Азық-түлік өнімдерінің сапа көрсеткіштерін квалиметриялық талдау

Кіріспе
Өнімнің тағайындалу көрсеткіші.
Сенімділік көрсеткіші
Эстетикалық көрсеткіштері
Экологиялық көрсеткіштері
Патенттік құқықтық көрсеткіштер
Технологиялық көрсеткіштері
Эргономикалық сапа көрсеткіштері
Қауіпсіздік көрсеткіші
Ресурс бағалау көрсеткіші
Стандарттау және сәйкестендіру көрсеткіштері
Экономикалық көрсеткіштер
Қорыынды
Пайдаланылған әдебиеттер
Қазіргі экономикаға байланысты шығарылған өнімнің сапасына көптеген талаптар қойылады. Бұл кез келген кəсіпорынның өміршеңдігі, оның тауарлар нарығындағы жəне қызмет көрсетудегі орнықты жағдайының бəсекеге жарамдылық деңгейін көрсетеді.
Өз кезегінде бəсекеге жарамдылық екі көрсеткішке байланысты – баға деңгейіне жəне өнім сапасы деңгейіне. Екінші фактор бірте-бірте бірінші орынға шығады. Еңбек өнімділігі, ресурстардың барлық түрлерін үнемдеу өнімнің сапасына тікелей орын береді.
Өнімнің сапа деңгейі оның салалық көрсеткіштер жүйесі негізінде анықталады. Бұл деңгейді анықтау үшін əрбір көрсеткіштердің сандық маңыздылығын білу жəне өнімнің ұқсастық көрсеткіштерімен салыстыру қажет.
Сапа көрсеткіштері – жасау, пайдалану немесе тұтыну шарттарының белгілі біреуінде қарастырылатын өнімнің бір немесе бірнеше қасиеттерінің сандық сипаттамасы. Өнімнің сапа көрсеткіші әртүрлі өлшеу бірлігімен жазылады. Мысалы, жылдамдық- км/с, бояу беріктігі- балдармен және т.б. Қызметтер үшін шарттары болып өңдеу мен көрсету саналады, ал процесс үшін дайындау мен өткізу. Сапаның кез келген қасиетін құру үшін сапаның келесі компоненттеріне назар аудару керек: қоғамдық қажеттілік, нақты шарттар, объект және қажеттіліктің қанағаттанарлық дәрежесі.
Сапаның көрсеткішін анықтау оның сандық маңызын түсіну болып табылады. Ол үшін практикада өнімнің өзіндік ерекшелігіне байланысты төмендегідей əдістер пайдаланылады:
• өлшеуші əдіс (аспапатар, приборлардың көмегімен);
• тіркеу əдісі – бұл тіркеуге жəне есептеуге негізделген. Тіркеу əдісі мынадай
көрсеткіштермен, атап айтқанда: қауіпсіздік, патенттік-құқықтық, стандарттау, сəйкестендірумен анықталуы мүмкін;
• есептеу əдісі - өнім сапасы жөніндегі көрсеткіштерді анықтау үшін арнайы математикалық үлгілерді қолдауға негізделеді;
• органолептік əдіс – адам мүшесін сезу-көру, есту, дəм, түйсінуді талдауды қамтиды. Табылған маңыздылықтың дəлдігі жəне растылығы адамдардың біліктілігі, дағдылығы жəне қабілеттілігіне байланысты;
• əлеуметтік əдіс - өнім, оны нақты немесе тұтынушылардың мүмкіншілігі туралы пікірлерді талдау жəне жинау негізінде жүзеге асырылады;
• сапаршылық əдіс – мамандар тобы арқылы жүзеге асырылады. Мысалы: дизайнерлер, дəм айырушылар. Пратикада өнімнің сапа деңгейін бағалау үшін көрсеткіштер жүйесін пайдаланады. Яғни, қорытындылау жəне өнімнің сапасы жөніндегі жеке көрсеткіштер қосылады.
Тасымалдау,сақтау,жою,т,б негізгі және қосымша функцияларды орындау мен қатар жүретін «адам-өнім-орта» жүйесіндегі заттардағы өнімдердің функционирлеу ерекшеліктерін сипаттайды. Қосымша операцияларды орындау негізгі функцияларды орындауға әсер етеді және тұтынушының туынды емес уақыт шығындарын анықтайды. Мысалы, тұз тамаққа консервіленетін дәм бергіш зат ретінде қолданылады.
1. Сағадиев К., Смағұлов А., Барақбаев Б., Қалиев А. Сертификаттау: оқулық. Алматы 2000.-211 б.
2. Махамбетов Ж.Ж. Стандарттау, сертификаттау және метрология негіздері. Оқу құралы. Алматы 2008 - 262 б.
3. Аскаров А.С. Стандартизация, сертификация и метрология. Учебное пасобие. – Алматы 2005 – 222 б.
4. «FoodMaster» компаниясы http://www.foodmaster.kz/
5. Поярков И.В. Квалиметрия. Управление качеством продукции. - Алматы: Қазақ университеті, 2005.-162с.
6. Фомин В. Н. Квалиметрия: Управление качеством. Сертификация: Учебное пособие. - М.: Ось-89, 2002. - 364 с.
7. Управление качеством продукции: Справочник / Под ред. В.В. Бойцова, А.В. Гличева. — М.: Изд-во стандартов, 1985. — 320 с.
8. ГОСТ 15467-79. Управление качеством продукции. Основные понятия. Термины и определения.
9. Шишкин И.Ф. Квалиметрия и управление качеством. Учебное пособие. М., Изд-во МГИ, 1991. – 84 с.
        
        Глоссарий
өнімді сертификаттау - өнімнің берілген талаптар мен өнімнің қойылған талаптарының сәйкес келуі.
Өнімнің беріктігі(немесе сенімділігі) - өнімді пайдаланудың, техникалық күту мен жөндеудің ... ... ... ... ... ... қасиеттерін сақтауы.
квалиномия - сапа туралы ғылым .
Квалиметрия - өнімнің сапасын бағалау және өлшеуімен айналысушы немесе өнімнің сапсының сандық бағалануы.
Квалиметролог - ... ... ... сапасының көрсеткіштері - жасау, қолдану немесе тұтыну ... ... ... қаралатын өнімнің бір немесе бірнеше қасиеттерінің мөлшерлік сипаттамасы.
ТАҒАЙЫНДАУ - ... ... ... ... ... Мысалы, өнімдердің дәлдігі, шикізаттық құрамы, калориясы, құрамы және өзараалмасу механизмі;
ҚАУІПСІЗДІК - шығарылған өнім - ... ... ... қауіпсіздігін сақтауы;
ЭКОЛОГИЯЛЫҚ - ластамау, зиянды қалдықтарды шығармау, қоршаған ... ... ... ... - ... конструкциясының адам ағзасына сәйкес келуі;
САПА - әртүрлі, біртұтас факторларды анықтайтын синтетикалық көрсеткіш. Бұл ұғым ... ... ... және ... ... көрсетеді. Сапа сұраныстардың артуына және өндірістің ұлғаюына қанағаттанарлықтай мүмкіндіктері бар көп ғұмырлық кезеңдерден өтті.
РЕСУРС ҮНЕМДЕУ - ... және ... ... дұрыс қолдана білуі;
ТЕХНОЛОГИЯЛЫҚ - тауардың эксплуатациясы және ремонттау типі ... ... ... ... - әдемілігі, дизайны т.б.
КІРІСПЕ
Қазіргі экономикаға байланысты шығарылған өнімнің сапасына көптеген талаптар қойылады. Бұл кез келген кəсіпорынның өміршеңдігі, оның тауарлар нарығындағы жəне ... ... ... жағдайының бəсекеге жарамдылық деңгейін көрсетеді.
Өз кезегінде бəсекеге жарамдылық екі көрсеткішке байланысты - баға деңгейіне жəне өнім сапасы ... ... ... ... ... ... шығады. Еңбек өнімділігі, ресурстардың барлық түрлерін үнемдеу өнімнің ... ... орын ... сапа деңгейі оның салалық көрсеткіштер жүйесі негізінде анықталады. Бұл ... ... үшін ... көрсеткіштердің сандық маңыздылығын білу жəне өнімнің ұқсастық көрсеткіштерімен салыстыру қажет.
Сапа көрсеткіштері - жасау, пайдалану немесе тұтыну шарттарының белгілі ... ... ... бір ... ... ... ... сипаттамасы. Өнімнің сапа көрсеткіші әртүрлі өлшеу бірлігімен жазылады. Мысалы, жылдамдық- км/с, бояу ... ... және т.б. ... үшін шарттары болып өңдеу мен көрсету саналады, ал процесс үшін дайындау мен өткізу. Сапаның кез келген қасиетін құру үшін ... ... ... ... аудару керек: қоғамдық қажеттілік, нақты шарттар, объект және қажеттіліктің қанағаттанарлық дәрежесі.
Сапаның көрсеткішін ... оның ... ... түсіну болып табылады. Ол үшін практикада өнімнің өзіндік ерекшелігіне байланысты төмендегідей əдістер пайдаланылады:
:: өлшеуші əдіс ... ... ... тіркеу əдісі - бұл тіркеуге жəне есептеуге негізделген. Тіркеу əдісі мынадай
көрсеткіштермен, атап айтқанда: қауіпсіздік, патенттік-құқықтық, ... ... ... ... ... ... - өнім ... жөніндегі көрсеткіштерді анықтау үшін арнайы математикалық үлгілерді қолдауға негізделеді;
:: органолептік əдіс - адам ... ... ... дəм, ... ... ... ... маңыздылықтың дəлдігі жəне растылығы адамдардың біліктілігі, дағдылығы жəне қабілеттілігіне байланысты;
:: əлеуметтік əдіс - ... оны ... ... ... ... туралы пікірлерді талдау жəне жинау негізінде жүзеге асырылады;
:: сапаршылық əдіс - мамандар тобы ... ... ... ... ... дəм ... Пратикада өнімнің сапа деңгейін бағалау үшін көрсеткіштер жүйесін пайдаланады. Яғни, қорытындылау жəне өнімнің сапасы жөніндегі жеке ... ... ... және ... ... ... мен ... жүретін жүйесіндегі заттардағы өнімдердің функционирлеу ерекшеліктерін сипаттайды. Қосымша операцияларды орындау негізгі функцияларды орындауға әсер ... және ... ... емес ... шығындарын анықтайды. Мысалы, тұз тамаққа консервіленетін дәм бергіш зат ... ... ... сапасының көрсеткіштерінің топтары
Сипатталатын саны бойынша
Бірлік
Комплексті
Сипатталатын қасиеттері бойынша
Тағайындау
Сенімділік
Үнемділік
Экономикалық
Эргономикалық
Эстетикалық
Технологиялық
Стандарттау мен унификация
Жеткізу тәсілі бойынша
Табиғи бірліктерде (кг, мм, балл және т.б.)
Көрсеткіштің мәнін анықтау ... ... ... ... ... ... ... айранның сапа көрсеткіштеріне квалиметриялық талдау жасайтын болсақ, арине біз оны өнімнің сапа ... ... ... Оның ... ... сенімділік, патентті-құқықтық, экономикалық, технологиялық, тасымалдау және т.б. көрсеткіштеріне тоқтала кетейік.
Өнімнің тағайындалу көрсеткіші
Өнімнің ... ... - ... ... ... анықтайтын қасиетін және қолдану аймағын орындау үшін негізгі функцияларды орындайтын өнім қасиеттерін сипаттайды. ұсынған майлы айран өнімдерінің тағайындалу ... ... ... ... өнім құрамы мен құрылымы (белоктық, витаминдік, минералдық, ароматтық және т.б) ... ... ... ... ... ... сау болуына себін тигізеді және табиғи минералдар мен дәрумендердің қайнар көзі болып табылады. Оның ішінде А ... ... D тобы ... В1, В2 ... С ... сияқты ағзаға қажет дәрумендер бар. Өнім құрылымын сипаттайтын тағайындалу көрсеткіші ... ... ... ... ... ... атап кетуге болады (эмульгаторлар, тұрақтанғыштар, ұйытылулар, қопсытқыштар, су байланыстырушы қосымшалар және т.б). Өнім құрамы (белок, май, көмірсулар, т.б) ең алдымен ... ... ... ... оның ... және ... ... көрсетеді. Құрылымын сипаттайтын көрсеткіштер ішінен өнімнің органолептикалық көрсеткіші (консистенция, яғни, қатты, нәзік, жұмсақ, май тәріздес және т.б кең қолданылады ).
Тағайындалу - бұл ... және ... ... ... қабілеті. Тағайындалу көрсеткіші мына түрлерге бөлінеді:
* Функционалдық тағайындалу - ... ... ... және ... өз функцияларын тауарлармен қамтамасыз етуді орындайды.
* Әлеуметтік тағайындалу - жеке ... ... ... ... ... ... ... тағайындалу - бірқатар көрсеткіштер мен қасиеттердің жіктелу қасиеттері ретінде шығу қабілеті (майлылығы). ұсынған майлы айран өнімдерінің 1%, 2,5%, 3,2% ... ... ...
* ... ... - адамға пайдалы қосымша функциялар көрсетілген тағайындалу бойынша нақты тауарларды қолданудың мүмкіншілігін және жағдайын қамтамасыз ету диапазоны. ... ... ... ... ... қосымша функциялардың болуын қолдану бойынша тағайындалу мүмкіншілігі және жағдайлары кең диапазонда сипатталады. Мысалы айранның сіңімділігі ... ... ... ... 100г ... 5200 ккал-ғы бар, сондай-ақ айранның сергіткіш әрі тыңайтқыш дәмі бар. ... ... оны ... ... ... ... яғни торт, пирог және т.б. қолданылады. Тіпті кейде косметология саласында да маска ретінде де қолданады.
1-кесте. ... ... мен ... ... г құрамында
Дәрумендер
мг
%*
Минералдар
мг
%*
А
0,020
2,22
(Са) кальций
113
11,30
β - каротин
0,009
0,18
(Р) фосфор
94,0
11,75
В1
0,035
2,33
(Ғе) ... ... ... магний
16,0
4,00
*Ересектер үшін тәуліктік тұтыну нормасынан %-дық мөлшер
100 г өнімнің тағамдық және энергетикалық құндылығы
Энергетикалық құндылығы ( 100 ... ... ( 100 ... ... ( 100 ... г
қөміртек ( 100 г)
4.1 г
Өнімнің әлеуметтік тағайындалу көрсеткіші
Бұл көрсеткіштер - ... ... ... ... мәніне және қоғамның қажеттілігіне өнімнің сәйкестігін сипаттайды. Оларға мыналар жатады:
* ... ... ... ... ... ... Тауарлардың тұтыну класы
* Тауар ассортименті
* Әлеуметтік ... ... ... көрсеткіштері тауарлардың берілген тобына қанағаттандырарлық емес сұраныстың көлемін көрсетеді.
Әлеуметтік мекен-жайының және тауардың тұтыну класының ... ... ... ... және ... ... ... сипаттайды. Тұтынушының анықталған тобына тұтыну класын орнатады. Азық-түлік тауарларына, мысалы, ... ... ... ауыратын адамдар үшін тағайындалған өнімдер, бүйрек ауруына арналған өнімдер, балаларға ... ... ... және т.б ... ... Анықталған тұтынушылық класының тауарлары сорты және түрі бойынша ажыратылады. Оптималдық ассортименттеріне қарай тауарлардың сәйкестендіру көрсеткіші: берілген өнім түрінің негізгі немесе ... ... ... ... ... сонымен қатар оның басқа өнімдерімен де байланысын қатар сипаттайды. Мысалы ... ... ... ... ... ... тоқталатын болсақ, біз оны диеталық, жас балаларға және ересек адамдарға арналған өнім топтарына топтастырамыз. ... ... ... мен ... ... сенімділік көрсеткіштері маңызды рөл атқарады, себебі мүлтіксіз бұйым, ... ... ... ие ... ... ... ... бойынша белгіленген функцияларды атқара алмайды. Сенімділік көрсеткіші объекттің қойылған мақсатты берілген уақыт (мерзімі) ... ... ... ... ... ... мен арналуына байланысты сенімділік әр түрлі көрсеткіштермен сипатталады. Сондай көрсеткіштерге ... ... ұзақ ... техникалық қор, қызмет мерзімі, қабыл алмаудың қарқындылығы жатады.
Сенімділік - объектінің, қолдану, қызмет көрсету, жөндеу мен тасымалдаудың белгіленген ... мен ... ... ... ... ... сипаттайтын барлық параметрлерінің маңыздылығының белгіленген шектерінде, қасиетін ... ... ... ... ... ... табылады, объекті мен шарттардың тағайындалуына байланысты оның қолданысы ... ... ... ... ... ... ... жарамдылық, сақталымы.
Нақты объектілер мен оларды эксплуатациялау жағадайлары үшін бұл ... әр ... ... ... ие ... - ... белгілі бір уақыт ішінде немесе белгілі бір атқарым ішінде жұмысқақабілетті күйін үздіксіз сақтау қабілеті.
Өміршеңдік - ... ... ... көрсету мен жөндеудің орнатылған жүйесі кезінде шектік күйдің орнауына ... ... ... ... ... ... ... жарамдылық - бүлінулер мен зақымданулардың туу себептерін анықтауға, техникалық қызмет көрсету мен жөндеу жүргізу жолымен жұмысқақабілетті күйін ... мен ... ... бейімділігінен көрінетін объектінің қасиеті.
Сақталымы - объектінің сақтау немесе тасымалдау мерзімінде мүлтіксіздік, ... пен ... ... ... ... ... ... айранының сақталу мерзімі: 21 күн және тоңазытқышта сақтау керек. Сақталу ... ... ... ... ... ... ... қарастырады:Түзетілетін күй - нормативті-техникалық немесе құрылымдық құжаттаманың барлық талаптарына сәйкес келгендегі объектінің күйі.
Жұмысқақабілетті күй - ... ... ... ... ... барлық параметрлер мәндері нормативті-техникалық құжаттамаға сәйкес келгендегі объектінің күйі.
Жұмысқақабілетсіз күй - белгіленген функцияларды ... ... ... бір ғана параметр мәні нормативті-техникалық құжаттамаға сәйкес келмегендегі объектінің күйі.
Шектік күй - ... ... ... одан әрі ... жол ... немесе орынсыз болғандағы немесе оның түзетілген немесе жұмысқақабілетті күйін қалыпқа келтіру мүмкін емес немесе орынсыз болғандағы объектінің ... ... ... ... ... ... тауарлармен молықтырылғандығы жағдайларында өнім сапасының эстетикалық көрсеткіштері өнімнің бәсекегеқабілеттілігін қамтамасыз етуде шешуші орынға ие. Бұл көрсеткіштер - ақпараттық ... ... ... ... ... ... суреттеу, ортаға, стиль мен сәнге сәйкес келу, үйлесімділік, тауар түрінің тұрақтылығы, т.б. сияқты өнімнің ... үшін ... ... ...
Эстетика (грекше aisthetikos-сезімтал) - құбылыстардың ... ... екі ... ... ... құндылықты қараудың ерекше көрінісі ретінде сезімділік сферасын және адамдардың шығармашылық қызмет сферасын зерттейтін ... ... ... ... көрсеткіштері тобына көрсеткіштердің мынадай шағын топтары жатады:
1. Ақпараттық айқындылық. Бұл көрсеткіштердің шағын тобына ұсынған майлы айран сапаның келесі ... ... ... ... ... ... сәйкестік, стильдік сәйкестік.
2167255120650Өнімнің таңбалылығы - ... ... ... ... ... ... көрінісі, ол - бұйымға әлеуметтік-эстетикалық көзқарастар мен қоғамдық көріністерді көрсетуге мүмкіндік береді. Өнімнің түпнұсқалылығы - ... ... ... ... ... ... ... формасында оны басқа ұқсас бұйымдардан ерекшелейтін өзіндік ... бар ... ... ... ... аты, ... т.б. ... сәйкестік көрсеткіші - уақытша басым эстетикалық талғамдардың жалпылығын көрсететін ... ... ... ... ... - бұйым формаларының тұрақты белгілерінің тұынушының мәдени даму деңгейіне сәйкестігін сипаттайтын көркем айқындылықтың құралдары мен тәсілдерінің ... ... ... ... ... түр ... т.б.
2.Форма ұтымдылығы. Бұл көрсеткіштердің шағын тобына мынадай көрсеткіштер кіреді:
-функционалды-конструктивті ... ала ... ... ала ... пен ... ... тұтастығы. Ол мынадай көрсеткіштермен сипатталуы мүмкін:
* көлемдік-кеңістікті құрылымның ұйымшылдығы;
* тектоникалылық(гр. tektonikos-құрылысқа ... ... мен ... ... ... ... ... пластикалылық, бұйымның көлемдік және элементар форманың айқындылығын сипаттайды;
* графикалық және бейнелік элементтердің реттілігі;- түсті колорит пен сәнділік.
4.Өндірістік атқарудың жетілдіруі - ... ... ... мен ... түйіндесуінің тазалығы, төсем ұқыптылығы сияқты көрсеткіштермен бағалануы мүмкін. ... ... ... - сертификаттау белгілерін, фирма мен тауар белгілерін жасаудың айқындылығы, тасымалдау мен ... ... ... ... ... сипатталуы мүмкін.
Өнім сапасының эстетикалық көрсеткіштері органолептикалық және экспертті әдістермен анықталады, көбінесе баллмен бағаланады және нормативтік-техникалық құжаттамада белгіленеді.
Өнімнің тауарлардың ... ... ... ... композиция бүтіндігін, оригиналдығын, сыртқы түрін сипаттайды. Рецептура жиынтығында және жалпы тамақтануындағы өнімдердің жеке түрінің сыртқы түріне, ... ... ... ... ... нормативті технологиялық құжатта айтылған. Бұдан басқа өнім ... ... ... ... де ... ... өнім ... эстететикалық көрсеткіші ақпараттылығын, қалпын, өндірістік орындауды, тауарлық түрін сипаттайды.
Ақпараттық қабылдау өнімнің қоғамдағы құрастырылған эстетикалық көрінісін сипаттайды. Ол суретті, ақпараттық ... ... - бұл ... қоғамдық маңызды ақпараттардың бейнеленуі және ол бұйымға қоғамдық - эстетикалық көзқарастар жасауға мүмкіндік береді.
Экологиялық көрсеткіштері
Шығарылған ... ... ... ... ... ... ... қасиеті. Экологиялық көрсеткіште айранды тұтынуда пайда болатын қоршаған табиғи ортаға зияндылықтың әсер деңгейін сипаттайды. Бұл ... ... ... ... ... қоспалар, газдардың зиянды бөлшектері тауарларды сақтағанда, өткізуде пайда болатын ... ... ... ... сапасының экологиялық көрсеткіштері өнімді тұтыну мен экспллуатация кезінде сыртқы ортаға зиянды әсер ету ... ... өнім ... ... ... ... ... Рure-pak қорапшасында сақталады. Ол осы уақытқа дейін шығарылып келген Tetra-Pak қорапшасынан еш ... жоқ. Тек ... ... ... 20% ... ... Рure-pak қорапшасының ішкі бөлігі жақсы тігіліп бекітілген. Дегенмен ... де ... ... ... Яғни ... ... ... зиянды әсері бар. Бұл қорапшаларға тоқталып жатқан себебім, өнімнің сапасы оның ... осы ... ... байланысты. Себебі оның сақталуы мен тасымалдауы осы қораптың химиялық және механикалық қасиеттеріне байланысты. Қорап сыртқы ортамен байналысқа түскенде ... ... ... ... ... көрсеткіштерге әдетте:
* Өнімді эксплуатациялау, транспортировкалау, сақтау кезіндегі қоршаған ... ... ... ... құрылымы;
* Зиянды қалдықтардың сыртқа тасталу ықтималдылығы;
* Өнімді ... ... ... ... ... ... ықтималдылығы;
* Адамға кері әсер ететін шу мен вибрациядан пайда болатын өнім деңгейі.
Көрсетілген көрсеткіштер көп жағдайда ... және ... ... ол ... ... ... ... жіберілетін деңгейдің шегін анықтайтын таблицалар мен диаграммалар түрінде көрсетіледі. Тәжірибеде адамға және ... ... ... ... қорғалғандығын бағалау үшін осындай көрсеткіштердің мәні туралы сандық мәліметтердің жоқтығында, экологиялық жағдайды жанама бағалау үшін сапалық сипаттамалар, мысалы, ... ... ... ... ... шаң ... пайдаланылуы мүмкін.
Өнімнің бәсекеқабілеттілігі және оның сапасын бағалаудағы экологиялық көрсеткіштерді тіркеудің қажеттілігін негіздеуге оларға эксплуатация және ... ... ... ... ... ... ... орта мен адам денсаулығын күзетуге арналған шарттар мен нормалар стандарттармен, ережелермен, қоғамдық және меелекеттік ұйымдармен, халықаралық ... ... ... ... және ... ...
Патенттік-құқықтық көрсеткіштер
Патенттік-құқықтық көрсеткіштер - бұйымның патенттік жиілігін анықтайды. Оларға патенттік қорғаныс және патенттік жиілік көрсеткіштері жатады. Патенттік ... ... ... ұйымдарға жататын объекттің қорғаныс дәрежесін сипаттайды.
Өнімдерді тек ел ішінде ғана емес шетелдерде де мүмкіндіктері бар ... ... ... ... ... ... Өнім сапасының құқықтық-патенттік көрсеткіштері бұйымның патенттік тазалығы мен патенттік қорғауды ҚР да және шетелде сипатталады. Бұл халықаралық сауда арақатынасында және ... ... ... кең ... ... ... табылады. Мысалы айранды РФ-да патенттелген.
Патенттік қорғау көрсеткіші отандық бұйымдарға лицензия сату немесе экспорт болжанатын елдерде ҚР дағы ... ... ... ... деңгейін анықтайды. Ол ҚР да және шетелде қолдауға ие болған бұйымға берілген отандық техникалық шешімдерді сынауға мүмкіндік береді.
Патенттік тазалық ... тек ... ... ... ... ... ... көрсетеді. Олар техникалық шешім үшін мемлекетте қолданатын патенттік құқықтарға кірмейтін, ал бұйымдар үшін шетелде іске асатын экспорт болжалатын мемлекеттермен ... ... ... ... ... үшін ... Бұл ... ҚР да және шетелде бұйымдардың келтірілген заңдық санкцияларға бағынбай іске асуын көрсетеді.
Бұйымның патенттік тазалығы мен қорғалу көрсеткіштерін ... тек ... ... және ... ... таралатын мемлекеттік және ведомоствалық нормативті құжаттармен регламенттелед, ал экономика, ұйым және өндірісті жоспарлау облысындағы ... ... ... мен ... ... және кәсіпорындарды басқару қорғауға қабілетсіз болып табылады және патенттік қорғау мен патенттік тазалықты бағалауға жатпайды.
S - ... ... ... ... ... ... ­ бұйымдағы өте маңызды элементтер саны;
mj - өте маңызды элементтердің ... ... - i- ... ... ... ... ... - i- топта экспортқа болжанатын мемлекеттердегі патенттерден қорғалған элементтердің жалпы саны;
Nin - берілген ... ... ... ... ... ... құраушы бөлігінің саны;
nn - патенттік тазалыққа ие ... ең ... ... ... - ... ... көмекші топтың салмақтылық коэффициенті;
ҚР дағы және шетелдегі бұйымның патенттік қорғау көрсеткіші:
р=mj+ j=1smj NiNio
ал патентті тазалық көрсеткіші
p= mj+ mj Nio-Nin Nio ... ... және ... ... көрсеткіші тек өнім сапасын бағалауға ғана емес, шетелде сатылуы үшін сертификаттау үшін де қолданылады.
Технологиялық көрсеткіштері
Технологиялық ... ... сапа ... ... көлеміне, орындау жұмысының жағдайына, берілген мәндерді тоқтату, өндіру, сақтауда, минималдық ... ... ... ... өнім ... мен ... қасиеттерін сипаттайды. Технологиялық көрсеткішке дайындалуға байланысты өнімнің энергия сыйымдылығы, ... ... ... ... ... ... өнім ... технологиялығы шикізаттың құрамы мен құрылымына байланысты болады.
Технологиялық көрсеткіштер бұйым ... ... ... сипаттайды. Кез келген өнімді жасап шығару еңбектің барлық түрінің ... ... ... ... ... ... ... пен материалдардың шығындарынсыз мүмкін емес. Бұл бұйымның технологиялық моделі еңбек ... ... ... ... ... ... ... сыйымдылығын, материал сыйымдылығын және өзіндік құнды жалпылыққа, ... ... және ... ... ... сапа ... тобының сипаттамасының технологиялық көрсеткіштеріне шығындарды емес, керісінше осы шығындарды азайтуды жатқызу керек. ... ... ... ... ... және ... өңдеу әдістері; жинаудың прогрессивті әдістерінің үлес салмағы және т.б.
Өнім тұтынушылары үшін технология тікелей қандай да бір қажеттіліктерді қанағаттандырумен байланысты ... Бұл ... ... ... ... ... оның сенімділігінің көрсеткіштерінен көрінеді. Бұл тұрғыдан тұтынушы сапаның көрсеткіштерінің осы ... ... ... ... сапа көрсеткіштері
Эргономды көрсеткіштері оның жүйесіндегі адамның өндірістік және тұрмыстық жағдайларын қолдануға икемделушілігін сипаттайды. Эргономды көрсеткіштердің тобына шағын ... ... ... гигиеналық;
* физиологиялық пен психофизиологиялық;
* ... ... ... ... ... пішіні және салмағына сәйкестігін анықтайды. Бұл көрсеткішке мынадай сәйкестік көрсеткіші ... адам ... ... ... адамның дене бітіміне және жеке мүшелеріне бұйым конструкциялары; адамның салмағының ... ... ... ... ... ... ... адамға қолайлы жасалуы. Оның қорапшасының сыйымдылығы 1 л, 0,5 л болуы, адам мөлшеріне қолайлы болуы, конструкциясының ыңғайлы ... ... ... бұйымның адамның жұмысқа қабілеті мен өмірлік қызметінің гигиеналық ... ... ... ... көрсеткіш тобына айранның келесідей көрсеткіш дәрежелері жатады: температура, жарықтылық, ылғалдылық, қысым, шаңдық, токсикалылық, жүктеу, т.б. ... пен ... ... ... ... ... жылдамдығының мүмкіндіктеріне, көру, сезу және есту мүмкіндіктеріне сәйкестігін сипаттайды. Осы көрсетіштердің құрамына мына ... ... ... ... ... және ... ... бұйым конструкциялары; адамның көру мүмкіндігіне (өлшемі, формасы, жарықтығы, түсі және ... ... ... ... ... көрсеткіш.
Психологиялық көрсеткіштер бұйымның адамның психологиялық мүмкіндіктеріне сәйкестігін сипаттайды. Бұл топқа ... ... және ... ... ... сақтау,ойлау) мүмкіндігіне, сонымен қатар, дағдыларға (құрылған және бекітілген) сәйкестік көрсеткіші жатады. Бұл айранның ... ... және есте ... сақтайтын суреттері болуы адамның психологиясына әсерін тигізеді. Сол ... ... ... ... ... ... ... тез есте сақталынатын болуы да әсер етеді.
Жалпы эргономикалық көрсеткіштер адамның өніммен өзара әрекеттесуінің эффективтілігін сипаттайды. ... ... ... оның адамға эстетикалық әсерін сипаттайды және эстетикалық құндылықтың сандық пен сапалық бағасына арналған . Олар объекттің көркемдік, айқындық және ... ... ... ... мен ... ... ... көрсеткіші
Қауіпсіздік көрсеткіштері-адамның тұтыну процесінде қауіпсіздігі мен зиянсыздығын қамтамасыз ететін өнім ерекшеліктерін сипаттайды. Бұл көрсеткіштер адамды, оның денсаулығын ... және ... ... афиотоксиндер, пестицидтер, ауыр металдардың тұздары қамтамасыз етуді орындайтын талаптарды есепке алады. ... оның ... ... ... бағалауда еңбек қауіпсіздігі, техникалық қауіпсіздік ережелеріне ... ... ... ... жүйесі, халықаралық ұйымдар, нормативті техникалық құжаттарда анықталатын талаптар ескеріледі.
Жіберілген деңгеймен (мышьяк, кадмий, цинк, темір) зиян ... ... ... Тұтыну тауарларының қауіпсіздігі былайша бөлінеді:
* Химиялық-улы элементтер (цинк, ауыр металдар, митотоксиндер, антибиотиктер, гармондық препараттар, ... ... ... ... ... үйкелу, ұрыну, деформация, т.б.;
* Электромагниттік және электрлік сәулелер;
* Сызықтық;
* Электрлік;
* Магниттік;
* Электрлі-магниттік.
Қауіпсіздік көрсеткіштері объекттің оны қолдану, ... ... және ... ... ... қауіпсіздігін қамтамасыз ету ерекшеліктерін сипаттайды. Қауіпсіздік көрсеткіштердің номенклатурасын объекттің өзгешелігіне және оны қолдану жағдайларына байланысты ... ... ... ... ... ... химиялық және биологиялық. Қауіптің түрлеріне байланысты қауіпсіздік көрсеткішінің ... ... ... ... ... ... электрлік тұрақсыздық;
* термиялық тұрақсыздық ;
* өрт пайда болуына ... ... ... ... ... ... қауіп;
* биологиялық белсенділік;
* радиациялық белсенділік.
Ресурс бағалау көрсеткіші
Ресурс үнемдеу көрсеткіші - еңбек, табиғат ресурстарын дұрыс пайдалану. Ол ... ... ... ... ... ... кеткен шығынды көрсетеді. Ресурс үнемдеу көрсеткіші көмегімен технологиялық өнімдер деңгейі бағаланады. Ресурс үнемдеу көрсеткіші цехтарда орын ... және өнім ... ... ... ... рөл ... Шикізат пен материалдарды, энергия мен еңбек ресурстарын үнемдеу көрсеткіші ... ... ... ... қолданылатын саны бойынша техникалық жетілуін көрсететін қасиеттерін сипаттайды. Ресурс үнемдеу көрсеткіші екі топқа бөлінеді:
* энергия қолдануды ...
* ... ... ... тұтынуды үнемдеу.
Қолдануды үнемдеудің бірлік көрсеткішіне пайдалы әсер коэффициенті, электр энергиясының меншікті ... және ... ... ... отын ... Пайдалы әсер коэффициенті - пайдалы жұмыстың жүйеде алынған барлық ... ... ... әсер коэффициенті былай анықталады:
η=Аn/A=(A-Aв)/A=1-Aв/A ,
мұндағы Аn - пайдалы ... А - ... ... ... Aв - жоғалған энергия. Электр энергиясының меншікті шығынын энергия шығынының абсолюттік мәндерінің негізгі ... ... ... ... анықтайды. Негізгі шама ретінде номиналды қуат, сенімділік, өнімділік және т.б. сипаттамалар ... ... ... үшін ... энергиясының меншікті шығыны келесі өрнекпен анықталынады: Эу=(W*Q*K и.д.Kв)/ Pэ , мұндағы W - ... ... ... Q - ... ... бірлігіне энергия шығыны; K и.д - қозғалтқышты қолдану коэффициенті; Kв - уақыт ... ... ... ... Pэ - ... өнімділік.
Ресурсты үнемдеу көрсеткіштер өнімнің материалдар мен ресурстардың үнемді ... ... мен ... ... екі ... ... ... ресурстардың үнемді қолданылу көрсеткіші, яғни, бұйымды эксплуатациялау кезінде қолданылатын шикізат пен материал, мысалы: айранның, материалдың меншікті шығыны, регламенттелген ... ... ... ... ... мен шикізат шығыны;
* Энергия қолданудағы үнемділік көрсеткіші, мысалыға: жанармайдың меншікті шығымы, энергия (энергия тасушының), пайдалы әсер коэффициенті, регламенттелген режимде ... ... ... ... ... ... Сондай-ақ шығарылған
Ресурсты үнемдеу көрсеткіштер немесе өнімді эксплуатациялау кезіндегі материалды және энергетикалық ресурстарды үнемді пайдалану көрсеткіші осы ... ... ... яғни ... ... қабілеттілігін және сапасын сипаттайтын маңызды көрсеткіш болып табылады. Бұл көрсеткіш көбіне техникалық жүйелер мен бұйымдарға тиесілі, ... ... оны ... бір рет қана ... ... қолданады.
Қор жинақтау көрсеткіштер материалдар мен энергиялық ресурстарды ғана емес, сонымен қатар, өнімді өндіру және ... ... ... да ... керек, себебі, бұл өнімнің бәсекеге қабілеттілігі мен сапасына әсер етеді.
Ресурсты үнемдеу көрсеткіші-оның ... ... ету және ... жүзеге асыру үшін объекті құру мен қолдану кезіндегі шығындалатын қорлардың дәрежесін анықтайтын қасиеттерін сипаттайды. Бұл көрсеткіштер технологиялық және ... ... ... ... ... ретінде алынуы мүмкін:
* Елімізде немесе шет елде жасалған өнімнің кейбір озық үлгілерінің сапа көрсеткіштері;
* Кейбір алдыңғы уақыт аралығында жеткен сапа ... ... ... ... ... табылған перспективті үлгілердің көрсеткіштері;
* Өнімге қойылған талаптарда берілген сапа көрсеткіштері
2-кесте. ... ... ... мөлшері
Шығын элементтері
2011 ж. шығындар, мың теңге
%
2012 ж. шығындар, мың теңге
%
Ауытқулар
+/-
Шикізаттар мен материалдар
173 ... ... ... ... ... ... 716,7
2,2
1 89,6
Еңбекақы
20 940,7
9,8
33 039,8
9,4
1 57,8
Салықтар
2 570,7
1,2
4 910,6
1,4
1 81,5
Амортизация
8 783,2
4,1
13 328,9
3,8
1 51,8
Өзге де ... ... ... ... ... ... 173 521,8-х 1 285,3-х
214 244,5-100% 214 ... ... ... ... ... ... май: ... 521,8-100%
287 273,3-х х=165,6%
* Электроэнергия:
4 ... 716,7-х ... ... ... ... ... жылдағы шығындар өткен жылға қарағанда 63,7%-ға өсіп отыр. Шикізат пен ... ... 65,6%, ... 189,6%, салыққа 81,5% өсіп отыр. Еңбекке ақы алдыңғы жылмен салыстырғанда 57,8%-ға артқан. Амортизация 51,8-ға ... ... және ... ... ... және сәйкестендіру көрсеткіштері шығарылған өнімдердің стандартталған және сәйкестендірілген ... ... ... ... ... TUV CERT анықтап, дәлелдеуі бойынша ААҚ Есік қаласындағы ... сүт ... ... және ... ... ... басқару (менеджмент) жүйесін енгізіп, қолдануда.Бұл сертификат сала лидері - ... ... ... Азия ... ... ... ... бірінші болып келеді.
Сәйкес тексеру аудиті өткізілген кейін берілетін ISO 9001 - 2000 ... ... ... өнімі де, өндіріс жүйесі мен менеджменті халықаралық стандарттарға сай екендігін дәлелдейді. Жоғарғы сапаға тұтынушылар тарапынан ... ... ал ... өз ... көлемнің өсуі және компанияның тез дамуының шарты болды. ISO 9001 ... ... ... сай ... ... ... ... әр қызметкердің алдындағы алғашқы міндеті сапа болып ... Атап ... бір ... TUV Rheinlad InterCERT автомобильдерінің өндірісін сертификаттайды және екінің бірі оның клиенті бола алмайды. ... ... ұйым ... Қазақстандағы алғашқы компания болып табылады.
Жауапкершілігі шектеулі серіктестік

Пән: Сертификаттау, стандарттау
Жұмыс түрі: Материал
Көлемі: 22 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 300 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Квалиметрия дайын өнім сапасын сандық бағалау әдісі ретінде28 бет
Квалиметрия35 бет
Мақта шаруашылығы123 бет
Сыра өндірісі және квалиметрия36 бет
Сэс-тегі дайын тағамдарды тексеруде Қазақстандық және шетелдік стандарттарға өзара сәйкестендіру62 бет
Азық-түлік нарығын мемлекеттік реттеу100 бет
Азық-түлік қауіпсіздігін қалыптастыру және оны қамтамасыз ету55 бет
Ет, құс, жұмыртқа және олардың өнімдерінің химиялық қауіпсіздігінің көрсеткіштері15 бет
ИСО 22000:2005 “Тағам өнімдерінің қауіпсіздік менеджмент жүйелері. Тағам тізбегіне қатысатын ұйымдарға қойылатын талаптар”8 бет
"тағам өнімдерінің қауіпсіздік менеджмент жүйелері. тағам тізбегіне қатысатын ұйымдарға қойылатын талаптар"5 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь