Шетел тілдеріне оқыту әдістері

Мазмұны

Кіріспе ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...3


1 Шетел тілін оқытудың әдістемелік қағидаттары (принциптері)
мен әдістері
1.1 Жалпы әдістемелік (дидактикалық) қағидаттар ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...7
1.2 Арнайы қағидаттар ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 12
1.3 Шетел тілін оқыту әдістемесінде коммуникативтік біліктілікті
қалыптастырудың артықшылықтары мен принциптері ... ... ... ... ... ... ...19
1.4 Тура әдіс ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .25
1.5 Саналы әдіс ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .37
1.6 Аралас әдіс ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..40


2 Шетел тілдеріне оқыту әдістерінің жаңа амалдары
2.1 Шетел тілі сабақтарындағы оқытудың жаңа технологиялары ... ... ... ... ... 43
2.2 Коммуникативтік бағытта қарым. қатынас жасауға үйретуде оқыту
әдістерінің жаңа амалдарын қолдану ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..55


Қорытынды ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .73


Пайдаланылған әдебиеттер ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...76
Кіріспе

Диплом жұмысымды жазуда пайдаланатын әдебиеттер тізімін алып, танысудан бастадым. Диплом жұмысымның тақырыбы Шетел тілін оқытудың принциптері мен әдістері» болғандықтан мен шетел тіліне оқыту методикасы бойынша әдебиеттер, басылымдар, әдістемелік құралдарды іздестіріп, тауып, тізімін алып, таныстым. Диплом жұмысымды жазу барысында шетел тілін оқыту методикасы бойынша әдебиеттерден басқа, әдістемелік құралдар, атап айтсақ, «Мектептегі шет тілі», Ресейде шығатын «Иностранные языки в школе» басылымдарын пайдаландым.
Болашақ шетел тілінің мұғалімі ретінде институт қабырғасында шетел тілін оқыту әдістемесі пәндерінен алған білімдерім мен мектептегі практика кезінде алған тәжірибемді ұштастыра отырып, диплом жұмысының тақырыбын жан-жақты ашуға тырыстым.
Менің дипломдық жұмысымның тақырыбы «Шетел тілін оқытудың принциптері мен әдістері» деп аталады.
Диплом жұмысымның мақсаты –шетел тілін оқытудың принциптері мен әдістерін қарастыру, шетел тілін оқыту барысында тиімді әдістер мен тәсілдерді қолдану және оқу процесін ұйымдастырудың жаңа формаларын нақты оқыту жағдайына сәйкес шығармашылықпен қолдана білу іскерлігін қалыптастыру және дамыту.
Міндеттері:
• оқушылардың іскерліктері мен дағдыларын қалыптастыруда тиімді әдістер мен тәсілдерді анықтау;
• шетел тілі сабақтарында коммуникативті компетенттілікті қалыптастыру.
Зерттеу тақырыбының өзектілігі. Қоғамымыздағы мәдени-экономикалық қарым-қатынастар, әлеуметтік тапсырыс, шетел тіліне оқытудың жаңа жолдарын қарастыруды талап етеді. Шетел тіліне үйретудің басты практикалық мақсаты-коммуникативті компетенттілікті (біліктілікті) қалыптастыру, бүгінгі күні сөзсіз өзекті және маңызды.
Нәтижелер жаңалығы. Шетел тілі сабағында сөйлеуге үйретуде шетел тілін оқытудың принциптері мен әдістерін басшылыққа алу тиімділігі.
Практикалық маңыздылығы. Жоғары оқу орындарында, орта мектептерде шетел тіліне үйретуде, әсіресе қазақ аудиторияларында оқу-әдістемелік құрал ретінде пайдалану.
Ғылыми мәселенің қазіргі кезеңдегі жағдайына баға. Шетел тілі сабағындағы вербальдық қарым – қатынасты қазіргі кезде көптеген әдіскерлер зерттеуде, жақсы нәтижелерге жетуде, зерттеу әдістерінің тиімділігі практика жүзінде тексерілуде.
Зеттеу объектісі –шетел тілі сабағындағы тілдік қарым қатынас.
Пайдаланылған әдебиеттер

1 Щукин А.Н. Обучение иностранным языкам. – Москва, 2010. – 61-65.
2 Бабинская П.К., Леонтьева Т.П. практический курс методики
преподавания иностранных языков. – Минск: Тетра Системс, 2003. – 91-93.
3 Щукин А.Н. Обучение иностранным языкам // Теория и практика. –
Москва: Филоматис, 2004. – 103-104.
4 Гальскова Н.Д., Гез Н.Н. Теория обучения иностранным языкам //
Лингводидактика и методика. – Москва, 2004. - 158-161
5 Колькер Я.М., Устинова Е.С. Практическая методика обучения
иностранному языку. – Москва: АСАДЕМА, 2000. – 120-123.
6 Соловова Е.И. Методика обучения иностранным языкам.-Москва,2008.
7 Леонтьев А.А. Педагогическое обучение. – М.: Просвещение, 1980. – 202-
204.
8 Пассов Е.Н., Кузовлев В.П. и др. Мастерство и личность учителя. – М.:
Флинта «Наука», 2001. – 211-213.
9 Самоукина Н.В. Организационно-обучающие игры в образовании. – М.:
Народное образование, 1996. – 15 -18.
10 Филатов В.М. Ситуативно-ролевые игры как средство методической
подготовки студентов языкового ВУЗа // Иностранные языки в школе, 1982.-№5. – 21-24.
11 Милованова А.А. О профильно-ориентированном обучении английскому
языку в старших классах, //ИЯШ№1-1999. - 65-71.
12 Әбдігалиев С. Неміс тілін оқытудың негіздері. – Алматы: Қазақ
Университеті, 1992. – 64-71.
13 Давыденко Г.В. Обучение второму иностранному языку в условиях
лингвистической гимназии.// Иностр. языки в школе,1998. № 6 – 19-21.
14 Денисова Л.Г.,Соловцова Э.И. Второй иностранный язык в школе. //
Иностр. языки школе, 1995.- № 3. – 20-22.
15 Государственный общеобразовательный стандарт оброзования
Республики Казахстан. Министерство образования и науки республики Казахстан. Официальное издание. Астана, 2004. – 6-8.
16 Бим И.Л. Концепция обучения немецкому языку как второму
иностранному (на базе английского). – М.: Изд-во МИПКРО, 1997. 16-18.
17 Лапидус Б.А. Обучение второму иностранному языку как специальности.
- М.: Высшая школа,1980. – 61-63.
18 Соловова Е.Н. Методика обучения иностранным языкам. – 2-е изд. – М.:
Просвещение, 2003. –80-83.
19 Поляков О.Г. Профильно-ориентированное обучение английскому языку.
//ИЯШ. №2-2004. – 6.
20 Якушев М. В. Научно- обоснование критерии анализа и оценки учебника.
// ИЯШ №1-2000. – 21- 23.
21 Пассов Е.Н. Коммуникативное иноязычное образование: готовим к
диалогу культур. – Минск: ООО «Лексис», 2003. – 184-186.
22 Амандықова Г.Н. Шетел тілін оқыту әдістемесі. Астана: Фолиант,2007.
23 Богданова Д.А. Телекоммуникации в школе.//Информатика и
образование. -1997. -№2
        
        Мазмұны
Кіріспе.....................................................................
......................................................3
1 Шетел тілін оқытудың әдістемелік қағидаттары (принциптері)
мен әдістері
1.1 Жалпы әдістемелік (дидактикалық) қағидаттар………………………….........7
1.2 Арнайы қағидаттар…………………………………………………………......12
1.3 Шетел тілін оқыту ... ... ... ... мен ... Тура әдіс…………………………………………………………………….......25
1.5 Саналы әдіс…………………………………………………………………......37
1.6 Аралас әдіс………………………………………………………………….......40
2 Шетел тілдеріне оқыту әдістерінің жаңа амалдары
2.1 Шетел тілі сабақтарындағы оқытудың жаңа технологиялары…………........43
2.2 Коммуникативтік бағытта ... ... ... ... оқыту
әдістерінің жаңа амалдарын қолдану……………………………………........55
Қорытынды...................................................................
..............................................73
Пайдаланылған
әдебиеттер..................................................................
.....................76
Кіріспе
Диплом жұмысымды ... ... ... ... ... ... ... жұмысымның тақырыбы Шетел тілін ... мен ... ... мен ... тіліне оқыту методикасы
бойынша әдебиеттер, басылымдар, әдістемелік құралдарды іздестіріп, ... ... ... Диплом жұмысымды жазу барысында шетел тілін оқыту
методикасы бойынша әдебиеттерден басқа, әдістемелік құралдар, атап ... шет ... ... шығатын «Иностранные языки в ... ... ... ... мұғалімі ретінде институт қабырғасында шетел тілін
оқыту әдістемесі пәндерінен алған білімдерім мен мектептегі ... ... ... ... ... ... жұмысының тақырыбын жан-
жақты ашуға тырыстым.
Менің дипломдық ... ... ... ... ... принциптері
мен әдістері» деп аталады.
Диплом жұмысымның мақсаты –шетел тілін ... ... ... ... ... ... оқыту барысында тиімді әдістер мен
тәсілдерді ... және оқу ... ... жаңа формаларын нақты
оқыту жағдайына сәйкес шығармашылықпен қолдана білу іскерлігін қалыптастыру
және дамыту.
Міндеттері:
• оқушылардың іскерліктері мен дағдыларын ... ... мен ... ... ... тілі сабақтарында коммуникативті компетенттілікті
қалыптастыру.
Зерттеу тақырыбының өзектілігі. ... ... ... ... шетел тіліне оқытудың жаңа жолдарын
қарастыруды талап етеді. Шетел тіліне үйретудің басты ... ... ... (біліктілікті) қалыптастыру, бүгінгі күні
сөзсіз өзекті және маңызды.
Нәтижелер жаңалығы. Шетел тілі сабағында сөйлеуге ... ... ... принциптері мен әдістерін басшылыққа алу тиімділігі.
Практикалық маңыздылығы. Жоғары оқу орындарында, орта ... ... ... ... қазақ аудиторияларында оқу-әдістемелік құрал
ретінде пайдалану.
Ғылыми мәселенің қазіргі кезеңдегі ... ... ... тілі
сабағындағы вербальдық қарым – қатынасты қазіргі кезде көптеген ... ... ... ... зерттеу әдістерінің тиімділігі
практика жүзінде ... ... ... тілі ... ... ... ... жұмысының теориялық және методологиялық негізіне Е.И. ... ... және т.б. ... еңбектері жатады.
Диплом жұмысының практикалық базасына мыналар жатады:
- осы мәселеге ... ... мен ... ... ... өз ... ... қарым- қатынасқа үйретудің түрлі әдістерін
қолданатын мұғалімдердің тәжірибесі.
Әдістеме дегеніміз – ... ... жету ... Педагогика
ғылымында әдістеменің екі түрі бар: оқыту және тәрбиелеу әдістемесі.
Әдістеме – ... ... ... ... негізі. Шет
тіліне оқыту әдістемесінде «әдіс» сөзі мынадай ұғымды ... ол ... ... бір ... ... және ... ... бір бағыт.
Мысалы: грамматикалық – аудармалық әдіс, тура ... ...... ... ... ... ойлау мен оқушының
шет тіліндегі мәтінді оқып аудара білуі ... ... ... ... оқып білуге көңіл бөлінеді. Тура әдісте алдымен
сөйлеу дағдыларын қалыптастырып, шет ... ... және ... білуге
үйретеді, сондай –ақ оқу және жазу да қатар үйретіледі.
Екіншіден, «әдіс» сөзі ... бір ... ... ... ... ... Мысалы: тура оқыту әдісіндегі Ф. Гуэн әдісі, Г. ... М. Уэст ... ... әдіс ... – оқушы мен оқытушының арасындағы белгілі
бір тәртіпке байланысты процесс. Бұл ретте әдіс ... ... іс - ... ... ... оқытуды тұтас жүйе ретінде алып қарасақ, оның екі құрастырушысы бар:
оқытушы (мұғалім) және оқушы (оқушы, ... ... ... оқуға деген
қызығушылығын оятып, оны басқарып, бағыттап отыруы керек. Оқу - ... ... онда ... ... ... ... ... керек. Бұл
екі жақты іс - әрекет: біріншісі – оқытады, екіншісі – оқиды, ... ... ... іс - ... ... қарауға болады.
Сабақтағы мұғалімнің қызметтері. ... ... ... және
бақылау қызметтерін іске асырады. Ал оқушының міндеті – оқу ... ... шет ... ... ... ... қолдана білу, үйрену
және шет тілінде түсінгенін айтып, еркін ... ... және ... ... емес ... мағынасын түсіну.
Оқытушының өз міндеттерін ұйымдастыруы. Мұғалімге қойылатын басты талап-
оны ұйымдастыру қабілетінің жоғары ... ... оқу ... ... ... ... ... жаттығуға үйретіп, оқу процесін
ұйымдастыруы тиіс.
Мұғалімнің бастапқы ... ... ... маңызы зор,
себебі, шет тілі – оқушылар үшін жаңа пән және ана ... ... ... Бұл ... міндетті түрде ескерген жөн. Бірінші сабақтардан
бастап әр оқушыны сабаққа тартуға тырысу қажет, ол үшін ... ... ... ... құра білу ... Бастапқы кезде хормен, жұппен, топпен жұмыс
істеп, сонымен бірге ойын, жарыс ұйымдастырып, көрнекі құралдарды пайдалану
қажет. Мысалы, 2-сынып ... ... ... оған ... қажет.
Мұғалімнің оқыту қызметіне түсіндіру, талқылау, ... ... ... ... тіл ... білімді толықтыру, тілді ауызша және жазбаша
қарым – қатынас құралы ... ... ... ... ... қызметіне оқу материалын ... ... ... және жаттығуды қалай орындағанын (дұрыс, дұрыс
еместігі), байланыс құралы ретінде қолданғанда (байланыс ... ... ... ... ... оны ... үшін не кедергі болғанын
т.б. анықтау жатады. Ал енді оқушы қызметіне не жатады, соны қарастырайық.
Оқушының қызметтері. ... ... ... – оқу ... формасын, маңызын және қолданылуын түсіне білуі. Келесі міндет –
жаттығу. Жаттығу дегеніміз оқу ... ... рет ... ... ... мүшелері арқылы өткізіп оны есте сақтау.
Шет тілін жаттығусыз оқып – үйрену ... ... ... тағы бір ...
қолдану, яғни үйренген тілді қатынас құралы ретінде пайдалана білу. Оқу
процесінде оқушы мен ... іс - ... ... ... бұл ... анықтауы қажет.
Ағылшын тілін оқытудағы көрнекілік әдіс. Әдістеме оқытушының қызметін
көрсетіп, оқушының материалымен танысуына, жаттығуына, ... ... ... ... ... ... оқуын басқару тәсілі деп
түсінуімізге болады. И.Л. Бим көрсеткендей, әдістеменің ... ... ... бар.
Негізгі әдістемеге:
• таныстыру;
• жаттығу;
• қолдануды жатқызуға болады.
Қосалқы әдістемеге:
• бақылау;
• түзету;
• бағалау жатады.
Ал оқушының қызметінің негізгі әдістеріне:
• танысу;
• жаттығу;
... ... ... бір бөлігін беру үшін әуелі көрсету қажет.Мұғалім затты көрсете
алады. Ағылшын тіліндегі ... атау үшін ол ... ... салып
көрсетеді., фланелограф, магнитті тақтада көрсете ... ... ... болады.
Оқыту принциптері – оқу процесіне қойылатын ... ... ... Олар ... ... категориясына жатады, оларды
оқу процесінде қолдану ... ... ... ... ... ... кездесетін заңдылықтарды көрсетіп тұрады.
«Табиғаттың заңдылықтарын тани отырып, оларды тиімді пайдалануға ... ... ... принциптерді ұсынады»(Пассов, 1977.С.105)
Оқытудың қанша принциптері бар? Бұл ... беру ... ... ... 40 ... бар деген мағлұмат бар. Жалпыға бірдей
бекітілген принциптердің классификациясы да жоқ. ... ... ... бір ... жолы ... ... ... болып табылады, мұғалім өзінің жұмысында осыған ... ... ... ... психология жатады. Бұл жағдайда
оқытудың принциптер ... ... ... ... ... болады.
Барлық аталған принциптер бір - бірімен тығыз байланысты, ... ... ал бұл ... ... ... жетуді қамтамасыз етеді.
Сонымен қатар, принциптер мен принциптер топтарын атап көрсетуге болады,
олар ... оқу ... ... роль ... ... ... басты принциптері коммуникативтілік принципі жатады, бұл
коммуникативтілікті басшылыққа алу сабақтың ... ... ... ... қамтамасыз етеді, сөйтіп, сөз әрекеті белгілі бір
қарым-қатынаста қолданылады.
1 Шетел ... ... ... ... ... ... ... әдістемелік (дидактикалық) қағидаттар
Дидактикалық принциптердің ... ... және ... ... ... асыруға көп көңіл ... ... ... ... ... мотивациялық принципіне көп
көңіл бөлінеді, себебі ... ... ... ... қызығушылығын
ескермейінше тиімді болмайды.
Оқытудың принциптері ... ... ... ... процестің әсерімен жетіліп отырады. Принциптер жүйесіне жаңа
принциптерде кіре алады, ... ... бар ... қайта ой елегінен
өткізуге болады. Мысалы: коммуникативтілік принципі шетел тіліне ... ... ... жаңа ... ... мәдениетаралық қатынас
принципі жаңа ғылыми бағыттардың дамуына байланысты, тілді меңгеру ... ... ... ... ... жасауына байланысты. Бұл
принциптер дидактикада қарастырылатын оқыту мен білім теориясының негізгі
заңдылықтарын көрсетеді.
Олар әртүрлі ... ... ... ... оқыту пәніне
байланысты емес. Солай бола тұрса да ... ... ... ... ... өзінің ерекшеліктері бар, ол оқытылып жатқан пәннің
спецификасын ... ... ... Я.А.Коменский мен (1562-1670)
жинақталды. ... көбі осы ... ... ... ... мазмұны
педагогикалық тығыз байланысты пәндердің дамуына байланысты өзгерді.
Саналылық принципі алдыңғы қатарлы дидактикалық принциптерге жатады,
ол тіл ... ... ... ... оның бірліктерін, тілдің сол
бірліктерден тұратынын, бұл бірліктерді ... ... ... ... ... Б. В. ... дағды мен іскерліктің қандай жағдайда тезірек
пайда болатынын айтты. Оның ойынша, тілді игеру ... ... ... ... ... ... ... барлығын көрсету. Білім оқушыларға
ереже, инструкция, ... ... ... ... ... ... болады. Тілдік бірліктердің құрамы мен
ерекшеліктерін түсіну, олардың сөз ... ... ... ... ... ... ... сверху» (Л.С.Выготский) ретінде анықталады.
Тіл сабақтарында сапалылық принципін қолдану ... ... ... ... ... ... нәтижесінде оларды
автоматты түрде сөйлеу процесінде пайдалану болып табылады. Әсіресе, ереже
мен ... рөлі ... ... ... тіл
оқушыларымен жұмыс негізінде маналы түрде меңгеру, ... ... ... ... ... жіберілген қателерді уақытында
түзетіп,
олардың пайда болу ... ... ... ... Бірақ тілдік
жүйесін игеру үшін ереже мен инструкция пракика жүзінде қажет болу ... тіл ... ... ... үшін ... ... ... табылмайды.
Бұл принциптің іске асуы оқушының оқу процесіне саналы түрде қарауын
білдіреді, бұл яғни өз бетімен жұмыс ... ... ... ал студент-
филолог үшін бұл оқытушының сабақта қолданатын құралдары мен әдістерін
түсіну тіл ... ... ... жүзеге асу ережелерінің
бірнешеуін жинақтайық:
1. Өтілетін материалды түсінуге көмектесетін түрлі әдістерді қолданыңыз
(ереже, инструкциялар, түсініктеме, аударма), қажеті ... ... мен көп ... ... ... ... Тілмен өз бетімен жұмыс жасаудың әдістерін жинақтаңыз, себебі ең
бастысы оқуға үйрету.
3. Оқушының алға ... келе ... ... керек, бұл ... ... ... ... ... ... және қалыптастыру
әдістерін студенттердің өз бетінше шешуіне мүмкін болған жағдайда ... Бұл үшін ... ... жөн. Бұл ... ... жөн, тақтаға жазуға болады.
Белсенділік принципі оқушының ... ... ... ... ... бұл оқушының оқу процесіндегі психикасы: ойа, назары,
есте сақтауы. Белсенділіктің негізгі көзі – мақсаты, ... ... ... ... ... ... Осы аталған жағдайларды болдыру үшін
оқытушы рөлдік ... ... ... ... ... ... Білім, іскерлік және дағды оқушылардың белсенді
түрде ойлап жұмыс істеу барысында қалыптасады, оның негізінде ... мен ... ... ... ... ... белсенділік принципін жүзеге
асыру үшін көмектесетін ... ... ... Әр оқушыны белсенді сөз әрекетіне тартыңыз. Проблемалық
сипаттағы ... және ... ... ... ... ... ... көмектеседі.
o Тек қана белсенді түрде жұмыс жасайтын оқушыларға ғана емес,
барлық оқушылардың ... ... бөлу ... ... ... оқушылардың шамасына қарай ... ... ... ... оқу ... белсенділігіне
көмегін тигізеді.
o Тілді оқытудың қызығушылығын арттыру үшін ... ... ... Әр ... ... әр ... шығарыңыз, оқушылардың оқу барысындағы ... ... ... оқи, жаза және ... ... және ... активтілікті туғызатын оқушылардың жас
ерекшеліктерін ескере ... ... ... ... ... көп қолданыңыз.
Көрнекілік принципі – оқытудағы ең алдыңғы қатарлы ... ... ... білу процесінде сезініп қабылдаудан абстрактылы ойлауға
өту ... ... ... байланысты оқу белгілі бір
образдарда құрылады, оқушылар көріп, сезініп қабылдауы ... ... екі ... бар: танып-білу және оқу құралы ретінде. Бірінші
жағдайда көріп-тыңдау үлгілері(таспа, кестелер, схемалар, оқу ... және ... ... ... оқушылардың тілді
дыбыстап айту ... ... ... және ... ... түсінуге және өз ойын ... ... ... мен
ситуациялар көлемінде көмектеседі. Екінші жағдайда көрнекілік ... шығу көзі ... ... оқып ... елді таныстыру негізінде
қолданылады. Көрнекілік принципін былайша түсіндіруге болады: тілдік ... ... ... түсіну мақсатында арнайы
ұйымдастырылған, сөз ... ... ... ... ... ... алу үшін ұйымдастырылған.
Бұл принциптің тілдік және ... емес ... бар. ... ... ... бар. Тілдік көрнекілік деп тілді естіп ... ... Тіл ... тілдік көрнекілік үлкен роль атқарады.
Қазіргі кездегі әдістеме көрнекіліктің барлық түрлері ... ... ... ... ... ... құбылыстарды дұрыс түсінуге
және іскерліктер мен дағдылардың дамуына көмектеседі.
Тіл сабақтарында көрнекіліктің ... ... ... ... ... және оқу ... ... көрнекілік құралы ретінде, 2)
бақылау (көрнекі құралдары қалыптасқан ... ... ... және ... және өзін өзі ... ... 3) ... (оқу
материалдарын таңдау және оларды таныстыру құралы ретінде).
Үйрену (оқыту) функциясы келесі бағытта жүзеге ... ... ... фонема, сөз, ереже деңгейінде тілдің шетелдік бірлігінің
мағынасын түсіндіруге көмектеседі); б) стандартизация ... ... ... отырып тілді автоматтандыру үшін қолданылады); в) қарым-
қатынас ситуациясын құру(көріп-есту информацияны жақсы түсіну үшін тірек
ретінде қолданылады); г) ... айту ... ... ... ... ... ... бірнеше әдістемесімен жұмыс жасау ... ... ... ... көрнекілік принципін
қолданылуға мән беріледі, ... бұл ... ... ... ... қалыптастырудағы негізгі көзі. Басқа әдістемелермен ... ... ... ... ...
басқа әдістер және құралдармен қатар оқытудың қосымша ... ... ... ... ... ... ... басшылыққа
ала отырып, бұл ережелер сабақта осы ... ... ... ... ... естіп түсінуді дамыту және дыбыстап айту дағдыларын
қалыптастыру үшін ... ... ... ... ... ... тілінен оқу кешендеріне кіретін фонограммалар сәйкес
келеді.
✓ Оқыту құралы ретінде оқу суреттерін, ... кино ... ... қолданыңыз.
✓ Техникалық құралдардың көмегімен өздік жұмыс іскерліктері ... ... ... техникалық құралдарымен өзіндік жұмысына көп көңіл
бөліңіз, бұл тілдік ... ... ... және ... ... мүмкіндік береді.
Беріктік принципі оқу материалының оқушының есінде қалуын және оның әр
түрлі ситуацияларда, яғни қарым-қатынас ситуацияларында ... ... ... ... ... оның ... ... эмоционалды әсер етуінен, ... ... Бұл ... саналылық принципімен тығыз
байланысты: түсінікті нәрсе тез және ... есте ... Бұл ... асыру белгілі бір жаттығуларға сүйенуді талап етеді:
➢ Жаңа материалды кіргізу кезінде іскерліктің ... ... ... ... ол оқушы қызығатын, материалды оңай
түсіндіру нәтижесінде ... ... ... ... ... шарты жаттықтыруды ұйымдастыру
болғандықтан, ... ... ... Жаттығудың негізгі мақсаты
– үйретілген құбылыстың еркін айтылуын және оның ... ... ... ... ... түрлі ситуацияларында коммуникативті тапсырмаларды
шешу үшін ... ... ғана ... есінде берік
сақталатынын естен шығармау ... Бұл үшін ... ... ... ету ... Өтілген материалды тексеру мақсатында бақылау жасау, оның ... ... ... Осы себептен бақылау үнемі жүргізілу
керек, ал ... оның ... ... ... ... оның ішінде
тестер.
Жеңілдету принципі бойынша бірінші сабақтан бастап материал оқушының
жасын және ... ... ... ... ... Ал,
керісінше болған жағдайда оқушылардың сабаққа деген қызығушылығы тез түсіп
кетеді. Жеңіл болу материалға да, және оның ... де ... ... (енгізілетін) материалдың көлеміне қойылатын
белгілі талаптардың ... ... ... оқу ... алға ... сақталуын қамтамасыз етеді.
Жеңілдету принципін сабақтарда жүзеге асыру үшін мұғалімге бірнеше
ережелер көмектеседі:
➢ Сабақ үстінде оқушының ... ... ... ... ... қажет;
➢ Сабақты жоспарлағанда тапсырманың жеңілдігін, қиындығын ескеру ... ... ... ... ... керек (күшті, орташа,
төмен). Бірлесіп мүмкіндік береді және бұл талаптың іс-жүзіне асуына
жағдай жасайды.
➢ Бақылау ... ... ... ... ... ... тексеру керек.
Пәнаралық координация принципі ... ... ... ... ... үйлестіруді қарастырады және оқушылардың
санасында қоршаған орта мен пәндерді қабылдауды ... ... ... ... ... ... байланыста түсіндірілуі
қажет,»-деп жазған Я.А.Коменский, ол ... ... ... барлық оқу
пәндері байланыста болу керектігі өте ... деп ... ... ... Тіл
сабақтарында бұл принцип пән – тілдік деңгейде көрінеді; пәндерге оқытуда
тілді меңгеру деңгейін ... және ... ... ... ... ... элементтерін игереді. Осының
нәтижесінде жалпылығымен пән ретінде де, қарым-қатынас құралы ... ... ... ... ... ... ... жасалады.
Филолог студенттермен сабақта пәнаралық координация бірінші кезекте
екі ... ... ... оқытылып жатқан тілдің теориялық ... ... ... ... ... ... келеді және келесі
материалды қамтиды: сөздің дыбыстық жағы (фонетика); дыбыстап ... ... ... ... ... ... ... және
жазу ережесі (графика және орфография); сөздің ... мен ... ... ... ... және ... бойынша бөлінбейтін сөздер
кешені (фразеология); сөздің структурасы және сөз жасау (сөз ... ... және ... ... (морфология); сөздерді
біріктіру ережесі, олардан сөйлем жасау (синтаксис); сөздердің түрлі тілдік
қарым-қатынастарда қолданылуы, түрлерінде, жанрларда ... ... ... ... сипаты әр пән төңірегінде бір
бірінен ерекшеленеді. Тілдің теориялық курсында бірінші ... ... ... ... яғни ... ... ал практикалық
сабақтарда басты назар синтагматикаға аударылады, яғни ... да ... айту үшін ... бірлігін қолдануға материалдың ... ... ... ... ... ал оны ... ... қолдану (көрсету) функциональды сипатқа ие.
Пәнаралық координация пәндік-тілдік сипатқа ие және тілдің теориялық
сабақтарында ... ой ... ... ... ... ... оқылуы, бұндай мәтіндердің лингвоелтану тұрғысында
талдануы теориялық курс мазмұнының ... ... ... ... ... филологиялық жоғарғы оқу орнының бірінші
курсынан бастап алдыңғы қатарда болады, ал бұл ... ... ... мүмкіндік береді. Осы мақсатпен мамандық дайындайтын
(профилирующий) кафедра оқытушылары тілден практика сабақтары үшін ... ... және ... ... ... ... принципі түрлі пәндердің тіл деңгейінде де, пән деңгейінде ... ... ... Оқу ... принципті іс жүзіне асыру
студенттер таңдаған мамандықтар ... ... ... ... қалыптастыруға жағымды жағдайлар жасауға
көмектеседі. Шетел тілінің професионалды ... ... ... ... асырған жөн, бұл тілге деген қызығушылықты арттырады.
Мәдениетаралық қатынас принципі оқу – ... ... ... Бұл ... ... ... ұлттық-мәдени
ерекшеліктерін мәдениетаралық қарым-қатынас жағдайында ескереді.
Мәдениетаралық қатынастың оқу-тәрбие ... ... өте ... ... ... өз алдына бөлек дидактикалық ... ... ... және ол ... ... ... Суригин 2000),
лингвокуольтрологияның проблемалары жұмыстарында (Воробьев, 1997) қолдау
тапты.
Бұл принциптің оқу ... ... ... ... ... ... Қалыптасу деңгейі оқушылардың
әлеуметтік мәдени ... ... ... ... бағалауға мүмкіндік
береді. Нәтижесінде:
Жер бетіндегі тіл туралы білімді алу, оны суреттеуге және ... ... ... ойын айтуға мүмкіндік береді;
Ұлт өкілдері (носители языка) сферасынан негізгі білімді ... ... ... ... яғни жаңа ... ... қарым-
қатынаста пайдалана алатындай адам есімдері, күн, ай, апта атаулары.
Оқытушының профессионалды компетенттілік ... ... ... ... ... деген қабілетін сипаттайды, яғни
оқытушының осы саладағы оқу және практикалық жұмыс кезінде игерілген ... ... ... ... ... ... ... негізін профессионалды педагогикалық іскерлік құрайды да,
ол келесі ... ... ... игеру және
профессионалды – педагогикалық қарым-қатынасқа қабілет), ... ... ... ... да ... ... гностикалық
(оқушылардың тілді игеру қабілетін анықтау іскерлігі), бағалау(қалыптасып
жатқан іскерлік пен дағды деңгейін бағалау білу іскерлігі) [1].
1.2 ... ... ... оқу пәні ... ... ... оқыту ерекшеліктерін
көрсетеді.
Коммуникативтілік принципі – оқытудың алдыңғы қатарлы ... Бұл ... ... оқу шынайы қарым-қатынас ситуацияларында
ұйымдастырылады. Коммуникативтілік принципін басшылыққа ... оқу ... ... ... ... игеру) және мақсатқа жету құралы бір
бірімен тығыз байланысты ... ... ... оқу процесі
шынайы тілдік коммуникацияда өткен жағдайда ... ... ... ... ... ... қарым-қатынаста болатындай етіп тапсырма
беріледі.
«кесте 1»
Шетел тілін оқыту қағидаттары
[2].
Оқушыларды коммуникативтілік тапсырмаларды ... ... ... түрлерінде ... ... ... тек ... қана емес, сол мақсатқа жету құралы ретінде
есептеуге негіз береді.
Коммуникативті принцип ... ... ... да ... тілді үнемі қарым-қатынас құралы ... ... ... ... кең қолдану, проблемалық,
оқушылардың ... ... ... ... бөлу,
тапсырманың творчестволық түріне, граматикалық формаларды паралелді игеру,
оның тілдегі қызметіне көңіл бөлу.
Липецк әдістеме мектебінің өкілдері дамытқан ... ... ... ... принципі сабақтарда осы сабаққа ғана ... ... ... сол сабақтың жиынтығы сабақ процесін
коммуникативті деп есептеуге мүмкіндік ... ... ... ... ...... кез келген сөйлемі, сөз
әрекеті ішкі қажеттіліктен пайда болу ... яғни ... ... емес(мұғалім бұйрығы, қажеттілік және т.б.) мотивтің пайда ... ... ... ... ... жаңашылдықтың болуын
түсіндіру құралынан;
Мақсаттылық – оқушының кез келген сөз әрекетінің мақсаты болуы керек.
Оқушы өзінің ... да бір ... неге ... ... ... оқушы тыңдап
тұрғанын білу керек.
Жеке адамға қатысты мәні (личностный смысл) – оқушы ... ... ... түсінсе.
Жекеше қарым-қатынас мазмұнынан және білдіру, жеткізу формасынан
білінеді. ... және жер ... ... жатқан нәрсеге оқушының өз ойын
айтуға құқығы бар.
Сөз – ой ... ... ... да бір ... ... ... кезде, мұғалімнің қойған тапсырмасына сәйкес ой туған ... ... ... ... кезде. Сөйлемді имитациялау, ситуацияға сай ... айту ... ... ... ... табылады.
Контактілік үш компаненттің бірлестігінен жасалады:
эмоцияналдылық(өзара қызығушылықтың болуы); мағыналылық(екі адам өзара
қарым-қатынасын түсінеді); пәндік(оларға талқыланып жатқан пән қызықты);
Жаңашылдық – мәтіннің ғана мазмұнын ... ... ... ... ... пән, яғни ... беру процесінің ... ... ... айтылатын ойдың, сөйлемнің қарым-
қатынас ситуациясына сәйкес келуі;
Индиротивтілік – оқыту ... ... ... ... ... жас және ... мүмкіншіліктеріне сәйкес келетін
мәліметтерді кіргізу;
Эвристичность – ... ... ... және ... сипатта,
алдын ала дайындалмаған және ... ал бұл ... ... септігін тигізеді;
Функционалдылық – оқу процесіндегі тілдік бірлікті кіргізу және таңдау
ойдың, айтылған сөйлемнің мазмұнын анықтайды. Осылайша сөйлеудегі ... ... оның ... ... ... ал коммуникативтіліктің ұраны
– «Қолдан да есте сақта!»;
Проблемалылық – оқу ... және ... ... ... болуы
керек, ол оқушылардың өз бетімен танып-білуінің қалыптасуына, олардың
логикалық, критикалық, ... ... ... ... ... рөлдік ойындар оқудың проблемалық ... ... ... ... басылымдарда коммуникативтілік принципі қысқаша
сабақтарда кәдімгі ... ... және ... қажеттілігін ... ... ... ... ... ... ... үйретуде іскерлігіне
үйретуде (бұған коммуникативті ... ... ... бөлінеді) қарым-
қатынас құралдарын игеруде кіреді, бұл саналы игеру саналылық сипатына ие.
Айтылған нәрседен мынадай ой ... ... ... ... ... ... ... рөлді иемдене алмайды.
Саналылық принципінің де ролі ... ... ... ... ... бар. ... принципі коммуникативті оқыту
әдістемесінің концепциясын жасау кезінде ... және ... ... ... ... ... ... принципі анықталады:
• оқудың мазмұны (тілдік материалды іріктеу мен ұйымдастыру, қарым-
қатынас ... ал ... ... компетенцияны
қалыптастыруды қамтамасыз етеді);
• оқудың ұйымдастырылуын (шынай ... ... ... құралдар мен әдістерін қолданылуы, сонымен қатар оқытушы мен
оқушының сабақтағы қызметі, олардың ... сөз ... ... тіл мен ... оқыту процесіндегі үйлесімі.
Оқушылардың ана тілін ескеру принципі ... ... ... ана тілімен оқытылып жатқан тіл арасындағы ... Бұл ... ... мен оқу құралдарында ретімен ... бұл ... ... ана ... ... ... ... екі формада өтеді: жабық, материал ... ... ... оқып ... тіл мен ана ... ... арқылы. Бұндай салыстыру филологтар мен өткізілетін сабақтарда
кездеседі және ... ана ... ... ... ретінде жүзеге асады.
Екі тілді салыстыру арқылы берілетін оқулықтар болады [3].
Екі тілді ... тіл ... үш ... ... ана ... ... бар; б) аналогтары жоқ; в) жартылай
екі тілде де кездесетін.
Бірінші ... ... ... ... жеңіл игеріледі, себебі
іскерліктері мен ... ана ... ... ... тілге аударылады.
Екі тілде де жартылай кездесетін көріністер қиындық ... ... ... ... ... ... ... принципті сабақта жүзеге асыруға мынадай ережелер ұсынылады:
1. Жаңа лексика-грамматикалық тақырыпты оқушыларға түсіндірерде, ... ана ... ... ... ... қалай сүйенуге
болатындығын көрсету керек.
2. Екі тілде де кездесетін ұқсас, ... ... ... ... ... грамматикадағы айырмашылықтарды көрсету керек.
3. Оқыту системасына оқушыларға қиын ... ... ... ... керек, бұл жаттығулар қиындықты жеңуге
көмектеседі. Көптеген ... бұл ... ... ... ... оқулықтарда бұл жаттығулар арнайы көрсетілген.
Ауызша оқыту принципі: а) оқу ... ... ... және ... ә) іріктеліп ... ... мен ... ... ... формада өтетін тілдік практика.
Бұл принцип тура әдіс өкілдерінің жұмысында және Г. ... ... ... ... ... ... Пальмердің
айтуынша: «Ауызша қарым-қатынас арқылы тілді игеруге ... Тірі ... ... ... сөйлесу арқылы игерілу керек. Басқаша айтқанда, ауызша
оқытылу керек». Б.В. ... ... ... ойды ... «Тілдік материалды
игеру барысында белгілі бірізділікті ... жөн; ... ... ... сөйлеу формасынан (тыңдау, оқу), активті (сөйлеу, жазу)
сөйлеу формасына көшкен ... Бұл ... ... тұрғыдан келесі
негізді тапты. Ауызша сөйлеуде тіл толық ашылады. ... ... ... ... ... тіл ... ... формада жүреді, ауызша сөйлеудің
формасында адамдар арасында қарым-қатынас болады. ... ... тіл ... ашылады, соған орай алдымен дыбыс, ритмика, интонация,
сөйлей және ... ... білу ... ал бұл оқумен жазуды ... ... тағы да ... ауызша формасына мынадай бір аргумент
айтты:жұмыс істеудің ауызша формасы мен 20 есе көп ... ... ... жаттығуларға қарағанда [4].
Бұл аталған принципті қолдану сабақтың төменгі сатыларында сөйлеу
мүмкіндігін қамтамсыз етеді. Осындай ... бұл ... ... ... ... ... ... кезеңінен бастап қолданылады. Бұл
курстар 2-3 аптаға ... ... ... дамыту мақсатында, күнделікті
өмірде кездесетін тақырыптарға көп көңіл бөлінеді. Бір ... ... де ... ... ... минимум игеріледі. Шетел тіліндегі
(элементарный) оңай, жеңіл сөйлемдерді түсініп, қарым-қатынас араласа ... ... ... ... қарым-қатынасқа араласа алу үшін,
лексикалық минимум игеріледі.
Ауызша сөйлеу ... ... ... ... тек ... ... үлкендермен жасауды тиімді емес. Ересектер үшін ауызша ... ... ... себебі олар бұрын жазбаша тіректерге үйреніп қалған,
ауызша сөйлеу олардың есте сақтауына қиынға тиеді. Қазіргі әдістемеде сабақ
процестерінде ауызша және ... ... ... ... ... де ... бірінші енгізу кезеңінде, сабақты пысықтағанда, ... ... ... ... ... сөйлеу проблемасы оқытудың
аудиолингуалды және аудиовизуалды әдістемесі төңірегінде ... ... ... ... ... сөз ... ... тығыз байланыста оқу қарастырылады.
Сөз әрекетінің түрлерін ... ... ... ... ... ... сөз әректінің төрт түрін бірге оқытады(тыңдап-түсіну, ... ... бұл ... бойынша оқу процесі арнайы жаттығулардың көмегімен
және жалпы тілдік материалдың негізінде ... Бұл ... ... оқу ... ретінде сөз әрекеті қарастырылады;
• оқу барысында сөз әрекетінің түрлері бір уақытта дамиды;
• оқу сөз әрекеті түрлерінің бірізділігі негізінде ... ... ... ... кіріспе бөлімінде сөз әрекетінің ара-қатынасы
мен оларды қолдану бірізділігі былайша ... ... ... ... письмо-10%;
• сөз әрекетінің түрлеріне оқыту жалпы тілдік материалды рецептивті және
продуктивті игеру негізінде ұйымдастырылады;
• сабақтарда тілдік және ... ... ... ... әрекетінің түрлерін байланыста оқыту сөз әрекетінің барлық түрлерін
бір уақытта игеру дегенді білдірмейді. Бұл жерде оқу процесінде ... ... бұл ... әдіскерлердің аталған принципті шетел тілдеріне
оқытудың дифференциация және интеграция принципі деп атауына негіз ... бұл ... ... асуы үшін ... қажет:
• әр сөз әрекетінің спецификасын ескеру керек;
• ауызша негіздегі сабақта оқытудың бір-бірімен байланысты сипатын
қамтамасыз ... ... ... ... ... табылатын, тілдің бірлігін
сөйлемге енгізу және активтендіру.
Оқытудың мамандыққа бағытталған принципі ... ... ... ... бойынша тіл сабақтарында және басқа да ... ... ... ... ... сабақтарда
тақырыптар, қарым-қатынас ситуациялары, оқу үшін мәтіндер, мамандыққа
бағытталған ... ... ... ... ... мамандыққа
бағытталған курсын ертерек ұйымдастырған дұрыс, ... ... ... ... көмегімен іске асады: оқу жоспарының, яғни жалпы
ғылыми пәндердің тізімі мамандық көрсетілген(гуманитарлық, филологиялық,
жаратылыстану, ... ... ... ... ... ... ... қажеттілігі белгілі бір қарым-
қатынас жүзеге асатын тілдің бағдарламасы.
• Оқытудың алғашқы ... сөз ... тілі ... емес, ғылым
тупалы болу керек;
• Белгілі бір қарым-қатынаста коммуникативті ... ... ... кешенінің;
• Тіл практикасы сабақтары мен профильді курстар мазмұнын қадағалау;
• Оқушылардың болашақ мамандықтары мен қызығушылықтарын ... тыс ... ... мектептерде шетел тіліне оқытудың жоғары сатыларында бұл принцип өте
табысты қолданылады.
Шетел тілін ... ... ... ... ... ... ... дайындығымен сәйкестігі. Тілді меңгеру
деңгейі ... ... ... қалыптасу деңгейі. Оқып
жатқан тілде қарым-қатынастық экстролингвистикалық тапсырмаларын алатындай
тілдік іскерліктер мен дағдының игерілуі.
Оқыту принципі.Оқыту ... ... ... тыңдау, оқытудың әр
сатысының соңында талаптар беріледі.
Әр деңгейдің коммуникативті компетенттілігінің ... ... және ... ... ... ... және ... координациясы.
Аппроксимация принципі. Аппроксимация принципі – (латын тілінен ... сөз ... ... ... ... ... ... кешірімді
қарау, егерде ол әңгіменің мағынасын бұрмаса және ... ... ... ... ... ... ... үйрету, бұл жерде
нормадан ауытқубайқалды, бірақ дыбыстардың сөз ... ... ... ... ... ... ... бұл принциптердің жақтары да,
қарсылықтары да бар. Кез ... ... бұл ... сүйену оқу
аудиториясында тартымды, жағымды жағдай туғызады, ... ... ... да, қате ... қоямын деген қорқынышын
болдырмайды.
Оқытудың ситуативті-тематикалық ұйымдастырылу принципі ... өтуі мен ... ... ... оқу ... ... бекітілуі қарым-қатынас ситуациясы мен тақырып қолданылуымен ... ... ... сабағының мазмұнын көрсетеді.
Тілді игерудің қарапайым деңгейіне 100-120 оқу ... ... ... тапсырмаларды жүзеге асыратын бір тақырып көлемінде
күнделікті және ... ... ... іске ... де ... ... ... қарым-қатынастың шынайы жағдайларына жақын
және оқушылардың қызығушылығын көрсететін ... мен ... ... ... ... ... мен дағдылардың
қалыптасуы табысты өтеді.
Оқытудың принциптері әдістеменің базистік категорияның бірі, ... ... ... ... Олар ... ... ... практика қажеттілігінен пайда болған, Пассовтың пайымдауынша
«оқыту процесі» болып табылатын тапсырманың фундаменті. ... ... ... ... олардың ешқайсысы универсалды болып
табылмайды. Оқыту үшін оқудың принциптерін білу ғана ... ... ... оқудың түрлі этаптарында сабақтарды өткізу және ... ... ... алу ... Шетел тілін оқыту әдістемесінде коммуникативтік біліктілікті
қалыптастырудың артықшылықтары мен принциптері
Қазіргі таңда ... ... ... мәдениетаралық қатынас құралы
ретінде оқу үрдісін нақты қатынас ... ... ... яғни ... ... негізгі мақсатына жетудің жолы мәдениетаралық коммуникацияны
қалыптастыруға негізделеді. Осы ... ... ... тілін оқытуда
студенттердің коммуникативтік біліктілігін қалыптастыру бүгінгі күнде ... ... ... айналуда. Шетел тілінде сөз ... ... ... коммуникативтік біліктілік элементтерінің ... ... ... көрінеді. Олар: коммуникативтік ... ... ... ... Осы ... шетел
тілдерін оқып үйренудің бастапқы деңгейінде сөз әрекетінде қалыптастыра
білуіміз қажет.
Ал, енді осы ... ... ... болсақ коммуникативтік
біліктілік дегеніміз шетел тілінің грамматикалық құрылымы мен ... ... ... білетін, яғни лингвистикалық білімі сөз
әрекетінен сөйлеу түрі жоғары деңгейде көрінетін, шетел тілінде еркін ... ... ... ... тілге деген қабілеттілігі. Коммуникативтік
біліктілік белгілі бір тілдік ортада немесе арнайы ... ... ... ... ... студенттің қатынастық біліктілігі мынандай ұғымдар
негізінде жүзеге асады: 1) тіл мен оның теориясынан нақты ... ... ... ... алу ... ... 2) тіл мәдениетін
сақтап, әлеуметтік мінез-құлық ұлттық ерекшеліктер негізінде сөйлеуді
ұйымдастыра білу ... ... ... ... ... ... қарым-қатынас жағдайын, сөз әрекетінің ... ... ... ... ... ... ретінде пайдалана
білу мақсатында ең алдымен төмендегі шарттарды қалыптастыруға тура келеді:
1. тілдік құралдар ... ... ... ... ... орфоэпиялық, лексикалық, грамматикалық, стилистикалық
іскерліктері мен дағдыларын қалыптастыру;
3. сөз әрекетінің түрлері бойынша ауызша және жазбаша дағдыларын дамыту.
Шетел тілін оқыту әдістемесінде ... ... ... ... маңызды оқыту теориясын құруда дұрыс бағытта заңды қызмет
етуде және әдіс-тәсілдерді қолдануда оқыту барысында ... ... алу ... Осы тұрғыдан ғалым Н.Д.Гальскова оқу үрдісін құру ... ... ... игеру жүйесі тұрғысынан стьуденттің логикасының
дамуы субьективті ішкі жағдайына байланысты деп санайды.
Сондықтан да ... ... ... жеке ... ... ... ... меңгерудегі әдіс-тәсілін қайта құру қажеттілік ... ... оқу ... ... субьект, ал мұғалім шетел тілінде
қарым-қатынас жасаудағы ... және ... ... ... тілі пәнін оқудағы басты әрекет студенттің ... және ... ... ... ... ... коммуникативті бағдарлы
әрекетті құрастыра отырып, әдіскер Р.Мильурд мынандай тұжырымды көрсетеді,
яғни әдістемелік тәсіл ... ... ойын ... ... ... Бұл ... тапсырма түрлері мынандай болуы
мүмкін: коммуникативті ойын; коммуникативті имитатция; еркін қарым-қатынас.
Коммуникативті оқытудың ... ... ... ... ... ... бағыт принципі, тақырыптық принцип,
жаңашыл және ақпараттық бағыттағы принцип ... ... ... ... мәдениетаралық бағыттағы принциптер. Бұл
аталған принциптердің әртүрлігінің ... ... ... ... ... ... біліктілік) қалыптастыруға бағытталып отыр. Коммуникативті
біліктілік мазмұнды сипатта болатын паргматикалық біліктілік пен ақпараттық
біліктіліктің қосымша ... ... ... ... деп
танылады. Шетел тілін коммуникативті нысаналы оқыту материалды түпнұсқалы
пайдалану жағдайында оқытудың негізгі қажеттілігі болып табылуда.
Жоғарыдағы принциптер ең ... ... ... ... жаттығуларға негізделеді. Бұл жаттығулардың мақсаты коммуникативті
біліктілікті қалыптастыру дағдысы мен ... ... ... жаттығуларын
орындау болып табылады. Шетел тілінде қарым-қатынас жасау арқылы ... бір ... ... ... ... Бұл ... дидактикалықпен қатар лингвистикалық бағытта болады.
Коммуникативті ... ... ... ... ... ... ... түсіндіріледі. Сөз – дербес әрекет, бірақ сөйлеуді дербес
оқыту қиынға соғады. ... ... ішкі ... көп
жағдайда топ арасында әңгімелесуден туындайды. Бір қиыны ... ... біле тұра ... ... ... қалатыны бар.
Мұндай қателіктерді жібермеу үшін студенттер ... ... ... - ... ... ... жасау қажет және тақырыпқа сай
жағдаяттарға сөйлей білуге дағдылануы керек. ... ... ... ... ... ... принциптердің барлық түрлерін
қолдану өте тиімді әрі ... ... ... ... тілді,
сөйлеуді, меңгеруді қажет етеді.
Жағдаят (ситуация) сөйлеудің шартты дамуына себепкер ... ... ... ... ... мақсат етеді сол
арқылы сөз ... ... ... ... Сонымен бірге
коммуникативтілік жан-жақты ойлауды талап етеді. ... ... ... үрдісі дегеніміз сөйлеу, жағдаят, тапсырмалар және жаттығу түрлері.
Осыған орай ... ... ... ... ... дамыту үшін
оның динамикалық бөлігін, ... ... ... ... ететініне келіспеуге болмайды. Сөйлеудің тақырыптық мазмұнының
мәдениаралық түпнұсқалық ... ... ... ... ... айтқанда әдеби, публицистикалық ғылыми, жарнама сияқты прагматикалық
мәтіндер өзге ... ... ... ... іске ... рөл ... яғни өз ... мен үйренетін тіл мәдениетінің ара
қатынасын белгілеуге мүмкіндік береді. Ал, ... ... ... ... ... ... саналса, студенттер үшін когнитивті
тапсырмаларды шешу басты коммуникативтік мақсат болып табылады. ... ... ... ... ... ... беретін нақты тьанымдық
тәсілдерді игеру. ... ... біз ... ... байқаймыз мысалы: өз сын-пікірін айту, талдап түсіндіру,
мәтіндегі басты ... ... ... құру ... ... ... ететін
тапсырмалар. Аталған принциптерді қолдана отырып, ... ... ... ... ... және ... жұмыстарды сабақта
тиімді пайдалану коммуникативті ... ... ... ... ... ... ... студенттердің сабаққа
деген ынтасы артып, ізденушілік шығармашылық қасиеттері ... ... ... ... ... молая түседі. Коммуникативтік
әрекеттің продуктивтік және ... ... ... талаптар
толығымен орындалғанда тілді меңгеру деңгейлік ... ... ... ... ... ... ... әдіс структурасына танымдық, дамыту және оқыту
аспектілері кіреді, бұлар ... ... ... ... ... ... ... сонымен қатар оқыту жүйесінің
көпқырлылығынескере отырып коммуникативті әдістеменің мынадай әдістемелік
принциптерін атауға болады:
Оқу арқылы шетел ... ... ... игеру принциптері.
Коммуникативті әдіс бірінші рет сөйлеуге қарым-қатынас арқылы
үйренуге болады деген ... ... Бұл ... ... ... және даму каналы ретінде қолданылады.
Қарым-қатынас әлеуметтік процесс, бұл әлеуметтік процесте ... ... ... ... эмоционалды және рационалды
іс-әрекеті, бір-біріне әсері жүзеге асады.
Осылайша, оқытудың коммуниктивті әдістемесінде оқыту, ... ... ... ... ... тілінде қарым-қатынас жасауға үйрету процесі белгілі параметрді
сақтай отырып шынайы ... ... ... ... ... жаңалық (новизна), ситуацияға сай, ... және ... ... ... жағдайлар жасалады, тілді шынайы ... ... оны ... ... ... ... ... оқытуды ұйымдастырудың жүйелілігі.
Бұл принцип оқытудың коммуникативті жүйесінің реверсивті жолмен
құрылатынын ... ... ... анықталады, содан кейін тапсырмалар,
бұл тапсырмалар нәтижеге жеткізеді. Бұл барлық аспектілерге қатысты, курс
бойында, әр ... ... және бір ... орын ... ... ... ... қамтамсыз етеді, біртұтастық, мақсаттылық.
Оқытудың жүйелілігі оқушының әр аспектіні игеру заңдылығын ескеру
арқылы құрылады. Оқыту ұйымдастыру ... ... және ... ... бір ... ... белгілі бір сағаттар циклінде
игеріледі, әр циклге белгілі бір ... соны ... Әр цикл ... ... бір ... ... ... ана) белгілі бір дағды мен
біліктіліктің дамуының негізінде құрылады.
Циклділік (концентрически) жинақтылық әдіспен ... бұл ... да, ... ... ... да ... ... жатқан жүйеге оқушы мен шетел тілінің мұғалімін
ғана емес, оқушының ... ... пән ... ... ... ... ... тіліне қызықпайтыноқушыларды қызықтыру құралы
ретінде қолданылады.
Оқыту ... ... ... ... деңгейлеп оқытуды
қарастырады, яғни оқу процесінің түрлі деңгейлері кіреді:
1. оқыту сатысының деңгейі ... ... ... ... ... кезеңінің деңгейі, сатылар арасында анықталады;
3. этаптар деңгейі (лексикалық, грамматикалық дағдыларды қалыптастыру
этапы, дағдыларды ... ... ... ... ... оқыту кезеңінің деңгейі, этаптар мен оның бөлімшелері(подэтапы) ішінде
анықталады.
Әр деңгейдің ... ... бар, ол әр ... ... ... анықталады.
Ситуация незінде шетел тіліне оқыту принциптері
Коммуникативті тұрғыда оқыту ситуациялар негізінде жүзеге асады, ... ... ... түсініледі. Ситуация адамдардың әлеуметтік,
ролдік және іс-әрекет негізінде қарым-қатынас жасау динамикалық ... ... ... ... ... ... универсальді формасы болып
табылады, тілдік құралдарды ... ... ... ... ... тудыру тәсілі болып табылады және тілдік біліктілікті дамыту және
дағдыларды қалыптастыру шарты болып табылады. ... ... осы ... ... қолдануды қарастырады.
Оқу ситуациясы оқытудың ... ... ... ... ... ... ... тілдік ситуация рөлін ойнайды.
Шетел тілін игеруде жеке ерекшелігін ескеру принципі
Коммуникативті әдістемеде оқушы жеке тұлға ретінде қабылданады.
Әр ... жеке ... ... ... бір ... ие ... оқыту баланың деңгейін және оның ары қарай дамуын анықтайды.
Осы мақсатпен ... ... ... үшін ... ... ал ... ... жаттығу және тіректер қолданылады. Адамның дамуы көптеген факторларға
байланысты, оның ең ... ... ... жұмысы. Оқушылардың
бірлескен жұмысын ұйымдастыру ... жеке ... ... бұл ары ... жұмыс істеу үшін қажет.
Бірлескен іс-әрекет барысында ортақ іс-әрекеттің табысты ... ... ... ... ... ... ... Қарым-қатынасты басқа іс-
әрекет түрлерімен біріктіру оқуды шынайы қарым-қатынасқа жақындастыра (есте
сақтау, арнайы жаттығулар) қарастырылған. Ал бұл ... ... ... мен дағдыларды қалыптастыру оқуға үйренуді қалыптастырады,
ал бұл субъективті жеке тұлғаға бағыттау.
Жеке ерекшелігін ... ... ... ... ... ... бағытталған принцип. Бұл жеке адамға қатысты параметрлерді ескеру
және ... ... жеке ... ... ... мен ... эмоция мен сезінуі, көзқарасы, коллективтегі
орны. Осылардың барлығы оқушының бойында шын ... ... ... ... ... ... ... бұған көз жеткізуге болады: 1. бұл
әдістемедегі қарым-қатынас қоғамдағы іс-әрекеттерді қолдау құралы және ... ... ... ... ... ... ... жүйесінде оқудағы мотивацияны қолдау үшін шаралар ... ... ... ... ... және ... жұмысын дамыту
принципі
Оқытудың барлық сатысындағы тапсырмалар ... ... ... ... ... ... Бұл әдістеме оқушының
интеллектуалды қажеттілігіне сүйенеді, ал бұл ... ... ... ... ... ... тапсырмалар ойлау механизмін дамыту
үшін жасалған; сонымен қатар шешім қабылдау, ситуацияларда жол таба білу,
мақсатты анықтау, ... ... ... ... Оқушы өз
бетімен көбірек оқыған сайын игеру (білімді) тиімді болатыны айта кеткен
жөн. Сондықтан бұл ... ... ... атап ... ... процесінде.
Енді, соңында өз бетімен жұмыс ... ... ... ... ... ... тексеруге айналдыруды жоспарлайды.
Бұл үшін жабық бақылаумен қатар бақылаудың басқа түрлері де ... ... ... ... ... бар, ... жұмыс
барысында жақсы қолдануға болады. Бұл біріншіден, оқытудың мақсаты. Оқыту
мақсаты тек қана шетел ... ... ғана ... сонымен қатар, шетел
мәдениетіне үйрету. Бұл ... ... ... ... ... ... байланысты болған жағдайда жүзеге асады. Бұл концепцияның тағы да
тиімді жағы сөз әрекетінің (сөйлеу, ... оқу және ... ... байланыстылығы және бірдей деңгейде дамуы. Пәнаралық байланысты
қолдана отырып тағы да қосымша мотивация (түрткі) жасау өте ... ... ең ... ... ... болып ағылшын тіліне үйретудің басты
әдісі ретінде қарым-қатынасты ... және бұны ... ... ... ... ... ... оқытуда – шет тілін практика ... ... ... яғни ... ... ... және ... аспектілерінде қолдану көп
тиімді екенін әр оқушы білген қажет.
Сөз әрекетінің түрлерінің ... ... ... ... яғни адамдардың қарым-қатынас жасау кезіндегі ... оқу, ... ... ... ... бойынша игерілу объектісі болып тілдік
құралдар емес, тіл арқылы орындалатын қызметтер болып табылады.
Функционалды ... ... ... ... ... ал ... тілі курсында қаралу керек; тілдік ... ... ... ... бір ... құралдар таңдап алынады. Әр функцияның
қойған мақсатына ... көп және өз ... ... ... құралы
ұсынылады. Бұған айтып жеткізудің тілдік емес құралдары да ... ... ... ... принципі.
Коммуникативті оқытудың мазмұны мен ... ... ... мен ... ... үшін ... жаңа нәрселер
болуы керек. Бір мәтін мен жаттығулар қайта-қайта оқылмауы керек, ... ... ... ... ... маериалдарда құрылған
болса. Сөйтіп, жаңашылдық оқушылардың қызығушылығын арттырады, сөйлеу
іскерліктерін тиімді ... ... ... жаттап алмайды. Қаралған
принциптердің барлығы ... ... ... бірін-бірі толықтыратын
айта кеткен жөн. Сондықтан бұл жүйемен жұмыс істеуде ... ... ... және ... ... ... ... сақтау керек.
Ең бірінші коммуникативті грамматиканың өзіне тән белгісі оқыту
мақсатына шетел тілін ... ғана ... ... ... танысу болып
табылатындығында, оның құрамына танып-білу, оқу, дамыту және ... ... Бұл ... ... танысу және тілдің
грамматикалық және тілдік жүйесін игеру ғана ... ... ... ... оның өз мәдениетімен байланысын, шетел тілінің ... ... ана ... ... мен ... қатар, оқушының танып-білу ... ... ... Соңғы фактор оқушының шетел тілін оқуға деген ... ... ... ... ... тән ... белгісі қарым-қатынас
арқылы шетел мәдениетінің ... ... ... ... бірінші болып қарым-қатынас жасауға тек қарым-қатынас ... ... ... ... ... Ал бұл ... әдістемеге тән бірден бір
белгі болды. Коммуникативті әдістемеде қарым-қатынас жасауға үйрету оқу,
танып-білу, дамыту және тәрбиелеу қызметін ... Тура ... ... (грек тілінен methodos - танып-білу және зерттеу жолы)
мақсатқа жету тәсілі. Әдістеменің ... ... бола ... ... ... жүйесінің компоненттері болып табылады. Оқытудың сәйкес
әдістемесінсіз оқудың мақсаты мен ... іске ... ... ... ... ... заманғы ғылымда үш мағынада қолданылады: жалпы
әдістемелік(қоғам мен табиғат құбылыстарын ... ... ... ... ... ... игеруді қамтамсыз ететін
оқытушы мен оқушының бірлескен ... ... және жеке ... ... ... ... әрекетіндегі стратегисын
анықтайтын, оқуға бағыт беру ... ... ... ... ортаны танып білу жүзеге асады.
Жалпыметодикалық әдістерді жасауда ерекше орынды грек ... ... ... ... ... ... өкілдері Кант, Фихте,
Гегель алады. Гегельдің дидактикалық философиясында танып-білу процесінің
анализі дамыды, бұл ... ... ... жалпыға ортақ әдісі сипатында.
Жалпыметодологиялық әдістерді ... бөлу ... ... ... ... ғылыми теорияның өзгеру, жұмыс істеу, заңдылықтардың
туу, ғылыми білім жүйесін дамуды қамтамсыз етеді, екіншісі ғылыми ... ... ... жүйесінің типологиясымен байланысты. Оқытушы үшін
жалпыметодологиялық әдістерді білу маңызды, ... ... ... ... ... ... қолдану жолдарын танып-
білу тәсілдерімен формаларын анықтайтын ... ... ... ... әдісі зерттеу объектісіне тән оқтықты көрсетуге зерттеліп жатқан
объектіге тән жаңалықты анықтауға мүмкіндік береді, ал ... ... ... ... құру үшін жасалатын оптимальды жағдайларды анықтау, жаңа және
бұрыннан бар объектілердің ... ... ... саласында
көптеген зерттеулердің методологиялық негізі болып ... ... ... бұл ... пәнінің ғылыми – теориялық
концепциясын құру ... ... ... әдістер. Оқытудың бұл әдістері универсалды болып
табылады. Оларды түрлі оқу орындарында тәрбие, білім ... оқу ... үшін ... Жалпыдидактикалықтың қатарына, мысалы, жаңа
материалды түсіндіру немесе үлгерімді бақылау ... ... ... ... ... әр ... ... спецификалық көрінісі
бар, бұл көрініс оның ерекшеліктерін көрсетеді. Осылайша, ... ... ... ... және ... ... ... оқушы мен оқытушының бірлескен әрекетінің жиынтығы. ... ... ... ... классификацияланады: а) іскерлік пен
дағдыны қалыптастыру, білім алудың шығу ... ... ... ... анализдеу, жаттығу, мәтінмен жұмыс, ... ... б) ... оқу процесіне қатысу сипаты мен деңгейіне
байланысты(активті және пассивті ... в) ... ... ... ... (ауызша және жазбаша, сыныптық және үй, жеке ... ... ... ... классификациялау кең таралған.
Осыған байланысты мынадай әдістерді көрсетуге ... оқу ... ... ететін(сөздік, көрнекі, парктикалық репродуктивті, ... ... ... ... ... ... жобалау
әдісі);оқу әрекетін бақылау және өзін-өзі бақылау(сынақ, емтихан, сұрақ
және т.б.).
Әдістерді ... ... ... мен оқушының қатысуымен болатындықтан,
әдістердің бір-бірімен ... ... екі тобы ... ... ... беру ... ... түсіндіру үшін, игеруді ұйымдастыру
және игерілгенді бақылау) және үйрену (практикалық және танып-білу әрекеті
процесінде оқушылар ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ұйымдастыру |Жаттығуға ... ... ... ... ... ... тексеру ... ... ... ... ... ... ... енгізу кезінде қолданады және
ол бірінші ... ... ... ... Бұл үшін ... ... тақтасы қолданылады. Оқытушы оқушыны оқу ... ... ... ... ... балалардың алған білім, дағды,
біліктерінің ауқымынан зор ақыл-ой үрдістерінің ... ... ... ... мүндай сапаға қол жеткізудің аса маңызды жақтарының бірі
- балалардың бойында танымды ... ... ... болып
табылады", - дейді. Бүл жерде оқушының алдына танымдық міндеттерді қойып,
оның белсенділігін ... бола ма? - ... ... ... ... К.Д. ... оқушылардың бойында бақылағыштың, танымдылық
қасиеттерді дамыту үшін көрнекі оқытуды талдау негізінде олар үшін ... ... ... ... ... жаңа жақтарын ашатын оқу
материалдары мен көрнекі қүралды неғүрлым көбірек пайдалануға кеңес ... олар бір ... ... ... ауызекі сөйлеу тілін,
жазу дағдысын, айналасындағы өмір туралы түсінігін кеңейтеді және оқушының
білім деңгейіне сай болғандықтан ... ... ал ... ... ескерусіз ңалып ңоймай, олардың теориялық білім мен ... әсер ... ... ... оңу үрдісіндегі рөліне қарай М.Махмутов
екі топқа бөледі:
1) Заттың бейнелік ... ... ... ... ... кино ... табиғи нысандар, т.б.);
2) Таңбалы көрнекі қүралдар (сызбалық ... ... ... ... ... ... және оның қасиеттерін көрсету бұл - сөз
бен көрнекі ... ... ... ... дәрежесінде қабысуына қол
жеткізу деген сөз ... Егер ... ... ... өзі ... алса және
оған сөзбен өзі сипаттама берсе, онда оның бойында белгілі бір нысан туралы
түсінік қалыптасады және қасиеттердің ... ... ... ... ... - деп түжырымдайды.
Оқушылардың бақылауын үйымдастырудың негізгі әдістемелік ережелері мен
тәсілдерін профессор Т.Сабыров былай көрсетеді:
1. ... ... ... үйымдастыру үшін ең алдымен бақылаудың
мақсатын, ... ... ... ... ... ... ... Бақылауда мүмкіндігінше оңушылардың барлық сезім мөлшерін қалыптастыру
арңылы нәрселердің ... көп және әр ... ... ... ... Мүғалім бақылау кезінде оқушылардың сараптама мен синтез ... ... ... ... топтастыру сияқты ойлау амалдарын
қолданып, қорытынды шығаруына басшылық ете білуі қажет.
4. Бақылау ... ... өз ... ... ету рөлі мен ... ... ... арасында дүрыс байланыс болуын қамтамасыз етіп,
олардың өздігінен бақылау қабілетін мейлінше дамыту мақсатын көздеуі керек.
Демек, мүғалім баяндайды, ... ... ... қүралдар
мен техникалық қүралдарды ... ал ... сол ... ... ... бақылайды жөне т.б. танымдық өрекетте-неді.
"Мүғалім оқыту әдісі арқылы оқушыларга білім беруде өзінің ... ... ... ... ... ... - деп ... жөнінде профессор Т.Сабыров.
Оқыту, тәрбиелеу және жетілдіріп дамыту үрдістерін ... ... ... табылатын оқушылардың белсенді іс-әрекетімен тығыз
байланыста.
Сонда ғана оқушылар өз ... ... мен ... түсініп
ұғынуға талаптанады. Олардың ойлау ... ... ... ... ... ңажетті білімнің, дағдылардың берік негізін дамытады.
Көрнекілік ... ... ... ... ...... ... жақсы меңгеруіне, осы сала бойынша өз танымын одан әрі ... және ... қол ... ... тәсілдерін қолдану формасында өтеді(оқушылар
тілдің фактілерін қадағалай отырып, шешім қабылдап, ... ... ... ... ... арқылы көрсетеді). Тілдік
іскерліктерді оқытушы берген бағдарламасы бойынша орындау ... ... ... ... болып ьабылады. Арнайы жаттығулар
формасында өтетін тілдік ... ... екі түрі ... болып табылады: а) безендіру дағдысы (тілдік нормаға сәйкес
сөйлемдер мен ... ... ... ... ... б) екіншісінің
көмегімен әңгімелеу мазмұнына байланысты адам ... ... ... ... ... өте ... бірақ тілді игерудің алғашқы
кезеңін ғана ... ... ... ... мен дамыту
негізгі мақсаты болып табылады. Бұл үшін ... ... ... оның негізіне тілдік жаттығуларды орындау жатады. Нәтижесінде
түрлі қарым-қатынас ортасында ... ... ... және сөздік
іскерліктер қалыптасады.
Түзеу әдісін сөйлеу кезіндегі оқушылардың жіберген қатесін түзеу ... ал ... ... ... ... ... ... пен
бағдарламаларға сәйкес іскерлік, дағды, білім қалыптасу деңгейін анықтайды.
Өзін-өзі тексеру әдісі ... өз ... ... ... мүмкіндік береді. Бұл оқушылар бойында өзін-өзі тексеру механизмі
қалыптасқан жағдайда мүмкін, ол оқу процесі кезінде ... ... өз ... ... ... жасау мүмкін. Тілді оқыту әдістемесінің
басты әдістері болып мыналар табылады: ... ... ... ... ... ... ... практикалық сабақтарда былайша:
сабақ уақытының 15% түсіндіруге бөлуге болады, ал ... ... 85% ... ... бөлуге болады [9].
Әр әдістің структурасында әдістемелік тәсілдер бар. ... ... ... ... ... ... ... – белгілі бір іс-әрекет
немесе операция түрінде оқытушы жұмысының ең кішкене оқыту ... ... ... оқу ... алға ... ... игеріледі дағды мен
іскерліктер қалыптасады. М.В. Ляховицкий оқу тәсілін «практикалық сабақтың
белгілі бір ... ... бір ... ... ... ... әрекет» деп анықтады.
Анализ(құбылысты, пәнді бөліп қарау), синтез(бөлімдерді біріктіру,
элементтерді ... ... ... ұқсастықтар мен
айырмашылықтарды табу), ... ... бір ... ... ... ... мен салыстыру т.б. қолдану ... ... ... ... жауап беру, мәтінді ... ... және т.б. ... тәсілдері, осылайша, қалыптасатын сөз
әрекетінің мазмұнын құрайды.
Спецификалық әдістер. Әр ... ... ... универсалды
жалпыдидактикалық әдістерге қарағанда, бұл әдіс топтары белгілі бір ... ... ... топтарының спецификасын көрсетеді.
Шетел тілдерін оқыту әдістемесінде спецификалық түсінікке екі түрлі
анықтама берілді: а) әдіс ... ... ... ... ... және б) тілдің қандай да бір жағына оқыту тәсілі ... ... Бір ... екі ... ... беруді тиімді деп санауға
болмайды: бұл жиі бір ... ... ... әкеліп
соқтырады.Біздің ойымызша тілдерді оқыту әдістемесінде кең ... ... ... ...... ... ретінде. Оқыту
әдісі – оқудағы бағыт, бұл бағыт тілге оқытудың мақсатын, міндеттерін ... ... ... ... ... жолдары мен тәсілдерін анықтайды.
Оқыту әдістемесі тілге үйрету стратегиясы ... ... ... ... оқытушы оқытудың белгілі бір жағдайларындағы оқу ... ... Ол ... оқытудың моделі ретінде жүзеге ... ... ... ... жеке ... ... бір ... жасайды. Осылайша, оқыту моделінің
қатысуымен оқытудағы бағыт-әдістеме мен ... ... мен ... ... ... ... ... моделі бағыт-әдістемесінің мазмұнын
көрсетуі өте маңызды. Оқытудағы ... тән ... ... ... ... ... жалпы тілді оқыту стратегиясы туралы
түсінік ... ... ... жетудің жолдары мен тәсілдерін
анықтайтын, алдыңғы қатарлы идеяның болуы.
2. қандай да бір ... ... ... ... Интенсивті әдістер –
қандай да бір қарым-қатынас ортасында тілдік қарымқатынасты игеруге
бағытталады, ал аударма-грамматикалық оқытудың басты ... ... ... ... ... жүйені игеруге бағытталған.
3. теориялық база ретінде ... - ... ... ... концепцияларын қолдану, олар әдістеменің
ғылыми негізін ... Тура ... ... ... ... ғылыми негізі тіл білімі және бихеверизмді структуралық
бағытпен ... бұл ... ... негізі үшін
қолданылған. Саналы-практикалық әдіс негізінде психологиялық ... ... ... ... Л. В. ... ... ... қазіргі кездегі бағыттарымен байланысты.
4. Әдістеменің оқыту сатысы мен шартына бағынышты болмауы себебі әдістеме
тілге ... ... ... ... ... жасалатын
тактиксын емес.
Шетел тілдерін оқыту тарихынан бірнеше әдістер таныс, олар қоғамның тілді
оқытуға деген ... ... ... туған қоғам дамуының түрлі
сатыларындағы ғылым мен ... ... ... Тілді практикалық
түрде меңгеруге деген қажеттілік тура әдістің ... ... ... ... ... тез ... тілге үйрету талабы интенсивті әдістің дамуына
әкелді.
Қазіргі заманға сай технологиялардың ... оқу ... ... ... таспалардың, компьютерлерді пайдалану мен ... ... түрі ... ... оқытуды ұйымдастырады. Оқытудың жаңа
әдістерінің пайда болуымен оптималды және универсалды оқыту ... ... ... жүрді. Мысалы, 1950 жылдары тез арада қарым-қатынастық жаңа
ауызша түрін ... яғни ... әдіс ... болады. Кейбір
иньенсивті әдістердің пайда болуымен ұқсас ситуация ... ... ... зерттеумен жұмыс тәжірибесі универсалды әдістің өмірдің кез
келген жағдайына жарамды болу тапсырмасы жүзеге аспайтынын айтады, ал ... ... ... бір ... ... ... Сөзсіз,
интенсивті әдістің кейбір варианттарын оптималды деп қрауға болады, белгілі
бір қарым-қатынас ортасында аз ғана ... ... ... ... ... ... оқытушының жоғары білімі болған ... ... ... ... ... ... деп ... болады.
Әдістің оптималдылығы туралы белгілі әдіскер Г. Хэгбольдт жақсы
айтқан: «Менің әдісім ең жақсы, ... ... ... ... ... ... әдісі дейтін адам, барлық ауруды жазатын дәріні рекламалайтын дәрігер
тәрізді. Бұл әдіс әр ... ... ... ... ... ... ... неміс және испан тілдеріне 20сағатта үйретемін».
Осыған ұқсас ойды Л.Н.Толстой да ... ... бір ... немесе жақсы әдіс
болмайды, әдістің кемшілігі бір ... ғана ... ... ... ... ... ... түпкілікті
шешілмейді, себебі бұл классификацияға түрлі көзқарастар бар.
Бір көзқарасқа сәйкес, әдістер классификациясының белгісі тәсілдер,
тілді ... ... ... табылады. Тәсілдердің ерекшеліктерін көрсетемін
әдістер арасындағы айырмашылық былайша анықталады; әдіс тілді саналы немесе
интуитивті игеруге ... ... ... ана тіліне сүйену
қарастырылады немесе сүйену болмайды; сөз әркетінің ... ... ... ... ... Қазіргі кездегі әдістерді тура(интуитивті),
саналы, аралас, интенсивті деп бөлуге болады.
«кесте ... ... ... ... әдістер
|Тура |Саналы ... ... ... ... ... |
| |ма | | ... ... ... |ық | |лы ... ... әдіс ... |
| |алы | | ... | | ... ... | | ... ... | | ... ... ... | | | ... ... ... ... әдістерінің тобы XIX ғасырдың екінші
жартысында XX ғасырдың ... ... ... ... жақтастарының
формалды(классикалық) өкілдерін жеңу нәтижесінде пайда болады. Тілді
оқытудың жаңа ... ... ... ... ... ... ... Г. Суит(Англия), О.Есперсен(Дания) және
т.б. әдістер тура (табиғи) деп аталды, себебіолардың өкілдері сабақтарда,
тіл бірліктерінің ... ... ... ... бұл ... ... ... әдіс негізіне келесі ережелер қойылады: а) оқудың практикалық
бағыты(бірінші ... ... ... ... игеру); б)
интуитивті(ережені қолданып тілді саналы игеруге ... ... алып ... ... ... ретінде; г) сөз әрекеті түрлерін тыңдау-
сөйлеу-оқу-жазу; д) көрнекілікті кең пайдалану.
Тура әдіс қатарына табиғи, ... ... және ... және
аудиолингуалды кіргізуге болады.
Бұл топтың әдістері кең таралған бұрынғы аударма-грамматикалық әдіске
қарама-қарсы, аударма-грамматикалық әдіс қоғам қажеттілігінен ... ... ... мыналар жатады:
1. сезім арқылы немесе интуиция тілді игерудің бірден бір тәсілі. Оқытуды
саналы бастау рөлін ескермеу оқу ... ... ... оқу ... ана тілін шығарып тастау;
3. тілді игерудің практикалық ... бұл ... ... көмекші рөль
тиеді де, оқу ауызша ... ... әдіс XIX ... ... ... Оның өкілдері оқушы шетел
тілін игеруде ана тілін игеру жолын ... ... деп ... ... ... ... ауызша сөйлеу деп есептелді. Бұл әдіс өкілдерінің
күш-жігері жасанды тілдік орта жасауға ... бала ана ... ... ... ... ... ... келесі ережеге әкелді:
– оқытудан ана тілін шығару, шетел тілін игеруде аудармаға жүгінбеу
керек;
... ... ... ... ... мәтін және
түсіндірме арқылы ашылады;
– жаңа лексика-грамматикалық ... ... ... ... кейін қайталау арқылы бекітіледі;
– жұмыстың негізгі формасы болып мұғалім мен оқушы арасындағы ... көп ... ... ситуацияларына ұқсату, оқушылар орындап
жатқан іс-әрекетті түсіндіріп тұру, белгілі бір ... мен ... ... ... ... мен оны ... ... идеясы кіріспе курстары төңірегінде XX ғасырдың басында ... ... ... қызығушылық екінші дүниежүзілік соғыстан кейін қайта
жанданды, оның ... ... ... ... ... әдістер.
Сонымен бірге, табиғи әдіске деген қызығушылықта сақталған. 1876 жылы
құрылған Берлитц компаниясының әр ... ... ... 300 мектебі
бар, ал Берлитц әдісі бойынша ... ... ... ішінде Николай ІІ,
Франсуа Миттеран, Датон Кеннеди, Эдит Пиаф.
XIX ғасырдың соңы мен XX ... ... тура ... ... ... ... Тура әдісті жақтаушылар Г.Гуэн, М.Валтер, т.б. Бұл әдісті
пайдаланатын мұғалімдер тіл ... ... ... ... ... ... ... суреттерді пайдаланып, сөйлемнің мағынасын
түсіндіру үшін қимылдар жасайды.
Тура әдісті ... өте көп. Осы әдіс ... шет ... ... қызығушылығын арттырады.
Дегенмен, бұл әдісті қолданудың қиыншылықтары да жоқ емес. Мәселен:
1. Оқу материалы мен жаңа сөздер ... ... ... Бұл әдіс ... ... ... ол үшін ... өте көп жаңа сөздерді білуі
керек.
2. Мектепте оқушылардың сөйлеп үйренуіне жағдайдың болмауы.
3. Тәжірибесіз мұғалімдер ... өте ... ... ... әдістің негізгі қағидаларын ұсынған атақты ағылшын әдіскерлері
Г.Пальмер мен М.Уэст болды. Г.Пальмер әдісінің негізгі ... Шет ... ... ... ... ... Шет ... оқыту іріктелген материалдардың негізінде жүзеге асырылады.
Г. Пальмердің ұсынуы бойынша оқытылуға тиіс жаңа ... ... ... ... ... оқытудың мынадай жолдарын ұсынды:
• іс-қимыл арқылы(Мұнда арнайы жасалған ... ... ... ... ... ... ... 100 кестесі (оқушылар осы кестелердегі ағылшын
тіліндегі мысалдарға қарап, ... ... ... ... бұл әдістері қазіргі кезде де жиі қолданылады және
оқушыларға мынадай мүмкіндіктер береді:
- ... ... ... ... ... мен сөз
тіркестерінің берілуі ауызекі сөйлеуде көмектеседі;
- тыңдау жаттығуларының көп болуы ... ... ... ... ... мүмкіндік береді.
«кесте 4»
Сәйкестендіру
|I |saw |two |books |hear ... ... |put |three |letters |there |last week ... |left |a few |keys |on the table|on Sunday ... |found |some |good ones |in this |this ... | | | |book | ... ... оқыту – мұғалімнің үздіксіз еңбегінің және ... ... ... Шет ... үйренуде оқушы мынадай кезеңдерден өтеді:
а) Қабылдау.
Бұл кезеңде ... ... ... ... ... тыңдайды. Мысалы:
Мұғалім сынып бөлмесіндегі заттарды көрсетіп, ... ... is a book. Look at the book. I am going to put the book on the ... ... ... Оқушыларға тапсырма береді. Мысалы: «Дауыс ырғағына
назар аударыңыз».
б) Бұйрықтарды орындау жаттығулары.
Мұғалім оқушыларға бұйрықтар береді.
Мысалы: Get up. Sit down. Come ... ... ... ... «Yes», ... сұрақ қояды. Оқушылар тек « Иә» не «Жоқ» деп жауап береді.
o Қабылдау – еліктеу.
Мұғалім сөйлейді. Оқушылар қайталайды.
o Әңгімелесу
Оқушы әр түрлі ... ... оған ... ... ... ... ... ағылшын тілінде сөйлеседі.
Жалпы, Г.Пальмер әдісінің негізі – сөйлеуді үйрету, ал М. Уэст ... ... ... ... ... қойды. М. Уэст оқу арқылы шет тілін
үйренетін әдістемелік жинақтар жасады:
а) оқуға ... ... ... ... екі ... ... ағылшын тілін оқыту әдістемесіне үлкен үлес
қосты.
Қазіргі әдістеме ... және ... ... деп екіге
бөлінеді. Қазіргі әдістеменің негізгі қағидалары:
... және ... ... Сөйлеу үлгілерін пайдалану;
• Аударманы өте аз қолдану;
• Грамматиканы үлгі арқылы оқыту;
• Сөйлеуді үйретуде өмірмен тығыз байланысты жағдайларды қолдану.
Мұғалім ... шет ... ... үшін ... Шет тілін жетік білуі;
• Педагогика мен психологияны жақсы білуі;
• Оқыту әдістері мен техникасын білуі;
• Оқыту әдістерін оқу процесінде шебер ... ... ... әдіс ... ... ... XIX ғасырдың аяғында – XX ғасырдың
басында пайда болды. Бұл әдісті ... Ш. ... ат ... әдістің
өкілдерінің алдында оқушыларды тілге практикада ауызша формада үйрету керек
деген тапсырма тұрды. ... үшін ... ... ... мен ... арқылы анықталады, бұл тақырыптар өмірден
алынды, ал ... ... ... ... ... ғана ... жасағандар сабақта индукцияны кеңінен қолдануды ұсынды, ... ... ... ... ... ... және ... тілдік заңдылықтарды табу, кейін оны оқытушы инструкция мен
ереже ретінде белгілі бір системаға ... ... Бұл әдіс ... ... ауызша сөйлеу әдісін, фонетикалық жаттығулар жүйесін,
көрнекілікті оқыту құралы ретнде ... Тура ... ... ... ... а) сабақтарда игерілетін тілдің тәжірибесі ... мен ... ... ... табиғи әдіске танымал тілді
игерудің интуитивтілігінен кету ... б) ... ... ... бекіту үшін оқу мен жазуды қолдану.
Ауызша әдіс ағылшын әдіскері Г.Пальмер (1877-1950) арқылы жасалынды, ол
ол ересектерге арналған курстарда ... ... ... Олар
оның ең басты әдістемелік еңбектерінде «Принцип обучения языкам»(1921) және
«Устный метод обучениям иностранным языкам»(1923). Соңғы жұмыс орыс ... жылы ... ... көптеген ағылшын тілінің оқулықтарын
жазған, оның ішінде ол арқылы құрылған ... оқу ... ... ... ... ... орындау арқылы тілге үйрету
тәсілдері (English through acnions). Өзінің әдістемелік көзқарасы ...... ... ... ... оның негізінде тілдік
мысалдарды есте сақтау және ... ... ... ... айту ... тіліндегі жаттығуларды тыңдауды Г. Пальмер өте тиімді тәсіл деп
санады. Себебі оның ... ... ... ... ... ... Ол ... кезде тілді пассивті тыңдау идеясын айтты,
бастапқы кезде 2 айға ... ... ... ... ... тілін тек
қана тыңдайды. Оқытудың бастапқы сатысында оқытудың акызша ... ... және ана ... аударуды алып тастады.
Г.Пальмер 6 жылда ағылшын тілінің курсын құрды, ол мынадай үш ... ... ... және ... ... ... (6 ай) мақсаты
шетел тілін тек тыңдау түсінуге үйрету. Аралық ... ... ... ... ары ... ... бұл сатыда оқушы рөлі мөмендейді. Барлық
сатыларда ауызша сөйлеуге ... ... оқу ... ... ... ... екі ... оған көмекші ғана рөл ... Тура ... ... ... ... Пальмер оны жетілдіреді, ... ... ... ... арқылы қайталау, тілдік ... Ол ... ... ... қазірге дейін қолданылады.
Пальмер аудару, тексеру мен түсіндіру құралы ... ... ... ол ... ... ... ... басты.
Әскери әдіс – шетел тіліне оқытудың жеделдетілген түрі, ол ... ... ... ... ... Ол ... мерзімде белгілі бір
тақырыптар көлемінде ... ... ... ... түрінде игеруді
қамтамасыз етеді. Бұл әдіс ең ... ... әдіс ... ... ... практикалық сабақтарында өзінің орнын тапты. Әдістің басты
міндеті – ... ... ... ... ... үйрету, Европа мен
Солтүстік Африкадағы әскери операциялар үшін өте актуальды, маңызды болды.
Оқытудың негізгі ... ... өмір ... ... ... ... ... соң диктордан кейін қайталайды да, соңында
жаттап алады. Содан соң диалогтың кейбір бөлімдері сұрақ-жауап ... ... ... ... ... ... түрі ... орындалады. Жұмыс өзіндік жұмыспен, лингофонды қолданумен
аяқталады. Аптасына 25 сағат, тілдік орта жасалады, топтарда адам саны ... ала ... ... ... Л. Блумфилдтың
лингводидактикалық көзқарасы негізінде және бихевиоризм ... ... Бұл ... тілді игеру практикаға бағытталған, тілдік мысалдарды
қайталай отырып, интуитивті игеріледі. Әдістің идеясы кейін ... ... ... ... әдіс 1950 ... Францияда
пайда болды, тілді ... ... ... және ... ... ... ... негізінде. Оқу саналы
түрде емес, организмнің берілген стимулдарға реакциясына бағытталған.
Осындай, реакциялардың оқу ... ... ... ... жатқан
автоматизмдердің пайда болуына әкеледі. Бұл әдіс тура ... ... ... ... ... Оның теорилық негізін жасауға ... ... Әдіс ... ... и ... Франции» аудиовизуалды
курсынан кейін(1982ж), көптеген елдерде кең таратылады.
Аудиовизуальды әдіс – шетел тіліне аз уақыт ішінде ... ... ... ... оқыту. Оқу күнделікті қарым-қатынас
төңірегінде, ауызша түрде, көретін және ... ... ... ... ... құралдар оқулықтардағы иллюстрациялар, диафильм
және кинофильмдер негізінде. Соңғысы оқу материалының ... ... ... ретінде қолданылады, көру-есту синтезін қамтамасыз
етеді. Әдістің концепциясы келесі принциптерге ... ...... ... ... болы ... ал оны ... мен
айту тұтастық сипатта(глобальды);
2. Ауызша – оқу мына ретте ұйымдастырылады тыңдау-оқу-сөйлеу-жазу, ауызша
курс басымырақ болады, бірнеше аптадан 1,5-2 айға ... ... – ана ... қолданылмауы немесе шектеулі көлемде бақылау
құралы ретінде;
4. ситуативтілік – күнделікті ... ... ... ... материал енгізіледі;
5. функционалдылық – лексика-грамматикалық матераилды таңдау мен сипаты
әңгіме мазмұнымен анықталады;
6. оқу материалын активті ету, бекіту және ... ... ... және есту ... ... ... ретінде оқыту моделі жасалды, ол төрт сатыдан тұрады:
1. таныстыру (материалды глобальды түсіну, интуитивті);
2. түсіндіру (көру – есту ... ... ... мен ... ... және ... синтезі);
3. бекіту – жаттығуларды орындау және аудиомәтінмен жұмыс ... ... ... дамыту – жаттығуларды орындау мен игерілген білім негізінде тілдік
іскерліктерді ... ... ... ... ... ... аудиовизуалды кеурстар
ретінде жүзеге асты. Әдістің ... оның ... ... ... ... ... ... материалды
ауызша түсіндіру мен оны мәтіндер мен ... ... ... ... ... бар және ... жүйесінен аударманы алып тастауды
әдістің кемшілігі деп манайды. Әдістің ... ... ... және интенсивті оқыту әдістерінде қолданылады.
Аудиолингуальды әдіс – шетел тілдеріне оқыту әдісі, ... ... ... ... рет ... ... кейін тіл
бірліктерін(фонема, сөз, сөйлем, кейін мәтіндер) тыңдатылады, ал бұл тілдік
автоматизмнің пайда болуын қамтамасыз етеді. Әдіс ... әдіс ... ... ... ... ... ... кейін АҚШ-та Л.Блумфилдтың
дискриптивті лингвистика идеясы мен Э. ... Д. ... ... ... ... ... концепциясы ауызша жұмыстың жазбашадан тиімдлігін айтады; ... ... ... ... ... ... кейін болады. Жұмыс ауызша
түрде өтеді. Дриял ... ... ... ... ... ... бағытталған, материалды интуитивті түсіну,
енгізіліп жатқан материалға кең ... ... ... ... ... Тілдің структурасын игеру барысында жұмыстың 4 ... ... ... ... ... жаттау, жаңа моделді бұрын игерілгенмен
салыстыра отырып саналы таңдау, моделдерді ... ... ... ... ... үлгілерді еркін қолдану.
Әдісті жасаушылардың еңбегі сабақ әдісін ... ... бұл ... ... оқу ... лингофон техникасын енгізгенде
және ... ... ... ... ... лабораториялар мен
лингофон кабинетінің түрі осы әдіс негізінде пайда ... ... ... оны ... ... ... жүйесі ретінде түсінуінде, сабақты
тілдік автоматизмдерді қалыптастыруға ... ... ... саналы әдіс жақтастарының критикасына ұшырады. Осы әдіс ... ... ... ұйымдастырылды.
«Гувернантка әдісі» - Реседің жағдайы бар отбасыларында балаларын шетел
тіліне үйрету мақсатында шетелдіктерді шақыру ... ... ... ... ... ... ... ана тілін білмеді, қолданылатын
сөздер игерілді. Оқу жүйесінен аударма мен грамматика алынып ... ... ... еліктеу түрінде өтті, ал тілдік дағдылар мен
іскерліктерді ... тіл ... ... ... ... түрлі ситуцияларында қолдану негізінде қалыптасты. Бұл әдіс Ресейде
XVIII ғасрыда Француз тілі мен ... ... ... ... ... кең ... Саналы әдіс
Бұл әдістер тобы, оқушылардың оқу процесінде тіл фактілерін танып,
олады қарым-қатынаста ... ... ... ... ... ... болып саналылық принципі есептелді, ... ... ... ... ролін мойындайды. Бұл принцип интуитивті принципке
қарама-қарсы қойылады. Саналылық әдісінің белгілері болып мыналар аталады:
Жазбаша немесе акызша мәтін ... сөз ... ... ... ... ... түсіндіруден іскеліктер мен дағдыларды
қалыптастыруға дейін;
Оқушылардың ана тіліне сүйене отырып, интерференцияны жоюы;
Саналы әдістер арасында грамматика-аударма, саналы-практикалық, ... ... ... ... ғасырларда кең тарап, өзінің
ролін бірінші ... ... ... ... ... да, тура ... ... орнын берді. Оның өкілдері ... В. ... ... Г. ... Ж. ... Ш. Туссен саналады. Әдістің
танымалдылығы бір жағынан қайта өрлеу дәуірі ... ... ... оқыту
мақсаты болып біраз уақытқа дейін оқушылардың жалпы білімі, мәтіндер аудару
барысында логткалық ойлаудың дамуы, грамматикалық бағыттағы ... ... ... ... ... ... деп ... атады:
1. оқудың негізіне жазбаша жұмыс қойылуы керек, себебі, жазбаша жұмыс тек
қана шын тілді көрсетеді;
2. оқудың басты объектісі ... ... ... оны ... ... ... ... береді;
3. оқытудың басты тәсілі болып дедукция қарастырылады, оқушылар ... мен ... ... ... ... ... соң соның
негізінде сөйлемдер құрастыру керек;
4. грамматикалық формалар мен лексикалық бірліктердің мағынасын ... ... ... есептеледі, ал оларды есте сақтау тәсілі ... ... ... ... ... мен оқу ... ... жасалады,
ал тілді рецептивті меңгеру оқытудың басты міндеті болып табылады.
Граматикалық-аударма әдісітіл жүйесі жайлы және ... ... ... бірақ тілді практикалық түрде меңгерте алмады. Бұл ... ... ... бір себебі болыд. Тілді практикалық меңгеруге
бағытталған әдістерге қызығушылықтың ... ... бұл ... әдіс өзінің орнын жоғалтты. Солай бола тұрса да, осы ... ... ... ... осы ... да жақсы пайдаланылады;
семантизация құралы ретінде ... пен ... ... ... түрлері және т.б.
Шет тілін оқытудағы аудама әдісінің рөлі мен орнын анықтап ... ... сөзі не ... ... ... ... ... дегеніміз - бір тілдегі мағыналы сөздің немесе сөйлемнің
екінші ... ... Бұл ... ... әр ... ... сөйлейтін
адамдардың арасындағы әңгімелесу негізінде көрінеді.
Бір тілдегі мағыналы ойды екінші бір ... ... үшін ... ... ол ... ... ... тілде толық түсінуі тиіс және сол
сөйлемдегі сөздердің екінші тілдегі ... ... ... - бүл өте ... іс, ... бүл іс ... адамнан екі
тілді де жақсы, толық меңгеруін талап етеді.
Шет тілін оқытудағы аударма әдісі шет тіліндегі сөздің, фразеологиялык
топтарды, ... ... ... ... ... ... — шет тілін оқытудағы ең негізгі әдіс болып есептеледі. Шет
тілін оқыту тарихында ... ... ... кезеңдерде әр түрлі өзгерістер
енгізіліп отырғаны белгілі. XVIII ғасырдың екінші ... және ... ... ... ... ... ... әдіс ретінде алынды.
Шет тілі тек аударма әдісі арқылы ... ... ана ... ... ... ... ... әдісі негізгі әдіс болып есептелсе,
шет тілінен ана тіліне ... ... ... ... әдіс ... XIX ғасырдың аяғында жөне XX ғасырдың басында аударудың ... ... ... ... ... тілін оқытудағы аударманы тікелей әдіс толығымен ерекшелейді.
Кейін, шет ... ... ... ... ... М. ... пайда болды.
Л.В. Щербаның айтуы бойынша, шет тілін ... ... ... ... де, ... ... де ең маңызды рөл атқарады. Яғни
оқушылардың сөз байлығын, шет тілінен ... ... ... ... оқығанда оны қалай түсінгенін, грамматиканы қалай ... ... ... ... әдіс ... ... Егер жаңа ... үйретілетін болса, ол сөздер оқушылардың санасында ... ... соң ... ... ... ең ... ... тіпті оңи да алмауы мүмкін. Оқу бағдарламасы бойынша ... ... ... ... ... ... сөз ... грамматикалық түрдің, сөйлем
үлгілерінің мағынасын шет тілінде беру үшін. Мысалы: a flower - гүл, а ... доп, Asans brother - ... ... He was not ready - ол әзір ... ... аударма жаңа тілдегі іс-қимылдың түсінігін бекітеді. Мысалы:
То go - ... ... яғни бір ... ... бір ... ... come - келу, яғни басқа жақтан келу.
She is writing - ол ... ... (осы ... ... ... ... мынадай екі түрлі жағдайда
пайдаланылады: сөзбе-сөз аудару және ... ... шет ... ... ... ... ... өйткені шет
тілінен алынған әрбір сөздің ана тілінде тікелей баламасы бар. Мысалы, а
girl - қыз ... ... ... ... қажеті жоқ. Ал, meal - ... ... іs tһе first meal. \We һаvе 3-4 meals а day - ... 3-4 рет ... ә) ... (Маkе а mealof bread and butter ... мен ... тамақ жаса).
Мәтіндегі кейбір түсініктердің магынасын бергенде, яғни талдаусыз,
аудармасыз түсінілмейтін ... ... ... ... ... мағыналы аударманы пайдаланады.
Шет тілін оқытуда аударма әдісі өте керек және пайдалы ... ... ... мен ... ... ... өз қолынан келгенін
істеуі қажет.
"Сөйлеуге сөйлеу арқылы, оқуға оқу ... ... ... қағиданы
оқушылар ұмытпауы керек. Сөйлеусіз де, оқусыз да аудару мүмкін емес.
Шет тілін оытудагы аударма әдісінің түрлері. Егер біз ... ... мен шет ... өзара байланысы түрғысынан алатын ... ... ... ... бар:
а) шет тілінен ана тіліне аудару;
ә) ана тілінен шет тіліне ... ... ... ... шет тілінен ана тіліне аудару, кейін қайта шет
тіліне аудару).
Егер біз аударманы түпнүсқа ... ... ... ... ... ... бөлінеді:
1. Сөзбе-сөз аударма, яғни шет тіліндегі барлық сөздер ана тіліндегі
баламаларына айналады, ал шет ... ... ... ... I have a book - Менде бар кітап.
My brother is not at home yesterday - Менің ағам болған жоқ үйде ... ... ... ... беру ... құнды әдіс болып есептеледі.
Өйткені оқушыға шет тілі мен ана ... ... ... ... ... ... — сөзбе-сөз аудармасындағы қарама-қайшылықтары
жойылып, шет тіліндегі ойлар ана тіліне мағыналы аударылады. Мысалы:
I һаvе а book - ... ... ... brother is not at home ... - ... ағам кеше үйде ... жоқ.
3. Еркін аударма - шет тілінде естіген немесе оқыған мәтінді сол ... ... ... ... шет тіліндегі мақаланы оқып, оның мағынасын
қысқаша айту.
4. Көркем әдеби аударма — аударманың бұл түрі ... ... және ... ... және ... ... бүл түр ... ауызша және жазбаша түрлері болады. Олардың екеуі де
оқушылардың грамматикалық немесе лексикалық сөздік ... ... ... ... ... ... шет тілін оқытудың бір қүралы болып ... ... әр ... ... ... Аударманың түрлерін таңдау сабақтың
түріне, тілдік материалдарға, оқушының жасына, үйретіп жатқан тіл ... ... ... және т.б. ... ... ... әдіс
Коммуникативті әдіс Е. И. Пассовтың ұсынысымен осылай аталды, ал ... ... ... ... ... ... Әдістің негізіне
коммуникативті-лингвистика идеяларын жатқызды, сонымен қатар, психологиялық
теория идеялары мен ... ... ... даму ... ... ... ... оқыту мақсатын анықтайды; мәдениетаралық
коммуникация процесінде шетел мәдениетін ... ... әдіс ... арналды. Соңынан оны қолдану ортасы кеңейді, барлық ... ... ... және ... ... ... ... оқыту процесін шынайы коммуникацияға
жақындату. Коммуникациялық әдіс сабақ процесінде тақрыптар, ... өте ... ... ... ... бұл ... ... сәйкес болу керек.
Әдістің лингвистикалық концепциясы лингвистиканың коммуникативтік
идеяларына негізделген. Қазіргі заманғы тіл ... бұл ... ... жылдардағы танымал структурализмді қайта қарағандай.
Бұл әдіс бойынша тіл бірліктері өте ... ... оны ... және ... да ... ... ... интерпретациясын шетел тілін оқытуда қолдану тілді игерудің
практикалық деңгейін көтеруде ... ... ... тәжірибесі
көрсетті.
Әдістің лингвистикалық негізін қалауда мынадай коммуникативті
лингвистика идеялары ... ... ... ... ... ... өте зор (информативті, яғни
ақпараттық, этикеттік, бұйрық және т.б.) кейбір ... ... ... акт) тіл ... ең ... бірлігі ретінде
қарайды, бірақ сөз актілері жоғарырақ деңгейде бірігіп, мәтін құрайды.
Тілді оқытуда сөздік актілерге сүйену, ... ... ... ... ... болып тілдік тілдік актілер саналады,
яғни сөз әрекеттері, белгіді бір тілдік ситуацияларда өтетін, ... ... ... және ... ... Тілдік актілердің бірлігі ретінде тілдік интенция, сөйлеуші мен
тыңдаушының сөз әрекетін ... ... ... ... алу қабілеті коммуникативті әдіс негізіндегі сабақтың
ерекшелігі ... ... және ... оқу ... ... ... тәсілі болып табылады.
3. Тілдік қарым-қатынас құралы ретінде игеру, оқушыларда ... ... ... ... яғни тіл жүйесі туралы
ғана біліп қана қоймай, тілді қарым-қатынас мақсатында қолдана алу.
Коммуникативті әдіс ... ... ... ... ... ... ... Оқушының жеке психологиялық ерекшеліктерін ескеру;
3) Белсенділік;
4) Оқу материалының барлық деңгейлерінде оны таңдау мен ... ... Оқу ... ситуативтілігі;
6) Проблемалық – оқу материалын ұйымдастыру мен көрсету тәсілі.
«кесте 5»
Шет тілін оқыту әдістері мен ... ... ... ... ... оқыту әдістерінің жаңа амалдары
2.1 Шетел тілі сабақтарындағы оқытудың жаңа технологиялары
Оқу процесінде жеке тұлғаның шығармашылығын ... ... ... дамытудың дидактикалық, әдіістемелік жолдарының жасалу деңгейінің
жеткіліксіздігі арасындағы қарама-қайшылық айқын ... ... ... шешу ... іздестіру барысында оқу ... ... ... ... ... ... ... шығармашылығын дамытуда ... ... ... оқыту технологиясын қолданудың тиімділігі дәлелденіп жүр.
Осыған орай ағылшын тілін ... ... ... ... ... ... оқытушылары мен №38 ... ... ... ... ... ... ... жеке тұлғаны
дамытуда бағытталған оқыту жүйесін дайындауда және оны практикаға енгізуде
бірлесе ... ... ... ... нәтиже беруде. Соған дәлел:
Қазақстандық модификацияланған модульдік ... ... ... ... ... Бұл ... тиімділігі:
✓ Оқушы тұлғасының танымдық қабілеттерін дамыту;
✓ Танымдық процестерді (жады, ... ... ... ... ... ... ... қызығушылық қалыптастыру;
✓ Белсенді сөздік қорын, ауызша және жазбаша тілін дамыту;
✓ Тұлғаның ... даяр болу және оны жеңе ... ... ... ... ... ... қанағаттандыруға
ықпал ету.
Оқушылар өзара сөйлесудің, оқыта үйрету ойындарының (олардың негізгі
мазмұны – оқу ... ... ... Оқу ... бірнеше мәрте
қайта оралу, бір ... ... ... ... өту ... ... біршама жоғары балл алуға мүмкіндік береді. ... өз ... ... және ... ... ... қызығушылық
қалыптастыру, дарынды балалар сабақта ... ... ... аса ... ... жұмыс істеу мүмкіндігіне ие ... бұл ... ... ... ... ... етеді.
Бұл технологияның жан-жақтылығы – оның ... ... ... ... балалармен жұмыс істеуде гимназиялық, лицей сыныптарында да,
жалпы білім беретін ... де, ... оқу ... да ... тек ... материалды меңгерудің түрлі деңгейлерін
жұмыс істейтін оқушылар санының әртүрлілігінде.
Енді осы технология бойынша «Зат есім» тақырыбына дайындалған оқу модулін
ұсынамыз.
«кесте ... есім (10 ... | | | ... ... ... ... мазмұны ... |
| | | ... |
| | | | ... Кіріспе |1 |Модульдың құрылысымен, ... | |
| | ... |5` |
| | ... ... ... ... |20` |
| | ... дәптермен жұмыс. | |
| | ... үйге ... |15` |
| | | |5` |
| | | | ... ... |2 ... ... |15` |
| | ... – оқушы» ойыны жұппен |20` |
| | ... |5` |
| | ... ... | |
| | ... үйге ... |40` |
| |3 ... меңгерту. |5` |
| | ... ... ... | |
| | ... үйге ... | |
| |4 ... ... |15` |
| | ... ... ... жұмыс. |15` |
| | ... ... ... ... |10` |
| | ... көп және тез ... ... | |
| | ... үйге ... |5` |
| | ... ... | |
| |5 ... тап» ... |20` |
| | ... сандықша» ойыны. |20` |
| | ... үйге ... |5` |
| | ... ... | |
| |6 ... ойыны. |25` |
| | ... ... ... |15` |
| | ... үйге ... |5` |
| | ... ... | |
| |7 ... |20` |
| | ... жұмыс қорғау. | |
| | ... үйге ... |20` |
| | ... ... |5` |
| |8 ... ... | |
| | ... ... |20` |
| | ... үйге тапсырма |20` |
| | | |5` ... ... ... ... | ... ... |15` |
| |9 ... |10` |
| | ... |15` |
| | ... Үйге ... |5` |
| |10 ... ... ... |
| | ... |25` |
| | ... ... ... |15` |
| | ... |5` ... нені білу керек:
✓ Зат есімнің жалпы және жалқы есімдері.
✓ Санауға келетін және ... зат ... Зат ... ... ... Тәуелді септіктің жекеше және ... ... ... ... нені ... ... Зат ... жалпы есімін жалқы есімінен, санауға келетін зат
есімдерді санауға келмейтін зат есімдерден ... ... ... арқылы басқа сөз таптарынан зат есім жасай білу.
✓ Тәуелді септіктің жекеше және көпше түрін жасай білу.
... ... ... ... ... ... Зат ... жасалу жолдарын меңгеру.
Шығармашылық жұмыстардың тақырыбы:
✓ Limericks.
✓ Кроссвордтар құрастыру.
✓ Ребус құрастыру.
✓ Қазақ-ағылшын тіліндегі зат есімді салыстыру, схемасын сызу.
✓ Proper and Common nouns. ... және ... зат ... Зат ... ... және ... ... «О» әрпіне аяқталған сөздер көпше түрде қолданулуы.
... ... ... ... тәуелді септік (притяжательный падеж)
және тәуелді септіктің ... және ... ... ... ... бөлімі. 1-сабақ.
Мақсаты: 1. модульдің құрылымымен таныстыру, тірек-сызбамен тақырыпты
түсіндіру;
«кесте 7»
Classification of nouns
«7 кестенің жалғасы»
Shakespeare
London ... ... ... Beauty
Machinery ... ... nouns ... used only in |Nouns which are ... that can be both ... singular |in form but plural in ... and plural |
| |meaning “nouns of | |
| ... | ... |Police |Crowd – crowds ... |Cattle |Fleet - fleets ... crew |People | ... ... ... |
|A book – 5 books |The music, some bread, his blood, ... boy – many books ... |
| |This ring is made of silver ... Сөйлеу бөлімі. 2-сабақ.
Мақсаты: 2. Тақырыпты меңгерту.
1. «Қарлы кесек» ойынын ойнату ... ... Үйге ... ... ... ... ... мақсатымен таныстырады, ойын ережесімен
таныстырады.
2. Ойынға қажетті заттар таратылады: нөмірлі ... ... ... ... ... ... әр тапсырмада 2 сұрақтан: біріншісі - өтілген
тақырып бойынша ереже айту, екінршісі – мысалдар келтіру.
4. Жалпы бағалау бланкісі ... ... Ойын 3 ... ... ... 15. ... қағаздарын алғаннан кейін, нөмірленген жетондарды
бойынша ... стол ... ... ... ... оны жазып,
дайындаған соң, біріне-бірі түсіндіре бастайды. 3 команда – 15 бала.
әр турға 12 ... ... ... Қорытындылауға 5 минут. Үйге
тапсырма беру 2 ... ... ... paper № A – 1 ... |Table |The best answer |
|1 – Leader |В | |
|2 |В | |
|3 |А | |
|4 |А | |
|5 |А | ... for ... 1. Зат ... түрлерін ата, ережелерін айт. 2. Оны сызба түрінде көрсет.
B 1. санауға келетін және санауға келмейтін зат есімдерге мысалдар ... ... ... ... ... келтір.
C 1. қандай жұрнақтар арқылы зат есімді басқа сөз ... ... ... ... 1. Тәуелді септіктің жекеше және көпше түрінің жасалу жолдарын ... Оған ... ... 1. Зат ... ... және ... есіміне мысалдар келтір. 2. Сөйлем ішінде
қолдану әдістері.
«кесте 9»
Numbers
[18].
3-сабақ. Тақырыпты меңгерту.
1. «Мұғалім – оқушы» ойыны.
а) ... ... 1-ші және 2-ші ... алған, меңгерген «Зат есімі!
Тақырыбы бойынша алған білімдерін талдап, жинақтау; ... ... ... ... ... және бірін-бір тәрбиелеуге дағдыландыру.
ә) Ойынның шарты:
-оқушыларды жұппен отырғызу.
-бір жақта отырғандар – ... ... ... ...... рөлін
алады.
«мұғалім» ― Зат есімнің жасалу жолдары (жұрнақтар, префикстер)
― Зат есімнің классификациясы (Proper & ... & ... — Зат ... жекеше және көпше түрлері, жасалу жолдары.
― Зат есімнің родтық категориясы.
- бағалау эталоныны ... ... ... ... Мақсаты: грамматикалық жаттығуларды орындату арқылы алған теориялық
білімдерін дұрыс қолдануларын ... ... ... 3 ... ... әр топта 4 оқушыдан болады, бірақ әр ... ... ... өз ... ... Әр жаттығуға 5
минут уақыт ... ... ... орныдап алған соң, ... ... ... ... бойынша тексеріп, бағалайды.
б) Тапсырмалар:
1. Give the plural form of the following combinations&
This tea – cup, this egg, that wall, that picture, this foot, ... this lady, that window, this man, that match, this ... ... tea – cups, these eggs, those walls, those ... these ... ... these ladies, those windows, these men, those ... ... Rewrite these ... and word ... using the genitive ... room of my friend. The questions of my son. The wife of my brother. The
table of our teacher. The voice of the ... ... ... room. My son’s questions. My brother’s wife. Our teacher’s
table. The girl’s ... Form compound nouns from two ... road, workers; tea, a pot; a bed, a room; a post, a man; a week, an ... ... a tea-pot, a bedroom, a postman, a ... Translate into English:
1) Маған өзіңіздің оқушыларыңыздың дәптерлерін беріңізші.
2) Бұл менің ... ... ... ... ... ... ... Give me your students’ copy-books.
2) This is my friend`s family.
3) I like Ann`s flat.
4-сабақ. Тақырыпты дамыту.
1. ... ... ... Зат есім тақырыбы бойынша алған теориялық білімдерін бақылап,
тексеру; белгілі бір ортада еркін сөйлеуге және өз көзқарасын ... ... ... ... ... ... ... арқылы білгірлер анықталады; қалғандары
командалар құрады. Яғни сыныпта 14 оқушы ... ... ... ... болады да қалғандары бес-бестен екі командаға бөлінеді. Ойынға
қатысушылар командалары бойынша партада отырады.
Соңғы ... ... ... ... көп ... жүр. Әр оқу
пәнінің спецификасы және оған сәйкес оқыту технологиясының мына ... ... ... ... бар. ... ... оқытудың
мақсатына тілдің системасы емес, мәдениетаралық тілдік қарым-қатынас құралы
шетел тіліндегі сөз ... ... ... ... ... материалды
шығармашылық жұмыс сияқты қолдануға мүмкіндік береді, шетел тіліндегі
сабақты, дисскуссияға, зерттеуге айналдырады.
Проектілер ... ... ... ... көп. ... ... ... проект деп атайтын болды. ... ... ... тілі ... «проект» деп атайтын болды. Кейде келісуге ... де іс ... ... ... ал ... жағдайларда топпен жасалатын жай,
кәдімгі іс-шараларды проект деп түсінетін болды.
«Әдіс – дидактикалық категория: әдістер жиынтығы, түсіну ... ... ... ... ... да біз ... әдісі деп
технологиялардың, проблемелардың дидактикалық мақсатқа жету әдісін айтамыз.
Жұмыстың практикалық ... болу ... ... ... ... шешу үшін ... ... әдісінің негізіне идея, оның
нәтижеге бағыты шешу ... ... ... ... ... практикалық
тапсырманы шешу барысында алынады. Бұл ... ... ... ... ... ... ... болады. Бұндай нәтижеге жету
үшін балаларды өз бетімен ойлануға үйрету керек; проблемаларды тауып ... бұл ... жету үшін ... ... ... ... білуге үйрету керек.
Проектілер әдісі ғасырдың басында ... ... ... ... баланың өз бетімен ойлануын ... ... ... Бала ... ... білімді тек есінде сақтап қана ... ... оны ... ... білу ... ... да американдық
педагогтар Жд. Дьюи, Килпктрик және тағы ... ... ... ... ... ... ... және шығармашылық бірлескен
жұмыстары арқылы шешу жолдарын қарастырды. ... ... ... шешу оның шын ... ... Рудольф Штайнер, белгілі американдық
педагог балалардың алған білімдерін практикалық ... ... ... ... ... ... теориялық негізде үйренгенін,
білгенін бала проблемаларды ... ... ... пайдалана алуы керек.
Ол, бүгін болмаса келешекте білімін практика жүзінде қай жерде және ... алу ... ... отандық дидкатикада да (М.Н.Махмутов, Н.Я.Лернер)
көп көңіл бөлінді. Бірақ бізде проблемалық әдіс ... ... ... Бастысы, дидактикада жиі кездесетіндей, ... ... ... Әдіс – ... да бір әрекет түрінің
орындалу жұмысы мен операциясының ... ал ... ... осы ... мен ... ... логикасы. Егер де әдіс
технологиялық тұрғыда қаралмаса, онда ол ... кең және ... ... ... ... ... ... технологиялық іс-жүзіне асуын және дамуын көзден таса ... бір ... ... ... принциптер мен логикасы дұрыс болу
керек. ... ... ... практикалық нәтижеге ... ... ... әдістерін қарастырады.
Дүние жүзінің барлық елдерінде проектілер әдісі кең ... ол бір ... шешу ... ... ... ... ... мүмкіндіктерін береді.
Е.С.Полат «Шетел тілі сабақтарындағы проектілер ... ... ... қолдануда келесі талаптарды атайды:
1. зерттеу, шығармашылық тұрғыдан маңызды прблемалар мен тапсырмалар болу
керек;
2. шешімдердің практикалық, теориялық мәнділігі;
3. сабақта және ... тыс ... ... ... ... ... ... индивидуальная, парная, групповая) жұмысы;
4. пректінің мазмұндық бөлігін структурамен көрсету (рөлдерге бөліп және
нәтижелерін этаптарға бөліп көрсету);
5. зерттеу әдістерін пайдалану: проблемаларды ... ... ... ... жазу.
Осыған байланысты, проектілік структурасын құру этаптары мен оны ... ... ... ... ... бір немесе бірнеше проблемаларды шешуге
болатын, ситуацияларды ойластыру;
2. ... ... ... шешу ... ... әр ... кішкене топтарда қабылданған гипотездерді тексеру әдістерін талқылау,
ұсынылған гипотездерді тексеру негізінде ... ... ... ... ... ... немесе жоққа шығаратын фактілер,
аргументтерді топтарда іздеу жұмысы;
5. проектілерді қорғау ... шешу ... жаңа ... ... келесі түрлерін атауға болады:
1. зерттеу.
Бұл проектілер жақсы ойластырылған структураларды, барлық қатысушылар үшін
зерттеп ... ... ... ... ... шығу көздерін
көрсетуін, ойластырылған әдістер, нәтижелер юолуын талап етеді.
2. шығармашылық.
Шығармашылық проектілер нәтижелерді сәйкесінше ... ... ... қатысушылардың бірлескен жұмыстарының құрылған
структурасы болмайды. Структура проектіге ... ... ... ... бағына отырып дамиды. Бұл ... ... ... ... ... формалары туралы.
Әр шығармашылық жолды талап етеді, бұл мағынада әр проектіні шығармашылық
деп айтуға болады.
3. рөлдік ойындар.
Бұл ... де ... ... аяғына дейін ашық болады.
Қатысушылар белгілі бір рөлдерді ... ... ... және сипаты
шешіліп жатқан проблема ерекшеліктері негізінде шығармашылық деңгейі бұл
жерде өте ... ... бұл түрі ... да бір ... ... ... ... проектіге қатысушыларды осы информациямен
таныстыру, талқылау және фактілерді ... Бұл ... ... ... жақсы ойластырылған структураны талап
етеді, сонымен қатар, ... ... ... ... ... ... болуын талап етеді.
5. практикаға бағытталған проектілер.
Бұл проект қатысушылардың қызығушылықтарына бағытталған. ... ... ... ... ... ... етеді, барлық проектіге
қатысушылардың функцияларын бірлескен жұмыстарының нәтижелерін талап етеді.
6. монопроектілер.
Заң бойынша бұл проектілер бір оқу ... ... ... Бағдарламаның
қиын тақырыптары немесе қиын бөлімдер таңдалып алынады, мысалы, ... ... бұл ... ... ... байланысты.
Монопроектілермен жұмыс проблеманы шешу ... ... ... ... ... Бірақ проблеманың өзі ... ... ... жатыр. Бұл проект, нәтижесіндеоқушылар
игеру керек біліктіліктер мен іскерліктерді, сонымен ... ... мен ... ... ... ... талап етеді. Топтар
бойынша әр сабақта жұмыстың логикасы ... ... ... ... ... ... ... жұмыс сабақтан тыс уақытта жекеше немесе топтар түрінде
жалғасын табады.
7. пәнаралық проектілер.
Пәнаралық проектілермен жұмыс, ... ... ... тыс ... Бұл ... ... пәнге қатысты, кішірек болуы мүмкін,
сонымен қатар, көлемді, ұзаққа созылған, ... ... ... ... үшін ... ... ... шешуді жоспарлайтын
болу керек.
Бұл проектілер мамандардың білііктілігін, көптеген шығармашылықтоптар
жұмысының біліктілігін, ... ... ... болуын, аралық және
қорытынды презентация формаларының дұрыс құрылуын талап етеді.
Шынайы практикада проектілердің араласқан түрлерін жиі ... ... және ... ... ... бар, сол ... ... уақытта практикаға бағытталған және зерттеу проектілері. [19]...
“Интерактивтік” деген сөз энциклопедия мен ... ... ... ... ... келіп шығады, ол екі жақты біріккен
әрекет болып табылады.
Ол оқыту процесінде студенттерді бірігіп ... бір ... бір ... өз ... ... ... болуға
және осы кезде өз қиялын, ой-өрісін, шығармашылығын көрсетуге ... ... бұл әдіс ... жұп ... бірігіп жұмыс жасауға,
жұмыс жасай отырып, өзгелерге көмек көрсетуге үйретеді. ... ... ... ... ретінде төмендегідей талаптарға сай келеді.
-Ақпаратты терең игереді,өйткені оны ой елегіне өткізеді.
-Студент ... ... және ... ... өрісті
қалыптастырыды, тілді оқып үйрену ниетін арттырады.
-Студенттің жеке тұлғасына тікелей әсер етіп, танымдық, шығармашылық
қабілетін оятады.
-Топ ... ... ... ... формада (жұптық, топтық,
ұжымдық) өткізуді қамтамасыз етеді.
-Ойлауды белсендіреді.
-Ынтымақтастықпен ... ... ... дағдысын қалыптастырып,өзгені тыңдай алады.
Әрине мұндай тәсілді қолдануда кездесетін ... да жоқ ... әр ... ... ... ... ... деңгейі, ақпаратты
меңгеруі бірдей жағдайда емес. Осыдан келіп студенттердің алдында ... ... ... ... ... ... ... ұйымдастырылмаған жағдайда.
-жүріп жатқан әңгіме студентке қызық емес болса.
-әңгімені тыңдамағандықтан ... ... ... туындайды.
Ал психологиялық қиындық шынайы қиындыққа қарағанда жиірек кездеседі.
Студент мұндай жағдайда көбінесе үнсіз қалады.
Яғни:
-студент өз ойын ... үшін ... ... ... ... ... үндемейді.
-оқытушы мен топ алдында сөйлеуге қысылғандықтан үндемейді.
-өз білім дәрежесінің төмен екендігін көрсеткісі ... ... ... сөйлеу үшін оған қысым ... ... үшін ... ... ... туғызылуы керек, студентті өз
әрекетерін тыңдай білуге үйрету керек
Мұғалім алдымен студенттерді ... ... ... ішінде тілді
қарым-қатынас құралы ретінде меңгеруге ұмтылуын, студенттерге өз ... ... ... үшін оған сай ... ... әрі оқу атмосферасын
орната білуі керек. Ал мұндай ... ... ... ... ... ... тура келеді.
Біріншіден, ағылшын тілін оқытуда интерактивтік тәсілді қолдану
кезінде қойылатын талаптың, жасалатын жұмыстың оқу ... сай ... ... тым ... ... ... ... қызығушылық жойылады, ал төмен
болса,жалығуға әкеліп соқтырады.
Екіншіден, ... ... онда ... оқу ... ... білім деңгейіне, жас ерекшеліктеріне сай болуы керек.
Үшіншіден, студенттер ... ... ... ... өздері
табуы керек.
Студенттер әр түрлі болады. Олардың бірі ... ... ... алады, енді біріне материалды ұғу үшін қосымша түсіндірмелер мен
мысалдар қажет болады. ... ... ... нені түсінгенін ұғына алмай
сұрақ қоюға жасқанады. Осындай жағдай студенттерді ... ... ... ... ... ... беріп, ол тапсырманы орындау барысында
әрбір студентке жеке рөлдер мен міндеттер атқаруды ... ... онда ... өз ... жауапты болып, жалпы жұмыс нәтижесінде қол жеткізуге
ұмтылатын жағдаят пайда болады. Сондықтан да ... ... ... жоғары студенттерден өзіне түсініксіз болған ... ... ... ... ... ... жеңіп шығуын ойлап, ... ... ... ... ... ... жұмыс істеуін көздейді.
Осылайша студенттер қиындықтың алдын алады.
Интекрактивті тәсіл, әсіресе сабақты пысықтап, қорытындылауға бірден-
бір ... ... ... ... ... ... интерактивті әдіс
арқылы студентер өз білімін өздері бағалайды да олар ... ... ... ... Әсіресе өзін -өзі бақылау, топтық өзара
бақылау кезеңдері сабақты бекітуге біршама ... ... ... ... ... әдіс белгілері арқылы іске асыруға
болды. Өздік бақылау:
1.Менің бүгінгі тақырыпқа өз ... ... ... ... жоғары.
2. Бүгінгі жаңа тақырыпты игеуім: төмен, орташа, жоғары.
3. Бүгінгі сабаққа қатысуым: төмен, орташа, жоғары.
Топтың өзара ... ... ... ... Топ ... ... белсенділігі, өзара әрекет әдебі, топтық
араласу әдебі: ... ... ... Жаңа ... ... байланыстыра айтуы: төмен, орташа, жоғары.
3. Сөйлеу шешендігі, мәдениеті, төмен, орташа, жоғары.
Бұл бақылаулар студенттерді өздеріне және ... сын ... ... Онда ... үшін ... ... қажеттігі туады. Бұл
бағыттау мен бағалау ... ... мына ... ... ... өз біліміне сенісділігі, қабілеттілігі,
жауапкершілті сезінуі, адамдық, ... ... сөз ... ғылыми
ақпараттарды ақтаруы, өзінше түйін жасауы, сөйлеу мәдениеті т.б.
Жалпы шетел тілі сабағында қолданылып жүрген рөлдік ... ... ... ... ... ... мен ақпараттық
хабарлары, дәріс-диалог, тренинг, дөңгелек үстелдер, ұжымдық – таныдық оқу,
иммитиация әдістері осы жоғары белсенділікті дамыту ... ... ... ... ... ... ... топтық-үлестірме
түрлерін қолдану арқылы іс-әрекетті талқылау, қарама-қарсы қайшылықты
мәліметтер беру арқылы пікір ... ... ... ... ... ... арттырады.
Сабақ барысында қолданылған төмендегі бір-екі мысалға ... бір ... ... ... ... студенттерді үш
топқа бөліп, оларға негізгі тақырыпқа ... ... ... ... береміз:
1 топқа: “Travelling by train”
2 топқа: “Travelling by bus”
3 топқа: ... by ... бір топ ... ... ... бойынша ассоциограмма
жасайды.
Ассоциограмманың көмегімен топ студенттері бірігіп, өздеріне берілген
саяхат түрлері жайлы толық мағлұмат бере отырып оның ... және ... ашып айта ... ... ... қатар әр топқа қойылатын талап
тақырыпқа байланысты жаңа ... мен сөз ... ... ... ... топ студенттерінің түгелдей қатысуын қадағалау. Соңында ... ... ... ... ... ... қойған бағасымен
қорытындылай отырып, әр топтың ортақ бағасын шығарады.
Осы тәрізді тәсілді грамматикалық жатығуларды орындату кезінде де
пайдаланған өте ... ... ... топ ... әр бір ұпай ... Себебі грамматикалық тұрғыдан әрбір дұрыс жасалған сөйлем оларға
ұпай ... ... ... ... ... студенттер өздерінің бар
білгендерін топ ... ... Бұл ... грамматикалық
материалдарды түсінбей жүрген студенттерге үлкен көмегін тигізеді.
Ал мәтіндермен жұмыс жасау кезінде ... ... ... екі рет ... дұрыс. Бастапқыда олар мәтінге тек көз ... ... ... ... ... түсіне алады, ал одан соң ... ... ... аяқ оқып ... Бұлайша жасау талқылаудың алдында
тұжырымды логикалық тұрғыдан ... ... ... уақытын мейілінше үнемді пайдалану үшін мәтінді үйден оқып
келуді тапсырған дұрыс.
Тағы бір ... ... ... ... ... ... ... деп оның тәрбиелік жағын да айта ... ... ... ... бірін- бірі тануына, тыңдау мен ... ... ... да өз әсерін тигізеді.
Қорыта айтқанда, интерактивті тәсілдің ерекшеліктерін ... ... ... ... ... ... отырған тілдің
практикалық тұрғыдан қолдану нәтижесін, жемісін көруге мумкіндік береді
және осы ... ... ... тілін оқып үйренуге деген қызығушылығын
арттырады. ... ... ... ... ... оқу материалдарын,
оқыту әдістері мен тәсілдерін жетілдіру ... ... ... іске ... ... ... ... жаңа технология мен озық тәжірибемен
сабақтастыра зерттеу – бүгінгі күн ... ... ... ... ... ... ... ең маңызды міндеттерінің бірі. Қазіргі ... сай ... ... жұмыс жасайтын, өзін-өзі дамытып
жетілдіре алатын жеке тұлға тәрбиелеуге аса назар аударылуда.
Қазақстан ... ... ... Республикалық
білім және ғылым қызметкерлерінің ІІІ съезінде сөйлеген сөзінде білім беру
ісін реформалаудағы стратегиялық міндеттерінің бірі – шығармашылық ... сай, үш ... ... ... ... жетік меңгерген, жан-
жақты дамыған жеке тұлғаны оқытып-тәрбиелеу деп атап көрсетті. Бұл жерде
негізгі ... ... беру ... алып ... ... ... қарым-қатынас жасауға үйретуде оқу
әдістерінің жаңа амалдарын қолдану
Шетел тіліне үйретудің ең маңызды ...... Ойын – ... ... Ойын ... формасы және әдісі. Ойын өз алдына ... Ойын – ... ... біліктілік, дағдыларды игеруге және
оларды белгілі-бір мақсатта қолдана алуға үйретуге бағытталған. Ойын ... ойын ... ... ... әр ... мақсаты – таза жарыс сипатында, яғни қандай да бір жарыс
кезінде жеңу, мысалы, ... балл ... ... ... ойын ... формасының мақсаты – оқушыны ... ... ... пен ... және ... қолдануға үйрету,
сонымен қатар, бақылау және өзін-өзі бақылау.
Барлық оқу ойындарының үш негізгі ... ... Тура ... ... ... мен оқушы ойынға қатысушы
командалардың бірінде болады;
... ... ... ол ... ... қадағалаушы;
• Аралас дидактиканың сипаты, мұғалім ойында жүргізуші ... ... ... ең жай түрі ... ... ... ... ойындық сипаты
бар.
Оқуға үйретудің ойындық формасында екі дидактика жатыр. Ойнау үшін ... ал ... ... адам өзі ... өз ... ... жинайды.
Оқушыны «І Һаvе» структурасына үйрету негізінде ұйымдастырылған қос
дидактикалық ... ... ... таза ... ... ... сипатында мұғалім
түсіндіреді, көзіне түрде көрсетеді, ... ... ... ... ... ... ... – материаллдық грамматикалық структурасын дұрыс
игеру.
Алғашқы кезде оқушы барлық болып жатқан іс-әрекетке түсінбей ... ... ... ... ... оны ... ... бетімен ойлануға, өз күшіне сенуге үйретпейді. Бұл жерде мұғалім теория
мен ... ... ... ол ... ... түсіндіреді,
көрсетеді, бірге орындауға ... ... ... ... ... оның өзі қалай жауап беретіндігін көрсетеді. ... ... ... ... ... оқушы ойынды «шешуге болатын»
проблемелар туындайды: ол сұрақ қоя бастайды, ... ... ... ... яғни ... ... деген қызығушылығы ғана туып қойған ... ... ол өз ... ... бастайды. Оқытушы мен оқушының
бірге ойнауы ұйымдастыруды жоспарлайды және ... ... ... ... ... ... игереді, проблемалық
ситуациялардың туатын кезін көре алады. ... оқу ... ... өтуі ... яғни ... ... көбейіп, олар өзінен-өзі
шешіле бастайды, яғни оқушы проблеманы шешу жолдарын іздестіреді; бұл жаңа
білім, жаңа проблемалар, тапсырмалар.
Ойынның қос ... ... ... ... ... ... ... «ең мықты император», өзі тапсырманы ... ... ... ал проблеманы көре білуге икемділігі, жеңіске
жеткізеді.
Оқушы өз ... ... ... іс-әрекетке белсенді түрде қарап,
мұғалімді түсініп, бірге жұмыс ... ... ... ... мен ... ... ... мектеп дидактикасында оқуға үйретудің ойын формасының әр түрлі
концепциялары қарастырылуда мұғалім ойын түрлерін білу ... ойын ... болу ... ойынды оқушылардың жас ерекшелігін ... ... ... білу ...... дамуына жан-жақты әсер етеді. Ойын арқылы көптеген
жетістіктерге жетуге болады: ...... ...... ... ... ... таяқ сияқты ол балардың ойынға деген
көзқарасын өзгертеді. Ол коллективті ... ... ... ... ұяң ... да ... итермелейді. Ойында
оқушылардың саналылығы ... ... ... үйретеді, іс-әрекетін
бақылауға үйретеді, басқалардың іс-әрекеттерін дұрыс, шын ... ... адам өзін ... ... өз күшін бақылайды. Ойынды өткізу
кезінде адамның мінез-құлқын, әдетін, ... ... ... ... ... бұл ... балалармен жұмысына көмектеседі.
Ойындар әр түрлі болып келеді, сюжетті, қимыл, еліктеу, ән және ... ... ... түрі ... әр балаға өзінше пайдалы.
Ойын – эмоциалды сипатта болады. Ойнау белсенді ойлау жұмысын талап етеді,
көңіл бөлуге және ... ... ... ... ... қатар,
таланттарын, жақсы көңілді дамытады, баланы алда болуға, талпынуға, ... ... ... тыңдай білуге үйретеді.
Жаңа материалмен және оны бекіту, жаттықтыру кезінде ситуациялар саны
көп болуы мүмкін, оқушылардыңң ойланып ... ... ... ... ... ... ... топ-топқа бөлінеді. Қораптың
ішінде аңдар, жиһаз, оқу құралдары және т.б. ... ... ... ... ... ... ... керек, өз қораптарына салып, кім
бірінші болып жинаса, қораптағы заттарын ағылшыншы атап, содан ... ... ... болады.
Жаңа материалды енгізудің көп формасы бар. Олар әр түрлі болу ... ... ... ойын ... қолданған дұрыс.
Талқылап жатқан тақырып / проблема бойынша ештеңе айта алмау. Тілдік
және сөздік құралдардың ... ... шешу үшін ... ... ... және ... жоспар
жасау керек.
• Сөйлеу іскерліктерін дамытуға ... ... ... дейін
қалыптастырылған лексикалық және грамматикалық іскерліктерге сүйену
керек.
• Лексикалық бірліктер мен ... ... ... ... тіркестерінің формаларын, жалғаулықтар, ... ... т.б. білу және ... алуы ... ... және тыңдап түсінуге арналған мәтіндерді дұрыс таңдап алу тілдік
және сөздік іскерліктерді дамытуда үлкен рөл атқарады.
• Жаттығулардың мазмұндылығы және тілдік ... ... ... ... Пән ... ... ескеру шетел тілінде қарым-қатынас ... ... ... ... ... ... және аербальды емес сүйеніш көрнекілігін қолданудың үлкен
көмегі бар;вербальды (схема, таблица, конспекты және т.б.), вербальды
емес (сурет, ... және ... ... ... ... ... оқытушы:
• Соңында монолог пен диалогтардың түрлері болатынын дұрыс ... ... ... ... ... құру ... еске ... керек;
• Сөздік тапсырманы алдын-ала ойластыру;
• Өзіңді сынып оқушыларының орнына қою керек;
• Қажет болған жағдайда ... ... ... ... ... ... жазылған оқушыға берілген рөлдер);
• Сынып оқушыларын рөлдерге, парталарға, топтарға шамаларына қарай бөлу
керек және т.б.;
... ... ... ... ... ... қалғандары үндемейді. Сабақта барлық оқушылардың шетел
тіліне қарым-қатынас жасауға мүмкіндіктері болу ... ... ... және ... ... түрлерін жиі қолдану;
• Сабақта ойындық ситуацияларды жасау бір адам ғана ... ... да, ... ... сабақтан тыс қалдырмау, олар ... ... ... жазып отырады, көшіріп жазады, есептейді,
сурет салады және т.б.;
Сабақта ... ... ... ... ... ... басқа оқушылары
үшін тапсырманы ұмытпау. Бұндай жағдайда мынадай ереже бар: «Әр оқушы
сыныпта сабақ кезінде ... ... ... білу ... жұмыссыз, яғни
тапсырмасыз отырмау керек» [21].
Сөйлеуге үйретуді неден бастау керек? Сөйлеуге әдетте түптен ... айту ... ... лексикалық, грамматикалық, тыңдап-
түсіну іскерліктерін қалыптастыру. Оқытудың ... ... ... ... ... ... мүмкін емес. Оқытушы жаңа
структурамен таныстырады: жаңа ... ... Бұл ... бойынша
оқушылар тыңдайды, оқытушы, ... ... ... оқытушы және
жолдастары арасындағы кішкене диалогтарда ... Оқу ... ... жеткілікті болған жағдайда, үлкен монолгтар мен
диалогтарға ұластырады. Бұл ... ... ... ... ... Сабақтағы сөйлеу шын мәніндегі ... ... ... ... ... үшін мотив (түрткі) керек. Сабақта
мұндай түрткі болу үшін сөздік ситуацияны құру керек. ... ... ... және ... ... ... үйретудің алғашқы
сатысында бұл өте қажет.
Тапсырма. Ағылшын тілін бірінші жыл оқып ... ... ... «Менің жанұям» тақырыбы бойынша мынадай ... ... ... ... ... аға, әже, ата және т.б. Сонымен қатар, олар ... ... ... ... ... атаң бар ма? Оның ... үлкен бе? Ол
қай жерде тұрады? Бұл бала ... қыз ба? ... олар ... ... ... түрлерін қолдана алады. Сөйлеуге үйрету іскерліктерін
дамытудың алғашқы сатысындағы мына екі ... ... ... ... ... және неге;
• тәрбиелік және танымдық мәні бар;
• реалды сөздік ситуация көбірек модельдейді;
• оқушылардың қызығушылығын туғызады;
• монологтың сөйлеуге де, диалогтың сөйлеуге де ... ... 1. ... ... ... ... 2. Ертегі кейіпкерлерін олардың жанұялары жайлы, қай жерде туғанын,
тұратынын сұрау ... табу ... ... ертегі кейіпкерін айтпай тұрып
кейіпкердің ... ... елі ... айту ... ... ... атау керек.
Ауызша қарым-қатынастың монологтың, диалогтың формалары бар. Ауызша
сөйлеуге үйретудің бұл түрлерін толығырақ тоқталайық.
Монологқа үйрету ... ... ... ... кезіндегі
монолог түрлерін анықтайық:
o амандасу;
o мақтау;
o лекция;
o әңгіме;
o ... ... ... ... ... және ... ... қарастырайық: сыныпта сабақ тақырыптарының бірі
«Менің қалам» оқытылып жатыр. ... ... ... ... ... ... ... жаттығулар жасалған үй тапсырмасы
ретінде оқытушы оқушыдан өзінің қаласы туралы айтып ... ... Егер ... ... тапсырма берместен бұрын монолог түрлерін еске ... ... ... ... ... алса ... Бұл жағдайда монологтың қай түрін таңдап алушы ... Бұл ... ... анықтар едіңіз?
Келесі күні оқушылар орындалған үй тапсырмасымен келеді, ал сізге оны
тыңдап бағалау қажет. Бұл үшін оқытушы ... ... ... ... бар ... білуі керек, сипатын анықтау керек.
Монологтың сипаты:
• тілдік (сөздік) тапсырмаға сәйкес келуі/мақсаттылығы;
• логикалық дұрыстығы;
... ... ... ... ... де, реалды (шын) өмірде монолог түрінде сөйлеу адам өзінің
неге осылай ... ... тек қана ... ... ... жағдайда ғана,
айтқысы келгенде ғана сөйлейді. Монологтың мақсаты тілдік ситуация ... ... ... уақыты, қатысатын адамдары және белгілі бір тілдік
тапсырма. Сабақта барлығы кішкене басқаша ... ... құру ... ең ... ең ... ... ... мақсаттылығы жоғалып
кетеді, бұл белгілі бір ... ... да ... ... ... мысалдар келтіру арқылы, белгілі бір мақсаттың болуы
мен болмауы, монологтың негізі ... ... ... әсерін тигізеді.
Мысал 1. Оқушылар мәтінді оқып түсінігін айтып беру керек. Монологтық
сөйлеудің қай ... ... ... ... Бұндай монологтың мақсаты бар
деп айтуға бола ма? Егер де жоқ болса, ... ... бар – ... баға ... ... сөйлеудің негізгі сипаттамасына формальды түрде сәйкес
келеді. Бұны шын мәніндегі сөйлеу деп ... ... бұл ... ... авторы тексттің авторы болып қала береді. Сөйлеу ... ... ... ... ... табылады. Бұл жерде өзіндік
ерекшелік танытатын, не және қалай айту ... ... ойын ... Бұл ... тілі сабағында мәтіннің мазмұнын айтуға болмайды деген сөз
емес. Бірақ мәтіннің мазмұнын айту лексикалық, ... ... оқып ... ... ... ... Егер ... продуктивті сөз әрекетіне жатса, онда оны репродуктивті жаттығулар
арқылы қалыптастыру дұрыс емес болар еді.
Мысал 2. Оқушылар мәтін ... ... ... ... ... ... ... кейіпкерлердің бірінің атынан айтып беру;
• мәтін кейіпкерлерінің ... ... ... мәтін кейіпкерлерінің қылықтары мен көзқарастарын ... ... ... ... қалай өзгеруге болушы еді, егер де
...;
• мәтіннің аннотациясын немесе қысқаша мазмұнын жазу;
... ... ... ... ... баға беру және т.б.
Бұл жағдайда монологтың мүмкін түрлерін анықтауға болады. Жоғарыда
ұсынылған тапсырмалар ... ... ... өзгертеді?
Оқушы қандай тапсырма алса да, бұл оқушы тарапынан жаттап алу ... ойын ... ... ... монолог түрлері автордың мақсатын
қайталамайды. Мақсаттылық – монологтың ... ... ... ... ... ... мен мәнерлілігін анықтау. Оқушы өзінің
тілдік шығармасын өзіне ғана тән қайталанбайтын ... ... ... ... ... ... жасайды, өнім шығарады),
фактілер, сөздер мен іс-әрекеттерді басқаша түсіндіреді және т.б. ... ... және ... трансформациясын жасайды
Монологқа үйрету жолдары. Отандық методикада сөйлеуге ... ... екі жолы ... жоғарыдан төменге
2) төменнен жоғарыға
Бірінші жолы – оқылған ... ... ... ... ... жолы – ... ... мәтінге сүйенбей дамыту. Әр қайсысын
жеке-жеке қарастырайық.
«Жоғарыдан төменге» мәтінмен жұмыс істеудің түрлі деңгейлері бойынша
монологтық ... ... ... қалыптастырудың жақсы жақтары бар:
Біріншіден, мәтінде ... ... ... ... ... сабақта ситуация ойлап жатпайды. Бұл жерде мәселе мәтінге сүйене
отырып өз ситуацияларын құруы, берілген жаттығулар мен ... ... ғана ... ... өз ситуацияларында қолдана алуы. Мәтінге ... ... ... мәтіннің мазмұны туралы айта ... ... ... оқып ... ... ... әрі ... Бұл жерде:
• оқылған мәтіннің мазмұнын түсінгендігін тексеретін сұрақтарға жауап
беру;
• құптау ... ... ... автор өзінің адамдарға, болып жатқан оқиғаларға, табиғатқа және т.б.
ойын, қарым-қатынасын білдіретін етістіктер, сын есімдер, ... ... ... дәлелдеу;
• мәтіннің бастапқы идеясын анықтау;
• сипаттау;
• мәтіннің қысқаша мазмұнын жазу, мәтінге аннотация ... ... ... ... мәтінді кейіпкердің атынан ... ... ... және т.б) айтып беру;
• соңын басқаша аяқтау және т.б.
Екіншіден, сауатты түрде ... ... көп ... ... болады.
Үшіншіден, түрлі жанрдағы аутенттік мәтіндерді тілдік және сөздік сүйеніш
ретінде (опора) қолдануға ... ... өз ... үлгі ... қолданады.
«Төменнен жоғарыға» монолог белгілі бір ... ... ... ... ... бұл ... таңдайды.
1) оқытудың алғашқы кезінде, оқушылар әлі оқи алмайтын кезде;
2) оқытудың орта және ... ... ... жатқан тақырып және
проблама бойынша тілдік және мазмұндық деңгей жоғары болған жағдайда. Бұл
жағдайда монолог ... бір ... ... сүйенбей жасалады,
ана тілінде немесе шетел тілінде оқылған немесе тыңдалған ... ... ... бұл ... ... ... сұрақты жалпы түсіну,
жеке өзіндік қорытынды ... ... ... сөйлеу деңгейі болу
үшін оқушы төмендегі жағдайды ескеруц керек:
• берілген тақырып бойынша оқушыларда жеткілікті информациялық қор ... ... ... қоса ... шетел тілінде берілген тақырыпта сөйлеуге тілдің деңгейі жеткілікті
(лексикалық және грамматикалық);
• оқушылардың ... ... ... ... ... ... ... қажетті қор бар (келісу, келіспеу, информация сұрау,
беру және т.б.);
• оқушыларда ... ... бар ... ... ... әр түрлі сөйлемдерді байланыстыру тәсілдері);
Интеграция және дифференциация принципіне сәйкес барлық тіл ... сөз ... ... ... ... ... ... Егер
де «жоғарыдан төмен» жолы бойынша монологқа үйрету мәтінімен жұмыс істеумен
тығыз байланыстылығын ... бұл ... ... ... ... ... ... сөйлем және жоғары фразалық
бірлік деңгейіндегі жұмыс кезінде. Кейбір тапсырмаларды еске ... және орта ... ... ... дамыту логикасын байқап,
бақылап көрейік.
Монологтық сөйлеу дағдысын дамыту тіректері. Тіректер жайлы аз ... ... ... ... ... қалыптастыру рөлінің маңызды болғаны
соншалық, бұл сұраққа тағы да тоқталып өткен жөн. Тіректер тілдік, ... ... ... ... ... ... және ... емес болып
бөлінеді. Оқудың белгілі бір шарттарына байланысты олардың саны мен ... ... ... ... не ... Үйренушілердің жасы мен жалпы білім деңгейі;
2. Жалпы сыныптың және жеке ... ... ... Сөйлеу ситуациясының ерекшеліктері;
4. Сөйлеу тапсырмасының түрлері / әңгімеге қатысушылардың
барлығының сөйлеу тапсырмасын ... ... ... жеке ерекшеліктері.
Монолог пен диалогқа үйретуде ұқсастықтар көп. Бірақ сөйлеу ... ... ... ... ... анағұрлым қиындықтар
туғызатынын ескерген жөн. Әрине, көп ... ... ... мен көптеген басқа да факторларға байланысты. Бірақ ... ... ... ... құру өзгешілігінің негізінде шартталған қиындықтар жатыр.
Диалог сипаты. Төменде ... ... ... ... атап ... ... ситуативті.
Осылардың әрқайсысын жеке қарастырып, оқытушы мен ... ... ... ... туғызатын диалог түрі ретінде анықтайық.
Реактивтілік. Диалогтық сөйлеудің осы түрі оқушылар үшін форма
бойынша ... ... ... ... ... ... етеді. Төменде келтірілген себептер осы қиындықтардың негізі
болып табылады.
• Әңгімелесушінің әсерін алдын-ала болжау ... ... ... ол
кенеттен әңгімені басқа арнаға бұрып жіберуі мүмкін. Әңгімелемушінің
мүлдем реакциясы болмағаны да ... қиын ... Екі ... ... ... ... ... логикалық әңгімені өзгертіп отыру,
әңгіме барысында белгіленген мақсатқа жету үшін әр түрлі ... ... ... шарт. Оқушылардың шетел тілінде емес, тіпті өз
ана тілінде диалогтық сөйлеу ... ... ... ... да
аз емес. Бірақ шетел тілі ... ... ... ... ... Бұл ... жоқ болуы тек грамматика мен
лексиканы білмеу де ғана емес, сонымен ... ... ... ... ... ... ... сыпайы жауап бере алмай, әңгімелесуші
айтып отырған жағдайға байланысты қызығушылығын ... ... ... ... ... ... және ... ым, іс-
қимылдар, интонация және паралингвистикалық құралдарды қолдана алмауда
көрінеді.
Сөйлеуші пікір айту логикасын өзі анықтап қана қоймай, тілдік және ... өзі ... ... ... диалогтық сөйлеуде біз
әрдайым партнерге тәуелді боламыз. Диалог сөйлеу қабілетімен қоса, ... де ... ... ... ... жеке ... қамтамасыз
ететін жаңа объективті қиындықтар тобы орын алады. Табысты (ұтымды) диалог
жүргізу үшін ... ... ... бір даму ... ... ... болу керек. Осылайша оқушылар белгілі бір ... ... ... жағдайларды әрекет ету дайындығын қалыптастыру, қажетті көмекші
технологияларды меңгеру керек.
Ситуативтілік. Сөйлеу жағдайдан тыс болмайтыны ... сан рет ... да, ... да өз ... ... тудырудың қайнар көзі,
сөйлеудің түрткісі ... ... ... Осы ... ... бар. ... әңгімедегі сияқты оқу монологі мен диалогі әрқашан
да бір заңға бағынады. Бірақ «Отбасың жайлы немесе сүйікті ... ... бер» ... сияқты нұсқаулар ұтымды монолог айтатын оқушыны араңдатып
жіберуі мүмкін болса, онда осыған ұқсас нұсқаудан ұтымды диалог ... ... ... бір түрі ... сабақ үстінде диалогтық
сөйлеудің ұтымдылығы берілген жағдайға оқушылардың тапсырманы ... ... ... ... ... ... тіректер тапсырманы
орындауда көмектесе алмайды. Ситуативтілік берілген сөйлеу формасының
логикасымен мәні құрайды.
Диалог ... ... ... диалогқа үйретуде әдетте, оның екі түрі
көрсетілген: еркін және ... ... ... ... айтуы
бойынша шындық әңгімелесудің диалог ... түрі көп ... ... бұл оңай ... ... ... ... әлеуметтік рөлімізді
еске түсірейік. Біз барлығымыз ата-ана мен бала сатушы мен сатып ... мен ... ... мен ... ... боламыз. Осы немесе
басқа рөл сөйлеу жағдайына тән қатаң белгіленген, тақырыптың ... ... ... Өкінішке орай, біз балалар мен ата-аналар рөлінде
еркін диалогқа қарағанда стандартты диалог ... деп ... ... ... ... ... ... берумен тураланады: «Қалай жағдай?
Мектептегі ... ... Сен ... ... бе? Үй ... ба?» Еркін диалогтар деген не және олар бар ма?
Дәстүрлі түрде еркін диалогтарға әңгіме, дискуссия, интервью, ... ... ... ... ... ... формасы, олай болса, әңгіме дамуының жалпы логикасы қатаң ... ... ... ... шындық әңгімеде еркін диалог пен ... ... ... ... ... ... жөн. Бұл ... сөйлеу
жағдайының өзгеруіне байланысты, сөйлеуді дамыту жолында өзгеруі мүмкін.
Диалогқа үйрету жолдары мен осы шеңберде қолданылатын ... ... ... ... ... ... ... төмен»
диалогқа үйрету жолы стандартты және типтік диалогқа ... ... ... ... ... ... ол мына түрде жүзеге асырылады.
«кесте 10»
«Жоғарыдан төмен» диалогқа үйрету жолы
|Оқытушы ... ... ... ... ... |1. Мыналармен танысады: ... ... ... тән |- жаңа ... сөз ... мен ... анықтайды (мысалы, |қалыптары; ... ... |- ... бір сөз ситуациясындағы сөйлеу |
|әңгімелесу»). ... ... |
| ... ... ... жатқан материалдарын |2. Типтік диалогтық сөйлеу репликасымен, ... ... ... ... |хормен және жеке жұмыс істейді. ... мен жас ... | ... оқу ... ... | ... ... жағдайға тән сөздік |3. Диалог мәтіні бойынша мұғалімнің ... ... ... ... жауап береді, керекті өзгертулер|
|үлгілерін қолдана отырып, диалог |енгізеді. ... ... ... | ... Тақырып игеру барысында әр |4. Белгілі бір репликаларға жылдам көңіл |
|түрлі типтік диалогтарды ... ... ... ... ... | ... Ұсынылып отырған диалогтағы |5. Мәтінге ... ... ... ... сөздер мен сөздік құрылысымен|оларды жаттатады. ... | ... ... ... ... ... шеңдерінде сөйлеудің |6. Мұғалім нұсқасына сәйкес |
|мәдени-әлеуметтік ... ... ... ... ... ... ... беріп отырады.|өзгертулер енгізу негізінде |
| ... ... ... ... ... ... оны таспадан тыңдатады. | ... ... ... ... ... | ... ... және басқа да | ... ... ... | ... ... | ... ... диалогты толық түсініп, оны| ... ... ... ... ... | ... ... кішкене өзгерістер | ... үшін ... ... ... | ... | ... ... да ... ... ... | ... | ... ... ... әр ... | ... ... репликасын біріктіре | ... ... ... ... ... ... енгізу барысында сөйлеу | ... ... ... отырады.| ... ... ... ... ... ... ... орнатылар тұжырымдайды. | ... ... бір ... үшін ... | ... ... емес тіректерді қолдануды | ... ... | ... Сұралып отырған оқушылар жұптарын және| ... ... ... | ... ... | ... ... ... ... ... тірек бола алады:
• диалог үлгісінің мәтіні;
• диалогтар түрін өзгерту үшін мұғалімнің сөздік нұсқасының мазмұны;
• әрбір диалогқа қатысушының рөлдерін ... ... ... ... мен ... төменге қарай» жолымен диалогқа үйрету оқушылардың қандай да
бір себептерге байланысты диалог үлгісінің ... ... ... ... ... болуы мүмкін:
1. оқушылар оқи алмауы және келтірілген үлгілерді қолдана алмауы мүмкін;
2. сөйлеуде дамыту деңгейі біршама жоғарылағанда бірдей ... ... ... ... ... ... әр ... қатысты болады.
Біз тек қана диалогтың қолданылуын ғана емес, сонымен бірге әңгімені
диалогтық формада оқыту туралы ... ... жөн. Олай ... ... тіректерінсіз диалогтық дағдылар мен қабілеттердің болуы әбден
мүмкін.
Сонда бұл жағдайда нені ... ... ... ... ... ... әр түрлі сұрақ қоя білу қабілеті;
2. қойылған сұраққа түсінікті және бірізді жауап беру;
3. әңгіме барысында әңгімеге өз ... ... ... ... көрсете отырып, әр түрлі назар аудару ... ... ... ... ... ... қанағаттанбау, өтініш,
сыпайы қарсылық білдіру сияқты сөйлеу функцияларын әр ... ... ... ... техникаға оқытуда сұрақтарды қолдана білу біршама
қиын. Мәселен ... ... ... ... есте ... ... көмекші етістіктерді дәл қолдану емес, дегенмен бұл
мәселелерді жоғары оқу ... ... ... ... ... ... деп есептеуге болад. Таза ... ... ... жанама сұрақтарды қолдану қиындығы да жиі туындайды.
Тілдік олимпиадаларға, конкурстарға қатысуға ... және ... ... ... ... анағұрлым қиындықтар туғызатын мыналар деп
көрсетті:
• мәнді сұрақтарды ... алу ... ... ... тек ... ... қана қоймай, әңгімені анықтап партнердің сөздік
тапсырманы жете ... ... ... ... анық ... ... ... тіпті оның ашу-ызасын келтіруі мүмкін.
• сұрақтың көмегімен керекті жауап алуға, әңгіме ... ... ... ... ғана емес, сонымен қатар, жас ... ... ... ... қойылған сұрақ қажетті жауап алуда араңдатып, бүкіл
әңгіме жолын ... ... ... тең құқылы екенін және
екі жақты тәуелсіздік пен қажетті талап деңгейін сақтай алады.
• қажетті ақпарат алу барысында ... ... көп ... ... ... болса да сұрақ түрлерін логикалы жоспарлау қажет.
Мағыналы сұрақтар қоя алу мәселесі ... ... ... ... не ... ... ... сабақ барысында анағұрлым мазмұнды, анық, ... ... ... ... ... ... ... сұрақтарды
қолдануды болдырмау;
5. сұрақтарға жауап беру ғана емес, ойлаудың жаңа тәсілдерімен бірге
шындықты да ... Оқу ... шын өмір ... нақты
әлеуметтік шарттардан және қажеттіліктерден бөлмеу. Оқу материалын
түсіну, бұл материалды емтихан тапсыру ... ... ... емес,
ішкі жан дүниесінің орындалу тәсілі және шын әрекеттер үшін ... ... ... ... өз ... ойлдауға үйрету, мұғалімдерге сұрақтар қою;
7. сұрақтардың қолдануды әр ... ... ... ... ... мен ... ... (ойластырылған сөздерді
қолдана отырып, кейіпкерлерді табу ойыны, ... және ... мен ... ... өтілген материалдарды түсіну барысында
өзара бақылауды іске асыру, аяқталмаған диалогтарды толықтыру);
8. жаңа тақырыпты меңгеруді «Сіз не ... ... ... емес, жұппен
және топпен талқылау, білгісі келетін сұрақтар құрастыру тапсырмасынан
бастау керек. Сонда ғана ... мен ... ... ... ... ... Ал өз ... шындық өмірге дайындыққа маңызды
мәселелерді құралады.
Диалогқа ... ... ... ... ... алу ... құру,
сондай-ақ, әр түрлі тілдік және сөздік құралдарды қолдану арқылы сөйлеу
қызметін іске асыра алу ... ... рөл ... Осы ... тек диалогтық сөйлеуге үйретуде ғана емес, мәтінмен жұмыс істеу
кезінде, лексикалық, фонетикалық, грамматикалық дағдыларды ... ... ... ... тапсырмалар мен жаттығуларды сабақ кезінде
үзіліс және разминка ретінде қолдануға болады. Ең ... бұл ... ... жүйелі жүргізілуі керек.
Жаттығуларды,тапсырма және тіректерді құрастыру мысалдары.
... Мен әр ... ... ... ... ... алатын
боламын. Сендерге берілетін тапсырма осы аталғандарға жылдам әрі
ойланбастан жауап беру керек. Бір ғана ... ... ... қойылуы
мүмкін, сондықтан жауаптардың қайталанбауы қадағалану тиіс. Реплика
үлгілері: «Қалай жағдайың?», «Бүгін кешке бізбен ... ... ... ба?», «Сіз осы кітапты бұрын оқыдыңыз, солай емес пе?», «Мына
керемет пирогтың бір бөлігінен ауыз ... ... ... жұмыс істеу барысында бір-біріңе әр түрлі сұрақтар
қойыңдар». Жауап беруші адам: «иә» ... ... ... жауап бермеуі
тиіс. Кімде-кім жауап берушіні осы айтқызса, сол жеңімпаз атанады.
• Оқылған ... ... шын, ... және ... ... қойыңдар.
Оларды жұппен және ... ... ... ең ... мен ... ойлап табыңдар.
• Викториналар құру, интервью, әлеуметтік сұрақ-жауаптар, пікірталастар,
дөңгелек үстелдер, әр түрлі сұрақ-жауаптарды қолдана ... ... ... келіспеушілік, қанағаттанбаушылық сезімін білдіру үшін әр
түрлі амалдар ... ... ... ... мини ... ... сыныпта ойнату. Берілген тірек-схема негізінде «Менің ... ... ... ... атты ... диалог
құру.
Сөйлеу қабілетін бақылау және бағалау. Бақылаудың әр түрлі формалары мен
түрлері бар. Бұл жағдайда ... тек ... ... түрінде болып
тұрғаны анық. Бақылаудың ағымдағы, аралық және ... ... ... екі түрі жайлы шетел тілі сбағындағы дәрістерде айтылған болатын.
Бұл жағдайда бақылаудың әр түрлі ... және ... ... мен ... ... түрі бар ... айтып өткен жөн.
Әдетте, баға ауызша сөйлеу дағдысын бақылауда мына түрде ... үйде ... ... мен ... ... ... ... үстінде беретін дайындалмаған монологтар мен диалогтар
үшін.
Бағалау кезінде, сөйлеу кезінде ... әрі ... ... ... ... бола ... ... реплика үшін баға қойылуы
мүмкін.
Сөйлеу дағдысын қалыптастырудың қорытынды ... ... ... ... ... монологтық және диалогтық дағдылар ... ... ... ереже бойынша емтихан алушы алдында
бір уақытта алдымен монологтық тапсырманы ... ... ... ... ... ... үшін екі емтихан тапсырушы отыруы
керек;
2. оқу жылының соңында студенттерге күтпеген ... ... ... ... мен үлгілерін алдын-ала анықтау қажет;
3. берілген сөйлеу ... ... ... ... ... қарастырылуы тиіс, ал жаттықтыру тапсырмалары қорытынды
бақылауда алынатын ... ... ... ... ... ... және отандық емтихандардың бақылау формасы
төмендегі тапсырма ... ... ... ... ... емтихан тапсырушылардың көңіл күйін ... ... ... ... бөлім. Мұнда тапсырмалардың әр түрлі нұсқалары болуы мүмкін, бірақ
олардың ... ... ... әрқайсысының монологтық сөйлеуін
ұйғарады. Тірек мазмұнының бар болуы міндетті болып ... ... және ... ... ... ... ... негізінен бірнеше ұқсас мысалдар келтірейік:
• Жарнама құралдарының ішінен тартымды болып көрінетін ел / ... алу ... Сіз өз ... ... жюри мүшелерін сонда
баруға көндіруіңіз керек.
• Емтихан алушы үстелінде бірнеше суреттер жатыр. Бұл ... ... ... өзі жасады деп ұйғарайық. Нұсқау: 2-3 суретті таңдап
алып, оларды қайда және қашан ... ... сол ... ... ... сол ... есте қалдырғыңыз келгенін айтып беріңіз.
• Емтихан тапсырушыға өз ... ... айту ... ... 5 ... Нұсқау: «Адамдарды күрт өзгерткен XX ғасырдың ең
маңызды оқиғалар ... ... тап ... ... «XXI ... ... анағұрлым жақсарды деп айтуға бола ма?», «Жақын арада
біздің өмірімізде қандай өзгерістер болуы ... Ол ... ... ... өмір сүру салтымызға, сәнге, көлікке, білімге және
т.б. әсер етуі мүмкін бе?»
III ... ... ... ... ... ... партнермен сөйлеу
әрекеттестігін бақылауға, сонымен қатар, әлеуметтік сөйлеу біліктілігінің
қалыптасу деңгейіне бағытталған.
Ең ... балл мына ... ... ... ... орын алып ... мәселелерді бірге шеше алу дайындығы;
- шыдамдылық;
- ортақ бағыт табу біліктілігі мен ойлы мәлімеге келу ... ... ... әр ... ақпарат беру және алу тәсілдерінің әр түрін қолдану мүмкіндігі;
- ... ... ... әр түрлі бағыттарды қолдана отырып қажетті ... ... мына ... ... балл қойылады:
- егер партнер репликасына дәлме-дәл жауап бере алмаса;
- егер жауап беруде біркелкі және шектеулі сөздік қорын ... ... ... ... ... екі жақты теңдікті сақтамай өз пікіріне көндіре берсе және т.б.
Емтиханның үшінші бөліміне арналған тапсырма үлгісі (3-ші ... ... ... материалынан):
• Екеуіңіз бірге бара жатқан досыңыздың туған күніне ортақ сыйлық
алуыңыз керек. ... ... мына ... ... 3 ... болуы тиіс.
Өз таңдауыңызды жасап, неліктен дәл осы затты ... және ... ... ... Оның ұсыныстарын
тыңдаңыз. Өз партнерыңызды сіздің ... ... ... ... ортақ шешімге келіңіз. Бүкіл емтихан әрбір емтиханға
қатысушы жұп үшін 15 минутқа есептелген
Бүгінгі таңда ... беру ... ... оқу ... ... ... Дамыта оқыту мен жеке тұлғаны ... ... ... ... ... ... ... үш өлшемді
әдістемелік жүесінің педагогикалық технологиясы». Ағылшын тілін оқытуда ... ... ... ... ... ... ... Үш кезең арқылы өздігінен үзіліссіз білім алуға ынталандырады;
• Тілдік категориялардың лексика-грамматикалық құрылымын ... ... ... қолдану аясын кеңейтуге мүмкіндік береді;
• Оқушы әрі талдай, әрі салаыстыра отырып, негізгі білімді ... ... ... ... ... сапасын жетілдірудегі жетістіктер деңгейлеп
оқыту технологиясында жүйелі әрі үзіліссіз дамытуды көздеген төмендегідей
жұмыстар құрылымымен іске асады.
1. Жаңа ... ... ... байланыстыра отырып ұғындыру
әрекеті.
2. Жалпы білімді игертудегі деңгейлік тапсырмалар түрлері (І, ІІ,
ІІІ деңгей).
3. Тест тапсырмалары.
4. ... ... ... ... Көп ... бақылау жұмысы.
7. Рейтинг, мониторинг арқылы білім деңгейін сараптау.
Саралап деңгейлеп оқыту технологиясы – оқушылардың білім сапасын ... ... әр ... І ... ... міндетті түрде және дұрыс
орындағаны үшін «сынақ» алу ... әр ... пән ... ... ... алады.
• әр тақырып бойынша қорытынды баға оның қабілеті жеткенше еңбектеніп,
жинаған ұпайына сәйкес қойылады.
• әр оқушыға үй тапсырмасы мүмкіндігіне ... ... ... ... жететін саласынан дарынын ашуға жағдай жасалады.
Оқытудың үш өлшемді жүйесінің педагогикалық ... ... мен ... ... өздігінен дұрыс шешім қабылдай
алатын, өзін-өзі ... ... ... тәрбиеленуші тұлғаны
қалыптастыруды көздейді.Технологияның жетістіктеріне дәлел ретінде ... ... in ... ... ... ... үлгісін
ұсындым.
Theme: “Gardening in England”
The objectives of the lesson.
1. To teach the pupils to get the main ... while reading the ... improve hearing ... To develop visual and memory attention, thinking.
3. ?To teach to understand and love nature.
Types of lesson: Getting new ... aids: Level cards, ... a ... ... ... of the lesson. ... ... What season is it now?
– What month is it now?
– What is the weather like today?
Stage 1. Revision of the previous material ... ... At what age do people vote in ... When do children finish ... At what age can a teenager drive in ... At what age can a teenager get a ... job?
Grammar
Give the rule of the Past Continuous Tense and explain in what way this
tense is formed second ... 2. ... of the ... ... Find the ...
EETR –
ORWFLE –
GEERBATLV –
2. Vocabulary:
• Plant [pla:nt] –
• Water [wa:tə] –
• Whitewash [waitwoS] ... Prune [pru:n] ... Garden ... Gardener ... ... ... ...
3. Discuss the following questions in groups:
1) Do like ... What kind of flowers do you ... Do you enjoy growing the ... Do you want to be ... ... in England.
England is famous for its gardens and most people like ... shows and ... shows are popular in England. At these ... get prizes for the most ... flowers and the ... process of growing plants is more ... to a lot of ... looking at flowers or eating ... 3. Level tasks
Level I.
1. True (T) or false (F).
a. English people like gardening … … .
b. Flower shpows and ... shows are not popular in England … … .
c. At these shows ... get prizes … … .
d. Looking at flowers or eating ... is more ... to a lot of
gardeners than the process of growing plants … … .
2. Put the words in the correct ... ... the ... ... бағы ... Оның ... әртүрлі гүлдер өседі.
с) Әсел бағында жұмыс істегенді ұнатады.
Level II
1. Chose the right form.
a) Mike met/was meeting Omar at 3 ... in the ... on ... Omar’s father ... planting trees st that ... Asel ... whitewashing the fruit trees at that time.
2. Complete the ... with the words of ... ... The method of Cinguain ... ... Pollute, ... Nature, how you are beautiful people … .
2. Write ... in my ... home ... ... Nature wants your help ... әр ... ... оқыту мақсаттарының өзгеруіне
байланысты жаңадан аталып отырды:мысалы, логикалық ... ... ... ... ... ... әдіс, т.б.; тіл салалары
бойынша грамматикалық әдіс, лексикалық әдіс, ... ... ... ... бойынша индуктивтік әдіс, тура ... ... аты- жөні ... ... әдісі, Гуэн, Пальмер, ... ... ... Біз тек ... әдістерге ғана тоқталайық:
1.Грамматикалық - аудармалық әдіс - әдістеменің ең көне әдісі.
2. Тура әдіс 1870 ... ... ... ... ... ... аудармалық әдіс көбіне классикалық тілдерді, әсіресе,
латын тілін оқытуда ... Бұл ... тіл ... ... ... оқытылады. Жаңа сөздер грамматикалық тақырып көлемінде
алынады. Ал, аударма жаңа ... сөз ... ... оқытқанда
қолданылады. Барлық жаттығулар белгілі грамматикалық ... ... ана ... шет ... шет ... ана ... ... арқылы
орындалған.
Грамматикалық – аудармалық әдістің ерекшеліктері:
1.Грамматикалық талдаудың негізі;
2. Тілді оқытудағы грамматикалық сатылар.
Грамматикалық - ... әдіс ... ... ... ... ... – оны ... ана тілінде түсініп, ... ... ... пен ... ... ... Әрі қарай талдауды
етістіктің ... ... ... ... ... ... ... оқушыға
осы сөйлемнің шет тіліндегі аудармасын беру оңайырақ болады.
Дыбыстар, морфемалар, сөздер әр тілдің өзіне ғана тән түрінде ... ... ... ... барлық тілдерге тән. Бірақ ағылшын
тіліндегі грамматикалық құрылымдар қазақ тіліндегі құрылымдармен ...... әдіс ... XVIII – XIX ... кеңінен қолданылды. ... ... ... ... ... бұл ... ... енгізіп, XIX – XX
ғасырдың ... « екі ... ... ... де ... дәстүрлі тұрғыдан қарағанда грамматикалвық –
аудармалық әдіс жиі кездеседі.
Тура әдіс грамматикалық – ... ... ... әдіс ... ... пен сауданың халықаралық көлемде қарқынды дамуы, капиталистік
мемлекттердің үлкен елдерді отарлау сияқты процестер шет ... ... ... арттырды. Бұл өз кезегінде жаңа әдістің пайда болуына
себепші болды. Тілді іс ... ... ... шет ... ... мәселесіне айналды.
Тура әдістің негізгі ерекшеліктері мынадай:
➢ шет ... ... ... ... – тәжірибелік, яғни, бірінші орынға
сөйлеу қойылады;
➢ Ана тілінің екінші орында, тіпті ... ... ... ... ісінде аударманың өте аз мөлшерде, керісінше, ауызша-
жазбаша жаттығулардың көп қолданылуы;
➢ грамматиканы оқытуда ... ... ... ... ... ереже бірінші беріліп, жаттығулар орындалады, ал
бұл әдісте әуелі жаттығулар орындалып, содан кейін ... ... ... ... ... көңіл бөлінеді;
➢ Мәтіндердің мазмұнына, әсіресе, тақырыпқа байланысты ... ... ... ... тура әдіс деп аталуының себебі – шетел тілін оқытуда, шет
тілімен беретін түсініктің арасындағы байланыстың тура ... ... ... ... ... - ... ең ... негізін салушы қағидасы болып
есептеледі, принциптер негізінде оқытудың мақсаты, мазмұны, ... ... ... ... ... ... ... қағидат қазіргі
заманғы әдістемелік негізгі принцип болып есептеледі. Бұл ... ... ... ... ... ... түсіну, сөйлеу іс-әрекеттері арқылы
ауызша сөйлеуді арттыру, оқу және жазу арқылы жазбаша қарым-қатынас жасау
жүзеге асырылады.
Яғни, ... ... ... ... ... сөйлесу,
әңгімелесу арқылы қарым-қатынас үйреніп жатқан тілде болуы тиіс.
Екінші оқыту қағидаты - бөлу және біріктіру ... ... ... ... таңдау іс-әрекеті, лексикалық-грамматикалық сипаттамаға сай болады.
Сонымен бірге, тіл үйрену кезінде ... ... ... ... ... үйренген кезде, барльщ сөйлоу іс-әрекеттері қоса жүреді. Шет
тілге ... ... ... ... ... ... ... оқыту
негізінде іске асады.
Үшінші қағидат - ана ... ... ... ... Бұл ... барлық грамматикалық, лексикалық, орфографиялық қиындықтар ана
тіліндегі баламалармен салыстырмалы түрде, балалардың ана тіліндегі ... ... ... (дидактикалық) қағидаттар. Негізгі принцип –
тәрбиелеп ... ... Шет ... ... ... қатар төрбиелік
мақсат та көзделеді. Яғни, ... ... ... ... эстетикалық
еңбек, саяси-идеялың мінез-құлықтарының қалыптасуына әсер етеді. Сондықтан
ағылшын тіліне үйрену ... ... ... ... ... ... ... етеді.
Сана қағидаты. Қазіргі өдістемеде сана ... ... ... ... пән ... сана оңушының интеллектуалдьщ қызығушылығын,
білімін, ой қорытуын, оны игеру іс-әрекеттерінің артуына себін тигізеді.
Бүл ... ... ... ... бір ... ... - ... ұғу
арқылы жүзеге асады.
Белсенділік қағидаты үғынып түсіну принципімен тығыз ... ... ... үшін ... ... белсенділігін көтеруде бүл
принциптің алатын орны зор. Бүл ... ... оқу ... ... оқушы
бар ынтасымен, қызығушылықпен белсенді қатысуы тиіс.
Көрнекілік қағидатында оқыту көру және ... ... ... жүзеге
асады. Көрнекілік принципі, әсіресе бастауыш сыныпта, ... ... ... ... қағидаты. Жаңа таңырып оқушының кабылдауына еш кедергі
келтірмейтіндей, оқушылардың білім ... сай ... ... ... ... ... өз ... немесе мұғалімнің көмегімен шеше
алатындай тақырыптар беріледі.
Дәйектілік қағидаты. Білім жүйелі түрде өсіп отыруы тиіс. ... ... сөз ... ... ... ... ... тыңдап түсіну,
сөйлеу, оқу және жазу кезінде барлық материал дөйекті түрде пайдаланылуы
керек. Берілген ... ... ... ... ... берудегі нөтиже
аныңталады.
Жеке ерекшеліктерін ескеру қағидаты бойынша ... әр ... ... ... білім дәрежесін білуі керек, соған байланысты
әр оқушыға әр түрлі тапсырмалар беріледі. Әсіресе, ... ... ... ... ... ... ... материал бірін-бірі жалғастыратын
негізде берілуі керек. Ана тілінде ... ... ... ... қағидаты бойынша белгілі бір жүйе бойынша оқыту процесі ... ... ... ... тиіс. Әрбір жаңа алынған таңырып өткен
тақырыпты күрделі ... ... ... жалғастырылуы керек.
Ғылымилылық қағидаты, яғни теориялық тәжірибемен ... ... ... алынған білімді төжірибеде дөлелдеуге үлкен көңіл бөлінеді.
Іс-әрекет кезінде ғана оқушының білім және материалды ... ... ... ... игерген оқушы әрі қарай ... да ... ... ... өнер саласында өз білімін пайдалана алады
Пайдаланылған әдебиеттер
1. ... А.Н. ... ... ...... 2010. – ... Бабинская П.К., Леонтьева Т.П. практический курс методики
преподавания иностранных ...... ... ... 2003. – ... ... А.Н. ... иностранным языкам // Теория и практика. –
Москва: Филоматис, 2004. – 103-104.
4. ... Н.Д., Гез Н.Н. ... ... иностранным языкам //
Лингводидактика и методика. – Москва, 2004. - 158-161
5. Колькер Я.М., ... Е.С. ... ... обучения
иностранному языку. – Москва: АСАДЕМА, 2000. – 120-123.
6. Соловова Е.И. Методика обучения иностранным языкам.-Москва,2008.
7. Леонтьев А.А. ... ... – М.: ... 1980. – ... Пассов Е.Н., Кузовлев В.П. и др. Мастерство и личность учителя. – М.:
Флинта «Наука», 2001. – 211-213.
9. Самоукина Н.В. ... игры в ...... ... 1996. – 15 -18.
10. Филатов В.М. Ситуативно-ролевые игры как средство ... ... ... ВУЗа // ... ... в ... ... 21-24.
11. Милованова А.А. О профильно-ориентированном обучении английскому
языку в ... ... ... - ... Әбдігалиев С. Неміс тілін оқытудың негіздері. – Алматы: Қазақ
Университеті, 1992. – ... ... Г.В. ... ... ... ... в условиях
лингвистической гимназии.// Иностр. языки в школе,1998. № 6 – 19-21.
14. Денисова Л.Г.,Соловцова Э.И. Второй иностранный язык в школе. //
Иностр. ... ... 1995.- № 3. – ... ... ... стандарт оброзования
Республики Казахстан. Министерство образования и науки ... ... ... ... 2004. – ... Бим И.Л. ... обучения немецкому языку как второму
иностранному (на базе английского). – М.: Изд-во МИПКРО, 1997. ... ... Б.А. ... ... ... языку как специальности.
- М.: Высшая школа,1980. – ... ... Е.Н. ... ... иностранным языкам. – 2-е изд. – М.:
Просвещение, 2003. –80-83.
19. ... О.Г. ... ... английскому языку.
//ИЯШ. №2-2004. – 6.
20. Якушев М. В. Научно- обоснование критерии ... и ... ... ИЯШ №1-2000. – 21- 23.
21. Пассов Е.Н. Коммуникативное ... ... ... ... ...... ООО ... 2003. – 184-186.
22. Амандықова Г.Н. Шетел тілін оқыту ... ... ... ... Д.А. ... в ... и
образование. -1997. -№2
-----------------------
Шет тілін оқыту қағидаттары
Тәрбиелеп оқыту
Сана
Белсенділік
Көрнекілік
Жеңілдету
Дәйектілік
Жас ерекшіліктерін ескепу
Бірізділік
Жүйелілік
Ғылымилылық
Ана тіліне сүйене оқыту
Іріктеп және араластыра оқыту
Қарым-қатынас ... ... ... ... орындау(тыңдау, сөйлеу, оқу)
Жаттығуларды орындау
Көрсету
Түсіндіру
Аудару
Қолдану
Бақылау
Таныстыру
Бақылау
Әдістер
Шет тілін оқыту мақсаттары
Шет тілі пәнінің мқсаттары және ...... ... бір
саласы
Оқу пәнінің мақсаты мен міндеттері
Курстың құрылымы
Шет тілін оқытудың әдістемелік-теориялық негіздері
Сөйлеу әрекетінің негізгі түрлерін оқыту
Nouns
Common
Proper
Class nouns
Nouns of ... ... ... – 1
C – 3
B – 2
E – 5
D – ...

Пән: Тілтану, Филология
Жұмыс түрі: Дипломдық жұмыс
Көлемі: 73 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 1 200 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Шет тілдеріне оқытудың инновациялық әдістері жайлы9 бет
Шетел тілдерін үйренуде ойын элементтерін пайдалану17 бет
Алыс, жақын шетелдік қазақтар тілінің зерттелуі63 бет
Анатомиялық терминдердің латын тіліндегі дәріптелуі жайлы ақпарат4 бет
Батыр сөзінің шығу тарихы6 бет
Орыс және қазақ тілінің қалыптасуындағы ерекшеліктер13 бет
Қазақ және орыс тілдерінің лексикасындағы ортақ сөздер. Орыс тіліндегі түрікі сөздері6 бет
Қазақ және түрік тілдерінде қолданылатын ортақ кірме сөздердің мән-мағынасы, атқаратын қызметі және түп-төркіні67 бет
Әлем тілдерінің топтастырылуы11 бет
JSP, PHP, ASP Web программалау тілдеріне шолу. Сайт құру кезеңдері5 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь