Информатика пәнін оқытуда оқушылардың өзіндік жұмыстарын ұйымдастыруда сын тұрғысынан ойлау стратегияларын қолдану

Мазмұны

Кіріспе ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...3
1.бөлім. Мектептегі информатика курсының оқу.әдістемелік
базасына сипаттама ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 7
1.1 Мектеп информатика курсы бойынша оқулықтарға талдау ... ... ... ... ... ...7
1.2 Информатика курсын оқыту барысындағы ақпараттық құралдар ... ... ..16
1.2 Информатиканы оқытуда электрондық ресурстардың ролі ... ... ... ... ... ..18
2.бөлім. Информатика пәнін оқытуда оқушылардың өзіндік жұмыстарын ұйымдастыруда сын тұрғысынан ойлау стратегияларын қолдану тәсілдері ... ... 22
2.1 Информатика сабағында оқушылардың өзіндік жұмыстарын ұйымдастыру әдістері ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...22
2.2 Информатика пәнін оқытуда оқушылардың құзыреттілігін
қалыптастыру ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 25
2.3 Информатиканы оқыту үрдісінде өзіндік жұмыстың алатын орны ... ... ...27
2.4 Информатиканы деңгейлеп оқыту арқылы оқушылардың ойлау
қабілетін дамыту ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...31
2.5 Информатика сабағын жеке тұлғаға бағытталған түрде оқыту ... ... ... ... ..33
3.бөлім. Информатиканы оқыту әдістемесін жетілідіру жолдары ... ... ... 44
3.1 Информатиканы оқыту әдістері мен ұйымдастыру формаларын
жетілдіру туралы ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...44
3.2 Информатикаға қызығушылық және оқушы қажеттілігі ... ... ... ... ... ... .47
3.3 Информатикадан сыныптан тыс жұмыстарды өткізу әдістемесі ... ... ... 49
Қорытынды ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .53.
Пайдаланылған әдебиеттер тізімі ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 56
Кіріспе

Тақырыптың өзектілігі. Қазақстанның әлемдік білім беру кеңістігіне қосылуы халықаралық талаптарға сай орта білім алудың құрылысын енгізуге, орта білім берудің 12 жылдық үлгісіне ауысуға ықпал жасады. Қазіргі мектепте кез – келген пәнді оқытудың басты мақсаты  оқушылардың өздігінен жұмыс жасау дағдысын қалыптастыру.
Жаңа технологиялар - педагогтың мүмкіндігін күшейтетін құрал. Компьютер мүмкіндіктері психология мен дидактика тұрғысынан талданып, керек кезінде педагогикалык талаптарға сай қолданылуы керек. Компьютердің сызбалық мүмкіндігінің молдығы дәрістік экспсриментті бояулы суреттермен, сызбалармен, кестелер мен байыта түсуге жол ашады, оларды оқу-процесінде қолдану тиімділігі мол [1].
Компьютерді мұғалім косымша материалдар, әртүрлі анықтамалық мәліметтерден ақпараттар беру үшін көрнекі кұрал ретінде пайдалана алады. Мұндай мәліметтерге математикалық формулалар, графиктер, схемалар, иллюстрациялар т.б. жатқызуға болады. Мұғалім араласпай-ақ, оқушылар өздері меңгеруге тиісті ақпараттар беріледі. Қажетті акпараттарды жинақтауда электрондық техникаларды енгізу уақыт үнемдейді, қарастырып отырған кезеңде ақпараттың толықтығын жоғарылатады, ақпараттық-аныктамалык жүйе кұрамында электрондық кұрырғылармен жұмыс істеу дағдысын калыптастыруға мүмкіндік туғызады [4]. Жаңа акпараттық технология кұралдарын математика пәніне пайдалану, оқушының шығармашылык, интеллектуалдык қабілетінің дамуына, өз білімін өмірде пайдалана білу дағдыларының қалыптасуына әкеледі. Компьютерлік техниканың дидактикалық мүмкіндіктерін педагогикалык мақсаттарға қолдану, білім мазмұнын анықтауда, оқыту формалары мен әдістерін жетілдіруде жақсы әсерін тигізеді. Есептеу техникасымен жұмыс жасату оқушылардың алгоритмдік дүниетанымын қалыптастырады, өз әрекетін саналы түрде жоспарлайды.
Бұл қойылған мақсаттарды шешу үшін келесі міндеттерді қарастырамын:
• білім беруді ақпараттандыруды дамыту тенденцияларын зерттеу және оған сәйкес мазмұнын анықтау;
• оқушылардың ақпараттық-коммуникациялық пайдалана алу дайындығын анықтайтын белгілер мен көрсеткіштерді жасақтау және олардың ақпараттық құзырлығын қалыптастыру мүмкіндіктерін зерттеу.
Пайдаланылған әдебиеттер тізімі

1. Полат Е.С. Новые педагогические и информационные технологии в системе образования // М., 2000
2. Фридман Л.М. Изучение личности учащегося // М., 1988. – 198 с.
3. Компьютерлік оқыту программаларын қолдану. Информатика-физика-математика журналы. №3. Алматы, 2000. –Б.10-13.
4. Білім беру үдерісінде қолданылатын ақпараттық технологиялардың мүмкіндіктері. «Экология, білім, ғылым және қоғам» атты республикалық ғылыми-теориялық конференциясының еңбектері. -Кентау, 2006. –Б.356-361. (Т.Б.Қоштыбаев, К.М.Беркінбаевтармен бірлестікте)
5. Информатика пәнін оқытудың педагогикалық-психологиялық мәселелері. «Экология, білім, ғылым және қоғам» атты республикалық ғылыми-теориялық конференциясының еңбектері. Кентау, 2006. –Б.409-414. (Г.А.Момбиевамен бірлестікте)
6. Сыни тұрғысынан ойлау технологиясы Стил С., Крутис С.
7. Бағдарлы мектеп және кәсіптік мектеп Журналдары.
8. Педагогика. Журнал
9. Құзыреттілікті қалыптастыру жолдары. Г Құдайбергенова
10. Мұғалімнің кәсібилігін анықтау И Д. Бағаева
11. ҚР-да білім беру дамытудың 2005- 2010 жылдарға арналған мемлекеттік бағдарламасы.
12. Китаев М.В. Успешный учитель-успешный ученик. Москва 2003
13. Құдайқұлов М., Жаңабергенов Қ. Физиканы оқыту әдістемесі. Алматы, «Рауан»1998
14. Информатика .Оқу құр . Каирбаев М. - А.А.,2007.-240б
15. Шуркова Н.Е. Тәрбие жүйесіндегі жаңа технология
16. Заман талабы. Егемен Қазақстан 2006. 12 шілде
17. Информатикалық жабдықтар. Өтешев О.,Кешуов С.-А.А.,2007.-360б
18. Информатика негіздері және жалпы автоматика.Каирбаев М.,Полищук В.И.- А.А.,2007.-300б
19. Информатика және өнеркәсiптiк электроника негiздерi: Кәсiптiк- техникалық училищелерге арналған оқулық / В. Е. Китаев.- Алматы: Қазақстан, 1991.
20. Халықова К.З Информатиканы оқыту әдістемесі. Алматы, 2000.
21. Даулеткулов А.Б. Олимпиады по информатике. Алматы, 1999.
22. Кудинова В.И. Внесыныпсная работа по информатике. М., 2001 N 1. Информатика и образование.
23. Л.С.Выготский. Педагогическая психология. Избранные труды. М.: «Высшая школа», 1982
24. Қазақстан Республикасы Президенті Н.Ə. Назарбаевтың қалыптасқан дəстүр бойынша Қазақстан халқына жолдауы.
25. К.З. Халықова. Ақпараттық технологиялармен оқыту жағдайындағы өзіндік жұмыстың алатын орны мен ролі. Қазақстан Республикасы Білім жəне ғылым министрлігі халықаралық ғылыми педагогикалық «Қазақстан жоғары мектебі» журналының ғылыми қосымшасы. Ұлт тағылымы. №1(2), 2007.
26. С.А. Бешенков, В.Ю. Лыскова, Е.А. Ракитина. Состояние и перспективы развития методики обучения информатике в общеобразовательной школе.//Информатика и образование. №2,1999.
27. В.М. Казакевич. Информационное и технологическое моделирование обучения труду: теория и методика. М.:ЛПО, 1987.
28. О.К. Филатов. Основные подходы к построению информационной модели процесса обучения.//Информатика и образование. №6, 2007.
29. В.П. Мазолин, Н.В. Рыжкова. Основные задачи учебно-методической работы в сфере модернизации системы высшего образования// Информатика и образование. №6, 2007.
30. С.Омирбаев. К интеграции через обновление //Высшее образование в Казахстане. №1, 2008.
31. Ж.А. Қараев «Деңгейлеп оқыту» технологиясы.
32. Ж.У. Кобдикова «Педагогическая технология уровневой дифференциации обучения в школе» Алматы, 2000
33. Ермеков Н., Стифутина Н. Информатика. Жалпы білім беретін мектептің 7- сыныбына арналған оқулық. – Алматы, Атамұра, 2003
34. Жантелі Х. «Оқытудың компьютерлік программаларын құру технологиясын жетілдіру» Шымкент, 2004
        
        Мазмұны
Кіріспе.....................................................................
..............................................3
1-бөлім. Мектептегі информатика курсының оқу-әдістемелік
базасына
сипаттама...................................................................
.........................7
1.1 Мектеп информатика курсы бойынша оқулықтарға
талдау.......................7
1.2 Информатика курсын оқыту барысындағы ақпараттық құралдар……….16
 1.2 ... ... ... ресурстардың
ролі......................18
2-бөлім. Информатика пәнін оқытуда оқушылардың өзіндік жұмыстарын
ұйымдастыруда сын тұрғысынан ойлау стратегияларын қолдану
тәсілдері...................................................................
..............................22
2.1 Информатика ... ... ... жұмыстарын ұйымдастыру
әдістері....................................................................
.......................22
2.2 Информатика пәнін оқытуда оқушылардың құзыреттілігін
қалыптастыру................................................................
........................................25
2.3 Информатиканы оқыту үрдісінде өзіндік жұмыстың алатын орны...........27
2.4 Информатиканы деңгейлеп оқыту ... ... ... ... ... жеке тұлғаға бағытталған түрде
оқыту..................33
3-бөлім. Информатиканы оқыту әдістемесін жетілідіру жолдары............44
3.1 Информатиканы оқыту әдістері мен ұйымдастыру формаларын
жетілдіру
туралы......................................................................
.............................44
3.2 Информатикаға қызығушылық және оқушы қажеттілігі.………………...…47
3.3 ... ... тыс ... ... ... ... өзектілігі. Қазақстанның әлемдік білім беру ... ... ... сай орта ... ... ... енгізуге,
орта білім берудің 12 жылдық үлгісіне ... ... ... Қазіргі
мектепте кез – келген пәнді оқытудың басты мақсаты ( оқушылардың өздігінен
жұмыс жасау дағдысын қалыптастыру.
Жаңа ... - ... ... ... құрал. Компьютер
мүмкіндіктері психология мен дидактика тұрғысынан талданып, керек кезінде
педагогикалык талаптарға сай қолданылуы ... ... ... ... дәрістік экспсриментті бояулы суреттермен,
сызбалармен, кестелер мен ... ... жол ... ... ... ... мол [1].
Компьютерді мұғалім косымша ... ... ... ... беру үшін ... ... ... пайдалана алады.
Мұндай мәліметтерге математикалық формулалар, графиктер, ... т.б. ... ... Мұғалім араласпай-ақ, оқушылар өздері
меңгеруге тиісті ақпараттар беріледі. Қажетті акпараттарды жинақтауда
электрондық техникаларды енгізу ... ... ... ... ... ... ... ақпараттық-аныктамалык жүйе кұрамында
электрондық кұрырғылармен жұмыс істеу дағдысын калыптастыруға мүмкіндік
туғызады [4]. Жаңа ... ... ... ... пәніне
пайдалану, оқушының шығармашылык, интеллектуалдык қабілетінің дамуына, өз
білімін ... ... білу ... қалыптасуына әкеледі.
Компьютерлік техниканың дидактикалық ... ... ... ... ... ... оқыту формалары мен
әдістерін жетілдіруде жақсы әсерін тигізеді. Есептеу ... ... ... ... ... ... өз әрекетін
саналы түрде жоспарлайды.
Бұл қойылған мақсаттарды шешу үшін келесі міндеттерді қарастырамын:
• білім беруді ақпараттандыруды дамыту тенденцияларын зерттеу ... ... ... ... ... ақпараттық-коммуникациялық пайдалана алу дайындығын
анықтайтын белгілер мен көрсеткіштерді жасақтау және ... ... ... ... зерттеу.
Ақпараттық-коммуникациялық технологияны оқу-тәрбие процесiне пайдалану
оның келесi педагогикалық мүмкiндiктердi жүзеге ... ... ... ... дайындық деңгейiн, ынтасын және қабылдау ... ... жаңа ... меңгертуге байланысты оқытуды
ұйымдастыру және оқыту процесiне жаңа ақпараттық ... ... ... жаңа ... мен ... ... компьютерлiк ойындар және т.б.);
• жаңа ақпараттық технология құралдарын (жаңа типтi компьютерлер,
телекоммуникация, виртуальды орта және ... ... ... ... оқу ... ... базасын жетiлдiру.
Ақпараттық мәдениеттi дамыту қазiргi педагогтың ақпараттық құзырлығына
қойылатын талаптарына сай анықталады:
• қазiргi бiлiм беру ... ... ... ... ... ... ... ақпараттық ресурстарға
бағдарлау, ақпараттарды iздеу алгоритмi мен ... ... ... әдiстерiн меңгерту).
• ақпараттық (дербес жағдайда, компьютерлiк) сауаттылық: оқу-
әдiстемелiк, озық ... ... ... ... мен ... ... әдiстерiн
меңгерту; қолданбалы программалық құралдарды меңгерту; жаңа
программалық құралдарды меңгерту.
• өз ... жаңа ... ... ... жаңа ... ... ... туралы
бiлiм; коммуникациялық қызметтердi пайдалану дағдысы; бiлiм ... ... ... ... ... ... ... және оларды өз қызметтерiмiзге
сәйкес бейiмдеп пайдалану.
Оку кызметінде компьютерден рефлексивтік деңгейін жүзеге ... оның ... ... ... ... кез ... ... міндеттерінің күшті және әлсіз жақтарын көрсетіп бере алады.
Шығарылуы күрделі, көп уакытты қажет ... ... ... тез орындауға болады. Нәтижесінде өте ... ... ... ... ... орта мектептердің білім беру процесіндегі оқушылардың өзіндік
жұмыстарының үлесін көбейту, олардың білімді ... ... ... ... технологияларын қолдануына мол ... ... ... маңызды міндеті болмақ.
Психология-педагогикалық және оқу-әдістемелік әдебиеттерді талдау
нәтижесі бізге оқушылардың өзіндік ... ... ... көп ... ... ... ... әлі аяқталмағанын, өзіндік жұмысты
ұйымдастырудың мүмкіндіктері толық ашылмағанын көрсетті.
Бүгінгі ақпаратпен толықтырылған ... беру ... оқу ... ... ... ... ... және көрнекіленген
электрондық оқулықтар мен ... ... ... (жаңа
ақпараттық коммуникативтік және Интернет-конференциялар жағдайындағы
бірлескен танымдық ... және т.б.) ... ... ... ... ... педагогикалық тәжірибелер жинақталған.
Қазіргі кезеңде орта мектептердің толықтай 12 жылдық орта білім беру
жүйесіне өту жағдайында оқушылардың ... ... ... ... қажеттігі мен олардың белсенді іс- әрекетін қалыптастыру арқылы
даярлау арасында ... ... ... отыр.
Дипломдық жұмыстың мақсаты- мектепте информатиканы оқытуда оқушылардың
өзіндік жұмыстарын ұйымдастыру және осы ... сын ... ... ... қолдану әдістемесін ұсыну.
Зерттеу нысаны: мектептегі информатика сабақтарындағы педагогикалық
процестер.
Зерттеудың мақсаты: ... ... ... әр ... ... ... отырып, оқушылардың шығармашылық ізденістерін, ... ... ... ... ... барысында теориялық білімдерін
кеңейтіп, логикалық ойлау қабілеттерін дамыту. Теориялық білімдерін тәжібе
жүзінде дәлелдей білуге үйрету.
Жұмыстың міндеті-әр ... ... ... ... ... деген ұғымға анықтама беру.
• шығармашылық дағдысын дамытуға байланысты зерттеуші ғалымдардың
ой пікірімен танысу.
• оқушылардың шығармашылық дағдысын ... ... ... іс ... ... оқушылардың шығармашылық дағдысын дамытуға бағытталған оқытудың
тиімді әдіс-тәсілдерін іріктеп,оны қолдану шарттарын белгілеу.
Зерттеудің міндеттері:
• зерттеу мәселелеріне байланысты ... және ... ... ... арқылы «оқушылардың өзіндік жұмысын ұйымдастыру»
ұғымының педагогикалық мәнін нақтылау;
• информатика ... ... ... жаңа ... технологияны
қолдану барысындағы оқушылардың өзіндік жұмысының құрылымдық-мазмұндық
моделін жасау;
• оқушылардың өзіндік жұмысын ұйымдастырудың дидактикалық ... және ... ... ... ... ... ... информатикадан оқушылардың өзіндік жұмысын
ұйымдастырудың әдістемесін жасау және оның сапалығын тәжірибелік-
эксперимент жүзінде тексерістен ... ... ... беру ... ресми құжаттар мен нормативтік
материалдар; зерттеу проблемасы бойынша ... және ... ... ... ... ... ... жұмыстары мен
ақпараттандыру саласындағы зерттеу еңбектері; орта мектептердің ... ... беру ... ... және ... оқу ... мен
бағдарламалары, пәннің оқу-әдістемелік ... ... ... ... және ... ... оқулықтар мен оқу
құралдары; инновациялық оқыту ... ... ... әдістері: зерттеу тақырыбы бойынша ... ... ... ... және оларға талдау ... ... ... ... ... ... ... эксперимент, оны компьютерлік сапалық және сандық талдау.
1-бөлім. ... ... ... ... ... сипаттама
1.1 Мектеп информатика курсы бойынша оқулықтарға талдау.
Информатика ... ... ... ... ... ету ... ... пәнінің оқу-әдістемелік құралдарына қойылатын талаптарды
анықтауды жалпы ... ... ... ... ... оқу-әдістемелік құралдың құрамы мен құрылымына, мазмұнына
қойылатын жалпы талаптарды пәнінің өзіне тән ... ... ... - осы пәнді оқытуды жетілдірудің негізгі бағыттарының бірі деуге
болады.
Информатика пәні оқулығының ... ... бұл ... өмір
талабына сәйкестігі болып ... ... ... мен ... ... ... т.б отандас ғалымдар аша білді. Ал білім
мазмұнының мәні, зерттеу нысаны, оған қойылған ... ... ... ... ... М.Скатин, И.Лернер, В.Краевский,
Ю.Бабанский, Б.Лихачев, В.Леднев, А.Хуторский ғылымдардың ... ... ... оқулықтарының пәндік мазмұнын жетілдіруге
Қ.Аймағамбетова, ... ... ... ... Ж.Қайыңбаев, К.Ерешов т.б ғалымдарымыз өз үлестерін қосып
келеді.
Оқулыққа қойылатын талаптар:
- Ұлттық ғылым ... ... ... ... ... ғылыми мәнділігі және нақтылығы;
- Әлеуметтік-мәдени құндылығы;
- Ұсынылған материалдың тарихилығы;
- Оқушылардың физиологиялық және ... ... ... ... ... ... ... сақталуы;
- Еліміздің экономикалық даму ерекшеліктерінің сәйкестігі;
- Мектептердің компьютермен жабдықталуының ескерілуі;
- Компьютерлік оқытушы ... ... ... ... ... тақырыпқа сәйкестігі;
- Тапсырмалардың жүйелі түрде таңдап алынуы;
- Оқытудың әр түрлі жаңа технологияларын пайдалануға ыңғайлылығы.
Осы талаптарды ескере отырып дайындалған оқулықтың ... ... ... білімін арттыруға көмектеседі.
Оқулық пен оқу құралдарын сабақ барысында тиімді қолдану, экономикалық
білімді игеруді білім, ... ... ... өзіндік жұмыстарды
қалыптастыру, теориялық материалдарды қайталауға берілген сұрақтарға тиімді
жауап беру тәсілдерін көрсету жайында әдістемелік ... мен ... ... ... ... сол ... информатикадан
берілетін білім мазмұны және оны оқып үйретудің өзіндік ... ... ... сол ерекшеліктерді жүзеге ... ... ... ... ... оқулықтардың мазмұнына тоқталамыз.
7-сыныпта информатиканы оқытудың негізгі мақсаты - оқушыларға
ақпаратты өндеу, беру және ... ... ... ... ... ... компьютерлік технологияны өзіндік даму мен оны іске асыру құралы
ретінде пайдалану дағдыларын, алгоритмдік ... пен ... ... ... ... ... дегеніміз – алгоритмді құру, түсіну және атқару
іскерлігі арқылы бейнеленетін ойлау мәдениеті.
Оқытудың ... - ... жеке ... ... ... ойлау қабілетін дамытуға, яғни оны қызмет субъектісі ретінде
қалыптастыруға және ... ... ... ... ... деңгейлеріне еркін пайдалана білуге бағытталған.
Информатиканың мамандыққа баулу курсы ретінде ... ... ... PAINT графикалық редакторымен, WORDPAD ... ... ... ... ... іске ... меңгерту сияқты
және тағы басқа мәселелер қамтылады.
7-сыныпқа арналған ... ... 2007 жылы ... ... Бұл ... дәл сол ... ... Тек айырмашылығы –
ескі оқулықтағы кейбір ... ... ... ... ... ... ... тарауларға деректер қосылса, кейбіріннен,
керісінше, материалдар ... ... және ... мен ... - ... информатиканың теориялық негізгі іргелі ұғымдары – ... ... ... ... ... ... ақпаратты
қабылдау және өңдеу мәселелері жан-жақты қарастырылады. Бұл ... ... ...... бір ... туралы таңбалар мен сигналдар
түрінде ұсынылатын ... ... ... ... ... Адам
ақпаратты сақтай алады, жеткізе алады және ... ... Бұл ... ... деп аталады. Жаңа кітапта ақпараттық үрдістер ... ... Бұл ... ... “Ақпаратты кодтау(таңбалау)”
деп аталады. 2003 жылы шыққан ... ...... ... ... ... ұсыну деп берілсе, 2007 жылы шыққан ... ... ... жеткізу үшін оның түрін өзгертеді, яғни оны түрлендіреді. ... ... бір ... ... ... ... Бұл ... кодтау
деп атайды деп толықтырылған. Есептеуіш техникасында ең көп пайдаланылатын
код – ASCII, американдық ақпарат алмасудың стандартты коды ... ... жылы ... ... да оның ... ... берілген.
2-бөлім ақпаратты өңдеудің техникалық құралдары – ... ... даму ... архитектурасы зерттеуге арналған. Бұл тақырып бойынша
«Дидактикалық материал. ... ... әр ... ... ... тапсырмалар берілген. Мысалға «ЭЕМ ... мен ... ... ... болады және оның дұрыс жауаптары
мұғалімге арналған оқыту әдістемесінде жазылған.
2003 жылғы кітаптың 3-бөлімінде ... ал жаңа ... Windows ... және ... жаңартылған. Оның мәтіні келесідей: Қазіргі
кезде Windows – ... ... ... ... кең ... ... Windows-тің кең таралуына ... оның ... ... интерфейсі, бірнеше программалармен қатар жұмыс
жасау мүмкіндігі және жаңа жабдықтардың автоматты түрде бапталуы ... ... ... ... ... редакторы 4-бөлімде қарастырылған. Бұл бөлімде
программасын іске қосу, сурет салу кезеңдері, ... ... ... ... ... ... ... оқушыларға тапсырмалар берілген.
WORDPAD мәтіндік редакторы қарапайым мәтіндік құжаттарды ... ... Бұл ... ... мағлұмат 5-бөлімде беріледі. Мұнда
бағдарламаны іске қосуды, құжат ... ... ... ... күн ... кірістіруді және т.б. үйретеді.
6-бөлімде блокнот және калькулятор программалары ұсынылған. Бұл бөлімде
блокнот пен калькулятордың мүмкіндіктері, ... ... ... ... ... ... ... Сондай-ақ тақырып
соңында практикалық тапсырмалар берілген.
8-бөлім компьютерлік желілер деп ... 2003 жылы ... ... желі – бұл әр ... қорларды, мысалы, бағдарламаларды,
құжаттарды және ... ... ... үшін ... компьютерлер тобы деп беріледі. 2007 жылы шыққан оқулықта
қор сөзі ресурс, бағдарлама сөзі программа деп ... ... ... ... ... ... ақпараттық технологиялар сызбалары
кескінделген. Одан әрі жалпы желі, ... ... ... кең ... ... ... келгенде, информатика оқулықтарының мазмұны ... ... ... ... ... ... жақындықтары
байқалады. Бірақ айырмашылықтары да кездеседі. 2007 жылы шыққан оқулықтың
2003 жылы шыққан оқулыққа қарағандағы ...... ... ... ... сызбалар сызылған және ... ... Ал ... – қазақша терминдер орысша нұсқада ... ... ... ... ... ... ... өз қалауларыңызда.
8 сыныпта оқытудың негізгі мақсаты – оқушыларға ақпаратты өндеу,
беру және ... ... ... білімді меңгерту, оқу үрдісінде
компьютерлік технологияны өзіндік даму мен оны іске ... ... ... ... ... ... пен компьютерлік сауаттылықты
қалыптастыру болып табылады.
Оқытудың ...... жеке ... ... ... ... дамытуға, яғни оны қызмет субъектісі
ретінде ... және ... ... ... ... ... ... еркін пайдалана білуге бағытталған.
8 сыныпқа арналған «Информатика» оқулығы 2008 жылы ... ... Бұл ... ... мазмұны 2004 жылғы ... ... ... ... ұзақ ... қысқартылып, кейбір екі
бөлім біріктіріліп, оқушы практика ... ... ... ... 2004 ... басылымда 13 бөлім болса, 2008 жылғы басылымда 9
бөлімге қысқартылып жазылған.
1-бөлім «Ақпарат және информатика». 2004 ... ... 3 ... ... ... ... ... түсінік берілген. 2-
тақырыпта ... және оны ... ... ... ... ... түсінік берілген. Ал 2008 жылғы басылымында ... яғни ... ... түсініктері» деген атпен ақпарат және
информатикаға қысқаша жалпы ... ... ... ... ... 2004 ... ... тақырыпқа бөлініп түсініндірілген. 1-тақырып «Санау жүйелері» делініп,
санау жүйесі дегеніміз – сандарды атау және жазу ... мен ... деп ... ... Ондық, екілік, сегіздік, оналтылық санау
жүйелері туралы жазылған. Ал 2008 ... ... ... ... және ... ... Онда сандардың шығу тарихы жазылған және санау
жүйесі дегеніміз – сандарды өрнектеудің қандай да бір ... және ... ... ... ... ережелері деп түсіндірілген. Ондық, екілік,
сегіздік, оналтылық ... ... ... ... ... берілген. 2004
жылғы басылымның 2-тақырыбы «Сандарды бір ... ... ... санау
жүйесіне ауыстыру» делініп, бүтін және бөлшек сандарды бір санау жүйесінен
екіншісіне ауыстыру ережелері мысалмен түсіндірілген. 2008 ... ... ... ... ... ... ... көшіру» делініп, онда бүтін
және бөлшек сандарды бір санау жүйесінен екіншісіне ауыстыру ережелері
қысқаша ... ... 2004 ... ... ... ... ... амалдар» деген атпен беріліп, қосу, азайту,
көбейту, бөлу амалдары және ережелері мысалмен түсіндірілген. Ал 2008 ... бұл ... ... ... жүйелеріндегі арифметикалық
амалдар» деген атпен беріліп, қосу және азайту ... мен ... ... ... бөлу амалы қысқартылып қалған.
3-бөлім «Компьютердің логикалық негіздері». 2004 ... ... ... ... пікірлердің негізгі түсініктері» болып, ... ... және ... ... ... 2008 ... бұл тақырып «Логиканың негізгі түсініктері» деген атпен беріліп,
пікір және логикаға анықтама беріледі және ойлау, ... ... ... ... болуы мен оған үлес қосқан ... ... ... 2-тақырып 2004 жылғы басылымда «Логикалық операциялар» делініп,
логикалық көбейту, логикалық қосу және логикалық ... ... ... ... логикалық элементтері: және, немесе, емес
схемалары, триггер, қосындылауыш, ақиқаттық кестені құру, логикалық ... ... ... қосымша жазылған. Ал 2008 жылғы басылымда ... ... ... деп ... логикалық көбейту, логикалық қосу
және логикалық терістеу ... ... ... жазылмаған.
2004 жылғы басылымның 4-бөлімі «Дербес компьютерлер» 3 тақырыпқа
бөлініп түсіндірілген. Онда ... ... ... ... ... ... дербес компьютерлерді жіктеу жазылған. 5- бөлімі «Компютердің
құрылымы және жұмыс істеу принциптері» делініп, онда бір ғана ... ... ... және оның ... ... ... жазылған. Ал
2008 жылғы басылымда бұл 2 ... ... ... ... ... қамтамасыз ету» деп берілген. Онда ... ... ... мен оның ... ... ... ... түрде суретпен
түсіндірілген 2-тақырып және компьютердің негізгі компонентерінің өзара
әрекеттесуі - магистраль делініп онда ... ... ... ... ... ... басылымның 6-бөлімі «Операциялық жүйе» 7 тақырыпқа бөлініп
жазылған. Операциялық жүйе дегеніміз не?, ... ... ... ... ... жүйелер, Windows-ті баптау, ... ... ... копмьютерлік ақпаратты қорғау, Архивтеу ... ... ... Ал 2008 ... ... ... ... 6 тақырыпқа бөлініп түсіндірілген. Операциялық жүйе дегеніміз не?,
операциялық жүйелер топтамасы, операциялық жүйелерді баптау, ... ... ... ... ... қорғау, файлдарды архивтеу деген
тақырыпта алдыңғы оқулықпен ұқсас мазмұнда жазылған.
2004 жылғы басылымның ... ... ... және ... ... Бұл ... 2 ... бөлініп түсіндіріледі. 1-
тақырып «Мәтіндік дәне дыбыстық ақпараттарды ... ... ... ... және компьютерге дыбыс енгізу жолдары жазылған. 2-тақырып
«Графикалық ақпарат туралы түсінік» деп аталып ... және оның ... ... ... ... ... ... операциялар,
түс және палитра, компьютерлік ... ... ... ... ... Ал 2008 жылғы ... ... және ... ұсынылуы қысқартылып, тек графикалық ақпарат туралы ... ... ... ... ... ... деп ... 2 тақырып жазылған. 1-тақырып «Компьютерлік графика» да компьютерлік
графика және оның түрлері жазылған. 2-тақырып ... ... ... ... анықтамасы, растрлық графикалық редакторлардың
бірнеше түрі мен олардың құрылымы туралы қысқаша жазылған.
2004 жылғы басылымның 8-бөлімі ... ... ... Бұл ... ... ... жазылған. Мұнда ... ... мен ... ... ... ... ... элементтері және
мәтіндік ақпаратты компьютерде өңдеу технологиясы тақырыптары жазылған. Ал
2008 жылғы басылымда бұл мазмұн ... ... ... ... «WORD ... ... Бұл 6
тақырыпқа бөлініп жазылған. Ал 2008 ... ... ... ... ... ... 8 тақырыпқа бөлініп жазылған. Алдыңғы басылымда
негізгі ... мен ... ... ... пішімдеу, мәтіннің
орынын ауыстыру және көшірмелеу, мәтіндік құжатты баспаға ... ... ... ... ... жазылған. Соңғы басылымның
негізгі мазмұны алдыңғы басылыммен ... тек ... ... ... мына ... кіреді: MS Word-пен танысу, MS Word-қа кіріспе,
мәтіндік құжатты редакциялау, мәтіндік ... ... ... ... құжат беттерін рәсімдеу, кестелермен жұмыс, суреттермен жұмыс
істеу.
2004 жылғы басылымның 10-бөлімі «Компьютердегі ... ... ... 2 тақырыпқа бөлініп жазылған. ... ... ... ... ... ... оның ... және электрондық кесте туралы
ұғымдар жазылған. ... ... ... ... ... ... ... формула жазу ережелері, кестелік есептеуді
компьютерлік өңдеу ... ... ... ... Ал 2008 ... бұл мазмұн қысқартылған.
2004 жылғы басылымның 11-бөлімі «EХCEL кестелік процессоры». Бұл 3
тақырыпқа бөлініп жазылған. ... ... ... мен ... ... ... ... жұмыс», 3-тақырып «EХCEL-дің ... ... ... анықтамалар және жұмыс істеу принциптері
жазылған. 2008 ... ... ... «Microsoft Excel Кестелік
процессор». Мұндағы негізгі мазмұн алдыңғы басылыммен ұқсас тек өзгешелік
тақырып кеңейтіліп, ... ... ... тақырыптар: MS Excel-мен
танысу, MS Excel-ге берілгендерді енгізу және ... ... ... ... ... ... диаграммаларды құру, редакциялау және
форматтау, құжат беттерін ... және ... ... ... ... «Деректер базасы». Бұл 2 ... ... ... ... ... ... оны басқару жүйесі және
деректер базасымен орындалатын амалдар жазылған. ... «Excel ... ... ... ... ... Бұл 2 тақырыпқа ... ... MS ... деректер базасы ұғымы және өңдеу туралы
ұғымдар жазылған. Ал 2008 жылғы ... бұл екі ... ... ... ... базасының жүйесін басқару». Бұл 3 тақырыпқа
бөлініп жазылған. 1-тақырып «MS Excel-дегі мәліметтер ... ... ... ... және MS Excel-дегі мәліметтер базасы ... ... ... ... мен ... ... сүзгілеу
2004 жылғы оқулық мазмұнымен ұқсас жазылған.
Сонымен, қорыта келгенде, информатика ... ... ... ... пәнді оқыту мақсатында бір-біріне мазмұндық
жақындықтары байқалады. ... ... да ... 2008 жылғы
басылымның 2004 жылғы басылымға қарағандағы жетістігі – ... ... ... ... жағынан да, мазмұн жағынан да ... ... және ... көркемделіп салынған, бұл оқуға жеңілдік
тудырады.
9-сынып оқулығында мектеп ... ... ең ... ... ... мен ... және модельдеу. 2005 жылы
шыққан төл оқулығымызға дейінгі ... Basic ... ... ... ... уақыттағы қажеттілікке байланысты Pascal
бағдарламалау тілін оқыту орта мектептің негізгі ... ... ... ... орын алады.
9-сынып информатика оқулығының мазмұнына тоқталсақ: Алгоритм түсінігі;
алгоритмнің түрлері және қасиеттері; Pascal бағдарламалау тілі, меншіктеу
операторы, ... ... ... ... және ... алгоритмде
бағдарламалау; графиктік режим, графиктік объектіні бағдарламалау;
символдармен жұмыс ... ... ... ... мәні және ол ... бір және көп өлшемді массивтермен жұмыс; модельдеу, модель
түсінігі, модельдеу ... ... ... ... ақпаратты
іздеу, электрондық пошта (соңғы ... ... ... ... сыныптарда информатиканы оқытудың оқу бағдарламасы орта білім
беру ... ... ... ... негізгі
бағыттарын жүзеге асыру бағытында және мемлекеттік жалпыға міндетті білім
стандартына ... ... ... ... ... ретінде оқытуда оқушылардың жаңа
ақпараттық технологияның көмегімен қолданбалы ... ... ... ... құру, деректер қорын өңдеуді,
Web-беттерінің дизайнын құру мен ақпараттық ... ... ... ... ... қамтылады.
Оқу бағдарламасының мазмұнына визуальды программалау әдістері,
қолданбалы ... ... мен ... ... ... ... мүмкіндіктері, деректер қорын
өңдеу тәсілдері, Web-беттерінің дизайнын құру ... және ... ... ... тақырыптар енген.
Информатиканы оқытуда қолданылатын ... ... ... ... пәндердің тиімділігін көтеріп қана қоймайды, оқушының
ақпаратпен жұмыс істеу технологиясы мен ... ... ... ... С.Ю.Калюга, А.А.Кузнецов, Ж.Р.Орынбаева,
В.В.Чешев және басқа да ғалымдардың жасаған ... ... жаңа ... ... ... ... ... оны құрудың
ерекшеліктері мен негізгі ойлары, қоғам мен табиғат үшін шығынсыз ... ... атап ... білім беру жүйесінде ақпараттық құралдар мен телекоммуникациялық
технологияларды қолдану жаңа ... ... ... мен ... ... ... ... болып табылады.
Қазіргі заманғы тұлғадардың кәсіби ортасында жүргізілетін өзгерістерді
талдау, келесідей нәтижелерге қол жеткізеді:
• біріншіден, жаңа қоғам, ... ... ... ... ... және ... орта жағдайында шешім қабылдауға
қабілетті етіп ... ... ... ... осы ... ... асыру үшін, бүгінгі күні қоғамның
әлеуметтік тапсырысын толық ... ... ... ... орта
мектептерде оқыту жүйесіне өзгеріс енгізу керек.
Бұл мәселені шешуде, орта ... ... ... ... ... ... оқу-танымдық қызметін белсенді етуге,
кәсібилікке жақындатуға ... ... ... ... ... енгізу керектігін зерттеулер нәтижесі
көрсетіп отыр.
Республиканың орта мектептерінде қазіргі ... ... ... ... ... қоғамның әлеуметтік тапсырысына оқыту жүйесінің
сәйкессіздігі болып отыр. Қазақстандағы жаңа білім беру ... ... жас ... дайындау шарттары тұр. Олар мынадай қасиеттерге
қабілетті болу керек:
• өзгеріп отыратын өмір заңдылықтарына қабілетті болу үшін өз ... мен ... ... ... ... ... көріп және оларды жаңа
технологияларды қолданып шешу жолдарын таба білуге;
... ... ... істеуге, жауапкершілікті болуға, топпен жұмыс
істей білуге;
• өзінің интеллектуалдық, ойлау және мәдени деңгейін үнемі көтеріп
отыруға ... болу ... ... электрондық ресурстарды қолданып информатиканы оқыту
оқушыларда ақпараттық ... ... ... ... ... бұл ... әр түрлі мағынада анықтап отыр. Жалпы ... ... ... ... Ол ... мәдениет, осы күні
біз кітаптан білімді қалай алсақ, ... ... ... ... ... ... алумен, дәптерге алған білімді қалай жазсақ, ... ... да ... жазу ... қалыптасады» деп көрсетеді [24].
«Ақпараттық мәдениеттің» жалпы категорияларынан, оның бір компоненті
«тұлғанын ... ... ... ... ... ... деп
анықтады: «Тұлғаның ақпараттық ... – кең ... ... ... ... ... ... ақпаратты іздеу жүйесінің
түрлі мүмкіндіктеріне, түрлі ақпарат көздерімен жұмыс ... ... ... ... ... ... ... білім,
өйткені, әрбір тұлға ақпаратты тұтынушы ғана емес, сонымен ... ... ... ... ...... редакторы, референті,
рецензенті, кеңесшісі болып табылады» [24].
Өзінің ақпараттық мәдениетін көтеру және ... ... ... ... ... ақпараттық байланыс жасай отырып,
компьютермен немесе басқа да техникамен жұмыс ... ... ... ... бір талаптармен құрылған және өзінің біліміне, іскерлігіне,
дағдасына сәйкес жеке ... ... ... ... ... ... ... жұмыс істейтіндігін есте сақтағаны жөн.
Сонымен, қорыта келгенде, информатика оқулықтарының мазмұны бойынша
салыстыратын болсақ, ... ... ... ... ... Бірақ айырмашылықтары да кездеседі. 2007 жылы шыққан оқулықтың
2003 жылы шыққан оқулыққа қарағандағы жетістігі – ... ... ... ... ... ... және ... көркемделіп
салынған. Ал кемшілігі – ... ... ... нұсқада берілген.
Сондықтан қайсы оқулықпен оқыту керек екендігін таңдау өз қалауларыңызда.
Бүгінгі күні, орта мектептердің оқу ... жаңа ... ... туралы түрлі ойлар айтылып жүр. ... ... ... ... ... мен практикалық қолданылуы аралығында
теңеспей тұр. Бірақ ... ... бір ... яғни ... ... ... технологиялар оқытуға маңызды басымдылықтар әкеледі. Олар:
• оқу процесін интенсификациялау;
• оқушыларды ескішіл есептеу жолдарынан құтқару;
• оқытушыларды оқу сабақтарын қалыптастыру мен ... ... ... ... ... алушының білімін жиі әрі жедел түрде бақылап отыру мүмкіндігі.
Орта білім беру ... ... ... ресурстарды қолдану
теориялық материалдарды игеруге, лабораториялық, практикалық сабақтарды
ұйымдастыруға, ... ... және ... ... ... ... өзіндік жұмысын ұйымдастыруға, ... ... ... ... ... ... өте лайықты.
Орта білім беруде тұлғадарды дайындауда ... ... ... ... ... керек. Ең алдымен, кәсіби
қызметті игеру оқу іс-әрекетінің сапалық құралдарымен қамтамасыз етілуі
нәтижесінде ... ... ... оқу ... ... ... көп ... тұлғаның кәсіби қызметімен сәйкес келмей
жатады.
Электрондық ресурстарды ... қоса ......... ... деңгейде оқуына және ақпаратты көтеруге ықпал етеді.
1.2 Информатика курсын оқыту барысындағы ақпараттық құралдар
 
Оқулық. Егер информатика оқулығы машинаға ... ... ... онда ол ... ... ... ... қамсыздандыру
мәселелері және олармен жұмыс істеуге арналған ... ... ... ... ... бағдарламамен диалогты түрде жұмыс істеу
әрекеті емес, ол ... ... ... ... ... ... оқулығы оқушылардың білімін жүйелеу, нақты білімдерін
интеграциялай және жалпылау мәселелерін қамтиды. ... ... ... қызметін де атқарады.
Нұсқау. Оқулықтан компьютерге жұмыс істеуге ету үшін ... ... ... ... ... ... ... компьютер алдына отырғызып,
олармен жұмыс істеу мұғалімге ауыр ... ... ... ... мұғалім
әрқайсысына барып түсіндіріп, көрсетіп болғанша едәуір уақытты талап етеді,
яғни мұғалім физикалық үлгере алмауы да ... ... ... ... ... орындау барысын егжей-тегжейлі алдын-ала
кезең-кезеңге бөліп, нұсқаулар тізбегін ... ... ... ... ... тез ... оны ... өз бетінше енгізуіне үлкен
жәрдем етеді. Нұсқауларды дискетке немесе ... ... жөн. ... өте ... ... ... алдындағы нұсқауға қарап жұмысын
жалғастыра алады. Нұсқауды дайындағанда жұмыс мақсатын да ... ... й-ақ ... ... бір не екі ... жазылуы тиіс. Нұсқауда
ұғымға тоқталмай, бірден ... ... ... беріледі. Арнайы
компьютерлік және техникалық жазғыштар рөлін педагог атқарады, өйткені бұл
да бірқатар әдістерді білуді керек ... үш ... ... І-ші ... ... көрінісі, 2-ші бағанда
орындалған бұйрық, 3-ші бағанда атқарылатын іс-әрекет ... ... ... ... ... техника қауіпсіздігі
ережелері, операциялық жүйе бұйрықтары, файлдардың ... жазу ... ... ... ... ЭЕМ ... ... жүйелері және т.б.
күрделі де маңызды мәліметтер ... ... ... бұлар үнемі көз алдында
тұрып, еріксіз түрде жатталып, ... ... ... ... ... Бұл ... өтем дегенше оқушы есінде әбден сіңіріледі.
Ауыспалы плакаттарда міндетті түрде ... ... ... ... ... ... ... түймелер қызметі
немесе санау системасы және т.б.
Оқу ... мен ... ... ... бері оқу ... ... құрал ретіндегі рөлі төмендеп кетті, ... ... оқу ... ... ... ... ... мүмкіндік береді. Бұл
жаңа жағдай (жаңалык). Егер видео және ... ... ... ... онда ... ... жетер едік. География пәні мұғалімі
жұмыс ... ... ... ... ... ... көмегімен
көрнекі етіп көрсетуге болады. Сөйтіп, мұғалім жаңа тақырып үлгісін
оқушыларға экран ... ... ... Сабақтың тиімді де әсерлі өтілгендігі оқушылардың ақыл-ой
дамуынан, ойлаудың ... мен ... ... ... ... игеруінен, эмоциялық сферасынын баюынан, идеялары мен
талап-тілектерінің дұрыс қалыптасуында көрінеді.
Бұл жолда өз тәжірибемізден ... ... ... ... ... мен ... ... интернет желісі мен теледидардың
орны ерекше.
Сондықтан да оқушылардың танымдық ... ... үшін ... нені көретіндігін сұрағанда, олар «компыобум» хабарын
көреміз деп жауап берген болатын. Біз осы оқу ... ... оқу ... ... Бұл әдістің ұтымдылығы хабар
барысында оқушылар ең маңызды мәселелерді телеэкраннан көріп, қысқаша
конспект жазып ... ... ... соң ... ... сұрақтарына жауап бердік. Сөйтіп, оқушыларға компьютерлік
оқытушы бағдарламалар мен телехабарлардағы, әр ... ... ... («ИФМ», «Алгоритм», «Зерде», «Компьютерный мир» және
т.б.) материалдарды, мәліметтерді жинақтауға жекелеген
тапсырмалар бердік. Арнаулы әдебиеттерді ... ... ... ... ... ... ... еттік.
Сонымем, оқушылар информатика және оның одан әрі ... ... ... білімдерін үнемі тереңдетіп отырды.
Мұндай жеке тапсырмалар оқушының өз ... ... ... ... ... ... алуға, оқуға деген ынтасы мен қызығушылығын
арттыра түседі.
Осындай жұмыстардың ... ... ... ... баспа
құралдары және т.б. материалдар арқылы оқушылар жоспар ... өз ойын ... ... алуға дағдыланып, реферат
жазуга үйренеді.
Сондай-ақ телеэкран арқылы олар компьютерлік орталықтарңа телесаяхат
жасайды.
Мультимедиа. Оқу ... ... ... ... түрлі
формаларын (график, қозғалыс, мәтін, дыбыс) қолдану «мультимедиа» идеясын
туғызды. Оның ... ... ... ... ... ... болады. Мысалы, географияны, ағылшын тілін, не информатиканы оқыту
да компьютер мұғалім рөлін атқарады.
Жоғарыда келтірілген ... ... ... оқу ... ... мен орындары, функциялары бар. Енді ... ... ... ... колдансақ, онда жұмысымыз өнімді де
тиімді, нәтижелі болмақ.
Кәдімгі информатика оқулығы білімді жалпылауды, ... ... ... сапалы меңгеруде компьютерсіз не оған дейін қолданылуы мүмкін.
Арнайы дайындалған нұсқаулар, ... ... ... ... ... беріп, мұғалім жұмысын едәуір жеңілдетеді. Барлық ұғымдар, түсініктер
оқулықта беріледі. Плакатка жазылған ақпарат ... ... және ... есте ... ... ... ... сабақ өту кезінде
тікелей тақырыпқа қатысты қолданылады. Оқу ... ... ... жасауда қолданылады. Үлкен ... ... ЭЕМ ... ... ... ... көрнекі құрал орнын толтырады. Ал
«мультимедиа» құралы бұл ... ... ... ... ... оқытуда электрондық ресурстардың ролі
Негізінен информатиканы оқытуда міндетті ... екі шарт ... ... ... оқуына пайдаланып жатқан электрондық
ресурстар сапалы болуы керек.
Электрондық ресурстарды пайдалану информатикадағы ... ... ... ... сай ... шарт.
Информатика тұлғадарын дайындау үшін ... ... ... ... ... ... кету керек, білім беру электрондық ресурстарының жалпы түсінігін
енгізудің мақсатты екендігін, ... ... ... ... беру
жүйесінде информатиканы оқытуда қолданылатын ақпараттандырудың жаңа
құралдарын қалыптастырудың ерекшеліктері мен ... ... ... ... ... ... негізгі көрсеткіштер ... ... ... ... ... Әрі ... талаптардың көбі осы ... ... ... білім беру электрондық ресурстары орта білім жүйесінің
және сапалы білім беру электрондық ресурстары ... ... ... ... ... ... ... орай
білім беру электрондық ресурстардың сапасын қамтамасыз ету ерекшеліктері
мен қажеттіліктер ... ... ... ... ... ... ... шешімін қабылдау әдістемесі негізінде жатады.
Негізгі қажеттіліктерді қарастырайық:
1. Электрондық ресуртарды пайдалана отырып ... ... ... ету ... ... информатика саласында білім беру
электрондық ресурстар ұсынған соңғы ғылыми жетістіктер оқу ... ... ... және ... барынша тереңділігін
білдіреді. Білім беру электрондық ресурстар оқу материалын игеру ... ... ... ... ... қалыптасады:
тәжірибе (эксперимент), салыстырмалы бақылау, нақтылық, талдау, ... ... ... және ... ... және ... ... Білім беру электрондық ресурстарды пайдалана отырып оқытудың қол
жетімділігін ... ету ... ... ... және ... байланысты оқу ... ... ... ... ... ... ... оқытудағы мәселе білім алушының оқу-үйрену әдістерін
білуге байланысты. Білім ... оқу ... ... бар ... ... ... жоғарылап, дидактикалық қажеттілігі
электрондық оқу көмегімен информатикада оқулықтарға қарағанда ... ... ... ... Бейнелеу арқылы оқушыларды оқыту қажеттілігі олардың өз ... ... көру ... ... ... Оқушыларды
электрондық оқыту кезінде бейнелеу ерекшелігінің шарты ... жаңа ... ... ... ... Қазіргі таңда виртуалды шындықты тарату тек
қана бейнелеу ғана емес, ... ... ... мен ... ... ... оқу қолданылады.
5. Оқушылардың білім беру электрондық ресурстарын ... оқуы ... , ... ... ... алға қойған мақсатына
жетуді қамтамасыз етеді. Бұл ... алға ... оқу ... ... ... білім беру электрондық ресурстарын қолдану
барысында ... ... ... ... ... ... Оның ... информатика
оқулығында түсінікті мазмұнда болуы керек.
Бұл үшін қажетті:
• оқу ... ... ... ... ... ... оқу-ағарту істерінің жаңалықтарына есеп
жүргізу;
• оқытылып жатқан ... ... ... ... байланысына
есеп жүргізу;
• оқу құралдарына және оқыту іс-қимылдарына негізделген ... ... ... және ... ... ... негізде оқытуды
ұйымдастыру;
• білім беру электрондық ... ... ... іс ... ... ... ... эксперимент
және ойын түрінде қарастыруды қамтамасыз ету.
Оқыту тәжірибесі және психологиялық-педагогикалық зерттеулер оқытудың
тиімділігі ... ... ... белсенділік дәрежесімен тікелей
байланысты екендігін ... оқу ... ... сезімі барынша
әртекті болса, онда ол соншалықты нақты игеріледі [29].
Сонымен, ... ... ... оқу ... ... ... ... Бұндай құралдар бірден бірнеше ақпараттық
технологияларды ... ... іске ... Соңғы уақытта Интернет
әлемдік ... ... ... ... қосылуы жүріп жатыр.
Әлемдік инфрақұрылымды өзгерткен техникалық жаңалық гипермәтіннің жасалуы
болды. Гипермәтін немесе гипермәтіндік құжат басқа ... ... ... ... ... ... мәтін элементін қолдана отырып, басқа
құжатқа өте алады. Гипермәтін ойының әрі қарай ... ... ... яғни гипермәтін мен мультимедианың қосылысы, мәтінге график,
дыбыстық қосылыс, видеофрагменттер ... ... Осы ... ... ... өту ... ... емес, бейнелер арқылы жүргізілуі
мүмкін.
Гипермәтін мен ... ... ... ресурстар
жасауда тиімді қолданылып келеді. Гипермәтіндік басылымдардың көптеген
түрлері бар. Олардың бір ...... беру ... ... ... ... ... World Wide Web (WWW) –Интернет желісі
арқылы ақпаратты қабылдауды жеңілдететін ... ... ... фрагменттер және анимациялар біріктірілген құжаттармен жұмыс
істеуге мүмкіндік беретін технологиялар. Жалпы алғанда, WWW ... ... ... ... ... ... ... орта деп айтуға
болады.
Жаңа компьютерлік коммуникациялардың жоғары білім беру саласында оларды
жемісті қолдануды қамтамасыз ететін сипаттарамалары бар. Олардың ... ... ... ... ... ... жедел беруге, үлкен
көлемді ақпараттарды компьютердің жадында оларды кез-келген уақытта ... алу ... ұзақ ... ... ... байланыс
көмегімен жедел кері байланыс орнатуға; Интернет желісінің арқасында түрлі
ақпарат көздеріне еркін қол жеткізуге болады.
Білім беруде ... ... ... ... телеконференция,
жіберу тізімдері (Mailing lists), ... ... ... WWW де ... іздеу сияқты мүмкіндіктері кең қолданылып жүр.
Электрондық ... жаңа ... ... ... ... ... Электрондық пошта көмегімен берілген кез-келген
қашықтықтағы адреске ақпараттың барлық түрлерін жіберуге болады. Оны ... үшін ... ... ... ... дәстүрлі телефон желісін
қолдануға болады. ... беру ... ... ... ... ... білім алатын түрлі топтардың өзара байланысы ... ... ... ... ... ... әлемнің түрлі елдерінде отырып,
оқу, іздеу немесе зерттеу ... ... ... ... ... ... тағы бір түрі ... болып
табылады. Телеконференциялар екі түрлі әдіспен ұйымдастырылуы мүмкін.
Бірінші әдісі электрондық ... ... және offline ... ... ... әдіс Web ... негізделген және online режимінде жұмыс
істейді. Web серверде ... ... ... деп ... орын ... Бұл ... қатысушылардың ойын тыңдайтын және мәселені
талқылауға өздері де қатысатын қосылушылардың кез-келген саны бір мезгілде
қосыла алады.
Әлемдік ... орта (WWW) ... ... беру ... ... ... ақпараттарды жариялай алатын, WEB-беттер құру ... ... ... потенциалдарын жариялау мүмкіндіктеріне ие
болады. WEB-беттер көмегімен қажетті ақпаратты ... ... ... ... ... ... ... жеңіл
қол жеткізуді қамтамасыз етеді.
2-бөлім. Информатика пәнін оқыту барысында оқушылардың өзіндік жұмыстарын
ұйымдастыру әдістемесіне талдау
2.1 Информатика ... ... ... жұмыстарын ұйымдастыру
әдістері
Қазақстан Респуликасының Президенті Н.Ә. Назарбаевтың «Жаңа әлемдегі ... ... жаңа ... ... ... бірі ... ... беру, «парасатты экономиканың» негіздерін қалыптастыру, жаңа
технологияларды пайдалану мамандарды дайындау сапасын көтеруге басты себеп
болатын, инновациялық ... ... деп атап ... ... ... әлеуметтік-экономикалық өзгерістерге байланысты білім беру
жүйесіне қойылған жаңа талаптарға сай оқушылардың белсенділік пен дербестік
қабілеттерінің ... әсер ... жаңа ... ... оның ... ... ... енуіне жол ашуда. Осы орайда орта
мектеп оқу ... ... ... ... орны, мәні мен
мағынасын жаңа тұрғыдан ашу үшін психологиялық және ... ... ... ... жұмыстың ерекше белгісі ( оның дербестік сипаты. ... ... ... тұлғаның игерген білімін ... жеке ... ... ... ... ... формасы. Орта мектептегі өзіндік ... ... өз ... көрсете алатын іс-әрекеті. Осы орайда СӨЖ бір
жағынан, оқу ... ... ... ... ... ... ... құралы ретінде көрініс тапса, екінші жағынан,
оқу және ғылыми ... ... ... ... ...... ... өзіндік жұмысын орындау кезіндегі
басқару: оған тапсырма беру, оны орындау үшін нұсқау беру, ... ... ... алушының жеке іс–әрекетін бақылау және түзету, өзіндік жұмыс
қорытындысын бағалау.
Өзіндік ... ... ... ... ... және
тиімділік жағдайларды қамтамасыз ететін құралдар, формалар мен әдістерді
таңдау.
Сонымен, біз ... ... ... ... басқару кезінде оқытушыға ең
соңғы орын бөлінбейтінін ... ... ол ... ... алғашында тура, сонан соң жанама қатысады. Осыған байланысты
басқарудың келесі принциптерін келтіруге болады:
• оқу ... ... ... ... ... білім алушыға
жеке ( дифферентті) қатынас жасау;
• интеллектуальды жүктемені жоспарлы түрде арттыру және өзіндік жұмысты
орындау ... ... ... және ... емес ... біртіндеп
көшу;
• оқытушының біртіндеп жұмыстың орындалуынан алыстауы және ... ... ... ... бақылауынан өзін-өзі бақылауға көшу.
Өзіндік жұмыстың түрлерін таңдауда, оның ... және ... ... оқу ... ... ерекшеліктеріне сүйену
керек. Бұл жағдайларда ең негізгі мағынаға ... пен қол ... ... мен ... ... қиындықтың өсу
тұрақтылығы, шығармашылық белсенділік ерекшеліктері ие болады.
Информатика курсының мазмұнын таңдау критерийлерін айқындау ... мен оны ... ... негізгі компоненттерін анықтауға мүмкіндік
берді.
Объектіге талап қоймас бұрын оның ... ... ... ... ... (Сурет 1).
| | ... цикл ... ... цикл ... | | |
| | | | | |
| | | | ... ... ... ... | ... | ... ... | | | | |
| | | | | |
| | | | | |
| | ... | | |
| | ... пәндері | | ... 1 – ... ... ... өзара байланысты объектілерді және оперативті қолдану сферасын
анықтау ... ... ... ... ... әкелуге мүмкіндік
береді, ол объектіге қойылатын талаптар жиынын анықтайды.
Информатика курсында үлкен рөлді есептер мен ... ... ... ... ... ... компьютерде өз бетінше жұмыс істеуге
үйрету, әр түрлі есептерді шешуде жаңа ... ... ... ... ... ... ... дайындық деңгейіне қойылатын талаптар
Оқушылар міндетті:
• компьютерлік сферада іс әрекеттің негізгі терминологиясын білуге;
... ... ... ... ... ... түсінуге;
• олардың даму мен жетілдіру тенденцияларын білуге;
• пайдаланушы ретінде компьютерлік жүйелерге ... ... ... ... ... ... құрылымдау, формализациялау әдістерін білуге ;
• ақпаратты өрнектей және ... ... ... ... ... мен ... тәжірибені
зерттеудің нәтижесінде оқушылардың танымдық ... ... ... ... мақсаты, мазмұны, технологиясына, танымдық іс- әрекеттерін
қалыптастыру әдістері мен қағидаларына сүйене ... ... ... яғни ... ... ... қамтамасыз ететін
сыртқы талаптардың жүйелі және кешенді түрде орындалуы қажет екендігі
анықталды ... ... ... ... ... ... ... тұрғыдан оқушының іс - әрекетін қалыптастыру үшін
аудиториядағы және одан тыс ... ... ... дұрыс ұйымдастырылуы;
3. Оқушының оқытушымен қарым-қатынас үрдісіне оқушының белсенділігін,
өздігімен білім алуға ұмтылысын, ... ... ... ... ... ... қызығу мотивациясы;
5. Оқу үрдісін түрлі шығармалық деңгейге көтеру мақсатында оқушыны қажетті
әдістемелік материалмен қамтамассыз ету;
6. Оқушының танымдық ... ... үшін оқу ... және одан тыс ... ... ... ... жұмысын бақылау.
Информатикадан өзіндік жұмыс мазмұнын төмендегідей анықтадық:
Дәріс; Семинар; Сарамандық ... ... ... өзіндік жұмысын (ОӨЖ) белсенді жолмен ұйымдастыру: зертханалық
жұмысқа әзірлік; модельдеу; реферат.
Оқушының оқытушы қатысуымен жүргізілетін ... ... ... ... ... ... дөңгелек стол; блиц ойын; миға ... ... ... ... ... ... ойын; дәріс жағдай.
Білімді бақылау; Өзіндік бақылау.
Оқытушы қатысуымен жүргізілетін ОӨЖ ... ... ... ... ... ... осы ... әр қилы белсенді әдістер қолданыла отырып,
оқушылардың өзіндік жұмыстары ұйымдастырылады.
ООӨЖ тақырыбы: Microsoft Office бағдарламаларын пайдаланып ... ... ... ... ... ... оқыту әдісі, ғылыми жоба ретінде).
Мақсаты: Microsoft Word, Excel, Outlook және Power Point ... ... жаңа ... не қызмет түрі үшін маркетинг ... ... ... ... оқушылар 3 топқа бөлінеді.
Жоба орындау үшін 20 ... ... ... ... ОӨЖ).
Барлық оқушыларда компьютерде жұмыс істеудің минимальды ... ... ... үшін оқушыларда болуы|Жоба аяқталған соң оқушыларда ... ... ... дағдылар |
|Интернет: ... ... ... үшін ... ... аша білу; ... ... салу ... мен ... Word; ... графикалық бағдарламаларды |
|Құжаттарды ашу; ... ... Power Point: ... ... ... ашу; ... ... ... |
|Microsoft Excel: ... ... ... ... ашу. ... |
| ... ... ... ... ... ... уақыт бөлінетін болғандықтан, оны ұтымды пайдалану
мақсатымен оқытушы оқушылардың қалдық ... ... ... ... жұмысын. ұйымдастырады.
2.2 Информатика пәнін оқытуда оқушылардың құзыреттілігін ... ... ... сай ... ... жаңа технологиялар
қолданудың ... зор ... ... білім беру жүйесін 2015 жылға дейін дамыту
тұжырымдамасында орта білім ... ...... ... ... ... алынған терең білімнің, кәсіби дағдылардың негізінде
еркін бағдарлай білуге, ... ... және өз ... ... тұлғасынан жауапты шешімдер қабылдауға қабілетті жеке тұлғаны
қалыптастыру деп нақты көрсетілген.
Бүгінгі күні ... оқу ... ... ең күрделісі әрі
қиындығы мол деп ... ... бірі – ... жылдық білім беру тұжырымдамасында орта білім берудің басты мақсаты:
Қазақстан Республикасының әлеуметтік, экономикалық және ... ... ... ... ... ... ... дайындау деп атап
көрсетілген, сондықтан оқу ... ... ... ... негізгі міндет
табысты және тиімді әрекетке дайын өзінің ... ... және ... әрекетін өмір сүріп отырған қоғам үшін жауапкершілігін түсінуге
қабілетті отбасындағы, ... ... ... ролін сезінетін
құзырлы тұлғаны қалыптастыру. Оқушылардың бойында ... ... ... ... ... ... ... білу, дәлелді
пікір айту іскерлігін ... оқу ... ... ... ... ... қажеттілігі туындайды.
Заман талабына сай білім беру - бұл ... ... ... ... ... ... мен ... қамтамассыз
етуге бағытталған тәрбие беру мен оқытудың үздіксіз үрдісі десек, оның
тиімділігі мен сапасын ... ... оқу ... ғылыми теорияға
негізделген және ... ... ... ... ... ... ... әдістеріне көшуді талап етеді.
Ондағы негізгі мақсат оқушының барлығын және әр ... ... ... табылады.
Білім беру жүйесінің негізгі бөлшегі - оқушы, оқушылар ... ... ... ... ... баспалдақтардың әр бір буынына ... ... беру ... ... ... анықтауға тырысамыз.
Оқушыларға ақпараттық жүйелі білім беру, олардың өздерінің алған
білімдерін өмірде қолдана ... және ... ... ... ... ... ... өмір жолы жақсылық пен адамгершілікке, ... ... ... ... - ... барлық компоненттерін пайдалана
отырып, оқушыға жалпы орта білім ... ... ... ... ... ... білімді етіп тәрбиелеу - әр мұғалімнің негізгі
міндеті. Информатика - ерекше құдіретті ғылым.
Қазіргі заман - информатика ғылымының өте ... ... ... ... мазмұнын жүзеге асыру үшін жаңа технологиялар ауадай
қажет. Қазіргі ақпараттық технологияның озық жетістіктерін информатика
сабағында ... ... ... іс- ... ұйымдастыра отырып
оқушылардың құзіреттілігін дамытуға болады.
Жаңа технологиялар мұғалімнің жүйелі жұмыс істеуіне мүмкіндік береді.
Ақпаратты оқыту ... ... күні ... ... ... орын
алып отыр. Оқушы интерактивті ... жаңа ... ... ... ... алады. Ондағы мақсат - оқушының өзінше
ойлау қабілетін арттыру және қәзіргі заманғы ... ... ... ... Жаңа ... ... шығармашылық белсенділігімен
өзіндік танымдық қызметін ұйымдастырушы болады.
Информатиканы оқытудағы ... ... - ... ... ... ... мен тәсілдерін үйрету. Интерактивті тақтамен сабақ берген
кезде мұғалім, ... және ... ... ... Мұнда компьютер ойына үрдістер арқылы қозағау салып,
шәкірттердің ... ... әсер ... Ең ... ... ... мен білімін арттыруға үйретемін. Сонан соң оқушы кейінгі және
бүгінгі өмірді ... ... тани ... ... ... оқушылар өз бетінше жұмыс жасау дағыдыларын
дамыту, баға жетпес құндылықтардың бірі. Жаттығуларды өз ... ... ... ... ... ... ... жаңа технологиялар
әдістерін кеңінен қолдану қажет деп ... ... сыни ... әр ... ... ... технологияларды, (интерактивті тақтаны) қолдана отырып, өз
бетінше жұмыс істеу факторы - ... ... ... шапшаңдылық, шеберлік
дағыларын ұйымдастыра отырып, ... ... ... арқылы
шығармашылықтарын дамыту.
Мұғалімнің білімі - оның негізгі құралы, ... ... ... ... да Винчи «Сүйкімді асты қабылдаудың еш ... ... ... ... ... ... қабылдауда ақыл ойды
тоздырады, ... ... ... ... ... ... ... - деген еді.
Мұғалімнің және оқушының шығармашылық ... ... ... жаңа ... ізденістер жасау. Ұстаз үшін ... ... ... ... ғана ... ... өздігінен алуы және алған
білімдерін қажетіне қолдану болып табылады. Бүгінгі бала – ... ... ... әсер ... ... фактор негізінде оқушы, мұғалім,
ата-ана басқа пән мұғалімдері ынтымақтасуы керек.
Заман талабына сай жаңа технология ... ... ...... ... жаңа ... жаңа оқуға, жаңа
қатынастарға бейімделуі тиіс. Осы үрдіспен бәсекеге сай ... ... ену ... ... зор ... жүктелетінін ұмытпауымыз
керек.
2.3 Информатиканы оқыту үрдісінде өзіндік жұмыстың ... ... ... ... Н.Ə. ... ... ... Қазақстан халқына жолдауында Республикадағы əлеуметтік,
саяси–мəдени жағдайларға ... ... ... ... негізгі даму
басымдықтарын атап көрсетті. Осы ... орта ... ... үшін ... ... ... маңызды міндет: «Білім
реформасының ойдағыдай жүргізілуінің басты өлшемі – тиісті білім ... ... ... ... азаматы əлемнің кез келген елінде
қажетке жарайтын маман болатындай деңгейге көтерілуі тиіс», – ... ... ... ... ... өмірінде болып жатқан
өзгерістер мен ақпараттық даму білім берудің ... ... мен ... ... ... ... ... етеді. Бүгінгі
ғаламдық білім беру кеңістігіне сай білім беру, ... ... ... ... ... ... оқушының өз іс–əрекетінің ... ... ... ... Олай ... ... тек ... азамат қана
қоғамның, экономикалық жəне мəдени өркендеуінің көш ... бола ... ... қазіргі орта білім беру жүйесінің алдындағы тұрған
негізгі мақсат: əлемдік ... беру ... ... жəне жеке тұлғаның қажеттіліктерін қанағаттандыратын бəсекеге
қабілетті, көп деңгейлі білім беру ... ... ... ... табылады.
ҚР Президенті Н.Ə. Назарбаевтың ұсынып отырған стратегиялық
міндеті де ... ... елу ... ... кіру.
Қазіргі уақытта орта мектептерде 12 жылдық білім беру ... ... Орта ... ... ... ... оқу ... беру үдерісін ұйымдастырып, ... ... ... ... ... алуына сүйеніп, жүзеге асырылады.
Бүгінгі таңда көтерілген мəселені шешудің бір жолы ... ... ... ... ... ... оқу ... ұйымдастырудың ақпараттық моделін жасау арқылы
шешуге болады [2].
Оқыту жүйесін технологиялық ... ... ... ... оны
оқыту мазмұны жəне оқыту мен оқу ... ... ... ... ретінде талдау қажет. С.А. ... пен ... ... ... екі ... ... деп көрсетеді:
ақпаратты ұйымдастыру ... ... ... жəне ... моделі (динамикалық модель). Ұйымдастырылған (құрылымданған)
ақпарат пен осы ... ... ... тұтастықта,
бірлікте қарастыру қажет. Нəтижесінде алынған ақпараттық модель ақпараттық
объект деп аталуы мүмкін [3].
В.М. Казакевич оқу ... ... ... ... ... ... екі ... қарастыру ұсынылады: ... жəне ... ... ... процессуалдық жағы: оқыту мазмұнын құрайтын ... ... ... ... ... ... ... үдерісін;
ақпаратты бейнелеу, тарату жəне түрлендіру ... ... ... ... ... оқыту үдерісінің субъектілерін
(оқытушы мен ... ... ... ... іс-əрекеті
(оқыту мен оқу).
Басқару жағы төмендегідей компоненттерді ... оқу ... ... қою; ... мен оқушылардың ... ... жəне ... ... ... ... ... технологияларды құру мен пайдаланудың тиімділігін арттыру
оқу үдерісін ақпараттық модельдеу арқылы ... ... асуы ... оқыту мазмұны анықталған ақпараттық жүйе түрінде ұсынылуы ... оның ... ... əрекеттер тізбегі түрінде
берілуі мүмкін, ал ... жағы оқу ... ... ... ... ... мүмкін.
Сөйтіп, оқу үдерісінің ақпараттық моделі екі негізгі ... ... ... ... ... оқу ақпаратын қамтитын
ақпараттық жүйе мен оқу ... ... ... түрлендіруді,
сақтауды жəне пайдалануды сипаттайтын ақпараттық үдерістер.
Енді оқыту үдерісінде білімді қалыптастыру ... ... ... ақпараттық моделдеу тəсіліне жүргізілген талдауларды
қарастырайық ... ... кез ... ... ... ... модельді құруға негіз
болатын оның қасиеттерін, қатынастарын жəне өзара ... ... Кез ... ... ... уақытта модельдер жиынтығының
болуымен ... ... ... ... ... оқушыда
пропедевтикалық білімге негізделген оқыту объектісінің қандай да ... ... ... ... да ... ... субъективті
сипатта болатын осы объектінің моделі ... Бұл ... ... ғылыми моделінің аспектілерін белсенділендіре алатындығымен
түсіндіріледі.
Оқытуды зерттелетін объектінің, ... ... ... ... ... ... қалыптастыру үдерісі болып табылады. Бұл
үдерісті ... ... ... модельге тасымалдау үдерісі
ретінде ұсынуға ... ... бұл ... үш ... ... ... Эмоционалды сезімдік тəжірибе негізінде қалыптасқан зерттелетін
объектінің субективті моделін қарау;
... ... ... ... ... модельді
формальдау; «ғылыми модельмен» танысу; субъективті модельмен ... ... ... модельге өзгеріс енгізу;
• Құрылған алгоритм бойынша есеп ... ... ... үш ... бір ... ... ... баспалдақтарын: сезімдік,
ұтымдық жəне іс-əрекеттік бейнелесе, екінші жағынан, ... ... ... ... ... ... ... ақпараттық тəсілінің маңызды аспектісі
зерттелетін ... ... ... сондай-ақ, оның оқу
үдерісінде ары қарай ... ... ... ... ... ... белгілі бір типті есепті шығаруға арналған оның қасиеттері,
байланыстары мен ... ... ... ... зерттелетін
объектіге қатысты ұғымдар жүйесінде көрініс табады.
Белгілі бір ... ... ... ... ... ... үлгілері түрінде берілуі мүмкін. Ұғымдар жүйесінің графикалық
түрде сипатталып берілуі айтарлықтай көрнекі болып ... ... ... оқу ... ... ... меңгеру үдерістері танымдық, қарым-қатынас жəне ... ... ... ... ... ... мəнділігін ақпаратты түрлендірудің
технологиялық үдерісі ретінде негіздеу ... ... ... ... мен ... қызметін оқу үдерісіндегі ақпаратты
түрлендіру тұрғысынан ашу ... ... ... ... мен ... байланыстыратын ақпараттың барлық түрін,
оның оқу ... ... ... ... ішкі ... көшу
барысындағы түрлендірудің мəнділігін бейнелейтін оқыту ... ... ... мен ... ... ... оқытуды анықталған технологиялық үдеріс ретінде құру, оның
басқарушы ... ... ... жəне ... іс-
əрекет тəжірибелерінің ... ... мен ... ... ... ал оның ... əрекеттері
–оқытудың ақпараттық үдерістеріндегі көрінісі болып табылады;
• құрылымдық семантикалық деңгейдегі анықталған əрекеттер ... жəне ... ... ... бар ... технологиясының
ақпараттық моделін сипаттау. Оқыту үдерісін талдаудың ақпараттық тəсілін
дамытуда оның маңызды ... жағы ... ... ... Оқу ... ... ... технологиясының
компоненттерінің арасындағы байланысты сипаттайды: а) ... ... б) ... ... в) оқу жəне ... ақпараттары; г) оны беру
тəсілдері; д) мазмұны; е) оқу жəне ... ... ж) ... (оқушының оқу ақпаратын қабылдауы мен оны ... жəне ... оны ... ... ... ... ... оқыту технологиясын ... ... ... мəселесі оқу үдерісін ақпараттық
модельдеуде маңызды роль ... ... ... ағын көзі ... ... ... ... ақпараттық ағынның үш ... ... ... ... ... ... тұйықталатынын сипаттайтын
интерактивті режим. Бұл ... ... оқу ... ... ... ... өз бетіндік оқу іс-əрекетіне тəн;
• ақпараттық ағын оқыту объектісінен тыс ... ... ... ... ... Оқушы оқушының ролін атқарады;
• ақпараттық ағын қарым-қатынастық сипатта болатын интерактивті
режим, ... ... ... ... ... болады жəне
əрдайым оның автономды элементі болып отырады. Оқытуды ... ... ... немесе консультация тəн. Егер ... көзі ... жүйе ... онда ... ... ... ... Ал, егер ақпараттық ағынның көзі ... ... ... кері ... ... болады.
Оқушылардың танымдық іс-əрекеті үдерісінің ... ... ... ... Ақпаратты қабылдау кезеңінде осы үдерістің өту
ерекшелігін ... ... ұғым ... ... ... ... ... адамның қабылдайтын сигналдарының мөлшері
айтарлықтай ... ... оған ... ... ... жүйке
жүйесінің рецепторларының физикалық параметрлерімен ғана шектелмейді.
Ақпараттың ауыртпалығынан ... ... ... ... ... ... тосқауылдар ақпаратты қабылдау кезеңінде оны сүзгіден
өткізуі тиіс. Оқу ... ... ... сүзгінің ролін оқыту
жəне оқу бағдарламалары атқаруы ... Олай ... бұл ... ... ... ... ... талап етеді.
Қазіргі педагогикалық парадигманың негізі – өзін ... ... ... алу, өз ... ... қоя білу ... мəселелер
болып табылады. Бұл мектеп оқытушыларына дəстүрлі талаптардың ... ... жəне жаңа ... беру технологияларын пайдалану арқылы
оқушылардың түрлі қабілеттерін дамытуды басшылыққа ала ... ... ... ... ... білу ... болуын талап етеді.
Оқытушы ... ... ... өз ... ... ... ... Бұл оқушылардың өзіндік жұмыстарына ерекше ... ... ... ... ... ... ролін
арттыру:
• оқу–əдістемелік құжаттарды, оқу материалын өз бетімен ... ... жаңа ... ... жасауды;
• оқыту əдістерін оңтайландыруды, оқыту үдерісіне жаңа ... ... ... ... ... ... ағымдық жəне аралық бақылау жұмыстарын тексеру жүйелерін
жетілдіруді;
• оқушылардың ... ... ... ... ... ... тақырыптар бойынша əдістемелік нұсқауларды жəне ... ... ... ... ... ... қосымша
əдебиеттерді қамтитын оқу бағдарламасын жасауды талап етеді.
Оқушылардың өз бетіндік ... ... ... жоғары
оқу орындарында сапалы білім берудің маңызды ... ... ... ... оқушылардың өз бетінділік іс–əрекетін жеке тұлғаға
бағдарланған қазіргі ... беру ... ... ұйымдастыру
қажеттілігін көрсетеді.
Өз бетімен жұмыс істеу барысында ... жиі ... ... ... мен іріктеу мəселесі; ізделінді сұрақтың
ғылыми жағын ерекшелеу жəне ... ... ... ... алу
мəселесі; логикалық ойлау əрекеттерін жетілдірудің қиындығы ... ... ... ... арқылы оқушылардың ойлау қабілетін
дамыту
Қазіргі ... ... ... беру ... ең ... міндеті –
білім берудегі ұлттық модуліне өту арқылы жас ұрпақтың білім ... ... ... Олай ... ескі ... ... жаңа
жолдан іс бастайтын сәт ұстаздар ... ... ... Осы бағытта
мұғалімдер алдында оқытудың және тәрбиелеудің жаңа технологияларын ... жеке ... ... ... ... ... ... тұр.
Педагогикалық технология- қазіргі талапқа сай анықталып, іріктеліп,
реттелген оқытудың жаңа ... әдіс – ... ... ...... ... Ал ... ұстаздық іс –
тәжірибемде педагогика ғылымының ... ... Ж.А. ... ... технологиясын” жас ұрпақты оқыту және тәрбиелеу барысында
қолдана ... 7 – ... ... әр ... ... ... ... тапсырмалармен жұмыс жасау арқылы оқушының өзіндік жеке
жолы, темпі, даму ... ... ... есте ... оқу ... арта
түседі. Әр оқушының ой-өрісі кеңейеді. Деңгейлік оқытудың ерекшелігі –
оқушылардың сабақ ... ... ... ... ... ... дамымалы технология әдісімен оқытуда орындалатын
тапсырмалар мен жаттығулар оқушының ... ... есте ... ... ... тиіс. Бұл орайда деңгейлік тапсырмалар атқаратын
қызметі зор.
Деңгейлік тапсырмалардың ... ... ... ... ...... қарай сатылы түрде орындалатын жұмыстар ... ... ... ... ... баулу. Сондықтан көп
жағдайда оқушылардың өз күшіне сенімін ... ... ... үшін ... әр ... жан-жақты болу керек. Осы ... ... ... ... ... ... ... түсіндіріліп, көрсетуге
болады. Мысалы 7 сынып бойынша деңгейлік тапсырмалармен жұмыс жасау арқылы
өңделген сабақтың жұмыс жоспары ұсынылады.
Тақырыбы: ... ... ... ... ЕТ- нің даму тарихымен оның ... ... ... ... Деңгейлеп оқыту
Білім мен біліктілігіне қойылатын талаптар:
Оқушылар білуі тиіс:
ЕТ дамуының ... ... ... мен ... ... ... үйренуі тиіс:
әр түрлі буындағы ЭЕМ мысалдарын келтіруді;
ЭЕМ әлеуметтік ... ... ... да бір ... қай ... жататынын
анықтауды.
Сабақтың барысы:
І Ұйымдастыру кезеңі
ІІ Үй тапсырмасын “ЭЕМ еліне саяхат” ойыны ... ... ... ... ... ... ... қабылдайды?
“Кодтау” сөзін қалай түсінесің?
Ақпараттың қандай қасиеттері бар?
Техникалық жүйелерде неге екілік алфавитті пайдалануды таңдайды?
Тапқырлар ауылы.
“Ақпарат” сөзіне толық анықтама беріліп, баяндап ... ... ... ... көздерін рет- ретімен тізіп беру.
ІІІ. Жаңа сабақты түсіндіру.
Жаңа сабақты түсіндіріп, мысалдар келтіру арқылы оқушылардың
алған білімдерін деңгейлік ... ... ... деңгей
Есептеуіш техниканың даму тарихы
Бірінші есептеуіш машинасы қалай аталған. Ол қай жылы жасалды?
Қазіргі ... ... қай ... ... Үйге тапсырма: ЭЕМ буындарын оқу.
V. Бағалау.
Деңгейлік саралау оқушы мен мұғалімнің белсенді шығармашылық қызметін
дамытуымен қатар, оқушыларға өз білімін жаңа ... ... ... ... өз ... ... деңгейдегі тапсырмаларды орындаудан
бастайды да оларды міндетті түрде толық орындап болғаннан ... ғана ... ... отырады.Бұл оқушылар арасында жарысу жағдайы туғызады және
әр оқушының мемлекеттік стандарт білім алуына кепілдік ... әр ... ... қызметіне сәйкестікті жоғары деңгейге көтерілуіне толық
жағдай жасайды.
Жаңа педагогикалық ... ... ...... ... ... ... азаматтық қабілетінің
қалыптасуына ізгі әсерін тигізіп, өзін-өзі ... ... ... ... да оқытудың негізгі түрі ретінде қала ... ... мен ... өзгертіп жаңартуда қазіргі заманғы ... ... ... - ... ... ... үрдісінде жаңа
технология түрлерін кеңінен ендіру немесе элементтерін пайдалану - әрбір
мұғалімнің міндеті.
Мұғалімнің жеке ... ... жан- ... білімі сабағынан
айқын көрініс табары анық. Мұны ... ...... ... ... - деп ... ... сабағын жеке тұлғаға бағытталған түрде оқыту
Бүгінгі күнгі ... ... ... ... ... ... ... Қазақстанда және т.б. ТМД ... ... жаңа ... ... бет алу ... ... ... саласында
тұлғалық-бағдарлы оқытуға және ізгілендіруге көшуде және бұнда ... ... ... Осыған орай, ақпараттандыру қазіргі білім
жүйесінің басты бағытттарының бірі болып қарастырылуда және ... ... ... ... ... ... дидактикалық және
педагогикалық міндеттерді шешу жолында зор ... ... ... ... ... ... білім жүйесін әдіснамалық және
практикалық талдауларды, сондай-ақ оқытудың және ... ... ... шешуге бағытталған қазіргі ... ... ... ... ... үрдіс есебінде
қарастырылады.
Ақпараттандыру – бұл оқыту мен ... ... ... ... білім беру жүйесінде қазіргі ақпараттық
технологияларды (ҚАТ) ... ... және ... ... ...... ... реформалаудың барлық негізгі
бағыттарын қамтитын маңызды механизмі болып табылуда. Оның басты міндеттері
ақпараттық ... ... ... ... ... ... отыр:
- әрбір индивидке өз бетімен білім алу, өзіндік даму траекториясын
қамтамасыз ететін ашық ... ... құру ... таным қызметін жүйелі ойлауға нақты бағыттау арқылы оны ... ... ... ... білімнің ақпараттық-әдістемелік қамтамасыздандырылуы нәтижесінде
басқарудың тиімді жүйесін жасау;
- оқу ... ... ... танымдық әрекеттерін тиімді
ұйымдастыру;
- ақпараттық технологиялардың өзіне тән ... ... ... ... оқу ... ... ... (қажеттілік-ынта-шарт-
құрал-әрекет-операция) жиынтығында әрекеттік тұрғыдан қарауды қолдайтын
тану ... ... ... ... оқу ... ... ... бейімделуі арқылы оның тұтастығы сақтай отырып оқу
үрдісін дербестендіру, ... жаңа ... ... ... ... ... компьютерлік технологиялардың ерекше белгілері ... ... ... тән ... және ... ... компоненттері болып
табылады, олар:
- техникалық (қолданылатын техника түрі);
- бағдарламалық-технологиялық (жүзеге асатын оқыту технологияларын
қолданудың программалық ... ... ... мен ... ... ... ұйымдастыру);
- пәннің білімдік саласы.
Қай елде болмасын қазіргі ақпараттық технологиялар қолдану мен дамыту
деңгейі, материалдық ... ... ... ең ... қоғамның
интеллектуальдық деңгейімен, жаңа білімді жинақтау, меңгеру және қолдана
білу қабілетімен ... ... ... ... ... білім жүйесінің
даму деңгейімен және білімді ақпараттандыру проблемасымен байланысты.
Осыған орай, білім беруді ...... ... ... жедел дамуын анықтайтын түйінді шарты болып табылады.
Біздің зерттеуімізде қарастырылатын мектеп ... ... ... - оның ... ... беру ... басқа буындармен
сабақтастықта болуы. Сондықтан білім берудің басты міндеттері:
- оқушының өзін ... өзі өмір ... жаңа ... ... онда жаңа ... ... - ... мәртебесінің қалыптасуы;
- оқу, ойын, еңбек, ... т.б. ... ... ... меңгеруі;
- айналадағы дүниемен дара тұлғалық ... ... ... ... ... ... қамтамасыз ету.
Мектептегі білім мазмұнын жаңарту ... ... ... ... тұрғыдан ұйымдастыруды қамтамасыз ететін деңгейдегі өзгертумен
қатар, оқу ... ... ... ... ... да өзгерісін қажет етеді.
Жалпы орта білім беретін ... ... ... ... - бұл ... оқытудың бірінші кезеңінен бастап қоршаған адамдармен,
тұтас әлеммен, ... ... ... ... ... Бұл
мақсаттың практика жүзінде жүзеге асуы ... ... ... мен ... ... ... ... және тұлғалық-
бағдарланған оқытудың жүзеге асуын, ақпараттық технологияларды кеңінен
қолдануды және соған ... ... ... ... ... ... қажетті мұғалімдердің дайындығын талап етеді.
И.С.Якиманскаяның ұсынған ... ... ... үш ... ... ... ... «бәріне бірдей мектеп»,
мектеп «әрбір адам үшін мектеп», мектепте болған кез оқушыға жағымды ... болу ... ... ... ... міндет - оқушыны,
оның ойлауын дамыту ғана емес, ең алдымен, ... ... ... ... келесі дамуға, яғни мектеп қабырғасынан тыс дамуға дайындау. Сонымен
қатар бұндай мектепте оқыту бастапқыдан-ақ дамытушы ... ... ... ... ... ... ... жеке қабілеттерін, ынталарын, әлеуметтік
бағдарларын, өз ... ... ... ... асыруы үшін
жағдай жасау қажеттігін дәлелдей түседі.
Бүгінгі білім беруді жаңарту жағдайындағы орын алып отырған
басты ... ... ... ... ... ... тән сипатын былайша
көрсетуге болады (сурет 1 ).
Сурет 2 – Білім беруді жаңарту жағдайындағы ... ... ... тән ... ... шешу ... оқушылардың белсенді шығармашылық
мүмкіндіктерін, оның интеллектуальдық және адамгершілік ... ... ... ... ... Ал бұл өзгерістер
мәдениеттану, аксиологиялық, тұлғалық-әрекеттік, ... және жеке ... ... ... ... ... тұрғысындағы бағыт білімнің тұлғалық-бағдарлы парадигмасы
негізінде дамиды және біліми үрдіс оқушының қоршаған әлем мен ... ... ... тіршілігін қамтамасыз ететін мәдениетті оқушы
тұлғасының қалыптасуына, оқушыны жалпы және ақпараттық мәдениетті таратушы
ретінде ... ... ... қарастыру білімді оқушының қоршаған әлемге, өз
әрекетіне, адам ... ... ... ... ... ... ... жүйесін қалыптастыруға бағыттайды. Адамның құндылық ... ... ... қанағаттанғандығын және өмірінің толықтығын,
оның мәнін анықтаса, ал құндылық жүйесі тәртібі мен ... ... ... ... оларды өз әрекетінде басшылыққа алу
дайындығымен анықталады.
Тұлғалық-әрекеттік тұрғыдан қарастыру білім мақсатына сәйкес ... ... және ... ... ... ... жеке ... дамытуға бағыттайды. Тұлғалық-әрекеттік бағыт оқушының оқу
үрдісінде, кәсібінде өз өмірлік ... мен жеке ... ... ... ... ... ... сипатталады. Сондықтан да біздіңше,
тұлғалық-әрекеттік тұрғыдан мектеп оқушыларының ақпараттық сауаттылықтарын
қалыптастырудың негізгі ... ... ... - өз ... мақсатын, құралдары мен жағдайларын өз бетімен анықтауға және
сезінуге жағдай ... ... ... ... ... қамтамасыз ету;
- олардың тұтас субъектілік тәжірибесінің өзектенуі мен ... ... оқу ... ... ... ... проблемаларына
ауысуы;
- оқушыларға тапсырмалар мен оларды орындау ... ... ... ... ... ... мүмкіндік деңгейлердегі тапсырмалар бойынша жұмыс
ұйымдастыру;
- жоба әдісі ... ... ... ... ... мұғалім мен оқушының арасындағы ашық қарым-қатынас, ... ... ... ... ... ... ашылуы мен
өзін-өзі жүзеге асыруға жағдай жасау.
Жеке шығармашылық тұрғыдан жүзеге асыру оқушылардың өзін-өзі ... ... даму ... іске қоса ... ... ... үрдісінде оның ынтасын және серпінділігін есепке алуды
болжайды. Бұл ... оқу ... ... әрбір оқушының жеке
ерекшеліктері мен танымдық мүмкіндіктерін анықтауды, ... ... ... мен ... ... ... оқушылармен педагогикалық өзара
әрекет үрдісінде ескеруді талап етеді. Екінші жағынан, жеке ... ... ... жеке ... ... тұтас психикасының
қайталанбайтын өзіндігін қабылдауға бағыттайды. Бұл аспектіде түсінілетін
жеке тұрғыдағы бағыт педагогикалық ... ... ... ... тұлға ретінде бағытталуын: өзінің «Мендігінің», өз ... ... ... ... ... табуына жағдай жасау;
өзінің жеке тұлғасына сәйкес оқу және кәсіби іс-әрекеттерді ... ... ... ... ... ... ... және оны жүзеге асырудың негізі ... ... ... ... байланыстыратын өзіндік көпір - бұл
оқыту қағидалары. Олар оқу ... ... ... тұрған оқу
мақсаттары мен міндеттеріне жетуді, ... ... ... ... алу ... анықтайды.
Оқытудың ақпараттық технологияларына қатысты әдебиеттерде «ақпараттық
технология» ұғымына мәндес «оқытудың жаңа ... ... ... ... ... технологиясы» (ОҚАТ), «компьютерлік
оқыту технологиясы», ... ... ... ... және ... ... және т.б. ... сөз тіркестері кездеседі. Алайда бұл аталған
терминдер күні бүгінге дейін педагогикалық әдебиеттерде және практикада
толық ... ... ... жоқ. ... олар ... ... ... Н.М.Бойко, В.Гузеев, А.А.Кузнецов,
В.А.Латышев, Д.Ш.Матрос, ... ... ... ... сияқты белгілі ғалымдардың ... ... ... болдырмас үшін тек «оқытудың ақпараттық
технологиясы» (ОАТ) сөзтіркесін ғана қолдануды ұсынады. Бұнда ол ... және ... ... ... ... педагогикалық тиімділікті меңгеруге бағыттап (оқыту мерзімін қысқарту;
оқу-тәрбие үрдісін жеделдете отырып, жеке тұлғаға бағыттау; ... ... ... ... қабілеттерін дамыту
және пәнді терең түсінулеріне қол ... ... ... ... ... ... мен техниканың жетістіктері, қоғамды
жаппай ақпараттандыру бізге XX ... ... ... ... ... ... бүгінгі XXI ғасырда, яғни ақпараттандыру
мен коммуникация ғасырында бірдей ... ... жол ... да ... ... ... қоғамның ғылым мен ... ... ... ... ... және олардың жаңарып,
жетілдіріліп отырылуын ескеретін «оқытудың қазіргі ақпараттық технологиясы»
(ОҚАТ) терминін қолдану тиімді.
«Оқытудың қазіргі ... ... ... - жаңа ... жету ... компьютерлерді ақпараттық технологияның құрамдас
бөлігі ... ... ... ... және ... ... ... ақпараттандыру» деп мектеп оқушыларын ... ... және ... ... ... ... ... біліми үрдісті басқару мен мұғалімнің кәсіби іс-әрекетін
қамтамасыз ету ... ... оқу ... ... ... технологияларды қолдануды түсінеміз.
Білім беруді ақпараттандыруды дәстүрлі әдістемеден ... ... – бұл ... ... оқытудың құралдарына, әдістеріне және
формаларына, оқыту мақсатындағы ... ... ... ... және ... ... ... басқаша амал-әрекетті талап
етеді. Сонымен қатар ... шарт ... ... ... қазіргі
ақпараттық технологиялар (ОҚАТ) саласынан белгілі деңгейде білімдер мен
іскерліктерді және ... ... ... ... ... Сол себепті де бүгінгі күні ақпараттық-
коммуникациялық технологияларды ... ... ... ... ... ... мен оны ... білім ортасына кіріктіру
үшін шешуші мәнге ие.
Қазіргі ақпараттық технологияларды оқыту әдістемесінде қолдану және
соған сәйкесті ... ... ... ... ... ... жасау, бізге оны зерттеген авторлар мен зерттеу жұмысының негізгі
бағыты, яғни ... ... ... келесі мазмұнда көрсетуге мүмкіндік
берді.
Білім беруді ақпараттандыру дамуының жаңа ... ... ... ... ... ... ... олардың шешілуінен білім сапалығы, оның әлеуметтік мәнділігінің орны
анықталады.
Психологтардың зерттеулеріне сүйенсек, ойлау стилі бастауыш ... жете ... ... ... ... ... мектеп
бағдарламасында оқушылардың ойлауын дамытуға ықпал ... ... ... орын ... ... аламыз. Оқушылардың ғылыми
дүниетанымын қалыптастыруда базалық негіз болатын информатиканың ... ... орын ... да осы ... байланыстыра аламыз.
Информатиканың негізгі ұғымдарын оқытуды ерте бастау қажеттілігін сонымен
бірге оқушылар оқу ... ... ... ... ... ... ... кейінгі оқу сатыларында ... ... ... ... түрлі салаларында қолдана білудің
қажетті дағдыларын игеріп үлгеруге мүмкіндік
берумен түсіндіре аламыз.
ОҚАТ қолдануға негізделген қазіргі біліми ... өз ... ... ... ... ... жан- жақты біліммен, мәнді қызығушылықпен
және стандартты емес жағдаяттарда жауапты ... ... ... ... ... қоғамда өз орнын таба білетін жеке ... ... ... Сол ... де ОҚАТ ... оқу үрдісін 5-
6 сыныптан бастап қолдану өз нәтижесін беретіні сөзсіз. Бұған қоса бүгінгі
күнгі ... және өз ... ... ... бүгінгі білім беруді
жаңарту жағдайында мектеп ... ... ... ... ... көре аламыз (сурет 3).
Осыған орай, қазіргі ... ... ... ... білімді жаңарту жағдайында мектептегі оқыту әдістемесіне ... ... оның ... ... ... мен мүмкіндіктерін
ашуға мүмкіндік берді:
Кесте 1– Орта мектеп әдістемесіндегі қазіргі ақпараттық технологиялардың
педагогикалық мүмкіндіктері мен мақсаты
|Рет ... ... ... | | |
|1 ... ... ... оқушының | Қазіргі ... |
| ... ... ... ... жаңалығы ғана |тех-нологиялар |
| |емес, сонымен ... оқу ... ... 5-6 ... |
| ... ... ... беру, дұрыс орындалған|оқушыларының оқуға, |
| ... ... ... ... ... |
| ... әсер ... Сонымен қатар оқуға деген|деген ынта-сын |
| ... ... ... ... - ... арқы-лы, |
| |сәтсіздікті, яғни оқудағы ... ... ... |
| ... де ... ... ... |сенім-ділігін арттыруы.|
| |келеңсіздіктерді толық жоюға жағдай жасайды.| |
| ... ... ... ... ... ... |
| ... қажетті көмекке сүйену арқылы соңына | |
| ... ... ... | |
|2 ... ... ... ... ... ... |
| ... жағдайына ендіре отырып, оқу материалын|техно-логиялар жағымды |
| |көрнекі суреттермен, графикалар негізінде ... ... |
| ... ... нақты көмек формасын |ақпараттық оқу |
| ... ... ... беру ... оқу |ортасында жаңа оқу |
| ... ... ... нақты өзгерте |іс- әрекетін басқару |
| |алады. ... |
|3 ... ... ... көмегімен|Қазіргі ақпараттық |
| |оқу ... ... ... ... ... - ... ... іс-әрекетін бақылауды сапалық |бақылау құралы |
| ... ... ... ... ... | |
| ... көп ... жіберілген | |
| ... ... алып қана ... ... |
| ... дер кезінде оның пайда болуына | |
| ... ... ... ... ... | |
|4 ... ... технология оқушыларда өз |Қазіргі ақпараттық |
| ... ... ... ... ... |
| ... нәтижесін көрнекі түрде ұсынуға |өз ... |
| ... ... ... көре ... |
| | ... сыни ... |
| | ... ... |
| | ... |
|5 ... ... ... тән ... – бұл ... ақпараттық |
| ... ... жаңа ... ... ... |
| ... тез ... жылдамдығы мен ... ... |
| ... Олар ... тұлғасының көпжақты |қоғам жағдайында |
| ... алғы ... ... ... |оқушының жеке тұлғасын |
| |ақпараттық құралдар осы ... ... ... |
| ... ... ... ... ... | |
| ... ... | |
|6 ... ... жоспарын, конспект жазу, |Қазіргі ақпараттық |
| |көрнекі-әдістемелік ... ... ... |
| ... ... материалды меңгеруін ... ... ... ... ... алу және есеп жүргізу|педагогикалық |
| |үшін ... ... ... ... жаңа |
| ... ... құралы |
|7 ... ... ... ... ... ... |
| |тез шешім ... ... ... тану ... - |
| ... ... қалыптастыру үшін |оқушылардың |
| ... үшін ... ... ... |
| ... жаңа түрі ... ... |
| | ... зор ... |
| | ... |
|8 ... ... ... алмаса отырып, өз|Қазіргі ақпараттық |
| |құрбыларымен, әріптестерімен Интернет арқылы |құрал-дар арқылы |
| ... ... ... ... |коммуни-кативтік |
| |көзі. ... ... |
| | ... мәдениетін |
| | ... |
|9 ... ... ... ... |Қазіргі ақпараттық |
| ... ... ... ... |
| ... және оқу ... оларды шешу|орасан зор |
| ... мен ... ... ... ... |
| ... ... даму аймағында орналастыруға |білімді сапалы да |
| ... ... ... ... ... ... ... |
| |игі ... ... ... ... ... ақпараттық технологиялар ұжымдық |Қазіргі ақпараттық |
| ... ... ... да, жеке ... |технологиялар арқылы |
| ... ... ... ... ... ... ... |
| |алмасу, мақсат қоя білу, оны жоспарлау, |ұстай білу ... |
| ... ... ... таба ... ... ... жүзеге асыра |
| ... ... ... ... ... |
|11 |Қазіргі ақпараттық технологиялар арқылы ... ... |
| ... көлемде түрлі ақпарат көздерінен |техноло-гиялар |
| ... ... ... өңдеп, сақтап, тарату|негізінде оқушылардың |
| ... ... іс- ... жаңа |ақпараттық |
| ... ... ... |
| | ... |
| | ... ... |
| | ... ... ... | ... |
|12 ... ... ... |Қазіргі ақпараттық |
| ... оқу ... ... ... ... |
| ... құру ... барлық оқушылардың өз |оқу-шылардың өз |
| ... ... ... ... ... ... ... |
| |қамтамасыз ету арқылы ... ... ... өз-өзіне |
| |даму деңгейлерін анықтауға мүмкіндік берілуі |деген сенімділілігін |
| | ... ... |
| | ... ... |
| | ... ету ... аталған қазіргі ақпараттық технологиялардың мүмкіндіктері мен
мақсаттары бізге бүгінгі таңда оны орта ... ... ... ... ... берді, олар:
• оқу үрдісін жаңа мазмұнда құруға мүмкіндік ... ... ... ... ... ... өзін-өзі тануға және шығармашылық жұмысқа баулитын танымдық ... ... ... ... ... ... ... әрекеттенуге баулитын әмбебап құрал ретінде.
Халықаралық тәжірибеде мектепке дейінгі білім мектепке ғана дайындық ... ... ... ... тар түсініктен, баланың дара тұлғалық ... оқу ... мен ... ... ... кезеңі деп
түсіндіреледі. Сондықтан оқу үрдісінде білім, білік және ... ... ... ... оқу ... беруден
оқушыларға күтілетін нәтижелерге жетуіне мүмкіндік беру ... ... күні ... ... ... ... ... бірқатар себептермен сипатталады: әлемде бәсекелестік күрестің
күшеюімен және ... ... ... ... ... ... ... қоғам талаптарының азаматты тәрбиелеуге ерекше күш
салуымен; мектеп түлектерінің өзгермелі әлемдегі ... ... ... ... ... ... түлектерінің өзгермелі
әлемдегі жағдайға бейімделу дайындықтарын қамтамасыз ету қажеттігі мүлдем
жаңа философиялық ... ... ... XIX ... ... ... объектілер әлемінде (яғни жас буын бәріне бірдей еңбек құралы
жағдайында ... ... және ... ... бұл ... ... оқу ... сәйкес келді). Кейін ғаламдану үрдістер әлеміне енді (яғни
адам қазіргі уақытта ... ... ... үйреншікті емес еңбек
құралдарын және стандартты емес ... ... ... ... ... ... «компетенция» ұғымы төрт мағынада (хабардарлық, құзыр, білік,
құзырет) аударылып, қолданыс табуда. Сол себепті де ... ... ... ... ... ... ... мән-мағынасына, атқарар
әрекетіне және қолдану аясына байланысты болуы керек ... ... ... ... зерттеу жұмыстарында бұл ұғымды біліктілікпен
байланыстырып қолдануда. Біз өз зерттеуімізде біліктілік ол ... ... ... ... және бұл ... кірме сөз
екендігін ескере отырып, сол қалпында пайдалануды жөн көрдік.
Компетенция латын тілінен ... ... ... жақсы
хабардарлығымен, танымдылығымен және тәжірибесімен сипатталатын мәселелер
шеңберін құрайды. Белгілі ... ... адам бұл сала ... оған
негіздеп айтуға және әрекет етуге мүмкіндігі ... ... ... ... ... ... ... – оқытудан тікелей туындамайды. Ол – жеке
тұлғаның ... ... жеке ... ... ... ... ... білімнің, біліктің, дағдының және тану тәжірибесінің, пәндік
практикалық түрлендірудің, субъективті ... ... ... ... ... ... материалдарға, зерттеулерге сүйене отырып,
біз компетенттік тұрғыдағы оқыту мен дәстүрлі оқытуды салыстырмалы түрде
төмендегіше көрсете ... ... ... 2 - ... ... ... мен ... оқытуға салыстырмалы
сипаттама
|Дәстүрлі оқыту ... ... ... ... ... ... ... баға алу үшін оқимын және |Мен алған білімімді күнделікті |
|білім ... ... ... ... ... ... жағдаятта |
|Басты қағида: «мені оқыту керек, ... білу үшін және ... ... ... маған да қажеті жоқтығы» |білік, дағдыны игеру мақсатында |
| ... Мен ... ... |
| ... ... іс-әрекеттерде |
| ... өз ... ... ... ... ... орын ... түрлі|
| ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... объект, құбылыс туралы |
|формада беру, пікір-талас тудыратын |берілетін ... әр ... ... ... ... дайын|жан-жақты қарастыру қажет. Ғылыми |
|берілетін білімді қабылдаушы объект |білім және өмірлік тәжірибе, |
| ... ... ... |
| ... қатысты пікір-талас, |
| ... ... ... ... ... ... қабылдай |
| ... ... ... мен |
| ... ... дүниетанымдық |
| ... бар және осы ... |
| ... жеке ... |
|Оқу іс- ... ... ... ... ... үлгі |Оқушының өз бетімен білім алуына |
|көрсету ... ... ... беру. |
| ... ... ... ... |
| ... ... ... |
| ... ... |
| ... ... оның ... |
| ... тексеруге дейінгі сипатта|
| ... ... ... ... ... қарай, |Өтілетін материал алдыңғы материалды|
|алдыңғы және келесі кезеңдер ... ... ... Өз ... ... ... алу көзделеді. |
|Оқытудың проблемалылығы ... ... орын ... проблеманы тудыратын |
|ол проблеманы көрсетумен және оның |жағдаятты елестетуден ... ... ... орын ... |оқушы қарама-қайшылыққа (тапсырма, |
| ... тап ... ... пәнділігі ... ... бір ... ... ... ... ... білімнің әр түрлі |құрылған ... ... ... ... | ... өмір шындығына қайшы | ... | ... ... ... ... ... ... |Сұрақ қосымша ақпаратты қажет етеді,|
|болады. Жауапты жаттанды түрде, ... бір ... ... ... ... ... ... оқулықтан табылса, |
|дәйексөздерді қайталау арқылы айту |екінші бөлігі өз бетімен ... бар. ... ... ... ... ... ... | ... | |
| ... ... (полемикалығы) ... ... ... ... тарихи |Пікірталас жағдаяты әдейі ... ... ... ... ... ... өз пікірін, |
|есептеген және қалай есептеледі) |ұстанымын дәлелдеу, қорғай білу |
| ... ... ... ... ... анық ... ... тұрғыдағы оқытудың бүгінгі
өзгермелі күн талабына сай жеке тұлғаны дайындауда орны ... ... ... ... ... ... ... жолдары
3.1 Информатиканы оқыту әдістері мен ұйымдастыру формаларын ... ... ... ... ... бірі жеке ... жан-жақты
дамыту болып табылады.
Оқу процесінде қалыптасатын жеке тұлғаның ... ... - ... ... яғни ... ... дағды жəне іс-əрекет тəсілдері
болып есептеледі. В.С. Леднев жəне басқа да ... ... ... ... ... мен құрылымы екі негізгі факторлармен анықталатыны
көрсетілген:
Бұдан, жалпы білім ... ... мен ... ... «оқу пəнінің құрылымын ба, əлде ... ... ... ... пе?» ... ... ... заңды.
Адам іс-əрекет процесінде тұлға болып қалыптасады. Барлық іс-əрекеттің,
оның ішінде репродуктивті іс-əрекет оқу ... ... ... оның ... жаңа ... мен ... арқылы көрініс табады.
Сөйтіп, жеке тұлға қалыптасатын ... ... түрі оқу ... Жеке ... құрылымына сəйкес, оқудың негізгі компоненттері
білім беру, тəрбиелеу жəне дамыту болып табылады.
Сонымен, іс-əрекет оның пəні ... ... яғни ... ... бір ... ... ... Бұл сала өз кезегінде сəйкес ғылымның зерттеу
пəні ... ... ... ... сала ... мазмұны мен құрылымы
басталатын алғашқы ұғым болып табылады.
Жалпы білім беретін пəннің мəні сол пəн мен ... ... ... ... ... шынайы пəндік саланың зерттеу
құрылымын сипаттайды. Бұл іргелі ... ... ... ... ... беру ... ... үлесі.
Жоғарыда тұжырымдалған принциптер кез келген оқу пəніне тəн. Бұл
принциптердің ақиқаттылығы ... ... даму ... ... ... көтерілген мəселе информатиканы оқытудың əдістемелік
жүйесін жетілдіруді талап етеді.
Кез келген пəнді ... ... ... бес ... ... ... ... оқытудың мақсаты, мазмұны, əдісі, құралдары мен
оқытуды ... ... ... бойынша толық оқытудың əдістемелік жүйесін ... оқу пəні ... ... ... роль ... ... ... бөліктерін талдап, негізгі құрылымын анықтап көрсетпейінше пəннің
ары қарай дамуы мүмкін емес. Оқытудың мазмұны мен ... ... ... ... қалыптастыру əрбір оқытушының, зерттеушінің
жеке ... ... ... ... ... іс-əрекет əдісі дегеніміз не? Іс-əрекет əдісі - бұл қойылған
мақсатқа ... ... оны ... ... ... Тиімді əдісті таңдай
отырып, қалаған нəтижеге ... ең ... ... ... ... Ал ...... беру мазмұнын меңгеруді, оқушылардың ақыл-ой əрекеті мен
қабілеттерін ... жəне оның ... өз ... ... алу мен ... ... ... қамтамасыз ететін оқушы мен оқытушының ... ... ... жүйесін түсінеміз. Оқыту əдісіоқыту
мақсатын, меңгеру тəсілі мен оқыту субъектілерінің өзара əрекеттесі ... ... ... ... ... ... жиынтығын жинақтады.
Бірақ қойылған міндеттердің күрделіленуі мен жаңа мүмкіндіктердің ... ... ... ... ... ... ... етеді. Оқу-
əдістемелік əдебиеттерде жиі ... ... ... əдістерді талдауға арналған зерттеулер айтарлықтай
жеткілікті. Бұл ... ... ... ... ... педагог
Ю.К.Бабанскийдің оқыту əдістеріне жасаған топтамасын келтірейік.
Оқытушыларға жақын, əрі ... ... ... лекция,
иллюстрациялар көрстеу, демонстрациялық құрылғылар мен жабдықтар ... ... ... лабораториялық тəжірибелерді орындау, оқу-
танымдық ойындарды қолдану, оқу ... ... оқу ... ... проблемалық əңгімелер, зерттеу тəжірибелері,
ұқсастықты, ... ... ... ... ... ... ... істеу əдісін қолдану, оқыту машиналарын ... ... жəне ... ... пайдалану, автоматтандырылған құрылғылардың
көмегімен программаланған бақылауды пайдалану əдісі жəне т.б. деп бөлінеді
[2,3].
Əрбір оқу пəнінде арнайы ... ... ... Оның ... ... құралдарды, аудио-визуалды ... ... ... технологияларды пайдалануға
байланысты уақыт өткен сайын арта ... ... ... ... бірі
ақпараттық коммуникациялық технологияларды пайдалануға тоқталайық.
Қазіргі уақытта электронды оқулықтарды пайдалана ... ... ... ... алыс шетел ғалымдары өз ... ... Ал, ... ... ... ... ... екінші немесе
үшінші үйде болатынын ескерсек, ... оқу ... ... жүйесін компьютерлік технологиямен оқытуға көшетін мезгіл де ... ... ... ... ... қосу ... ... əртүрлі сала бойынша танымын кеңейтіп, есептеу техникаларымен
жұмыс істеу тəжірибесін қалыптастырады. Сөйтіп, жоғары оқу ... ... ... ... емес формадағы ақпаратты қабылдауға
қабілетті, əрі дайын болып келеді. Сонымен бірге, мұндай ... ... үшін ... олай ... ... ... деуге болады. Бұл
компьютерлік технологиямен байланыстырылған кез ... ... ... ... ... ... көрсетіп отыр.
Оқыту процесіне компьютерлік технологияны енгізу:
1) белгілі бір пəн ... ... ... ... ... ... практикалық сабақтар, материалдың меңгерілуін бақылау);
2)студенттерді кітап іздеу мен оны сатып алу мəселесінен құтқару;
3)нақты пəн ... ... ... ... жаңа ... ... лекциялық материалды жедел жөндеу;
4)əрбір тақырып бойынша студенттерді ... ... ... талдау
негізінде пəнді оқыту əдістемесін жетілдіру;
5)студенттерге лекциялық материал мен практикалық үй тапсырмаларын
орындауға мүмкіндік ... ... ... ... төмендегідей компоненттерді қамтуы
тиіс:
Оқытушы дайындаған лекциялар курсында: курстың бағдарламасы, негізгі
əдебиеттер ... ... ... ... жəне лекцияның толық мəтіні
қамтылуы тиіс.
Лекцияның барлық мəтіні қазіргі программалық құралдардың мүмкіндіктерін
пайдалана отырып, дайындалады.
Өзіндік жұмыстарға арналған ... ... ... ... ... барлық материалдарын мүмкіндігінше қамтуға бағытталады.
Барлық тапсырмалар тақырыптар бойынша бөлінген жəне оны əрбір ... ... ... ... Сондай-ақ, əрбір студент өзінің ... ... алып ... мүмкіндігі бар.
Тапсырмаларды орындауға берілген мысалдар мен ұсынылған əдістемелік
материалдар қосымша əдебиеттерді пайдаланбай, оны ... ... ... ... материалдар мен практикалық тапсырмаларды
меңгеруін бақылау ... ... ... ... ... ... компьютерлік оқыту жүйесін жасап, енгізу ... ... ... ... етеді: біріншіден, əсіресе, ... ... ... ... екіншіден, берілетін білім
көлемін ықшамдап, оның маңыздылығы мен құндылығына баса ... ... ... ... баяндалуын реттеу; төртіншіден, ұсынылған
тапсырмалар мен мысалдардың ... сол ... ... тұрып, мысалы,
Турбо Паскаль жүйесін шақырып, программаның ... ... ... ... мұндай тəсілмен ұйымдастырылған жағдайда, ... ... ... ... оқыту материалдарын дайындау ... ... ... ... ... бақылау сұрақтары
мен оның дұрыс жауаптарын дайындау). Екіншіден, студентттерге теориялық
сұрақтар мен дербес орындайтын ... ... ... беру.
Үшіншіден, курсты оқыту бағдарламасын жасау. Төртіншіден, студенттердің
білімін бақылау ... ... ... орындалған жұмыс нəтижелері
бойынша білімдерін тексеру). Бесіншіден, ... ... ... ... ... ... қайта қарап, толықтырып отыру. Алтыншы, курсты
аяқтағаннан кейін студенттермен əңгіме өткізу, оқу барысында ... ... ... курсын жоғары оқу орындарында осылайша - компьютерлік оқыту
технологиясына сүйеніп оқытуды ұйымдастыру - қазіргі уақытта ... ... ... ... тестілеу жүйесімен тексеруге дайындық болып,
оған айтарлықтай ... ... ... Олай болса, оқытуды бұлайша
ұйымдастырудағы ... ... ... ... ... ... ... ыңғайластырып жасау болып табылады…
Қазіргі уақытта "Delphі ортасын” оқытуға арналған электронды ... ... ... жүйе Алматы облысындағы информатика курсын
тереңдетіп оқытатын мектептер мен ... ... ... ... өтуде. Дəл осындай оқыту жүйесі ... ... ... ... ... тиіс.
3.2 Информатикаға қызығушылық және оқушы қажеттілігі 
Қажеттілік болмаған жағдайда, ... ... ... ... ... ... ... түрлері бар:
Биогендік қажеттілік. Қауіпсіздік. Берілгендерді сақтау. Компьютерлік
сыныпта техника қауіпсіздігі ережелерінен басқа да маңызды түсініктер бар.
Оқушылар ... ... ... ... ... түрде өзінің
ақпараттарын сақтау қажеттігі туындайды. Мысалы ЭЕМ-нің ішкі жадысында ... ... ашып ... ... алғаш компыотерде жұмыс істеген
кезде өз есімін енгізуге ұмтылады), файлдарын ... ... ... бір ... отыру тапсырылады, яғни оқушының өз
жұмыс орны болады. Бұл оның ... ... ... ... ... ... вирустардан қорғаудағы рөлі ерекше.
Іздеу және бағыт алу қажеттілігі. ... ... ... ... түрде қоршаған ортаңы танып білуінде. Мысалы, ... ... ... ... танитындығы сияқты, компьютерлік түймелередің
қызметін оқушы «еркін» отырып ... ... Ол үшін оған «ана ... не ... ... баспа» деп шектемеу керек. Алдын-ала бағдарламалар
мен берілгендерді жойп ... ... қою ... ... ... түрі оқушыға қызық көрінуі мүмкін. Мысалы,
ол жаңа бір текстік ... ... соң ... соң) ... ... ... ... отырып, оның басқару нұсқаларын табуға тырысады.
Бағыт алу қажеттілігі. Бұл оқушының қайбір бағдарламада ... ... ... бір бағыт алуы, не ойында модель кұруы. Kөп ... емес ... ... ... ... ... ақау немесе т.б.
пайда болса, олар не істерін білмей қалуы мүмкін.
Психофизиологиялық қажеттілік. Ләззат алу ... ... ... ... ләззат алу жолдары көп: ... ... ... ... ... ... болу, экрандағы әдемі бейнеленген ою-өрнек,
қағазы алынған әдемі көрінетін жұмыстар т.б.
Әлеуметтік қажеттілік. Өзіндік тұжырымдаушы. Бұл да ... әлем ... үшін ... ... ... ... ... жол берілмеуі тиіс, өйткені мұндай іс-әрекеттер
қоғамға едәуір зиян тигізеді. Сол ... ... ... ... т.с.с. заң орындары арқылы жауапқа тартылатындығын ескеру керек.
Жоғары қажеттіліктер. Эстетика және ЭЕМ. ... ... кең ... ... бұл ... экрандағыны көру, құру және
қабылдау арқылы іске асады.
Дайындық және жеңіп шығу, ерік.
Жеңіп шығуға ... ... ... ... мен ... тығыз байланысты. Жеңіл берілген тапсырма қызық емес, ал
күрделісі - түсініксіз. Әрине мұндай ... ... ... ... ... ... - ... қажеттілік. Информатикадағы шығармашылыққа
жеткізетін негізгі жол - елестету мен ... ... ... ... жөн. В.А.Каймин «Графика» тақырыбын оқытқанда мүғалім оқушыларға үй
салуы үшін, оларға неше ... ... ... ... ... және т.с.с,
нәтижесінде қай оқушының ойлау фантазиясы ... ... ... ... ... алу ... және ... анықтауға болады,
дейді.
Информатика құрылымы мынандай сұрақтарға жауап береді:
«не», «немен-кіммен» және «қалай» өңделеді? Не ... ... ... ... графика, мәтін, сан т.с.с. ақпараттарды өңдейді. Мектеп
информатика тарихы даму бірізділікке, керісінше енгізілген. ... ... ... ... ... ... шығуына орай мәтіндерді өндеу
іске ... ... ... бірге графика шықты. Егер, қарапайымнан
құрделіге өту бірізділігін сақтайтын болсақ, онда
1) графика;
2) мәтін;
3) ... ... ... Бұл ... ... түрлеріне тоқталу арқылы талдап
бере аламыз. Алгорит түрлері сызықты, тармақталу, ... ... ... ... ... ... алгоритмді меңгеру деңгейіне
байланысты деуге ... ... ең ... ... мына ... ... ... құрделіге ету - келесі құрделірек тақырыпқа дайындық;
2. сабақтастық - жаңа ... ... ... ... ... қадам алға жылжиды;
3. дамытушылық қайталау - қайбір алдыңғы деңгейде енгізілген ұғым ... ... ... ... Демек, жалпы ... ... ... ... реті ... сақталынады.
3.3 Информатикадан сыныптан тыс жұмыстарды өткізу әдістемесі
Информатиканы оқыту әдістемесіндегі өзекті мәселелердің бірі – сыныптан
тыс жұмыстарды ұйымдастыру ... ... Олай ... ... шығармашылық қызметінің дамуы көбінесе сыныптан тыс жұмыстар
барысында жүзеге асады. ... ... ... ... ... ... шығармашылығы, оны арнайы басқарудың маңыздылығы кезінде
Сократ та атап көрсеткен. ХХІ ғасыр ақпарат ғасыры болғандықтан ... оқу ... ... ... ... орны ... және ... тыс
жұмыстарды ұйымдастыру барысында жүзеге асады. ... ... ... сыныптан тыс жұмыс ... ... ... ... Сабақтан тыс жұмыс оқу жұмысын толықтырып, материалды
оқушыға ... ... ... ... ... барысында
ұйымдастырылады.
Информатика курсы бойынша жүргізілетін дәстүрлі сыныптан тыс жұмыс
түрлеріне: үйірме, ... ... ... ... ... кештер мен сайыстар, ... ... ... ... ... пәніне қызығушылығын арттыру, ой-өрісін ... ... ... ... ... өз ойын ... ... және өткенді шапшаң еске түсіру дағдыларын қалыптастыру мақсатында
сыныптан тыс өтілетін сайыстардың маңызы ... тыс ... ... өте кең. Ол ... ... әдісі,
тағайындалуы, формасы мен жолдары жағынан білімділікті қажет етеді. ... ... ... ... ... шаралар мен кештер өткізу
осы сыныптан тыс ... ... ... кей ... ... мен ... болады. Информатикадан сыныптан тыс жұмыстар
компьютер мен ақпараттық технологияларды ... ... ... ... түрінде ұйымдастырылады.. Компьютерді қолданып басқа
пәндерден сыныптан тыс шаралар ... ... ... ... ... ... тыс жұмыс - бұл оқытушылар мен оқушылардың ... ... ... «іс-әрекеттері мен іс-шараларын» ұйымдастыру ... тыс ... тыс ... ... және ... ... ... оқу-тәрбиелік іс-шаралар. Тәрбие жұмысының
негізгі бөлігі болып саналатын сыныптан тыс ... ... ... ... ... мен қоғамдық құндылықтарды қабылдауын
қалыптастырады. Түрлі формадағы ... тыс ... ... ... ... ... жеке қабілеттері мен мүмкіндіктерін ашады.
Сыныптан тыс жұмыстың әр түрлі болуы ... ... ... ... ... ... ... қатар әртүрлі жұмыстар оқушының іс-
тәжірибесі мен дағдысын, адам
қызметінің әртүрлілігі туралы білімі мен біліктілігін арттырады. ... ... ... ... жағынан қарым-қатынаста болады.
Әртүрлі сыныптан тыс жұмыстарда оқушылар өзінің жаңа ... ... ... ... ... істеуге үйренеді.
Сыныптан тыс жұмыстарды оқушылардың белгілі бір уақыт ішінде алған
білімдерін тәжірибелерін ескере отырып ... ... тыс ... түрлері:
• информатика кеші;
• ғылыми жұмыстар;
• информатикадан викториналар;
• іскерлік ойындар;
• информатикадан диспуттар;
• клубтық қызметтер;
• байқау;
• көрмелер;
• үйірме;
• сөзжұмбақтар құру;
... ... ... ... айлықтар;
• танымжорықтар (саяхаттар, экскурсия);
Информатикадан факультатив сабақтарының негізгі мақсаты ... ... ... ... ... оқушының қызығушылығын дамыту,
қабілетін дамыту, информатикамен өз ... ... ... ... қызығушылықтарын ояту, шығармашылықтары мен белсенділіктерін тәрбиелеу
мен дамыту ... ... ... ... тыс жұмыстарды
ұйымдастыру әдістемесіне жүргізілген талдаулар факультативтік ... ... ... ... ғана шектеледі бүгінгі ақпараттық қоғамда
өмір сүруге лайық жан - жақты ... жеке ... ... ... оқытылатын пәндер бойынша оқушының шығармашылық ... ... ... тыс жұмыстар ұйымдастыру қажет ... ... ... түрі ... курсы бойынша жүргізілетін сабақтан тыс
жұмыстардың бірі - ... ... ... ұйымдастыру болып
табылады. Информатика пәні бойынша сабақтан тыс жұмыстарды зерттеуге
арналған еңбектер өте аз, ... ... қасы ... ... Бұл ... түрліше ойлау, шығармашылық қабілеттерін дамытуда маңызды рөл
атқарады.
Оқушылардың шығармашылық қабілетін дамытатын информатика пәнінен ғылыми
- зерттеу ... ... ... ... ... ... ... негізгі мәселелердің бірі болып ... ... ... ... үшін ... ... тыс оқу ... ұйымдастырылуы тиіс. Информатика пәнінен
өткізілетін оқушылардың ғылыми - зерттеу жұмысының мазмұны мен ... ... ... ... информатикадан ұйымдастырылған ғылыми – зерттеу жұмыстарын өткізу
әдістемесі оқу процесіне ... ... және ... ... ... мен ... көзқарасы қалыптасып, информатика пәніне
деген ... ... ... оқу ... мен қажеттілігі, оқуға
мүдделілігі толық іске асырылуы негізінде тұлғалық даму мүмкіндігі пайда
болады; ... ... ... ... ... ... деңгейі
жоғарылайды. Өзіндік шығармашылықты жүзеге асыру төмендегідей міндеттердің
шешілуін талап етеді.
Біріншіден, информатика пәнінен өткізілетін ғылыми - ... ... мен ... ... ... ... ... негізгі мәселе
болып табылады. Екіншіден, информатика пәні бойынша өткізілетін сабақтан
тыс жұмыстардың құрылымына дамытушы ... ... ... ... ... ... ... тыс кездегі информатикадан шығармашылық
қабілеттіліктің даму тәсілдері осы салада ... ... ... ... ... ... ... дидактикалық принципке байланысты екені көрініп тұр. ... ... ... біріншіден, оқушының шығармашылық
қабілетінің тайыздығы ... ... ... екіншіден шығармашылық
қабілеттіліктің даму қорытындысы мен оған ... ... ... ... ... байқалады. Информатика пәнінен оқушыларды
ғылыми – ... ... ... ... ... ... сай жүргізілген жағдайда оқушылардың стандарт талаптарын
қанағаттандыратын оқу жұмысына қол жеткізуге болады.
Оқушылардың ... ... ... информатика пәнінен ғылыми
- зерттеу жұмысын ... ... ... ... оқыту
әдістемесі теориясындағы негізгі ... бірі ... ... ... ... ... үшін ... оқыту
процесінен тыс оқу жұмыстары ұйымдастырылуы тиіс. Информатика пәнінен
өткізілетін оқушылардың ... - ... ... ... мен ... оқытушылар қадағалауы тиіс. Қазіргі қоғамды ақпараттандыру
жағдайында оқушының жеке ... ... ... қоғамда өмір
сүруіне, сонымен қатар, оның ақпарат ағымында ... ... ... ... ... қажет жаңа ақпараттық технологияларды таңдап алу және оларды
қолдану қабілеттілігін қалыптастыруда информатика пәнінің ... ... ... ... ... ... өзгерістерге сәйкес
компьютерлік техника мен ақпараттық технологиялардың қарқынды ... ... ... ... ... ... күн ... ұлғаюда.
Бүгінгі ақпараттық қоғамда өмір сүруге лайық, ... ... ... ... үшін ... ... пәндер бойынша оқушының
шығармашылық қабілетін дамытатын әртүрлі сабақтан тыс жұмыстар ұйымдастыру
қажет екені ... ... пәні ... сыныптан тыс жұмыстарды
ұйымдастыруды зерттеуге арналған еңбектер өте аз, тіпті жоқтың қасы деуге
болады.
Информатика және оның ... ... ... ... және ... ... факультативтік курстар ұйымдастырудың
орны ерекше және ... ... ... ... ... қажет. Оқушылардың информатикадан алған теориялық білімдері мен
біліктерін тексеру мақсатында - сыныптан тыс жұмыстарды, сайыс сабақтарын
көп дайындау ... ... ... ... ... тыс ... ... қажет. Сонда оқушылардың информатика пәніне деген ... ... ... ойлау жүйесі қалыптасып, ... ... ... етуі ... ... ... орта ... жүйесін ақпараттандыру туралы мемлекеттік бағдарламасында «Қазақстан
Республикасы дүние жүзінің дамыған елдері сияқты орта білім беру ... ... ... түсуі тиіс, яғни, бірыңғай ақпараттық білім
беретін желіге негізделіп оқыту жүйесін жасау қажет» - делінген.
Қорыта келе ... ... ... рөлі білім саласы үшін өте
жоғары, себебі бұл жүйе арқылы мұғалімдеріміз бен ... ... ... ... ғылыми және шығармашылық жұмыстарын
жетілдіруге, әлемдік ақпарат кеңістігінде өздерінің білімдерін шындауға зор
мүмкіндік алады.
Информатикадан өзіндік ... ... ... ... ... ... оқытуды басқару мен бақылауды автоматтандыру,
оқушыға өз бетінше қайталанбайтын көпнұсқалы, көпденгейлі шарттар негізінде
тапсырмалар беру, білім мен ... ... ... ... ... ... формада беру, виртуальды өмірге енгізу т.с.с.
жаңа мүмкіндіктер ұсынады.
Сонымен қатар, мұндай бағдарламалар информатика сабағындағы материалды
өз бетінше ... ... ... педагогикалык әдістерді
пайдалану, сабақтың тақырыбын ... жеке ... ... ... мүмкіндік береді.
Білім беруді ақпараттандыру, сонымен бірге, орта мектепте оқушыларға
информатиканы оқытуды ақпараттандырудың шешілмеген көптеген мәселелері ... ... ... ... ... білім беруді дамытудың
мемлекеттік бағдарламасында», «...білім беру ... ... ... ... қолдану нақты тұтынушылықтан кенже
қалып келе жатқандығы» атап көрсетілген. ... ... оқу ... оқытуда бұл мәселе нақты көрініс табуда. Информатика пәнін
игеру барысында оқушылар ... ... ... да, олар ... мен
бағдарламалық қамсыздандыруды информатиканың оқу ... ... Олар ... бір ... мен ... ... ... игеріп, осы құралдардың қолдану ережелерін ғана үйренеді.
Бұл жағдайда информатиканы оқытуда бағыт ... ... ... ... ... энциклопедиялар, тренажерлар және басқа да құралдар
мүлдем қолданылмайды.
Информатиканы оқытуда бағыт беретін компьютерлік ... көп ... ... да, олар ... ... ... ... түрде кездесіп
жатады. Информатиканы оқытудың электрондық құралдары ... ... ... ... ... және
басқа да ғалымдардың жұмыстарында кездеседі . Республикада білім беруді
ақпараттандырудың жаңа кезеңінің ... ... оқу ... ... электрондық құралдар мен ресурстарды, яғни электрондық
анықтамалар, энциклопедиялар, оқыту бағдарламалары, ... ... ... ... электрондық оқулықтар ... ... ... ... ... ... ... болып отыр. Орта білім беруді ақпараттандыру жүйесінің
жоғарыда айтылып ... ... ... зерттеулер мен
түсініктеріне бірлік қатынас беру үшін олардың дидактикалық мақсаттары мен
осындай ... ... ... ... ... ... отырып, білім беру электрондық ресурстары ... ... ... арқылы жетуге болады.
Е.Ы.Бидайбеков, С.Г.Григорьев және В.В.Гриншкун ұсынған білім беру
электрондық ресурстарын тек ... ... ғана ... ... ... электрондық ресурстардың жалпы түсінігі арқылы екі ... ... бар. Бұл ... ... ... ... ... сандық, сөйлеу, музыкалық, видео-, фото- және басқа
да ақпараттардың жиынтығы деп ... ... Бір ... ресурста
ақпараттық немесе ақпаратты-анықтамалық көздер, ақпаратты құру және өңдеу
құралдары, басқару құрылымдары бөліп ... ... ... ... ... ... орындалуы мүмкін, сонымен бірге
электрондық компьютерлік жүйеде ... ... беру ... ... ... ... электрондық ресурстың
білім беру саласында қолданылуының нақты бір ... ... ... беру ... ... ... ғылыми-практикалық
саласына сәйкес жүйелендірілген материалдардан тұруы керек, білім алушының
білімді ... ... және ... ... ... іскерлігі мен дағдылығын ... етуі ... ... ... ... беру электрондық ресурстары қолданылуының
жоғары деңгейімен және ... ... ... ... ... сапалылығымен, ... ... ... ... ... ... ... тиіс. Аталған авторлардың зерттеулеріне сәйкес
бұндай электрондық ... ... ... ... ... ... керек.
Орта мектептердегі информатиканы оқытудың зерттеулері мен талдауларына
қарамай-ақ информатиканы ... оқу ... ... ... аздаған
электрондық ресурстардың сапасы жеткіліксіз болып отыр. Олар республиканың
мектепте информатиканы оқытуда ... ... ... сәйкес келмейді және олар мазмұндық және әдістемелік ... ... ... ... бұндай ресурстар информатиканы оқыту
әдістемесі мен дидактика ... ... ... ... жасалған. Информатика бойынша электрондық
ресурстардың сапасы ешкімнің тексеруінсіз ... ... ... жүйесі үшін информатикада электрондық ресурстардың тиімділігін
арттыруда қойылатын талаптар мен ... ... ... ... ... және ... ... ресурстар
информатика пәні оқытушыларының қолдануына мүмкін болуы керек. Осындай
мүмкіндіктердің бірі ретінде ... ... ... ... жасау үшін оларды кәсіби білім беру Интернет - ... ... ... ... ... Бұл үшін ... ... электрондық
ресурстардың жүйелік және каталогтық критерийлерін жасау керек.
Нәтижесінде оқушыларға информатиканы оқытуда республикалық білім беру
жүйесіне ... ... ... және ... ... ... ... ресурстар жасалатын педагогикалық зерттеулер жүргізу керек.
Информатиканы қазақ ... ... ... ... ... жасау,
информатиканың қазақ тілді терминологиясын анықтау және олардың электрондық
ресурстардың мазмұны мен ... ... тағы бір жеке ... болып отыр.
Пайдаланылған әдебиеттер тізімі
1. Полат Е.С. Новые педагогические и информационные технологии в системе
образования // М., ... ... Л.М. ... ... ... // М., 1988. – 198 с.
3. Компьютерлік оқыту программаларын ... ... ... №3. ... 2000. ... ... беру үдерісінде қолданылатын ақпараттық ... ... ... ғылым және қоғам» атты республикалық
ғылыми-теориялық конференциясының еңбектері. -Кентау, 2006. –Б.356-
361. (Т.Б.Қоштыбаев, ... ... ... пәнін оқытудың педагогикалық-психологиялық мәселелері.
«Экология, ... ... және ... атты ... ... конференциясының еңбектері. Кентау, 2006. ... ... Сыни ... ... ... Стил С., ... С.
7. Бағдарлы мектеп және кәсіптік мектеп Журналдары.
8. Педагогика. Журнал
9. Құзыреттілікті қалыптастыру жолдары. Г Құдайбергенова
10. Мұғалімнің кәсібилігін анықтау И Д. ... ... ... беру ... 2005- 2010 ... арналған мемлекеттік
бағдарламасы.
12. Китаев М.В. Успешный учитель-успешный ученик. Москва 2003
13. Құдайқұлов М., ... Қ. ... ... әдістемесі. Алматы,
«Рауан»1998
14. Информатика .Оқу құр . Каирбаев М. - А.А.,2007.-240б
15. Шуркова Н.Е. Тәрбие жүйесіндегі жаңа ... ... ... ... ... 2006. 12 шілде
17. Информатикалық жабдықтар. Өтешев О.,Кешуов С.-А.А.,2007.-360б
18. ... ... және ... ... ... В.И.-
А.А.,2007.-300б
19. Информатика және өнеркәсiптiк электроника негiздерi: Кәсiптiк-
техникалық ... ... ... / В. Е. ... ... ... Халықова К.З Информатиканы оқыту әдістемесі. Алматы, 2000.
21. Даулеткулов А.Б. Олимпиады по информатике. Алматы, 1999.
22. ... В.И. ... ... по ... М., 2001 N ... и ... Л.С.Выготский. Педагогическая психология. Избранные труды. М.: «Высшая
школа», 1982
24. Қазақстан Республикасы ... Н.Ə. ... ... ... ... халқына жолдауы.
25. К.З. Халықова. Ақпараттық технологиялармен оқыту жағдайындағы
өзіндік жұмыстың ... орны мен ... ... Республикасы
Білім жəне ғылым министрлігі халықаралық ғылыми педагогикалық
«Қазақстан жоғары мектебі» журналының ... ... ... №1(2), 2007.
26. С.А. Бешенков, В.Ю. Лыскова, Е.А. Ракитина. Состояние и
перспективы развития методики обучения ... ... ... и образование. №2,1999.
27. В.М. Казакевич. Информационное и технологическое моделирование
обучения труду: теория и ... ... ... О.К. ... ... подходы к построению информационной
модели процесса обучения.//Информатика и образование. №6, 2007.
29. В.П. Мазолин, Н.В. ... ... ... ... ... сфере модернизации системы высшего образования// Информатика и
образование. №6, 2007.
30. С.Омирбаев. К ... ... ... ... ... ... №1, 2008.
31. Ж.А. Қараев «Деңгейлеп оқыту» технологиясы.
32. Ж.У. ... ... ... ... ... в ... Алматы, 2000
33. Ермеков Н., Стифутина Н. Информатика. Жалпы ... ... ... 7-
сыныбына арналған оқулық. – Алматы, Атамұра, 2003
34. Жантелі Х. «Оқытудың компьютерлік ... құру ... ... ... ... ... ЖАҒДАЙЫНДАҒЫ ӨЗІНЕ ТӘН СИПАТЫ
компетенттік тұрғыдағы білімнің ... ... ие ... ... басты бағыт алуы және оның білім берудің ... ... ... ... өсуі және оған ... ... жаңа ... (нәтижеге бағдарланған білім моделінің)
жасақталуы;
12 жылдыққа негізделген үздіксіз білім беруге көшу;
мәдениет ... ... ... және ... ... ... және педагогикалық технологияның өзара байланыстыра қолданылуы

Пән: Информатика
Жұмыс түрі: Дипломдық жұмыс
Көлемі: 53 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 1 100 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Биология сабағында сыни ойлау арқылы оқушы құзыреттілігін қалыптастыру61 бет
«Өзін-өзі тану» курсын оқыту барысында оқушылардың рухани-адамгершілік құндылықтарын қалыптастырудың ғылыми-педагогикалық негіздері110 бет
Информатикадан сыныптан тыс жұмыстар әдістемесі4 бет
"Табиғи сипаттағы ТЖ кезінде жүргізілетін апаттық-құтқару жұмыстарының түрлері"3 бет
8-сынып оқушыларына сәндік-қолданбалы өнерді оқытуда дәстүрлі мәдениетке баулу77 бет
8-сыныпта «жылу құбылысы» бөлімін оқытуда компьютерлік технологияны қолдану36 бет
9 сыныпта бейорганикалық химияны оқытуда халықтық педагогика элементерін пайдалану әдістемесі73 бет
Adobe Flash-те «Информатика» курсы бойынша оқытудың электронды әдістемелік-оқыту кешенін құру78 бет
I сынып қазақ тілі оқулығын қатысымдық бағыт тұрғысынан тузу әдіс-тәсілдері38 бет
«Бек-сервис» ЖШС жылжымалы құрамына ТҚК мен жөндеу жұмыстарын ұйымдастыру және басқару37 бет


Исходниктер
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь