................................
............................................................................
..................17
КІРІСПЕ
60-шы жылдары «мәліметтер базасын басқару жүйесі» ... ... ... ... ... ... ... соқтырды.
- Мәліметтер базасын ұйымдастыру үшін файлдық жүйелерді
қолданудың алғашқы тәжірибесі ... ... ... ... ... ... өңдеудің әртүрлі мәселелерін тапты
және мәліметтер базасы теориясының дамуына ... ... ... ... осы ... бар ... да бір
мәліметтерді басқару жүйесіне сүйенетін болса, онда бұл ... ... ... ... ... жүйесі (МББЖ) болып табылады.
Тексттік редакторлердің де, кестелердің де, графиктік ... ... ... ... ... жасауға талпыныс
байқалып отыр. Бірдей операцияларды – мәліметтерді жасау және өңдеу деген
сияқты, орындау үшін арналған ... ... көп ... ... үш негізгі түрі болуымен байланысты: сандық, графиктік, тексттік.
МББЖ ақпаратты сақтауға көбінесе ... олар осы ... ... бір ... ... ... ... Қазір ақпараттың
басқа екі түрі дамып келеді: дыбыстық және видео ақпараттың. Олар ... ... ... және енді олар мәліметтер базасының үзілмес бір
бөлігі болулары да ғажап ... ... ... және ... ... ... көрсетушілер үшін орын қалтырмайды. Осыған қарамай, МББЖ баба/ұрпақ
қатынасын да жүзеге асыра ... ... бұл ... ... ... ғана ... ... ерекшелігі – бұл тек мәліметтердің өзін ғана емес,
сондай-ақ ... ... мен ... ... мен енгізуге арналған
процедуралардың бар болуы.
МББЖ ... және ... ... ... ... мәліметтер банкі деп атай бастады, содан соң «мәліметтер ... ... МББЖ ... ... ... ... ... (сурет 1).
Сурет 1. МББЖ-ны қолданғанда программалар мен ... ... ... ... машиналардың) маңызды ерекшеліктерінің бірі
ақпараттың мол көлемін ... және ... ... ... ... ... ... (суреттер, сызулар, фотосуретгер, географиялық
карталар) ғана емес, жаһандық жүйе, дыбыстық және ... ... ... Бұл мүмкіндіктер мәліметтер базасының көмегімен іске асады.
ДҚ жүйелерінің белгіленген және негізгі құраушылары
Мәліметтер базасы (МБ) - белгілі бір ... ... ... ... сақтау мен амал-тәсілдермен ұқсата білудің жалпы
прииңиптерін қарастыратын белгілі бір ... ... ... ... Адамның қатысуы ықтимал, автоматтық құралдармен
өңдеуге жарамды түрде ұсынылған ... ... ... ... ауқым ретінде нақты зерттеуші үшін ... ... ... ... МБ ... ... телефон анықғамалығын, поездар ... ... ... ... ... ... ... қорытындылары және т.б. атауға болады.
Электронды МБ-сының басты қасиеті - ақпаратты тез ... мен ... ... ... ... бойынща есепті қарапайым түрлендіру
(жасау) мүмкіндігі. Мысалы, сынақ ... ... ... ... оңай ... ... ... жазушының аты-жөні
бойынша шығармаларының тізімін жасауға болады.
Мәліметтер базасын басқару теориясы ... пән ... ... ... ... ... ... бері дами бастады. Осы уақыт ішінде белгілі
бір іргелі ... ... ... ... ... келтірейік.
Объект деп мағлүматтары мәліметтер ... ... ... ... ... - ... ... ақпараттың бейнелеу. ... ... ... жиынтығымен ситатталады.
Мәліметтердің басты элементі деп мәліметтердің баска ... ... ... ... ... ... ... кілт - объектінің (жазбаның) әрбір данасын ... ... ... ... ... тобы), Екіншіреттегі кілт - бірнеше
жазбалар (объект даналары) үшін мәні ... ... ... ... Ен ... ... ... кілттер жазбаларды іздестіру
операцияларында қолданылады. Мәліметгер базасы ұғымымен мәліметтер базасын
басқару жүйесінің ұғымы тығыз (МББЖ) байланысты.
МББЖ - жаңа база ... ... ... ... құралдар кешені,
оны құрамын толықтыру, құрамында ... ... және ... (визуализация). База ақпаратын көрсетушілік ретінде берілген
критерийге сәйкес бейнеленетін мәліметгерді іріктеу, оларды ... ... ... беру ... байланыс арналары бойынша беру.
Кез келген МББЖ мәліметтермен төрт қарапайым операция ... ... ... бір ... ... ... ... кестеден бір немесе бірнеше жазбаны жою;
■ кейбір өрістердің бір немесе бірнеше жазбаларындағы мәндерді жаңарту;
■ берілген шартты қанағаттандыратын бір ... ... ... ... тағы бір ... - мәліметтерді басқару. Мәліметтерді басқару
ретінде, әдетте, мәліметтерді ... ... қол ... ... жұмыс режимін көп мәрте пайдалануды қолдау және мәліметтердің
тұтастығы мен ... ... ету ... ... Чамберлин “Structured English Query Language” тілі немесе
SEQUEL тіліне анықтама берген болатын. Содан SQL ... ... ... ... ... ... 1982 жылы ... RDL(Relation Database Language) тілін жасауға көшті.1983
бұл қызу ... ... ... ... ... нәтижесінде SQL тілінің стандарты шықты. SQL тілі
қазіргі кездегі мәліметтер базасымен жұмыс ... ... ... ең ... ... ... Барлық МББЖ жасайтын ірі жасаушылар
өзінің ... SQL тілі ... ... ... ... ... ... SQL міндетті бөлігі болып табылады. Оларды
көрсетілгендей жазу керек және ... бір ... ... ... бөлуге болмайды.Қолданушылардың сөздері дегеніміз қолданушылар ат
берген мәліметтер базаларының обьектері, таблицалар, бағандар, ... ... ... синтаксистік ережелер бойынша еңгізіледі. Осы
ережелердің бір ерекшелігі ол мәліметтерді мәліметтер базасындағы ... ... Егер де ... ... ... үлкен әріптермен
жазылған болса, онда іздегендеде үлкен әріппен жазуы керек.
SQL DML ... ... ... ... SELECT - ... базадан алу;
– INSERT – таблицаға мәліметтерді қою;
– UPDATE – таблицадағы мәліметтерді жаңарту (өзгерту);
– DELETE – ... ... ... ... ол SQL ... ... ... әр түрлі литералдар бар. SELECT операторының мақсаты ол бір немесе
бірнеше таблицаларының мәліметтерін көрсету және таңдау. ... кей ... ... таблицадағы жолдардың сандарына шектеу қою керек, ол WHERE
арқылы орындалады. Ол WHERE кілттік ... ... ... ... ... ... арналған.
SQL сұраныстар қорытынды таблицасында жолдар анықталған ретпен
реттелмеген.Бірақ оларды жұмыс барысында ... ... ... ол үшін ... ORDER BY сөзі ... ORDER BY сөзі ... ... идентификатор тізбегінен тұрады, ол арқылықорытынды таблцаны
реттеп қоюға болады. Баған ... оның ... ... номерінен
тұруы мүмкін.Қорытынды таблицада бар, бар болмауына қарамай ORDER BY сөзі
оларды кішірейуі немесе улкейуі ретімен қояды.
Басты кілт ол ... ... ... жалпы ретпен анықтайды.
Егер де реттеу кезінде ... кілт ... ... онда ... кілттердің
қолдануы міндетті емес. Егер де басты ... ... ... онда ... ... ... ... қосымша кілттерді пайдаланғаны дұрыс
болады. Егер ORDER BY сөздігінде екінші және одан да көп ... ... ... кіші ... деп аталады.
ISO стандарты бес жалпылауыш функциялардың анықтамасын береді.Олар:
– COUNT ... ... ... ... ... SUM көрсетілген бағанда мәндердің қосындысын қайтарады;
– AVG көрсетілген бағанда мәндердің орта мәнін қайтарады,
– MIN көрсетілген бағанда ... ... ... MAX ... ... ... ... қайтарады.
GROUP BY сөздігі бар сұраныстарды топталған ... деп ... онда SELECT ... ... топталған мәліметтер қалады.
GROUP BY сөздігіндегі бағандар топталған бағандар деп аталады. SELECT – ... ... ... ... ... ... аты;
– жалпылауыш функциялар;
– костанталар;
– мәндер.
SQL тілінің бөлігі болатын DDL (Data Definition Language) ... ... ... ... ... ... обьектерді жасауға
мүмкіндік береді.
SQL тілінің қосымша құралдары
Көрсеткіштер арқылы жолдар мен бағандар ... ... ... ... де бағандардың аттары тізбегі көрсетілсе,
онда сұраныстың қорытынды ... ... ... санына тең болуы
керек. Sublect сұранысы бойынша ... ... ... деп ... WITH, CHECK, OPTION сөздері болса, онда талаптарды
қанағаттандыра алмаған жағдайда онда ол ... ... ... VIEW операторы орындалғанда CASCADE кілттік сөзі болса, онда
онымен ... ... ... өшіріледі. Көрсетуді кеңейтуі
келесідей болады:
– SELECT сұранысында көрсетілген ... ... ... ... бойынша көрсетіледі және келесідей ... SELECT s.sno AS ... COUNT (*) AS ... FROM ... ... ... аттары анықталған
сұраныстар аттары бойынша көрсетіледі: FROM staff ... ... AND ... операторы арқылы бастапқы сұраныстағы WHERE
анықталатын сұраныстағы WHERE мен ... WHERE s.sno ... AND bno = ... ... ... GROUP BY және HAVING бастапқы сұранысқа
жай көшіріледі: GROUP BY s.sno, s.sno;
– біріктірілген сұранысқа ... ... ORDER BY ... ... бағандарының аттары анықталатын сұраныстың
бағандарының аттарына көшіріледі:ORDER BY s.sno;
– жоғарыда ... ... ... ... ... түрге
келеді.
SELECT s.sno AS staff_no, COUNT(*)
FROM staff s, proretry_for_rent p
WHERE s.sno = p/sno AND bno = ... BY s.sno, ... BY ... ... ... ... ... міндетті
түрде көрсеткіштерде бейнелейді.ISO стандартында көрсеткіштер жаңарады егер
олар талаптарға сай болса.
Көп қолданушылардың желілк МББЖ мәліметтер базасы құрылымын ... ... ... атқарады.Оның келесі артықшылдықтары бар:
– мәліметтерге тәуелсіздік.көрсеткіштер арқылы мәліметтер базасының
құрылымын жасауға ... ... ... ... қосу және ... байланыстарды өзгерту, кестелерді
бөлу, аттарын өзгерту) өзгенкен жағдайда да тұрақты болып қалады;
– қажеттілік.анықталған сұраныстағы ... ... кез ... ... олар жедел түрде көрсеткіштерде көрсетілуі
керек;
– мәліметтердің қорғаушылығын жоғарлату.әр қолданушыға тек олар
жұмыс ... ... ... ... әдіс жеке
қолданушылардың мәліметтер базасы ақпараттарына кіруін ... ... ... ... ғана виртуальді таблицаларға
таблицалардың ақпараттарын біріктіру арқылы сұраныстар ... ... ... ... ыңғайлы жөндеу құралдары болып
табылады, ... бір ... екі ... ... мәліметтердің бүтінділігін қамтамасыздандыру.
SQL тілінің кемшіліктері де бар, олар:
– жаңартудың шектеулі мүмкіншілігі;
– құрылымдық шектеуліктер;
– өнімділіктің азайуы.
SQL тілінде GRANT және REVOKE ... бар, олар ... ... қорғауға арналған.Қолданушылардың идентификаторы ... SQL ... ... ... ... ... қолданушыларының
өзінің идентификаторы болуы керек, оны мәліметтер базасы администраторы
береді.
Иерархиялық және ... ... ... ... ... ... ... толықтай
тәуелсіз мәліметтердің сақталу ортасындағы адамға түсінікті ... ... ... Мұнда модельдерді құрудың мына ... ... ... ... «мән-қатынас» моделі тағы сол сияқты
тәсілдері бар. Олардың арасындағы мейлінше көп ... ... ... ... даталогиялық моделге бағытталған ... ... ... ... ... ... Теория мен
практикалық пайдаланудың даму барысында, мәліметтерді,сондай-ақ, есептеуіш
техника құралдарын пайдалану түрліше даталогиялық ... ... ... ... ... моделдер пайдаланыла
бастады. Мәндердің аралығындағы қатынастардың алдын ала ... ... ... ... ... ... ... қол жетерлік иерархиялық МҚБЖ барынша көлемді деңгейде шектеулі
жадтарда пайдаға ... ... ... ... егер ... ... болмаған жағдайдың өзінде, иерархиялық моделдер мен қажетті деген
өндіргіш құраушылық ... ... ... ... ... сондай-ақ, аз қорлы ЭЕМ арналып та жасала ... ... ... арналған «жиынтықтардан» тұратын күрделі айтарлықтай
күрделі құрылымдар болып табылады. «Жиынтықтар» ... тағы сол ... ... ... ... ... ... модельдер
жасау кезінде, біраз МҚБЖның өндірушілігін көбейтуге мүмкіншілік беретін
«Аздаған ... та ... ... ... ... күрделісі
соңғысы болып есептеледі. Қолданбалы программашы мәліметтер қорының
логикалық құрылымын көрсете ... ... ... ... ... сан, жиынтық, жазбалар тағы сол сияқтылардың арасындағы МҚБЖның ішкі
тілін біршама үйреніп, көптеген атау сөздерді білуі ... ... ... ... ... ... «Желілік қор – бұл мәліметтерді
жоюдың ең дұрыс тәсілі» ... ... және ... МҚБЖ ... ... ... мәліметтерді қойып шығудың басқа да
тәсілдерін ... ... ... ... ... ... бөлек
инвертирленген файлдардың негізінде, ... ... ... ... әрі мәліметтер тілін барынша сан түрлі етіп ... МҚБЖ ... ... ... МҚБЖлар мәліметтерді сақтауға арналған файлдар санының
шектеулілігіне,олардың арасындағы қатынастардың санының, жазбаларының және
өріс сандарының ұзақтығымен дараланатын.
Мәліметтер ... ... ... ... ... мәліметтер моделі болып
саналады. Мәліметтер моделінің өзі көптеген қрылымдық ... ... және ... мәліметтердің
операцияларынан тұрады. Мәліметтер моделінің көмегімен, пәндік салалар ... ... ... да ... береді. Мәліметтер моделі —
мәліметтер қоры мен ... ... ... ... ... ... иерархиялық, желілік немесе реляциялық модельдерді пайдалануда бұл
модельдерді аралас түрде немесе осыларды ... ... қоса ... ... ... ... негізгі үш түрлі: иерархиялық,
желілік және реляциялық типін қарастырып көрелік.
Мәліметтердің иерархиялық моделі
Иерархиялық құрылым белгілі бір ... ... ... ... ... ... Иерархиялық қатынастармен байланысты
болып келетін нысандар ... ... ... ... ... ... құрылым туралы негізгі ұғым: элемент (тін), байланысқа
қатысты болып келеді. Тін — бұл қайсыбір нысандарды бейнелейтін мәліметтер
атрибутының бірлігі. ... ағаш ... ... ... ұштарымен
есептеледі. Әрбір тін аздаған дәрежеде ғана жоғары тұратын келесі бір
тінмен ... ... ... ... ... ... ешбір ұшқа
тәуелсіз болмайтын және ең басындағы бір ұшпен ғана байланысты ... ... ... ... ... ... үшінші тағы сол сияқты
деңгейлерде ... ... ... ... ... саны ... ... анықталады. Мәліметтер қорының әрбір жазбасында негізгі
жазбадан ... ... тек қана бір ... жол ... ... ... ... қандай да болмасын ұғымдарда(деңгей,тін,байланыс)
әрбір элемент басқа бір элементпен байланысты бола ... ... ... ... ... (ағылшынның relation — қарым-қатынас
деген сөзінен алынған) белгілі ... ... ... ... ... жүйесіндегі талдауларымен, жасаған зерттеулерімен байланысты болып
келеді. Бұл моделдер ... ... ... көрсете отырып, алгебраның формалы құрылғысын ... және ... ... ... ... ... модель. Анықтамасы. Реляциялық алгебра
және реляциалық есептеулер.
Реляциялық модель мәліметтердің қосөлшемді кестелер жасауға бағытталған.
Әрбір реляциялық ... ... ... ... және ... ие ... ... кестенің әрбір элементі — мәліметтердің бір ғана элементі;
• кестедегі барлық бағандар бірыңғай, яғни ... ... ... ... ... символдық тағы сол сияқтылары жағынан) және
• ұзындыққа ие;
• әрбір бағанда тамаша атаудың ... ... ... ... ... қатарлар мен бағандарды сақтау тәртібі еркін түрде бола алады.
Қатынастар қатарлар түрінде, ал бағандар — қатынастар, домендар, ... ... ... жазбаларға сәйкес келетін кесте түрінде
көрсетілген. Нақтылы сәйкес түрдегі жазбаны анықтайтын әрбір мәннің өрісі
жай ғана кілт ... ... деп ... ... ... ... ... өрістер мәндерімен анықталатын болса, онда мұндай мәліметтер ... ... ... ие ... Екі ... ... ... қосу
үшін, бірінші кестенің түйінін екінші кестенің түйінінің ... ... ... ... ... олай етпеген жағдайда, бірінші
кестенің құрылымына сыртқы түйінді, ...... ... ... ... ... Қиын ... шешу үшін бір деректер ... ... ... ... аты және ... мекен жайы болатын
тауарларға тапсырыс құру ... ... Егер ... ... ... тек бір ... ... онда әрбір жазбада тауар атының
қасына, жеткізушінің мекен жайы үшін өріс қарастыру ... ... Егер ... ... ... ... онда көптеген жазбалар бірдей ақпарат:
әрбір тауар аты үшін бір ... ... ... ... еді. ДҚ- ... бұл ... кемшіліктері бар: -ДҚ-на белгілі жеткізушінің жаңа
тауары тұралы ақпарат енгізуде, оның мекен ... тағы да ... ... ... -егер жеткізушінің мекен жайы өзгерсе, онда берілген мекен
жайдан тұратын барлық деректер блоктарын ... ... ... ... ... ДҚ-да ақпараттар екі өлшемді кесте түрінде сақталады.
Әрбір кестеде берілген ... ... ... және т.б. ... ... ... ... Кестедегі қатарлар (жолдар) жазба деп
аталады. Жазба - бұл ... ... ... ... ... ... ... кез- келген жазбада бір ... ... ... ақпарат болады. Кестедегі бағандар өріс деп аталады. Өріс -
бұл карточка немесе ... ... ... ... Барлық
жазбалар өрістердің бірдей ... ... ... сипатталатын
объектілердің қасиеттері тұрала ақпарат болады. Мысыалы, егер ... ... ... ... онда оның ... жазбасында нақты
студент тұралы ақпарат сақталады. Бір өріске оның коды, екіншісіне оқитын
топ нөмірі, үшіншісіне ... ... ... Әрбір өрістің мәндері
деректердің бір типіне жатады: сандар, символдар қатар, мезгіл. Жеке ... жеке ... ... ... деп ... ал жеке ... жеке
деректердің өзі өріс мәні немесе кесте әлементі деп ... ... ДҚ бір ... ... ... ол бірнеше өзара ... ... ... ... ... (relation) бірдей өрістер
арқылы жүзеге ... ... ... ... ... ... бір мезгілде бірнеше кестелерден ақпаратты алып ... ... ... ... ғана сипатқа ие мәліметтердің кестелерге ... ... ... ... ... ... жиынтықтардың ұйымдасып,
топталуы мүмкін. Атрибуттарды қатынастарға рационалды, ... ... ... және ... ... мен ... жаңартылуын
топталған болуы мүмкін. Қатынастардың белгілі бір жиынтығы — қосу ... ... ... ... барлық қатынастарға қарағанда,
егер ол қатынастарды нормалау талаптарына жауап берерліктей болса, ең жақсы
қасиеттерге ие. ... ...... ... ... ... қорын енгізудегі
(енгізу,коррекциялау) қиыншылықтарды азайтатын мәліметтер қорында сақталған
нәрселердің ... ... ... ... ... ететін
форматтаудың қолдан жасалған ... ... ... ... ... үш ... айқындалған, және кез-келген формаға
қатысты қатынасты үшінші бір қатынасқа (ең күшті) қалыпты формаға ... ... ... ... ... ... форма.
Қатынас өзінің барлық атрибуттары ... ... әрі ... ... ... бірінші қалыпты формаға келтірілген деп аталады.
Қаныстарды бірінші қалыпты формаға ... ... ... ... ... өсуіне және қорытындының өзгеруіне алып
келуі мүмкін. Мысалы, Студент = (Номер, ... ... ... ... ... ... қатынасы бірінші қалыпты формаға салынады.
Екінші қалыпты форма.
Қатынастарды екінші қалыпты формаға келтіру мәселесін қарастыру ... ... және ... ... сияқты ұғымдарға
түсініктеме беріп өту қажет болады. Ақпараттық нысанның ... ... ... ... ... ... ... белгілі бір қорытынды реквизитіне сәйкес өзіндік
ақпараттық нысандарын ... ... ... ... ... анықтамасы реквизиттердің пәндік саласындағы барша
арақатынастарда бейтарап ақпараттық нысандарды бөліп ... ... ... ... ... ... ... жағдайда, функционалдық тұрғыдағы
толықтай тәуелділік ұғымын енгізеді. Түйінді емес атрибуттардың ... ... ... - ... ... емес атрибуттың
функционалды түрде ... ... ... ... қосалқы түйіннің де белгілі
бір бөлігінен тыс болып табылады. Қатынас, егер ол бірінші қалыпты формада
болса, әрі әрбір ... емес ... ... ... ... ... емес болса, екінші бір қалыпты формада болады деген ... ... ... ... ... ұғымы транзитивті емес түсінікте ... емес ... , ... екі бейнелеуіш реквизиттің қаймыбірінің
түйінге тәуелділігі білінгенде, ал өзге ... ... ... ... ... ... ... байқалады. Қатынас үшінші
қалыпты формада болған кезде, ол екінші қалыпты формада ... тиіс ... ... емес ... транзитті емес түрде бірінші ... ... ... ... ... ... транзитивті тәуелділігін
жою үшін, ағымдағы ақпараттық нысанды «ұсақ бөліктерге бөлу» қажет.
Нәтижесінде, реквизиттердің бір бөлігі ... ... ... да, ... ... қайта жасалғандарының) құрамына қосылады.
Мәліметтер қорының басқа модельдері.
Кез-келген мәліметтер қорының негізі мәліметтер ... ... ... ... өзі ... ... ... бүтіндіктің
шектеулілігінен және манипуляцияланған ... ... ... ... ... ... салалар мен олардың
арасындағы арақатынастар да беріле береді. Мәліметтер моделі — ... мен ... ... ... ... болып табылады. МҚБЖ
иерархиялық, желілік немесе ... ... ... ... ... ... немесе осыларды қайсыбір ... қоса ... ... ... ... ... үш ... иерархиялық,
желілік және реляциялық типін қарастырып көрелік. Мәліметтердің иерархиялық
моделі Иерархиялық құрылым ... бір ... ... тығыз
байланысты элементтердің бірлігін көрсетеді. Иерархиялық қатынастармен
байланысты болып келетін ... ... ... түрдегі
ағашты) құрайды. Иерархиялық құрылым туралы негізгі ... ... ... ... болып келеді. Тін — бұл қайсыбір нысандарды бейнелейтін
мәліметтер атрибутының бірлігі. Иерархиялық ағаш сызбасында тіндер ... ... ... тін ... ... ғана ... тұратын келесі
бір тінмен байланысты болып келеді. Иерархиялық ағашта басқа ... ... ... және ең ... бір ... ғана байланысты болады.
Тәуелді (бағынышты, байланып қалған) ұштар екінші, үшінші тағы сол ... ... ... ... ... жазбасының саны басты
жазбалар санымен анықталады. Мәліметтер ... ... ... ... ... ... тек қана бір (терархиялық) жол болады. Желілік
құрылымда ... да ... ... ... тін, байланыс) әрбір
элемент басқа бір элементпен байланысты бола ... ... ... ... ... ... relation — ... сөзінен алынған) белгілі американ маманының Е.Кодтың мәліметтер қоры
саласы жүйесіндегі талдауларымен, жасаған ... ... ... Бұл ... ... ... ... көрсете отырып, алгебраның формалы ... ... және ... жасауға арналған реляциялық есептеулермен
сипатталады.
Реляциялық модель мәліметтердің қосөлшемді ... ... ... реляциялық кесте қосөлшемді массивті білдіреді және
төмендегідей қасиеттерге ие ... ... ... ... элементі —
мәліметтердің бір ғана элементі; кестедегі барлық бағандар бірыңғай, яғни
барлық элементтер бірыңғай типке ... ... тағы сол ... және ... ие; ... ... тамаша атаудың болуы;
кестеде бірдей қатарлардың болмауы; қатарлар мен бағандарды сақтау тәртібі
еркін түрде бола алады. ... ... ... ал ... ... ... ... атрибуттарға кортеждер немесе жазбаларға
сәйкес келетін кесте түрінде көрсетілген. Нақтылы сәйкес ... ... ... мәннің өрісі жай ғана кілт (түйінді өріс) деп ... ... ... түрдегі бірнеше өрістер мәндерімен анықталатын
болса, онда мұндай мәліметтер қоры қосымша түйінге, кілтке ие ... ... ... ... қосу үшін, бірінші кестенің түйінін екінші
кестенің түйінінің ... ... ... ... ... олай етпеген жағдайда, бірінші кестенің құрылымына сыртқы ...... ... ... ... ... ... тілі. SELECT операторы. Құрамдас сұраныс.
SQL тілі қазіргі кезде мәліметтер қорын басқару жүйесінің ... тілі ... ... SQL – ... Queries Language ... ... ... сұраныстың құрылымдық тілі дегенді
білдіреді. SQL тілі ... ... ... ... ... Ол реляциялық МҚБЖ пайдаланушы істейтін барлық ... ... ... атап ... ... ұйымдастыру - мәліметтер қорының құрылымын құру
және өзгерту;
б) мәліметтерді оқу;
с) мәліметтерді өңдеу - мәліметтерді ... ... және ... ... кіру мүмкіндігін басқару - мәліметтерді оқу және өзгерту
үшін пайдаланушыға шектеу мүмкіндіктерін беру;
е) мәліметтерді бірге пайдалану - бірнеше пайдаланушылар мәліметтерді
жалпы пайдалану;
ж) ... ... - жүйе ... ... ... ... бұзылудан мәліметтерді қорғау;
SQL тілі келесі DML, DDL яғни кіру ... ... ... ... ... ... тұрады;
DML (Date Manipulation Language) мәліметтерді өзгерту тілі;
SELECT – мәліметті оқуға сұраныс;
INSERT – ... ... жаңа ... ... ...... ... жазбаларды өшіру;
DDL (Date Definition Language) мәліметтерді анықтау ... TABLE – жаңа ... ... ... ... TABLE – ... өшіру;
Кіру мүмкіндігін басқару
DROP INDEX – индексті жою;
GRANT – ... ... ... ... – пайдаланушыға шектеу мүмкіндігін алып тастау;
Транзакцияны басқару
COMMIT-транзакцияны аяқтау;
ROLLBACK-транзакцияны алып ... ... ... сұлбадан көруге болады:
Пайдаланушы не интерактивті режимде,немесе программада SQL сұранысын МҚБЖ
–ға жібереді.Нәтижесінде МҚБЖ МҚ-н қарап ... ... ... және ... ... ... ... кесте түрінде береді. SQL-
тілі мәліметтер базасындағы кестелер мен және ... ... ... іс- ... орындауға бағытталған. Бұл тілдің
процедуралық ... ... ... SQL- ... енгізу-
шығару құралдары және есептеу үрдісін ... ... жоқ. ... ... бар міліметтер қорын басқару
жүйесінде SQL- ... ... жоқ ... жұмыс істей алады. Microsoft
Access,Visual FoxPro немесе Paradox сияқты мәліметтер ... ... SQL- ге ... ... байланысты іс-әрекеттерді өздері
орындайды. Мысалы, Query By Example (QBE)- үлгі ... ... ... ... ... программалау тілдерінің мүмкіншіліктері
болмағандықтан,оны көбінесе программа өңдеу құралдары қатарына қосады. SQL-
тілі Delphi ... ... SQL- ... ... ... ... ... және ADOQuery сияқты компоненттер бар.
SQL-сұранысының екі түрі бар: Статикалық және динамикалық. Статикалық SQL-
сұранысы өңдеу ... ... ... ... және ... ... ... өңдеуші текстініде басқа параметрлер ... ... ғана SQL- ... ... ... ... ... коды қосымшаның орындалу үрдісінде өзгереді немесе
қалыптасады. Мұндай сұраныс қолданушының іс- әрекеттерін ... ... ... ғана ... SQL- ... ... стандарттары бар. Соның
ішінде ең көп тараған стандарттар SQL -89 және SQL-92. ... ... ... ... National Standards Institute) және
стандарттау бойынша Бүкіл әлемдік ұйымы ... ... ... ... SQL-92 ... ANSI ... деп те атайды. SQL-тілінде төмендегідей көптеген негізгі
нұсқауларды көрсетуге
болады:
Мәліметтерді ... ... ... ... ... ... тілі ... негізгі мүмкіншіліктерін қарастырайық. Бұл нұсқаны SQL-
92 стандарттарынан ... ... ... мәліметтерге
қатынас құруды басқаруға және алдын-ала қарап шығуға ... ... ... ... SQL- ... ... мәліметтерін пайдалануға болады. SQL- сұранысының тексті ... ... мәні ... және ол қосымшаны ... ... ... ... ... ескерте кеткен
жөн.Query компоненті SQL- ... ... және ... ... ... қамтамассыз етеді. Мәліметтер қабылдауда ұйымдастыру Active
қасиетінің мәні True болғанда ... Open ... ... ... ... ... ғана орындалады. SQL-сұранысының ... ... теру үшін және ... үшін ... ... ... Explorer SQL Builder ... екі
программа Tools және DateBase командаларымен шақырылады,сұранысты визуалды
құрайтын SQL Builder Query компонентінің жанама ... ... ... ... үшін ... интерфейсті программалар пайдаланған
ыңғайлы,мысалы, DateBase Desktop сұраныс тексті ... ... ... ... ... ... жағдайларда көбіне сұраныс құру уақыты
қысқартылып,динамикалық қате жіберу ықтималдығы да азаяды. ... ... ... ... аттары кіші әріппен көрнекілік үшін
жазамыз. SQL-нұсқауларының соңына нүктелі-үтір қоймасада болады. ... ... ... аты үтір (,) ... ... керек. Кестенің немесе өрістің аты апостровқа немесе тырнақшаға
алынып жазылады. Мысалы,”First Name”.Егер атыныңқ ... бос орын ... да ... ... ... ... ... сұраныста пікірлер жазуға болады,тек оларды /* */ символдарының ішіне
жазу керек. Тіл ... SQL- ... ... ... тілдері
секілді өзіндік функциялары бар. Соның ішінде ең көп қолданылатындары:
Агрегатық немесе статистикалық функциялар:
AVG () -(орташа мән)
MAX ()-(ең ... ... ()-(ең кіші ... ... ... ... ()-(нөлге тең емес мәндердің саны)
Жолдармен жұмыс істейтін функциялар:
• UPPER (str)-( str жолының символдарының жоғары регисторға ... LOWER (str)-( str ... ... ... ... ... TRIM (str)-( str ... бастапқы және соңғы бос орындарын жою);
• SUBSTRING (str From n1 to n2)-(str n1 n2)-( str ... ... ... n2 ... ... ... ... CAST (AS )-(Expression өрнегін Type типіне келтіру);
Уақыт пен күннің жадын декодтау функциялары;
EXTRACT(From)(уақыт пен ... ... ... ... ... ... алуға болады)Уақыттың немесе күннің
жадының элементтері ретінде ... ... ... және SECOND ... SQL- ді
пайдалану 1982 жылы Америка институтында ұлттық
стандарттүрінде ANSI() ... ... 1986 жылы SQL ... ... ... ... 1987 жылы ISO () ... түрінде стандарттау бойынша
халықаралық ұйымдарда қолданылды. Бұл стандарт ANSI/ISO 1989 жылы ... ... ... SQL-89 ... SQL1 деп ... ... Бір
жағынан SQL1 әлсіз стандарталмаған және ... ... ... МҚБЖ SQL ... іске ... ... ... бірі
Европалық стандарт болып табылады SQL,яғни Х/OPEN деп аталады.Осыған
байланысты ANSI 1992 жылы SQL2 ... ... ол ... қарағанда
өте қиындау болып келеді. SQL1-ден айырмашылығы, SQL1 статистикалық болып
табылады,ал SQL2 динамикалық түрінде ... Онда ... ... ... SQL тілінің операторларының параметрлерін ауыстыруға
болады.Кейіннен SQL3 стандарты да қарастырылды.Ол SQL2 мен байланысты болып
табылады. Қәзіргі кезде SQL2 және SQL3 ... ... ... ... ... ... ... тұрақтылар;
- мәліметтер типі;
- функциялар;
- өрнектер.
Кілттік сөз-бұл ағылшын тілінің белгіленген жиыны,ол сұраныстың типін және
бұл сұраныстың ... үшін ... ... ... бір немесе бірнеше сөйлемнен тұрады,олардың әр қайсысы кілттік
сөзден басталады. SQL1-де 100 кілттік сөз қоры ... ... 300 сөз ... ... ... үшін ... Аты- ... атын,кесте
бағанының атын,мәліметтер қорының атын белгілеу үшін қолданады. Команда
таблицаларға және ... ... ... олардың аттары
көрсетіледі.Таблицаға аудару келесі түрде бейнеленеді. ... ... аты. ... ... түрде Таблица аты. Ең алдымен таблица
толық формаға аударуға мүмкіндік береді.Басқа ... ... ... тек өзі ... ... шамалайды. Дәл
осындай бағандарға ауысу толық немесе қысқартылған ... ... түрі ... Таблицаны пайдаланушы аты.Таблица аты.Баған аты. Ал
қысқартылған түрі:
Таблица аты.Баған аты. Немесе ... аты. ... ... және уақытты көрсетуге қолданылады. Сандық тұрақтылар-
қарапайым ондық сандар,немесе жылжымалы нүкте ... ... ... және (1.5Е3,-3/14159Е1,2.5Е-7)
Жолдық тұрақтылар-тырнақшаға ... ... ... ‘New York’, ... SQL-де ... мен ... тұрақты түрінде көрсетіледі,және әр түрлі МҚБЖ –де әр түрлі форматта
болуы мүмкін.
SQL тілі. Және ... ... ... ... ... және өшіру кезінде таблица алаңдары үшін жалаушаның оң
жағын, сәйкесінше, алаңдардың ... ... ... ... ... ... көмегімен таблица аты алаңынан ІNSERT зсұраныс типін
таңдау қажет (1. 1 - сурет). ... ... ... ... ... ... аты ... DELETE сұраныс типін таңдау қажет (2. 2 -
сурет). 2. 2- ... ... ... ... ... ... алаңдары үшін кесідей мәндері бар жазба өшіріледі: Фамилия и
инициалы – ... А.К., ...... ... - 50000. ... ... ... кіретіндер:
• Сұраныс жасау;
• Сұранысты өзгерту;
• Сұранысты орындау;
SQL-сұраныс жасау үшін , Fіle/New/SQL Fіle командасын пайдаланып,
SQL Edіtor терезесін ... ... ... ... текстін жазу
керек. Кез келген құжат сияқты, сұранысты да ... ... файл ... (Save), ... ... ... (Save as), және өзгертуге (SQL Edіtor
терезесінде) болады. Сонымен қатар, алдында сақталған ... ... (Open). ... орындау үшін SQL/RUN SQL командасын орындау
қажет.Дұрыс құрылған запрос нәтижесінде жазбалары ... ... ... ... ... ... визуалды құрастыру
Сұранысты құрастыруды ыңғайластыру мақсатында Fіle/New/QBE ... ... ... ... ... Бұл команда
орындалғанда, Select Fіle ... ... ... ... ... құрастырылатын таблицаның негізгі файлының аты көрсетіледі. Файл
таңдалған соң және Open кнопкасы басылғаннан кейін, ... ... (2. 5 - ... ... ... Бұл ... ... аты мен оның
барлық алаңдары көрсетіледі. Әр алаң атының астында жалауша мен ... бар. ... ... көмегімен:
• Сұранысты үлгі бойынша құрастыруға және өзгертуге;
• Сұранысты үлгі бойынша орындауға;
• Сұранысты SQL-сұраныс үлгісі ... ... ... ... ... жұмыстың көп бөлігі визуалды құрастырғыш терезесінде
орындалады, мұнда ... әр ... үшін ... және ... шарттары
қойылады. Ол үшін таблица атының алаңына ... сол ... ... ... басу ... пайда болған контекстік менюден сұраныс ... ... Бос ... ... ... және өзгерту;
• INSERT-таблица жазбаларын өзгерту;
• DELETE-таблицадан жазбаларды өзгерту;
• SET-таблицадағы жазбаларды салыстыру;
Сұранысты орындау үшін ... Query ... ... қажет.
Визуалды сұранысқа сай сұраныс текстін алу үшін, Query/Show SQL командасын
орындау, немесе инструменттер ... SQL ... ... бар кнопканы
басу қажет. Сұраныс конструкциясында қате болмаған ... ... ... Edіtor ... ... Ал қате болған жағдайда SQL-сұраныс
редакторының терезесі ашылмайды, оның ... қате ... ... ... ... сақтауға (Save), немесе басқа атпен сақтауға
(Save as) болады. ... ... ... ... ... ... ... орындалу тәртібі:
Пәндік облыс: «Сауда компаниясы»
«Сауда компаниясы» МБ пайдаланушылар:
- Администратор – мәліметтерді қосады, жояды, өзгертеді;
- ... мен ...... ... яғни ... ... көбейіп азайуы, әртүрлі қарыздар мен жабдықтардың
жетісуі/жетіспеуін, т.с.с қадағалайды
Системамен орындалатын операциялар:
Бұл система компаниямен серіктестіктегі компаниялардың немесе адамдардың
мәліметтерін, ... шот ... , ... ... ... ... мүмкіндік береді .
Ақпараттық жүйедегі сұраныстар түрлері:
- Осы ... ... ... ... ... ... Осы компанияда сатылымда тұрған барлық тауарлар түрлерінің тізімін
суреттеуімен алу;
- Осы компаниямен серіктес ... ... шоты ... ... ... ... Жасалған мәліметтер базасына өзгерістер енгізуге болады .
Аппараттық программалық ... ... ... ... SQL Server 2008 ... ... ... жүйесімен жасалынды
Таралу аспектілері
Бұл жүйе көп қолданылатын жерде іске ... ... ... ... мүмкіндігінше минималды болуы тиіс.
Студенттің жеке есеп беруін проекциялау мен реализациялау бағасы
оқытушының қадағалауымен минимизацияланады
Жүйенің мақсаты:
- Компанияның клиенттермен ... ... ... жағдайдың бірреттілігін қадағалаудың тиімділігі;
- Клиенттердің адрестері немесе телефон нөмірлері т.с.с ауысқан жағдайда
өзгерту ;
- Пайданы есептеу үшін сатылымдар тізімін қадағалау.
Пайдаланушылардың ... ... ... ... ... ... Жүйе қауіптен қорғалған болуы тиіс;
- Жүйе толығымен интегрирленген болуы ... Жүйе МБ ... ... ... ... бірегей әрі бірнеше жұмыс станцияларынан Мәліметтер
Базасына кіру мүмкіншілігі болуы тиіс;
- Клиенттік жүйенің жұмысы басқа программалардың жұмысына тәуелді
болмауы тиіс.
Инфологиялық проекциялау
Пәндік ... ... ... , ... ... ... 1-ші ... Әр тауардың бейнеленуі ,бағасы 2-ші кестеде берілді, Әр
клиенттің шот нөмірі ,және соған байланысты клиенттердің жеке ID
кодтары мен олар ... ... сол ... ID жеке ... мен шоттың датасы 3 – кестеде беріледі.
Мәліметтер базасында 3 кілттік кесте берілген:
Клиенттер кестесі:
- Клиенттің ID коды
- Клиенттің аты-жөні
- ... ... ... ... ... кестесі:
- Тауардың ID коды
- Тауардың бейнеленуі
- Тауар бағасы
Шоттар кестесі:
- Шот нөмірі
- Клиент ID ... ... ID ... ... Шот ... ... ... байланысты пайдалану аясы:
Бухгалтерге – барлық кестені қадағалау (компанияның кірісі мен
шығысын,т.с.с. ) ... – көру , ... ... ... ... ... бар. Диллер – әрбір тауардың бейнеленуін ,яғни түсі ,моделі
,т.с.с. туралы мәліметті алып, клиенттерге түсіндіріп, компанияның маңызды
процесстерін атқарады. ... – әр ... ... ... ... ER ... 1 клиентке 1 шот тиесілі , 1 шотка 1 клиент тиесілі
• 1 клиентке ... ... ... 1 ... ... , 1 ... немесе
бірнеше тауарлардың 1 клиенті болады
• Тауарлар 1 шотта жазылады , 1 шотта бірнеше тауар немесе 1 тауар
жазылуы ... ... ... ... байланыстарын құру:
1-кесте. «Клиенттер» байланыс схемасы (Сustomer)
|Жол қамтиды |Жол аты ... ... ... ... ID ... |integer |not null Primary ... | | |Key ... Клиенттің |Сustomer_Name |varchar(20) |not null ... | | | ... ... ... ... |not null, ... | | | ... ... ... ... | ... | | | ... ... байланыс схемасы (Product)
|Жол қамтиды |Жол аты ... ... ... |
|Тауардың ID |Product_ID |integer |not null Primary ... | | |Key ... ... ... |varchar(500) |not null ... | | | ... ... |Product_Cost |integer |not null, ... | | | ... ... ... схемасы (Order)
|Жол қамтиды |Жол аты ... ... ... ... нөмірі |Order_Num |integer |not null Primary |
| | | |Key ... ... ... |integer |not null, ... | | |Key ... ... ID ... |integer |not null, ... | | |Key ... ... |Qty |integer |not null ... | | | ... ... |Ord_Date ... | ... ... table ... integer notnull primary key,
customer_name varchar (20)not null,
customer_adress varchar (50)not null,
customer_telephone varchar (20)
);
Create table product(
product_id integer not null primary ... varchar ... integer not ... table ... integer not null primary ... integer not null foreign key ... customer(customer_id),
product_id integer not null foreign key references product(product_id),
qty integer not null,
ord_date ... ... орын ... ... ... ... МБ алатын жадының көлемі
1 жылда алатын орны есептелінеді
1-кесте «Клиенттер»
|Жол аты ... ... ... ... |integer |4 ... ... |1-20 ... ... |1-50 ... ... |1-20 ... ... |7-90 ... | ... саны (n-ға |100 ... | ... жалпы көлемі |700-9000 ... ... аты ... ұзындығы |Байттағы ұзындығы|
|Product_ID |integer |4 ... ... |0-500 ... |integer |4 ... ... ... |8-500 ... ... дейін)|100 ... ... ... |800-50000 ... ... аты ... ... ... ... |integer |4 ... |integer |4 ... |integer |4 ... |integer |4 ... |datetime |8 ... ... ... |24 ... ... ... ... жалпы көлемі |2400 ... ... ... ... ... INTO customer ... INTO ... INTO customer
VALUES('003','ernur_salimzhanov','ayaguz','87782471594');
INSERT INTO customer VALUES('004','dastan_maratov','urdjar','87022809594');
INSERT INTO customer VALUES('005','aidana_kaztai','wolpan','87751762477');
INSERT INTO customer VALUES('006','kasimov_kuaniw','warsk','87754568565');
INSERT INTO ... INTO ... INTO ... INTO ... ... INTO product ... INTO product VALUES('012','mitcubici_galant','3000$');
INSERT INTO product VALUES('013','daewoo_nexia','5000$');
INSERT INTO product ... INTO product ... INTO product ... INTO product VALUES('017','toyota_rav4','4500$');
INSERT INTO product VALUES('018','jeep','4000$');
INSERT INTO product VALUES('019','gelenvagen','52000$');
INSERT INTO product ... ... INTO order ... INTO order ... INTO order VALUES('023','003','013','033','06.07.93');
INSERT INTO order VALUES('024','004','014','034','08.08.92');
INSERT INTO order VALUES('025','005','015','035','09.06.92');
INSERT INTO order VALUES('026','006','016','036','08.03.91');
INSERT INTO order ... INTO order ... INTO order ... INTO order ... ... және/немесе электрондық тасуыштардағы материалдар:
1. Э.В. Фуфаев., Д.Э.Фуфаев База данных Москва, Изд. «Академия» - 2009-12-
17
2. Карпова Т.С. База данных: ... ... ... ... С.И. Практикум по Access. Финансы и статистика, Москва,2000.
4. ... А.С.. ... Базы ... М., Фин. и ... ... Г.З. Мәліметтер қорын басқару жүйесі. Алматы, 2004
6. Гончаров А.Ю. ACCESS 2003 Самоучитель с примерами Москва 2004
7. Ульман Д. ... в ... баз ... ... А.В., Демин В.М.Разработка баз данных в системе ... ...... – м.: ... ... 2005г.
9. Дейт К. Введение в систему баз данных. Наука, 1990г.
10. Джеймс Р. ... Пол Н. ... SQL - ... ... ... Дж.Мартин Организация баз данных в вычислительных системах. М, ... ... М.А. ... управления базами данных и знаний. Высшая школа,
1992г.
13. Диго С.М. ... баз ... ... и ... ... Мейс С. ... ... SQL обеспечивает возможность объединения
баз
данных.В мире компьютеров, № 2, 1988.
15. Золотова С.И. Практикум по Access. Финансы и статистика, Москва,2000
-----------------------
Сustomer
Product
Order
тиесілі
сәйкес
сәйкес
ORDER
CUSTOMER
PRODUCT
PK
PK
PK
Order_ID
Customer_ID
Product_ID
Order_Num
Customer_ID
Product_ID
Qty
Ord_Date
Customer_Name
Customer_Address
Customer_Telephone
Product_decs
Product_cost
FK
FK

Пән: Информатика
Жұмыс түрі: Материал
Көлемі: 13 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 600 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Желіні құрудың негізгі есептері7 бет
Торғай көтерілісі11 бет
"Деректер базасы және оның объектілері"4 бет
"Кітапхана" деректер базасы (Delphi тілінде)14 бет
Access мәліметтер базасымен жұмыс істеу11 бет
Delphi визуалды программасы30 бет
Delphi программалау ортасы. Мәліметтер базасы19 бет
Microsoft Access 200014 бет
Microsoft Access программасы12 бет
MS Access18 бет


Исходниктер
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь