Квалиметрия дайын өнім сапасын сандық бағалау әдісі ретінде

І . Кіріспе
II. Негізгі бөлім
1.тарау. Квалиметрия принциптері мен спецификалық проблемалары

1.1. Квалиметрия туралы жалпы түсінік.
1.2. Ғылым ретінде квалиметриядағы статустар.
1.3. Квалиметрияның жүйелі түсініктермен өзара байланысы және мақсаты.

2.тарау. Сапа көрсеткіштерінің классификациясы

2.1. Сапа көрсеткіштері.
2.2. Сапа көрсеткіштерінің түрлері.

3. тарау. Өнім сапасы деңгейін бағалаудың квалиметриялық әдістері

3.1. Өнім сапасын бағалаудың дифференицалдық әдісі
3.2. Өнім сапасы деңгейін бағалаудың кешенді әдісі
3.3. Өнім сапасы деңгейін бағалаудың аралас әдісі



III. Қорытынды
Қолданылған әдебиеттер тізімі
Курстық жұмыс «Квалиметрия» пәні бойынша студенттердің өзіндік жұмыстарының бір түрі болып табылады. Бұл курстық жұмыста квалиметрияның принциптері, теориялары, қасиеттері, өнімнің сапасын басқару, сапа көрсеткіштері, оларды бағалау әдістері жөніндегі мәліметтер , оқу құралдарындағы мазмұндалған теоретикалық материалдары қолданылған. Курстық жұмыстың мақсаты да осы мағлұматтарды игеріп, квалиметрия өнім сапасын сандық бағалау әдісі ретінде қандай болатынын түсіну.
Сонымен қатар, біз өнімді квалиметрияның обектісі ретінде қарастырамыз.Жалпы квалиметрияның объектілеріне материалды немесе идеалды, деректі немесе дерексіз, табиғи немесе жасанды сияқты зат (процесс, құбылыс) жатады. Квалиметрияның нәтижелері өнімнің сапасын басқаруда қолданылатын жағдайларды негіздеу үшін пайдаланылады. Ешқандай өнімнің сапасын басқару жүйесі өнімнің сапасын бағалаусыз әсерлі түрде жұмыс жасай алмайды.
Квалиметрияны бағалаудың мақсаты болып, негізінен, өнім сапасының деңгейін анықтау, дайын өнімнің сапа көрсеткішінің мәнінің нормативті құжаттамалардағы талаптарға сәйкестену дәрежесін анықтау саналады.
Кез-келген талдауда, болжауда, жоспарлауда, бақылауда, реттеуде шикізаттың, дайын өнімнің саны мен сапасы, жалпы өндірістік құрылымның технологиялық операциялардың жүру барысы туралы нақты ақпарат қажет.Бұл ақпаратқа кең көлемде түрлі физикалық шамалар, көрсеткіштер мен өлшемдерді өлшеу арқылы қол жеткізе аламыз.
Сапаны бағалау – жеке сипаттамалар мен сапаның жалпы көрсетілетін талаптарға (құжат, сызба, тұтыну талаптары және т.б.) сәйкес дәрежелері мен өлшемдерін сапалық және сандық анықтау.Сапа көрсеткіштерін өлшеу метрология, тәжірибелік психология және белгілі эффективтілік әдістерімен жүргізіледі.
Сапа көрсеткіштері мен оны бағалау әдістері жөнінде мәліметті толық және шынайы қалыптастыру квалиметрияның сапа туралы бөлімінің маңызды мақсаты. Осыған орай курстық жұмыста мынадай талаптар қойылады:
 Квалиметрияны қолданылатын сапа категориясының мәнін ашып түсіну үшін оның қасиет, құрылымдық, динамикалылық деген жүйелік түсініктердің өзара байланысын қарастыру;
 Сапа көрсеткіштерінің ұғымы және олардың классификациясын жеке-жеке қарастыру;
 Өнімнің сапа көрсеткішінің мәнін анықтаудағы әдістерге тоқталу.
Курстық жұмыста отандық және шетелдік авторлардың жұмыстары, терминдер мен анықтамалар, периодикалық басылымдар пайдаланылған
1. Миронов М.Г. «Управление качеством»: Учебное пособие. – М.: ТК Велби, Изд-во Проспект, 2007. – 288 с.
2. Хамханова Д.Н. «Основы квалиметрии»: Учебное пособие. – Улан-Удэ:Издательство ВСГТУ, 2003.
3. Акишев К.Ө., Дарибаева Г.Т. «Стандарттау, метрология және сәйкестікті бағалау»: Оқулық.- Астана: Фолиант, 2008. – 256 бет.
4. Ефимов В.В. «Управление качеством»: Учебное пособие. – Ульяновск: УлГТУ, 2000. –40-52.
5. Интернет желісі.
        
        Жоспар
І . Кіріспе
II. Негізгі бөлім
1-тарау. Квалиметрия принциптері мен спецификалық проблемалары
1.1. Квалиметрия туралы жалпы ... ... ... ... ... ... Квалиметрияның жүйелі түсініктермен өзара байланысы және мақсаты.
2-тарау. Сапа көрсеткіштерінің классификациясы
+ Сапа көрсеткіштері.
+ Сапа ... ... ... Өнім ... деңгейін бағалаудың квалиметриялық әдістері
3.1. Өнім сапасын бағалаудың дифференицалдық әдісі ... Өнім ... ... ... кешенді әдісі
3.3. Өнім сапасы деңгейін бағалаудың аралас әдісі
III. Қорытынды
Қолданылған әдебиеттер тізімі
І . ... ... пәні ... студенттердің өзіндік жұмыстарының бір түрі болып табылады. Бұл курстық жұмыста квалиметрияның принциптері, ... ... ... ... ... сапа ... ... бағалау әдістері жөніндегі мәліметтер , оқу құралдарындағы мазмұндалған теоретикалық материалдары қолданылған. Курстық жұмыстың мақсаты да осы мағлұматтарды игеріп, квалиметрия өнім ... ... ... ... ... қандай болатынын түсіну.
Сонымен қатар, біз өнімді квалиметрияның обектісі ретінде қарастырамыз.Жалпы квалиметрияның объектілеріне материалды немесе идеалды, деректі ... ... ... ... ... ... зат (процесс, құбылыс) жатады. Квалиметрияның нәтижелері өнімнің сапасын басқаруда қолданылатын ... ... үшін ... ... ... сапасын басқару жүйесі өнімнің сапасын бағалаусыз ... ... ... жасай алмайды.
Квалиметрияны бағалаудың мақсаты болып, негізінен, өнім сапасының деңгейін анықтау, дайын өнімнің сапа көрсеткішінің мәнінің нормативті құжаттамалардағы талаптарға сәйкестену ... ... ... ... ... болжауда, жоспарлауда, бақылауда, реттеуде шикізаттың, дайын өнімнің саны мен сапасы, жалпы өндірістік құрылымның технологиялық операциялардың жүру барысы туралы нақты ақпарат ... ... кең ... ... ... шамалар, көрсеткіштер мен өлшемдерді өлшеу арқылы қол жеткізе аламыз.
Сапаны бағалау - жеке сипаттамалар мен сапаның жалпы көрсетілетін ... ... ... ... ... және т.б.) ... дәрежелері мен өлшемдерін сапалық және сандық анықтау.Сапа көрсеткіштерін өлшеу метрология, тәжірибелік ... және ... ... ... ... ... мен оны бағалау әдістері жөнінде мәліметті толық және шынайы қалыптастыру квалиметрияның сапа туралы бөлімінің маңызды ... ... орай ... ... мынадай талаптар қойылады:
* Квалиметрияны қолданылатын сапа категориясының мәнін ашып түсіну үшін оның ... ... ... ... ... түсініктердің өзара байланысын қарастыру;
* Сапа көрсеткіштерінің ұғымы және ... ... ... ... ... сапа көрсеткішінің мәнін анықтаудағы әдістерге тоқталу.
Курстық жұмыста отандық және ... ... ... ... мен ... ... ... пайдаланылған.
Терминдер мен анықтамалар
АНТРОМЕТРИКАЛЫҚ КӨРСЕТКІШ - бұйымның адамның ... ... және ... ... ... ... ... - жүйелік қатысындағы өзара әрекеттесуді көрсететін концепция.
ГИГИЕНАЛЫҚ КӨРСЕТКІШ - бұйымның адамның жұмысқа қабілеті мен ... ... ... ... ... ... көрсеткіш.
ДИФФЕРЕНЦИАЛДЫ ӘДІС - бағаланатын өнімнің бір сапа көрсеткіштерін бір аттас базалық ... ... ... ... - өнімнің сапасын бағалау және өлшеуімен айналысушы немесе ... ... ... ... ШКАЛА - өлшенетін қасиеттердің немесе олардың ... ... ... ... көрсету және шкалалаудың көрсетуінің мәнінің жиыны.
КЛАССИФИКАЦИЯ - ... ... ... ... ... сәйкес оларға ұқсас немесе ұқсас еместігі ... ішкі ... ... ӘДІС - өнімнің сапа деңгейін анықтау бағаланатын өнімнің комплексті көрсеткіштерін базалық ... ... ... КӨРСЕТКІШ - объекттің сапасын құратын өзара байланысқан қарапайым немесе күрделі қасиеттердің жиынтығын сипаттайды.
Қолданбалы квалиметрия - заттың, ... ... ... ... сапасының сандық бағалауының әдістемесін жасау.
ӨМІРЛІК ЦИКЛ - өнімді жобалау, өндіру, пайдалану, сақтау, тасымалдау, ... және жою ... ... - оның қолдануына сәйкес өнімнің белгілі керекті талаптарды қанағаттандыруға жарамдылығымен шартталынатын өнім ... ... ... - ... мен ... квалиметриясы, еңбек пен қызмет квалиметриясы, мәселелер мен проекттердің квалиметриясы, процестердің квалиметриясы, субъективтік квалиметрия, сұраныс ... ... ... және ... - ... ... факторларды анықтайтын синтетикалық көрсеткіш.
САПА КӨРСЕТКІШТЕРІ - жасау, пайдалану немесе тұтыну ... ... ... ... ... бір ... ... қасиеттерінің сандық сипаттамасы.
САПА ӨЛШЕМІН ЖИЫРУ - өлшемдердің ... бір ... ... заң ... ... асырылатын бірігуі.
СЕНІМДІЛІК КӨРСЕТКІШІ - объекттің қойылған ... ... ... (мерзімі) аралығында орындау қабілетін сипаттайтын көрсеткіш.
ФУНКЦИОНАЛДЫ-КИБЕРНЕТИКАЛЫҚ КОНЦЕПЦИЯ - қасиеттерді немесе жүйесіндегі өзара ... ... ... жүйе.
ШКАЛАЛАУ - өлшенетін қасиеттер мен өлшемдердің жиыны реттелген қатыстарды енгізетін сапа ... ... - ... ... мен ... кеткен шығындарды сипаттайтын көрсеткіштер.
ЭКСПЕРТТІ ӘДІС - ... ... ... ... өнім мен оның өңделетін негізгі үлгілерінің қасиеттері мен параметрлері туралы ақпаратты бақылау мен өңдеуді алуына негізделген әдіс.
ЭРГОНОМИКАЛЫҚ КӨРСЕТКІШТЕР - оның ... ... ... және тұрмыстық жағдайларын қолдануға икемделушілігін сипаттайтын көрсеткіштер.
ЭРГОНОМЕТРИКАЛЫҚ ӘДІС - сезу мүшелерін қабылдау сараптамасының ... ... ... ... ... ... мен спецификалық проблемалары
1.1. Квалиметрия туралы жалпы түсінік.
Квалиметрия (лат. qualis - және ... - өнім ... ... ... ... ... ғылым аясы. Квалиметрияның негізгі міндеті: сапа көрсеткіштерінің номенклатурасын негіздеу, оларды анықтау мен ... ... ... ... мен ... ... ... оптимизациялау, жалпыланған сапа көрсеткіштерін құру принциптерін өңдеу және оларды сапаны басқару мен стандарттауда қолданудағы ... ... , ... құжаттамадағы сапа көрсеткіштерін регламенттеу бойынша қызметтің, қабылдап-тапсырғыш, периодты, типті, сертификатты сынаулар процесінде сапа деңгейін бағалау мен ... ... ... ... мәселелерді шешудің методологиясы мен әдістемесін зерттейді.Бұл салада көбіне ықтималдылық пен статистикалық әдістер,сынақ ... ... мен ... ... сапа ... ... ... нәтижелерді түсіндіру (интерпретациялау) мен шешім қабылдау әдістеріне көңіл бөлінеді.
Осы салаға байланысты негізгі міндеттерінің бірі ... өнім ... ... бағалау міндеті болып табылады. Бағалаудың мақсаты - ... ... ... ... ... ... ... сәйкестендіру. Бағалау әдісін таңдау бағаланатын өнім қандай нарықтық ... ... ... түсінігіне тәуелді .
Квалиметрия ғылым ретінде ... ... ... және ... ... мен ... ... өзара байланысқан теория жүйесі түрінде көрінеді.Бұндай теорияларға жататындар:
* жалпы квалиметрия;
* арнайы квалиметрия;
* пәндік квалиметрия.
Жалпы квалиметрия - ... ... ... ... қарастырылады: түсіну жүйесі, бағалау теориясы (заңдар мен әдістер), квалиметрияның аксиоматикасы (аксиомалар мен ... ... ... ... (соның ішінде салмақтылық).
Арнайы квалиметрияда бағалаудың моделдері мен алгоритмдері, бағалаудың дәлдігі мен ... ... ... ықтималды- статистикалық квалиметрия, индекстi квалиметрия, квалиметриялық таксономия, объекттердің классификациясы мен жүйеге келтіру теориясы қарастырылады.
Пәндік квалиметрия - ... пәні ... ... мен ... ... ... пен ... квалиметриясы, мәселелер мен проекттердің квалиметриясы, процестердің квалиметриясы, субъективтік квалиметрия, сұраныс квалиметриясы, ақпарат квалиметриясы және т.б. болады.
Квалиметрияның жетілдірілуі оның пәні мен ... ... ... ... ... ... ... олардың негізгі қасиеттері мыналар болып табылады:
* квалиметрияны тек қана бағалаудың сандық әдістерінің теориясы ретінде ... ... ... ... ... ... ... өлшеулер мен объектілердің сапасын бағалау саласында немесе сапаның комплекстік ... ... ... ықшамдалуы;
* квалиметрия пәнінің кеңеюі, оның сандық жағынан өлшенбейтін объектілерде таралуы;
* ... ... ... ... тыс ... ... аударылады.
Осы жағдайларды квалиметрия пәніне пікірлер эволюциясы туады. ... ... ... және т.б. ... ... ... ... қозғалмалылығы (динамикалығы), анықтығы және бүтіндігі өзара әсер ету механизмімен ... ... ... ... ... ... ... бағалаудың қабылданатын әдістері мен модельдерінің ерекшеліктерін есептей отырып, алмастырады. Бұл жағдайда жалпы квалиметрия, арнайы квалиметрия мен ... ... ... ... жалпы, ерекше және бірліктің динамикасын көрсетеді.
1.2. Ғылым ретінде квалиметриядағы статустар. ... , ... ... ... статустарды айқындауға болады:
* экономикалық;
* техника-экономикалық;
* жалпы ғылыми;
* ... ... сапа ... ... ... ... ... оның саяси-экономикалық құрамымен айқындалады. Экономикалық статус жағынан квалиметрияға құрылатын объекттер мен процестердің экономикалық ... ... ... ретінде эконометрияның әдісі кіреді.
Квалиметрияның техника-экономикалық статусы объекттер мен ... ... және ... ... оның ... ... ... көрсетеді. Ол техника-экономикалық көрсеткіштерде, техника-экономикалық деңгейлерде, эффективтіліктің нәтижелі-шығынды мерасында көрінеді.
Жалпы ғылыми статус сапа категориясының философия-методологиялық пен жалпы ... ... ... және пәндік квалиметрияның (өнім, техника,еңбек және т.б.) көптеген құрылуымен бекітіледі.
Квалиметрияның жүйелі статусы оны ... ... ... анықтайды. Бұл сапа категориясы құрылымдық, динамикалық, анықтық, ... ... ... барлық негізгі белгілерінен тұратындығымен байланысты. Содан, жалпы ғылыми статуста бағаға да, ... да, ... да ... ... ... болады.
Сапаны сандық бағалау өнімнің өмірлік циклының барлық сатысына негізделген ... ... ... Сапа ... ... жетілдіру мен шығындарды қысқарту жолдарын анықтауға, өңдеу процестердің ... ... ... , сапа мен ... ... байланысын құруға, бәсекелестік қабілетін анықтауға мүмкіндік ... ... ... ... мен ... ... жақындауы және квалиметрия әдістерінің таралуы сапа басқару саласында критерийлі шешімдердің көптеген варианттарын таңдауды жүзеге асыратын аппарат құрады. ... ... ... ... ГОСТ 15467-79 -да, ... қатар, ISO 8402-де көрсетілген талаптар құрады.
1.3. Квалиметрияның ... ... ... ... ... ... сапа ... мәнін ашып түсіну үшін оның қасиет, құрылымдық, динамикалылық деген жүйелік түсініктердің өзара байланысын қарастырады.
Қасиеті. Бұл ... ... үшін екі ... ... болады:
* атрибуттық;
* функционалды-кибернетикалық.
Атрибуттық концепция жүйелік қатысындағы өзара әрекеттесуді көрсетеді. Мұнда қасиеттер берілген объектке жататын нақты ... ... ... болады. Берілген концепциядағы қасиеттердің синонимдері - атрибут, ерекшелік және т.б.
Функционалды-кибернетикалық концепция қасиеттерді немесе ... ... ... ... ... ... синонимдері: қабілет, функция, мүмкіндік және т.б. Мұнда қасиет қозғалыс формаларымен өзара әрекеттесу арқылы байланысты болады. Сапаның динамикалық элементі бұл ... ... ... ... ... Объект бөлігінің сапасының ішкі қасиеттерінің өзара әрекеттесуі сапаның ішкі ... ... ал ... ... ... әрекеттесулер сапаның сыртқы құрылымын сипаттайды. Сапаның ішкі және сыртқы құрылымдары екі ... ... ... ... және ... ... терминінде. Бірінші проекция сапаның функционалды құрылымдығын анықтайды, ал екінші проекция морфологиялық құрылымдығын анықтайды.
Сапа құрылымдығы - ... ... ... ... негізі. Бұл принцип бойынша сапа белгілі қасиеттермен эквиваленттік ретінде қарастырылады және көп дәрежелі ... ... Сапа мен ... ... ... ... экстенсивті және интенсивті (қарқынды) деп бөлумен байланысты.
Интенсивті (қарқынды) сан - оның сапамен өзара әрекеттесуін терең ... ... ... ... ... сан ... қасиеттерді сипаттайтын сапаның ішкі саны ретінде беріледі.
Экстенсивті сан ... ішкі саны ... ... ... мен ... саны ... ... (қозғалмалылық).Сапаның динамикалылық ұғымы интенсивті қасиеттің өзгеруі мен соған сәйкес уақыт бойынша интенсивті санмен түсіндіріледі.Сапаның динамизм принципінің жазуы екі ... ... ... ... ... цикл мен ... (шағылу).
Бейнелену принципі процестің сапасының тасымалын осы процесс шығуында құрылатын нәтиже сапасына бағыттайды.
Объекттің ... ... оның сапа ... құрайды. Ол келесі негізгі этаптардан тұрады:
* жобалау;
* дайындау;
* эксплуатация.
Әр этап өндірістің ... ... ... ... ... ... ... өлшеу және бағалау саналады.
Сапа өлшемі - сапаны немесе оның ішкі жиындарын көрсету Q, дара ... ... ... ... ... ... ... көрсету.
Егер де сапа өлшемін u, ал көрсетуді - --> деп белгілесек , онда символдық жазуда сапа ... ... ... u=Q--> Re ... ... Re ... ... жиыны).
Сапа өлшемінің негізгі типіне шкалалау және жиырылу (шиыршықтану) жатады.
Шкалалау ( латынның ... ... саты ... ... білдіреді) - өлшенетін қасиеттер мен өлшемдердің жиыны реттелген қатыстарды енгізетін сапа өлшемі. Өлшемдердің жиынындағы шкалалау ... ... ... ... ... ... деп ...
Сонымен, квалиметриялық шкалалауға шкалалаудың барлық типі жатады:
* метрикалық (қатыстар, айырымдар, интервалдар);
* реттік;
* ... ... және ... әр ... ... ... шкалаларға жататындар:
* сызықтық;
* логарифмдік;
* экспозициялық;
* параболалық.
Квалиметриялық шкала деп объекттің үш ... ... ... қасиеттердің немесе олардың өлшемдерінің негізгі жиыны;
* шкалалаудың көрсету жиыны;
* шкалалаудың ... ... ... ... ... деп олардың белгілі бір немесе басқа заң бойынша жүзеге асырылатын бірігуі айтылады. Сапаның операциялық және статистикалық жиыруы болады.
СОЖ - ... ... ... ... ... құрылған өлшемдердің (көрсеткіштердің) бірігуі.
ССЖ - біртекті қасиеттері немесе сапаның ішкі жиынынан құрылған өлшемдердің бірігуі.
Өнім сапасы квалиметриясының ... ... ... ... ... - бұл өнім сапасының өтпелі және перспективті ... ... оның ... ... ... өнімді эксплуатациялаудың барлық мүмкін салаларын жүйелеу негізінде есепке ала ... ...
* ... ... - ... ... ... мен техникалық деңгейін өнім сапасын құрайтын қасиеттердің ... ... ... өндірілетін өнімнің ғылыми-техникалық жетістіктері мен конструкторлы-техникалық жағдайларын ... ... ... ... - ... шығарылатын және жаңартатын өнімнің сапа деңгейін құру.
Сапа квалиметриясының мақсаттарына сәйкес, өнім сапасын бағалаудың ... ... ... мүмкін:
* проект алдындағы;
* проекттік;
* өндірістік;
* эксплуатациялық.
Өнім сапасын бағалаудың проект алдындағы мақсаты болып оның ... мен саны ... ... ... ... бағалау және нарықтық жаңа өнімді бағалау ... ... ... бәсекешілердің тауарларымен салыстырыла отырып жүргізілуі керек, сонымен қатар, тұтынушылардың қажеттіліктері мен сұраныстарын қанағаттандыруы қажет.
Өнім ... ... ... ... ... өнімнің техникалық деңгейі, өнімнің технологиялығының деңгейі, өнімнің, шикізат сапасының, материалдар мен жинақтайтын бұйымдардың қорларды қолдану деңгейі саналады.
Өнім ... ... ... ... ... жаңа ... ... өнімнің қауіпсіздік деңгейі;
* өнімнің экологиялығының деңгейі;
* өнім сапасының тұрақтылығы.
Өнімнің сапасын бағалаудың эксплуатациялық ... өнім ... ... ... өнімнің сапасын, жөндеуден кейінгі өнім сапасын бағалау болып табылады.
2-тарау. Сапа ... ... . Сапа ... ... көрсеткіштері - жасау, пайдалану немесе ... ... ... ... ... ... бір немесе бірнеше қасиеттерінің сандық сипаттамасы. Өнімнің сапа көрсеткіші әртүрлі ... ... ... Мысалы, жылдамдық- км/с, бояу беріктігі- балдармен және т.б. Қызметтер үшін шарттары болып өңдеу мен көрсету саналады, ал ... үшін ... мен ... ... кез келген қасиетін құру үшін сапаның келесі компоненттеріне назар аудару керек: қоғамдық қажеттілік, нақты шарттар, объект және қажеттіліктің ... ... ... ... көрсеткіштерінің классификациясы
Белгілері
Өнім сапасының көрсеткіштерінің топтары
Сипатталатын саны бойынша
Бірлік
Комплексті
Сипатталатын қасиеттері бойынша
Тағайындау
Сенімділік
Үнемділік
Экономикалық
Эргономикалық
Эстетикалық
Технологиялық
Стандарттау мен унификация
Жеткізу тәсілі бойынша
Табиғи бірліктерде (кг, мм, балл және ... ... ... ... ... ... ... сапа көрсеткіштері бірлік комплекстік және интегралды болып бөлінеді.
Өнімнің сапасының бірлік көрсеткіші - ... ... ... ... ... ... ... көрсеткіш- октан саны. Комплекстік көрсеткіш - объекттің сапасын құратын өзара байланысқан қарапайым немесе күрделі ... ... ... ... Кr - даярлық коэффициенті. Бұл теңдеу бір уақытта өнімнің тоқтаусыздығы мен жөндеуге жарамдылығын сипаттайды. Т - ... ... ... Ti - өнімнің жеке блоктары мен түйіндерінің қалпына келтіру уақыты.
Кез келген ... ... ... (м,кг) қажет. Ол үшін квалиметрияда төмендегі сапа ... ... ... негізгі көрсеткіші - сапаны салыстырмалы бағалаған кезде, бастапқы көрсеткіш ретінде алынған көрсеткіш. Мысалы өнімге қойылған ... ... ... ... ... ... үлгілер көрсеткіші, біздің елде шығарылатын алдыңғы қатардағы өндіріс өнімдері көрсеткіштері. Негізгі көрсеткіш ретінде мыналар алынады:
* Мемлекетте немесе шетелдерде ... ... ... ... ... көрсеткіштері;
* Белгілі уақыт аралығында қол жеткізілген сапа көрсеткіштері;
* Тәжірибелік немесе теориялық түрде табылған нұсқалардың көрсеткіштері;
* Өнімге қойылатын талаптарда ... сапа ... ... ... ... - өлшемсіз мәндермен немесе пайызбен өрнектелетін бағаланатын объекттің сапа көрсеткішінің бастапқы көрсеткішке қатынасы.
Салыстырмалы ... ... ... ... i=1,2,3,...n (2)
Pi, Piб сәйкесінше бағаланатын ... және ... ... i-ші ... ... ... көрсеткішінің бір түрі интегралды көрсеткіш болып табылады. Өнім сапасының интегралды көрсеткіші - оны пайдалануға кететін ... ... ... ... алынған пайдалы эффект сомасына қатынасымен табылатын өнімнің сапа көрсеткіші, яғни
I=Э/(Зс+Зэ) ... - ... ... ... ... ... ... әсердің қосындысы;
Зс - жасауға кеткен шығын;
Зэ - ... ... ... ... ... ... сапасының жалпыланған көрсеткіші - өнім сапасын бағалайтын ... ... ... сапа ... Өнімнің сапасын бірнеше көрсеткіштермен өрнектеуге көмектеседі.
+ . Сапа ... ... ... ... ... сапа ... ... және бағаланатын деп бөледі.
Сапа көрсеткіштері
Классификациялық сапа көрсеткіштері классификацияның таңдалған жүйесінде объекттің белгілі классификациялық ... ... ... ... эксплуатация мен өндіріс процесінде объект сапасын құратын мөлшерлік қасиеттерді сипаттайды
Классификациялық сапа көрсеткіштері объекттің типі, ... ... аясы және ... шарттарының мәнін тағайындау анықтайды.
Классификация (латынша classic - топ, дәреже) - объекттер жиынының ... ... ... ... ... ұқсас немесе ұқсас еместігі бойынша ішкі жиынға бөлінуі.
Классификацияық сапа көрсеткіштеріне мыналар жатады:
* өнімнің параметрлік немесе ... ... ... ... арналған көрсеткіштер;
* өнімнің қолдану аясы мен шарттарын анықтайтын өнімнің ... ... ... функционалды мүмкіндіктерін анықтайтын қосымша құрылғылар мен қасиеттердің көрсеткіштері.
Бағаланатын көрсеткіштер объекттің сапасын, оны өңдеудегі ... ... ... ... ... ... нормалау үшін қолданылады.
Бағаланатын көрсеткіштерін сипатталатын қасиеттерінің біртектілігі бойынша үш топқа ажыратады:
* функционалды;
* қор ... ... ... ... ... ... көрсеткіші берілген қажеттілікті қанағаттандыратын функционалды жарамдылығын анықтайтын қасиеттерін ... Олар сапа ... ... ... ... ... сенімділік;
* үнемділік;
* эргономикалық;
* эстетикалық;
* стандарттау мен унификаттау;
* патенттік-құқықтық.
Тағайындау көрсеткіші объекттерді арналған және ... ... ... ... пайдалы әсерін көрсетеді. Олар объекттің техникалық маңызын, техникалық жетілуін, құрамын, құрылымын ... ... ... ... ... ... уақыт (мерзімі) аралығында орындау қабілетін сипаттайды. Эксплуатацияның шарттары мен арналуына байланысты ... әр ... ... ... ... көрсеткіштерге жөндеуге жарамдылық, ұзақ өмірлік, техникалық қор, қызмет мерзімі, қабыл алмаудың қарқындылығы жатады.
Экономикалық көрсеткіштер ... ... мен ... ... ... ... ... экономикалық эффективтілікті анықтайды.
Эргономды көрсеткіштері оның жүйесіндегі ... ... және ... жағдайларын қолдануға икемделушілігін сипаттайды. Эргономды көрсеткіштердің тобына шағын топтар кіреді:
* ... ... ... пен ... психологиялық.
Антрометрикалық көрсеткіш бұйымның адамның өлшемі, пішіні және салмағына сәйкестігін анықтайды.
Гигиеналық көрсеткіш бұйымның адамның жұмысқа қабілеті мен ... ... ... ... ... ... пен ... көрсеткіштер бұйымның адамның күшінің, жылдамдығының мүмкіндіктеріне, көру, сезу және есту мүмкіндіктеріне сәйкестігін сипаттайды.
Психологиялық көрсеткіштер ... ... ... ... сәйкестігін сипаттайды.
Объекттің эстетикалық көрсеткіштері оның адамға эстетикалық әсерін сипаттайды және эстетикалық құндылықтың сандық пен сапалық бағасына арналған . Олар ... ... ... және ... ... конструкцияның бүтіндігі мен үйлесімдігін сипаттайды.
Стандарттау және унификаттау көрсеткіштері стандартталған және ... ... ... ... қолдану дәрежесін көрсетеді. Сонымен қатар, бұйымдардағы объектті құраушылар ... ... ... ... олар ... жергілікті және ұлттық стандарттардың негізінде құрылған;
* унификацияланған, олар ... ... ... құрылады;
* түпнұсқалық - бір ғана бұйымға арналып құрылған;
* шеттен алып пайдаланған (кірме ... ... ... ... және екі ... одан да көп ... қолданылады.
Патенттік-құқықтық көрсеткіштер - бұйымның патенттік жиілігін анықтайды. Оларға патенттік қорғаныс және патенттік жиілік ... ... ... ... ... ... жататын объекттің қорғаныс дәрежесін сипаттайды
* Қор жинақтаушы көрсеткіштері оның хаттамалау, қамтамасыз ету және сапасын ... ... үшін ... құру мен ... ... ... ... дәрежесін анықтайтын қасиеттерін сипаттайды. Бұл көрсеткіштер ... және ... ... ... бөлінеді.
Технологиялық көрсеткіштері объекттерді құру және қайта жаңғырту кезіндегі еңбек өндірісін жоғарылатуды қамтамасыз ету үшін конструкторлы-технологиялық ... ... ... ... ... көрсеткіштері материалдар, отын, энергия, еңбек және уақыттың шығындарын сипаттайды.
* ... ... ... - ... ... ... Олар екі ... бөлінеді: қоршаған ортаны қорғаумен байланысқан (табиғатты қорғау көрсеткіштері) талаптарды; объект пен адамның қауіпсіздігімен байланысқан талаптарды анықтайтын. Олармен міндетті ... ... ... ... қорғау көрсеткіштері оның өнімді қолдану саласы мен өндіріс процестерінде объекттің адам мен ... ... ... байланысқан қасиеттерін сипаттайды. Олар сапа көрсеткіштерінің 2 тобына бірігеді: қауіпсіздік және экологиялылық.
Қауіпсіздік көрсеткіштері объекттің оны қолдану, ... ... және ... пайдалануда адамның қауіпсіздігін қамтамасыз ету ерекшеліктерін сипаттайды. Қауіпсіздік ... ... ... ... және оны ... ... ... белгілейді. Қауіптің түрлері: механикалық, электрлік, термиялық, химиялық және биологиялық. Қауіптің түрлеріне байланысты қауіпсіздік көрсеткішінің шағын топтарын көрсетуге болады:
* механикалық ... ... ... ... тұрақсыздық ;
* өрт пайда болуына бейімділік;
* жарылыс пайда болуына бейімділік;
* химиялық қауіп;
* биологиялық белсенділік;
* радиациялық белсенділік.
Экологиялылық ... ... оны ... ... монтаждағанда және сақтағанда пайда болатын қоршаған ортаға зиян ... ... ... сипаттайды. Көбінесе олар қоршаған ортаға қауіпті және зиян химиялық әсерлердің деңгейін, зиянды заттар концентрациясының ... ... сапа ... ... ұлттық, жергілікті өнімге немесе саланың басқа деңгейіне сәйкестендіруді орнатудан тұрады. Өнімді бағалаудың ... ... ... ... үлгілер мен өнімді техникалық жетілдіру көрсеткішінің мәнімен салыстыруға негізделіп орнатылады. Нәтижесінде өнімді бағалау үш категорияның біріне ...
* ... ... ... әлемдік деңгейге сәйкес;
* әлемдік деңгейге төмен.
Сапа көрсеткішін ... ... ... (1-суретте) қолданылуы мүмкін:
* жаңа өнімді өңдегенде;
* жаңа өнімді өңдеуге берілген техникалық тапсырмалардың талаптарының негізі ретінде;
* өндірісте өнімді орнатып қою ... ... ... ... және ... бойынша ұсыныстар құру.
Бағалаудың мақсаты
Сапа деңгейін анықтау әдісін таңдау
Сапа көрсеткішінің атауын таңдау
Сапаның негізгі көрсеткішін таңдау
Сапа көрсеткішін анықтау
Сапаның ... ... ... ... ... ретінің блок-cхемасы.
Практикада өнімнің сапа деңгейін бағалау үшін көрсеткіштер жүйесін пайдаланады. Яғни, қорытындылау және өнімнің сапасы жөніндегі жеке көрсеткіштер қосылады.
Сапаны ... ... ... ... ... немесе кәсіпорындарда өнім сапасының деңгейін сипаттайды. Бұл көрсеткіштерге сұрыптылығы, ... ... ... ... ... ... ... стандартына сай үлесі т.б. жатады.
Жеке көрсеткіштер әртүрлі және олар ... ... ... байланысты.
3- тарау. Өнім сапасы деңгейін бағалаудың квалиметриялық әдістері
+ Өнімнің сапа көрсеткішінің мәнін анықтаудағы әдістер.
Өнімнің сапа көрсеткішінің мәнін анықтау үшін келесі ... ... ... ... ... ... эксперттік;
* аралас.
Өлшегіш - өнімнің сапа көрсеткішін анықтау өлшек құралдарын қолдануға негізделеді.
Тіркегіш - ... ... ... мен шығындардың санын есептеуге және бақылауға негізделіп жүзеге асатын әдіс.
Эргонометрикалық - сезу мүшелерін қабылдау ... ... ... асатын әдіс. Ол тәтті тағам, парфюмерия, темекі бұйымдары сапасының ... ... ... үшін ... әдіс өнім ... ... және комплексті қасиеттерін сипаттайтын бағаланатын көрсеткіштерді анықтау үшін ... сапа ... ... ... ... ... болжайды.
Статистикалық әдіс статистикалық процедуралардың көмегімен бағаланатын өнім мен оның өңделетін негізгі үлгілерінің қасиеттері мен параметрлері туралы статистикалық ақпарат ... ... әдіс ... ... көмегімен бағаланатын өнім мен оның өңделетін негізгі үлгілерінің қасиеттері мен параметрлері туралы ... ... мен ... ... ... әдіс ... ... және экспертті әдістердің әр түрлі үйлестірілуіндегі комбинациясын көрсетеді.
3.2. Сапа ... ... ... ... сапасын оның пайдасын сипаттайтын бір ғана, бірақ негізгі көрсеткішімен жиі ... ... ... ... ... олардың жүрісі бойынша бағалайды, бензин ... ... сан ... ... ... - ... сығылудың кубтық қаттылығы бойынша, кокс сапасын - калорийлығы бойынша бағалайды. Бірақ бір ғана анықтайтын көрсеткіштің өзі ... неше ... ... ие ... ... , ... сипаттамасын-ақ береді. Сондықтан да, практикалық түрде кез келген өнім үшін , әсіресе, көпфункционалды өнім үшін сапа ... оның ... ... ... өңдеу керек. Бұл үшін кез келген өнімнің , ... ... ... ... ... ... бағалаудың бірнеше әдістері бар.
Сапаның деңгейін бағалауының қолданылуына байланысты көрсеткіштерді келесі әдістерге ажыратады:
* дифференциалды;
* комплексті;
* интегралды;
* аралас.
Дифференциалды әдіс бағаланатын өнімнің бір сапа ... бір ... ... ... ... және комплексті) салыстыруда жатыр. Мысалға бір белгілі қуатты өндірісте жасалынған электр шамдарының орташа жану мерзімі 400с, ал эталондық жану ... ... ... ... сапа ... ... тең, яғни электр шамының өмірдегі сапасы эталонға сәйкес емес.
Машина жасайтын өнімдердің ... ... ... ... ... бағаланатын өнімнің сапа деңгейінің жеке салыстырмалы көрсеткішін мына ... ... ... =Рі/Р ібаз ... Укі ... , і=1,2,...,n, (5)
мұнда Рi - бағаланатын өнімнің сапа ... і-ші ... - ... ... сапа көрсеткішінің і-ші мәні;
n - сапа көрсеткішінің ... ... ... үшін ... саны (мөлшері).
(4) - формуланы сапа көрсеткішінің абсолюттік мәнінің ұлғаюы бұйым ... ... ... ... ... Мысалыға, өндірістіктің, қуаттың, пайдалы әсер коэффициентінің салыстырмалы көрсеткіштерін (4) - формуламен есептейді.
Көрсеткіштің абсолюттік мәнінің ұлғаюы өнім сапасының ... ... ... ... ... есептеу үшін (5) - формуласын қолданады.
Бағалау нәтижесі әр бағаланатын көрсеткіш үшін жеке көрсетіледі. Өнім сапасын ... ... ... ... ... алуға мүмкіндік береді:
* егер өнім негізгі үлгінің бірнеше көрсеткішінен төмен болса, онда ... ... ... ... ... ... төмен;
* егер өнім негізгі үлгінің бірнеше көрсеткішінен де жоғары ... онда ... ... ... ... ... ... жоғары;
* егер бағаланатын өнім мен негізгі үлгінің сапа көрсеткішінің мәндері бірдей болса, онда бағаланатын өнімнің ... ... ... ... сәйкес келеді.
Комплексті (жиынтықты) әдіс- мұнда өнімнің сапа деңгейін анықтау бағаланатын ... ... ... ... ... ... жатыр.
Сапа деңгейі келесі формуламен анықталады:
(6)
Мұндағы К0-бағаланатын өнімнің құрастырма көрсеткіші; Кб- базалық көрсеткіш.
Мысалы, аяқ-киімнің сапа деңгейі силуетті, бояуы, ... ... ... ... ... ... қасиеттер тобы бойынша. Осы көрсеткіштердің әрқайсысының жеткілікті максимальды бағасы-5 балл.
Комплексті көрсеткіш бірлік және ... ... ... ... және ... өрнектеледі:
* өнімнің функционалдық жарамдылығын, қажеттіліқтің қанағаттанарлығын көрсететін негізгі көрсеткішпен ;
* бірлік және комплексті ... бір ... алып ... орташа көрсеткішпен.
Бағалаудың комплексті әдісімен бағаланатын өнімнің сапасы туралы жалпы қорытынды алады және ... ... ... ... ... ... қабылдайды.
Өнім сапасын комплексті бағалау келесі операциялардан тұрады:
* өнімнің техникалық құжаттамалары бойынша сапаның бірлік көрсеткіштерін, номенклатурасын таңдау;
* өнімнің негізгі ... ... ... ... ... ... көрсеткішін таңдау;
* сапаның бірлік негізгі көрсеткіштерінің мәнін ... ... мен ... ... ... бағаланатын өнімнің нормативтік құжаттамаларынан бағаланатын өнімнің өнімнің сапа бірлік көрсеткішінің мәнін анықтау;
* сапаның салыстырмалы бірлік көрсеткіштерін анықтау;
* ескерілетін көрсеткіштерідің өзара ... ... ... ... ... ... анықтак керек: орташа геометриялық, орташа арифметикалық, орташа гармоникалық, экспоненциалды функция, дәрежелі функция және т.б.
=f (n, qi,mi) - өнім ... ... ... ... ... ... - ... көрсеткіштердің саны;
qi - сапаның салыстырмалы i-ші көрсеткіші;
mi - бірлік ... i-ші ... ... imi - орташа арифметикалық көрсеткіші;
Qа=i qi - ... ... ... /i /mi - ... ... ... коэффициентінің параметрлері өлшемді де, өлшемсіз де болуы мүмкін.
i=1 - салмақтылық коэффициентінің ... шарт ... ... ... ... коэффициенті деп атайды.
* сапа деңгейін бағалау. Сапа ... Q:
* ... ... ... - ... ... ... көрсеткішті қоса негізгі көрсеткіштерді;
* өнімнің техникалық деңгейін - сапаны бағалаудың мақсатына байланысты сипаттауы ... ... ... ... ... бағаланатын өнімді оны қолданудың пайдалы әсерінің сәйкесінше шығындарға қатынасын сипаттайтын бірлік көрсеткіші бойынша негізгі ... ... ... - ... тұтыну немесе қолдану кезіндегі пайдалы әсердің қосындысы;
Зс - өнімді жасауға кеткен өндірушінің шығыны;
Зэ - қолдану ... ... ... кеткен шығын.
Өнімнің сапасын бағалаудың аралас әдісі әр түрлі үйлестірудегі ... ... ... қолдануға негізделген.
Бағалау жүргізілуінің жұмысының кезектігі сапа жүйесі, өнім мен қызметтің сапа деңгейі жүргізіліп жатқан бағалаудың түрлері мен мақсаттарына онша ... ... ... ... ... әдісі
Дифференицалды деп өнім сапасы деңгейін, өнімнің базалық көрсеткіштері жиынтығына сәйкес келетін бірегей көрсеткіштері мәндерінің жиынтығын салыстыруға негізделген, ... ... ... ... өнім ... мәндері х1 , х2,... хр және ... ... х1б , ... хрб ... келетін сапа көрсеткіштері. Дифференицалды әдіспен көрсеткіштерді салыстыруды өнім сапасының салыстырмалы көрсеткіштерінің мәндерін келесі ... ... = х1 / х1б і = ... р ... qі = х1б / х1 ... х1 - ... өнімнің сапа көрсеткішінің і мәні;
х1б -базалық көрсеткіштің і мәні;
р- өнім ... ... ... ... ... ... ... қарай осы формулалардың сәйкес келетінін таңдайды. көрсеткіштер үшін (7) ... ал үшін (8) ... > 1 мәні ... ... ... ... і-ші ... бойынша базалық үлгіден асып кетеді, ал qі = 1 болғанда, ол ... ... ... ... ал егер qі < 1 ... одан кем ... ... әдісті қолданғанда салыстырмалы көрсеткіштердің qі мәндерін есептемей-ақ қойса да ... ... і-ші ... ... ... нәтижелерін сапалы формада жазып алса жеткілікті: і-ші көрсеткіш бойынша өнім базалық үлгіден асып ... ... ... немесе кем болады. Дифференицалдық әдіспен көрсеткіштерді салыстыру нәтижесінде бағалаудың сапалық формадағы келесі нәтижелері жинақталуы мүмкін:
- бағаланатын өнімнің сапа ... ... ... ... ... барлық мәндері qі >= 1 болса, және бір ғана мәні qі > 1 ... ( ... өнім ... ... ... ... ... кем болмайды және біреуі болса да одан асып түседі);
- бағаланатын өнімнің сапа деңгейі базалық үлгі деңгейіне тең ... егер ... ... qі = 1 болса, (яғни, өнім барлық көрсеткіштері бойынша ... ... ... ... ... сапа деңгейі базалық үлгі деңгейінен кем болады, егер ... ... qі 1 ... ал ... ... qі < 1 ... ... өнім ... ... ... базалық үлгіден асып түспейді және біреуі болса да одан асып ... ал ... ... одан кем түседі), дифференицалды әдіс нәтиже бермейді. Бұл жағдайда кешенді әдісті қолдануға болады. Осы әдістің бірінші өзгешелігі басты көрсеткішті ... ... ... ... негізінен өнімнің сапасын сипаттайтын, көрсеткіш. Осы әдістің екінші өзгешелігі, бұл ... ... ... ... Өнім сапасы деңгейін бағалаудың кешенді әдісі
Күрделі өнімнің техникалық деңгейін бағалау үшін бірегей көрсеткіштердің көп ... ... ... болады, бұл бағаланатын түрлі өнімнің сапа деңгейі туралы шешім қабылдауды қиындатады. Бұл ... ... ... ... бір ... ... ол таңдап алынған бірегей көрсеткіштерді бір ғана кешенді ... ... ... ... бұл өнім сапасы деңгейін бағалаудың кешенді әдісін анықтайды /18/.
Сапаның кешенді көрсеткіші бірнеше талаптарға сай келеді:
1. Репрезентаивтілік- сапасы бағаланатын, өнімнің ... ... ... ... ... - өнім ... кешенді көрсеткішінің басқа көрсеткіштерінің бекітілген мәндері кезіндегі жалғыз-жарым көрсеткіштерінің кез-келгенінің өзгеру кезіндегі өзгеріске ... ... ... ... Бұл ... сапаның кешенді көрсеткіші жалғыз-жарым көрсеткіштерінің әрбірінің өзгерісіне сәйкес түрде әсер етіп отыруымен көрінеді. Кешенді көрсеткіш жалғыз-жарым ... ... ... ... ... табылады, ал сезімталдығы осы функцияның алғашқы туындысымен анықталады. Кешенді көрсеткіштің мәні ... да бір ... ... дәлдік шегінен асып түскен жағдайда әсіресе, сезімтал болуы тиіс және бұл кезде сапаның кешенді көрсеткіші өзінің сандық ... ... ... ... Нормаланғандығы- кешенді көрсеткіштің сандық мәні саластырмалы сапа ... ең ... және ең кіші ... ... ... Бұл ... сипаттағы талап кешенді көрсеткішті өлшеу шкаласының ауқымын қамтиды.
5. Сапаны кешенді ... ... ... ... ... әдістерінің біркелкілігімен қамтамасыз етіледі, онда жалғыз-жарым көрсеткіштер өлшемсіз шамалармен көрсетілуі тиіс.
Бағаланатын өнімнің және ... ... ... ... ең үлкен мәнге бөлумен нормаланады. Орташа алынған көрсеткіш тәуелділік түрінде ... оның ... хі сапа ... және ... ... параметрлері mі ;
(9)
Мұнда - ... ... ... і = 1,2,... р ... бар басқа аргументтердің функциясы.
Көрсеткіштер сапасында qі формулаға көрсеткіштердің ... ... qі = х1 / х1б ... ... mі параметрлері өлшеусіз шама болып келеді, ол келесі шартты қанағаттнадырады:
(10)
Оларды көрсеткіштердің салмақтылық коэффициенттері атайды. Егер ... ... онда ... ... ... ... түрде жазылады:
(11)
Орташа алынған көрсеткіштердің жетіспейтін тұсы- салмақтылық коэффициенттерінің субъективтілігі.
Кешенді әдістің ... бір ... ... ... ... әдіс. Сапаның интегралды көрсеткіші J - бұл өнім сапасының техникалық-экономикалық көрсеткіші, ол өнімді тұтыну немесе пайдаланудың жинақталған пайдалы ... Э және ... ... және ... немесе тұтынуға кеткен жинақты шығындарға Ш негізделеді:
J = Э/З = Э/ (Зс +Зэ ), ... Э- ... ... ету ... кезіндегі жинақты пайдалы нәтижесінің натуралды немесе ақшалай формадағы көрінісі;
З- жинақты шығындар ақшалай формада ... - ... ... ... ... ... ... шығындар;
Зэ - қызмет ету мерзімі кезіндегі өнімді пайдалануға немесе тұтынуға кеткен ... ... ... бір ... аса қызмет еткен кезде интегралды көрсеткішті келесі формуламен ... ... t - ... ... ету мерзімі, жыл;
(14)
ЕН - 0,15 тең деп алынатын, экономикалық тиімділіктің нормативті коэффициенті.
Теңдеуді келесі долбарда ... ... ... ... жыл ... тиімділігі жылдан жылға біркелкі болып қалады;
- жыл сайынғы пайдалану шығындары да біркелкі;
- қызмет ету мерзімі жылдардың толық санын құрайды.
Тиімділік ... Э және ... ... Зэ (t ) ... өте келе ... ... үшін, интегралды көрсеткішті келесі формуламен есептейді:
(15)
Өнімнің кейбір түрлері үшін ... ... ... ... және т.б.) пайдалы тиімділік шамасын анықтау қиынға түседі. Сондықтан, базалық үлгінің сапа ... ... ... ... түрде бірге тең деп алынады. Сонда, (10) теңдеуге ... ... ... ... = Зсб φ (t ) + Зэб . ... ... h саны ... айырмасы бар жаңа үлгілер үшін, тек экспертті әдіспен ғана және өлшенетін сапа көрсеткіштерімен ... m ... ... ... ... ... азғана ғана айырмасы болғанда, пайдаланудың жылдық тиімділігін ... ... ... болады:
(17)
Мұнда ∆Эі , ∆ Эj - жаңа ... ... ... ... ... тиімділіктің түзетулері.
Түзетулер мәндері келесі формуламен анықталады:
∆ Эі = γі · Эб , ... Эj = δі · Эб ... хj = хj - хjδ , ... γі , δі ... ... ... анықтайды.
(18-20) формулаларын ескеріп, (17) формуласы келесі түрде жазылады
(21)
Мұнда Эб (16) формуласымен анықтайды.
Интегралды көрсеткіштердің жетіспейтін ... ... ... ... ... ... пен материалға қолданбайтындығы, эргономикалық, эстетикалық және ... ... ... тек қана, пайдалану тиімділігі натуралды немесе ақшалай формада болатын, өнімдерге ... ғана ... ... ... ... бағалау сан болып табылады, сондықтан, бағалауды салыстыру туралы тұжырым ... ... өнім ... ... ... сапа ... сәйкес келеді, егер:
Кmin

Пән: Сертификаттау, стандарттау
Жұмыс түрі: Курстық жұмыс
Көлемі: 28 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 500 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
"қабылданған шешімді орындаудағы ұйымның функциясы"6 бет
Сел қауіп-қатерінен сақтандырудың географиялық астарлары (Іле Алатауы мысалында)121 бет
Квалиметрия35 бет
Cu, Pb, Ni, Cr ауыр металдарының күріш алқаптарындағы топырақтардағы сандық және сапалық құбылымдары (Қызылорда облысы, Шиелі ауданының мысалында)30 бет
«Сандық талшықты оптикалық беру жүйелері» пәні бойынша тест сұрақтар17 бет
Азық-түлік өнімдерінің сапа көрсеткіштерін квалиметриялық талдау22 бет
Аралас сандық қондырғылар26 бет
Ауыл-село мұғалімдерінің өсу жолдары, олардың құрамындағы сандық және сапалық өзгерістер13 бет
Ақ бидай нанының квалиметриялық бағалануы және оның сапасын жақсарту жөніндегі шараларды ұйымдастыру28 бет
Ақпаратты сандық бағалау7 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь