Жер құқығы

I. Кіріспе:
Жер құқығының қайнар көздерінің түсінігі.

II. Негізгі бөлім:
Жер құқығы қайнар көздерінің жүйесі.

III. Қорытынды

IV. Пайдаланылған әдебиеттер тізімі:
Құқық теориясы бойынша, құқықтың қайнар көздері дегеніміз — көп рет пайдалануға бағытталған, құқықтық бұйрық түріндегі мемлекеттің еркін білдірудің түрлі әдістерінен құралған жазбаша ресми құжат. Оларды орындауға міндетті мемлекеттік заңшығарушы органдар қызметінің көрінісі деп түсінуге болады.
Құқықтың қайнар көздері заңдар және заңға сәйкес актілер нысанында көрініс табады. Заңдар мен заңға сәйкес актілер нормативтік құқықтық актілердің заңды күші бойынша бір-біріне иерархиялық қатынаста болады. Олар бір-біріне заңды күшіне байланысты тең емес. Құқықтың қайнар көзі ретінде ең жоғарғы заңды күшке Қазақстан Республикасының Конституция иеленеді1. Себебі, Қазақстан Республикасының Конституциясы бүкілхалықтық референдумда мақұлданып ең жоғарғы заңды күшке ие болған. Ол құжатта былай делінген: «Біз, ортақ тарихи тағдыр біріктірген Қазақстан халқы, байырғы қазақ жерінде мемлекеттілік құра отырып,өзімізді еркіндік, теңдік және татулық мұраттарына берілген бейбітшіл азаматтық қоғам деп ұғына отырып, дүниежүзілік қоғамдастықта лайықты орын алуды тілей отырып, қазіргі және болашақ ұрпақтар алдындағы жоғары жауапкершілігімізді сезіне отырып, өзіміздің егемендік құқығымызды негізге ала отырып, осы Конституцияны қабылдаймыз».
Конституцияның 4-бабында былай делінген: «Конституцияның ең жоғары заңды күші бар және Республиканың бүкіл аумағында тікелей қолданылады». Конституцияға өзгертулер мен толықтырулар енгізетін және Конституция мәселелері бойынша қабылданған конституциялық заңдар да осындай күшке ие. Сол себепті, Қазақстан Республикасының қалған барлық заңдары Қазақстан Республикасы Конституциясының нормаларына сәйкес болуы тиіс.
Қазақстан Республикасының 1998 жылғы 24-наурыздағы «Нормативтік құқықтық актілер туралы» заңына2 сәйкес, нормативтік құқықтық акті дегеніміз — бұл референдумда немесе мемлекеттің уәкілетті органымен не лауазымды тұлғасымен қабылданған, құқықтық нормаларды орнықтыратын, өзгертетін, олардың әрекетін тоқтататын немесе тоқтата тұратын белгілі бір нысандағы жазбаша ресми құжа
Жер туралы нормативтік құқықтық актілердің түрлерін әртүрлі негіздер бойынша бөлуге болады. Ең алдымен, жер-құқықтық актілер иерархиялық бағыныстылығы бойынша конституциялық, жер туралы заңнамалық және заңға сәйкес актілер деп бөлінеді.
Конституциядан өзге нормативтік құқықтық актілердің заңды күші келесідей тәртіп бойынша анықталады:
1) Конституцияға өзгертулер мен толықтырулар енгізетін заңдар;
2) Қазақстан Республикасының конституциялық заңдары және Қазақстан Республикасы Президентінің конституциялық заң күші бар жарлықтары;
3) Қазақстан Республикасының кодекстері, заңдары және Қазақстан Республикасы Президентінің заң күші бар жарлықтары;
4) Қазақстан Республикасы Президентінің нормативтік жарлықтары;
5) Қазақстан Республикасы Парламентінің нормативтік қаулылары;
6) Қазақстан Республикасы Үкіметінің нормативтік қаулылары;
7) Министрлердің нормативтік бұйрықтары; мемлекеттік комитеттердің нормативтік қаулылары, басқа да орталық органдардың нормативтік бұйрықтары, қаулылары;
8) Мәслихаттар мен әкімдердің нормативтік шешімдері.
Төменгі деңгейдегі кез келген нормативтік акт жоғары
деңгейдегі нормативтік құқықтық актілерге қайшы келмеуі тиіс.
Қазақстан Республикасы Конституциялық Кеңесінің, Қазақстан Республикасы Жоғарғы Сотының және Қазақстан Республикасы Орталық сайлау комиссиясының нормативтік қаулылары бұл иерархиядан тыс тұрады («Нормативтік құқықтық актілер туралы» заңның 4-бабы).
Әртүрлі деңгейдегі нормативтік құқықтық актілердің нормаларында қарама-қайшылық болған жағдайда, жоғары деңгейдегі актілердің нормалары әрекет етеді.
1. Абдраимов Б.Ж. Проблемы совершенствования процессуальных форм реализации земельного права. Алматы, 2001
2. Хаджиев А.Х. Земельное право Республики Казахстан (Общая часть) Алматы, Данекер,2001
3. Еренов А.Е., Мухитдинов Н.Б., Ильященко Л.В. Предмет и система земельного права. Алма-Ата, 1981
4. Общая теория советского земельного права. Москва, изд.”Наука”, 1983.
        
        Жоспар
* Кіріспе:
Жер құқығының қайнар көздерінің түсінігі.
* Негізгі бөлім:
Жер құқығы қайнар көздерінің жүйесі.
* Қорытынды
* Пайдаланылған әдебиеттер тізімі:
Кіріспе
* Жер құқығының қайнар көздерінің ... және ... Жер ... ... ... мен жер ... арақатынасы.
* Жер құқығы қайнар көздерінің жіктелуі ( заң күші ... ... ... ... ... ... актіні қабылдаған орган бойынша)
Жер құқығының қайнар көздерінің түсінігі.
Құқық теориясы бойынша, құқықтың ... ... ... -- көп рет ... ... ... ... түріндегі мемлекеттің еркін білдірудің түрлі әдістерінен құралған жазбаша ... ... ... орындауға міндетті мемлекеттік заңшығарушы органдар қызметінің көрінісі деп ... ... ... көздері заңдар және заңға сәйкес актілер нысанында көрініс табады. Заңдар мен заңға ... ... ... құқықтық актілердің заңды күші бойынша бір-біріне иерархиялық қатынаста болады. Олар бір-біріне заңды күшіне байланысты тең емес. Құқықтың қайнар көзі ... ең ... ... ... ... Республикасының Конституция иеленеді1. Себебі, Қазақстан Республикасының Конституциясы бүкілхалықтық референдумда мақұлданып ең жоғарғы заңды күшке ие болған. Ол құжатта былай ... ... ... ... ... . Конституцияға өзгертулер мен толықтырулар енгізетін және Конституция мәселелері бойынша қабылданған конституциялық заңдар да осындай күшке ие. Сол себепті, ... ... ... барлық заңдары Қазақстан Республикасы Конституциясының нормаларына сәйкес болуы тиіс.
Қазақстан Республикасының 1998 жылғы 24-наурыздағы заңына2 ... ... ... акті ... -- бұл ... ... ... уәкілетті органымен не лауазымды тұлғасымен қабылданған, құқықтық нормаларды орнықтыратын, өзгертетін, олардың әрекетін тоқтататын немесе тоқтата тұратын белгілі бір нысандағы ... ... ... ... ... ... актілердің түрлерін әртүрлі негіздер бойынша бөлуге болады. Ең алдымен, жер-құқықтық актілер иерархиялық бағыныстылығы бойынша конституциялық, жер ... ... және ... ... ... деп бөлінеді.
Конституциядан өзге нормативтік құқықтық актілердің заңды күші келесідей тәртіп бойынша анықталады:
* Конституцияға өзгертулер мен толықтырулар енгізетін заңдар;
* Қазақстан Республикасының ... ... және ... ... ... ... заң күші бар жарлықтары;
* Қазақстан Республикасының кодекстері, ... және ... ... ... заң күші бар ... ... Республикасы Президентінің нормативтік жарлықтары;
* Қазақстан Республикасы Парламентінің нормативтік қаулылары;
* ... ... ... ... қаулылары;
* Министрлердің нормативтік бұйрықтары; мемлекеттік комитеттердің нормативтік ... ... да ... ... ... ... ... мен әкімдердің нормативтік шешімдері.Төменгі деңгейдегі кез келген ... акт ... ... құқықтық актілерге қайшы келмеуі тиіс.
Қазақстан Республикасы Конституциялық ... ... ... ... ... және ... Республикасы Орталық сайлау комиссиясының нормативтік қаулылары бұл ... тыс ... ( ... ... ... ... құқықтық актілердің нормаларында қарама-қайшылық болған жағдайда, жоғары деңгейдегі актілердің нормалары әрекет етеді.
Бір деңгейдегі нормативтік құқықтық актілердің нормаларында қарама-қайшылық ... ... ... қабылданған актілердің нормалары әрекет етеді ( заңның 6-бабы).
Жер ... ... ... ... нормаларға қайшы келмеуі тиіс. Мысалы, Жер кодексінің мемлекеттік және жеке меншік туралы ... ... ... ... ... ... қайшы келмеуі тиіс, ал Қазақстан Республикасы Үкіметінің табиғи ресурстарға, соның ішінде, жер ресурстарына меншік мәселесі ... ... ... ... Жер ... ... келмеуі тиіс.
Жер құқығы қатысушылардың жүріс-тұрысынан көрініс табатын жер қатынастарын реттеуге бағытталғандықтан, оның нормалары осы саланың міндеттері мен қағидаларына ... ... ... ... міндеттеуші, ұсынушы, тыйым салушы және ескертуші элементтерге ие. Бұл ... ... ... ... жиі, ал ... ... ... көрініс табады. Және ескере өтетін бір жайт, нақты бір норма оны бөлудің негізінде әртүрлі элементті білдіруі мүмкін.
Жер ... ... ... ... ... ... ... органдарының құқықтары мен міндеттері жатады.
Мысалы, мұндай ережелер Қазақстан Республикасының 2001 жылғы 23-қаңтардағы ... ... ( ... ... жер ... саласынадғы құзыреті) және сәйкес нормаларында көрініс тапқан.
Ұсынушы ... ... ... бір ... шешу үшін ... оң әрекеттерді өз қалауымен жүзеге асыру мүмкіндігін білдіреді. Мысалы, ... ... Жер ... ... ... сәйкес, бөлінетін жер учаскесінің бөлігімен мәміле жасалған ... бұл ... ... ... ... ... жер учаскесі болып бөлініп шығарылуға тиіс. Қазақстан Республикасы жер кодексінің 84-бабының 1-тармағына ... жер ... ... қажеттіктер үшін немесе жеке меншік иесінің не жер пайдаланушының келісімімен құны тең басқа жер учаскесін беру ... алып ... ... ... нормалар жер қатынастарының барлық қатысушыларының құқықтары мен міндеттерін орнықтырады. Мысалға, Қазақстан Республикасы Жер кодексінің 34-бабының ... ... жер ... меншік иелері мен жерпайдаланушылар жер пайдалану құқығын Қазақстан
Республикасының Жер кодексінде және ... да ... ... ... ... ... және ... жүзеге асырады.
Құқық орнықтырушы нормалар құқық беруші және міндеттеуші нормалармен тығыз байланыста болады. Бұл Қазақстан Республикасы Жер ... ... ... ... ... ... ... сәйкес, өзіндік қосалқы шаруашылыққа, бағбандыққа және саяжай құрылысына арналған жер учаскелерінің меншік иесі ... ... ... ... мүдделері үшін Қазақстан Республикасының заң актілерінде құқықтық жағдайы белгіленетін жай ... ... ... өзге де ... ... ... ... жылғы 22-желтоқсандағы Жарлық және 2001 жылғы 24-қаңтардағы заң ... ... ... иелерінің жай серіктестіктерге бірігу құқығын қарастырмаған. Қазіргі кезде Жер ... ... ... ... ... ... біршама кеңейтілген. Бұл оларға өзіндік қосалқы шаруашылықты бау-бақша мен саяжай құрылысының иелері ... ... ... ... мүмкіндік берді.
Ескертуші нормалар -- бұл құқықбұзушылықтарды болдырмау және жою ... ... ... ... ... әсер ету ... ... Республикасы Жер кодексінің 94-бабы осы мақсатты көздейді. Осы бапқа сәйкес, Кодекстің 92-бабында көзделген ... жер ... алып қою ... ... меншік иесіне немесе жер пайдаланушыға талап-арыз қойылғанға дейін ... бір жыл ... ... ... ... ... ... туралы жазбаша ескерту жасалғаннан кейін және осы уақыт ішінде жер ... ... иесі не жер ... ... мақсаты бойынша пайдалану жөнінде қажетті шаралар қолданбаған жағдайда ғана берілуі мүмкін.
Жер кодексінің 93-бабында көзделген ... жер ... алып қою ... ... ... ... ... құқық бұзушылықтар туралы заңдарында көзделген жазалау шаралары қолданылғаннан, талап-арыз беруден кемінде үш ай бұрын меншік иесіне немесе жер пайдаланушыға ... ... ... ... жою ... ... ... ескерту жасалғаннан кейін ғана және осы мерзім ішінде меншік иесі немесе жер пайдаланушы учаскені пайдалану кезінде Қазақстан ... ... ... ... ... ... ... меншік иесінің немесе жер пайдаланушының Қазақстан Республикасының заңдарын ... ... ... ... сай ... ... алып қою туралы талап-арыз бергенге дейін жер ресурстарын басқару жөніндегі аумақтық орган учаскенің меншік иесінің немесе жер пайдаланушының өтініші бойынша жер ... ... ... ... туралы мәселені қарауға міндетті. Бұл жағдайда учаскенің нысаналы мақсатын өзгерту туралы мәселе оң шешілмеген кезде ғана ... ... ... ... ... өздеріне тиесілі құқықтарды жүзеге асыруы табиғи ресурс ретіндегі жерге және ... ... өзге де ... ... ... ... ... мен заңды мүдделеріне зиян келтірмеуі тиіс (ҚР ЖК 6-б. 3-т.).
Тыйым салу заң шығарушының ойынша қауіпті, зиянды немесе қажетсіз әрекеттерге ... ... ... ... ... ... ластануға ұшыраған немесе тұрғын халықтың өмірі мен денсаулығына өзге де түрде қатер төндіретін жер учаскелері меншікке, ... ... ... жер пайдалануға берілмейді (ҚР ЖК 143-б. 1-т.).
Жер құқығында санкция жер учаскесін пайдаланбағаны ... ... жер ... бұза ... ... үшін жер заңдарымен көзделген заңды міндеттерді орындау құралы және мемлекеттік мәжбүрлеу шарасы ретінде жер ... алып қою ... ... ... түсінігін дұрыс анықтау үшін Қазақстан Республикасының 2003 жылғы 20-маусымда қабылданған Жер кодексінде бекітілген жер және жер ... ... мәні ... былай делінген: жер -- бұл заңнамаға сәйкес меншік пен жер пайдаланудың объектісі ... ... ... табылатын, шаруашылық жүргізудің табиғи объектісі.
заң бойынша жер -- бұл ... ... ... ... ... ... ... табиғи ресурс, жалпыға ортақ өндіріс құралы және кез келген еңбек процесінің аумақтық негізі.
Қазақстан Республикасының 2003 жылғы 20 маусымдағы Жер ... ... ... анықтамасын қайталайды. Біздің ойымызша, жердің Жарлықта берілген түсінігі дәлірек сияқты, себебі, жер ... ... ... ... Бұл ... ... Конституциясының нормаларына сәйкес келеді.
Жердің жалпыға ортақ өндіріс құралы және кез келген еңбек процесінің аумақтық негізі екендігі ... ... ... сипатына жатады. Жерде басқа да сипаттамалар болуы мүмкі, мысалы, ол ... ... және т.б. ... ... ... ... ... меншік объектісі ретінде қарастыру Жер кодексіндегі жерді Қазақстан Республикасының егемендігі белгіленетін шектегі аумақтық кеңістік ретінде қарастыруға ... ... ... ... нормаларына сәйкес дұрыс, негізді болып табылады. Жер учаскесінің ... жер ... ... жер ... қатысты туындайтынын байқауға болады.
Қазақстан Республикасы Жер кодексінің 64, 65-баптарының кейбір тармақтарында түсінігі қолданылған. Бұл ... ... ... ... ... ... жүргізуге қатысты құқықтары мен міндеттері нақты бір жер ... ... ... Сондықтан да, бұл баптың мазмұнын деп беру дұрысырақ болар еді.
Қазақстан Республикасының Жер кодексінің 21-тарауы қорытынды және өтпелі ережелерге ... Осы ... ... ... ... ... Жер ... ол қолданысқа енгізілгеннен кейін туындаған жер құқығы ... ... Осы ... ... енгізілгенге дейін қабылданған жер қатынастарын реттейтін нормативтік құқықтық актілер Жер ... ... ... ... ... ... ... көздері өз нормаларында жерді қорғау мен ұтымды пайдалануды, топырақтың құнарлығын ұдайы қалпына келіріп отыруды, табиғи ортаны ... ... ... ... ... ... жер ... жасауды және жер қатынастары саласынадағы заңдылықты нығайтуды қамтамасыз ету мақсаттарында жер-құқықтық қатынастары қатысушыларының жүріс-тұрысына ... ... ... ... әдебиетінде жер құқығы бойынша түрлі түсініктер қолданылады -- жер туралы заң, ... ... заң ... ... құқықтық актілер. Нормативтік құқықтық актілердің арасында Қазақстан Республикасы Президентінің өкімі де ерекше орынды иеленген.
Жер туралы заң -- бұл жер ... ... ... ... мен ... орнықтыратын, Қазақстан Республикасы Конституциясының 53-54-баптарының негізінде Қазақстан Республикасының Парламенті мен Президенті қабылдайтын нормативтік құқықтық акт.
Жер туралы заңнама -- ... ... ... қабылданған нормативтік құқықтық актілердің жиынтығы.
Жер-құқықтық акт -- бұл референдумда немесе мемлекеттің уәкілетті ... не ... ... қабылданған, құқықтық нормаларды орнықтыратын, өзгертетін, олардың әрекетін тоқтататын немесе тоқтата тұратын белгілі бір нысандағы ... ... ... шығарушы актінің нысаны -- конституциялық заң, Қазақстан Республикасы Президентінің заң күші бар жарлықтары, Жер кодексі, халықаралық шарттар.
Жер ... -- ... ... жер ... ... құқықтық нормалар біріккен және жүйеленген нормативтік құқықтық акт.
Жер-құқықтық нормалар немесе жер құқығының ... -- ... ... ... ... көп ... пайдалануға бағытталған, нормативтік-реттеуші жағдайдың шегіндегі барлық тұлғаларға таралатын жалпыға міндетті жүріс-тұрыс ережелері.
Республика бекіткен ... ... ... ... ... ... және ... шарт бойынша оны қолдану үшін заң шығару, талап етілетін жағдайдан басқа реттерде, тікелей қолданылады.Қазақстан Республикасының Конституциясына сәйкес Қазақстан Республикасы ... ... ... оның ... ... құрамдас бөлігі болып табылады.
Қазақстан Республикасы Жер кодексінің 7-бабына сәйкес, егер Қазақстан Республикасы бекіткен халықаралық шартта Жер ... ... ... ... ... ... ... қолданылады. Халықаралық шарттан оны қолдану үшін заң актісін шығару талап етілетін жағдайларды қоспағанда, ... ... ... ... ... жер ... ... қолданылады.
Жер құқығы қайнар көздерінің жүйесі.
Жер құқығы қайнар көздерінің жүйесі олардың Қазақстан Республикасы билік органдарының құқық шығарушылық ... және ... ... ... ... атап ... бұл жүйеде Қазақстан Республикасының Конституциясы ерекше орынды иеленген.
Қазақстан Республикасы Конституциясының 4-бабына ... ... ... ... ... ... Конституцияның, соған сәйкес заңдардың, өзге де нормативтік құқықтық актілердің, Республиканың халықаралық шарттық және өзге де міндеттемелерінің, сондай-ақ Республика Конституциялық ... және ... ... ... ... нормалары табылады.
Қазақстан Республикасында мемлекеттік меншік пен жеке меншік танылады және бірдей қорғалады. Жер құқығы үшін Конституцияның экологиялық қатынастарды реттейтін нормаларының да ... зор. ... ... ережелер жатады: Қазақстан Республикасының азаматтары табиғатты сақтауға және табиғат ... ... ... ... ... ... ... өмір сүруі мен денсаулығына қолайлы айналадағы ортаны қорғауды мақсат етіп қояды. Адамдардың өмірі мен денсаулығына қатер төндіретін деректер мен ... ... ... жасыруы заңға сәйкес жауаптылыққа әкеп соғады (31-бап); Меншік міндет ... оны ... ... ... ... ... де ... етуге тиіс. Меншік субъектілері мен объектілері, меншік иелерінің өз құқықтарын жүзеге асыру көлемі мен шектері, оларды қорғау кепілдіктері заңмен белгіленеді ... ... ... ... Конституциясын және заңдарын сақтауға, басқа адамдардың құқықтарын, бостандықтарын, абыройы мен ар-намысын құрметтеуге міндетті (34-бап).
Конституция бүкіл республика ... ... ... ие ... ... және ... ... алатын мемлекеттік билік органдарының жүйесін анықтайды. Мысалы, Қазақстан Республикасының Президенті Конституцияның және ... ... және ... ... мақсатында жарлықтар, өкімдер және заң күшіне ие жарлықтар шығарады. ... ... ... 1995 ... ... Жарлықты, 1996 жылғы 27-қаңтардағы Жарлықты атауға болады.1
Жер-құқықтық нормалар Қазақстан Республикасының ... ... заң ... актілерінен көрініс табады.
Заңға сәйкес актілердің басым көпшілігін Қазақстан Республикасы Президентінің 1995 жылғы 22-желтоқсандағы Жарлығын2 және оның жер ... ... ... басқа да жарлықтарын орындау мақсатында Қазақстан Республикасының Үкіметі қабылдады.
Бұл және басқа да ... ... ... бір ... жер ... ... ... жетілдіру қажеттіктерін ескере отырып қабылданды. Бұл актілерде ... ... ... ... ... мен өндіріс күштерінің жаңа жағдайлары ескерілді.
Жер құқығы қайнар көздерінің ерекше сипаты болып оларда субъект пен ... ... ... ... ... ... жүйеленген кешенді және жеке құқықтық нормалар бар. Сол себепті де, ... жер ... ... және ... ... көздері деп бөлуге болады. Жер құқығының негізгі қайнар көздеріне Қазақстан Республикасының Жер кодексі жатады.
Қазақстан Республикасының Жер ... 2003 ... ... ... ... 5 ... 21 ... 170 баптан, тұрады және заңмен салыстырғанда мұнда 46 бап ... ... ... екі тараудан тұрады. 1-тарау -- Жалпы ережелер; 2-тарау -- Мемлекеттік органдардың жер ... ... ... ... меншік құқығы, жер пайдалану құқығы және өзге де заттық құқықтар. Бұл бөлім жеті тараудан тұрады: 3-тарау -- Жерге ... ... ... -- Жер ... құқығы; 5-тарау -- Жер учаскесі -- меншік құқығының, жер ... ... және өзге де ... ... ... ... 6-тарау -- Жер учаскелерінің меншік иелері мен жер ... жер ... ... кезіндегі құқықтары мен міндеттері; 7-тарау -- Сервитуттар; 8-тарау -- Жер ... мен жер ... ... ... ... ... -- Жер учаскесіне меншік құқығын, жер пайдалану құқығын және өзге де заттық құқықтарды тоқтату.
3-бөлім. Жер санаттары. Бұл бөлім жеті ... ... ... -- Ауыл ... ... жер; 11-тарау -- Елді мекендер жері; 12-тарау -- Өнеркәсіп, көлік, байланыс, қорғаныс және ауыл ... өзге ... ... жер; ... -- Ерекше қорғалатын табиғи аумақтардың жері, сауықтыру, рекреациялық және тарихи-мәдени ... жер; ... -- ... ... ... ... -- Су қорының жері; 16-тарау -- ... ... ... ... ... бақылау, жерге орналастыру, мониторинг және жер кадастры. Бұл ... үш ... ... 17-тарау -- Жерді қорғау; 18-тарау -- ... ... мен ... ... ... ... -- Жерге орналастыру, жер кадастры және жер мониторингі.
5-бөлім. Жер заңдарының орындалуын қамтамасыз ету және ... ... Бұл ... екі тарауды қамтиды: 20-тарау -- Меншік құқығы мен жер пайдалану құқығын қорғау және шығынды өтеу; ... -- ... және ... ... ... ... 1995 ... 23-желтоқсандағы Жарлығы.1 Бұл Жарлықтың нормалары жеке меншік пен жер ... жер ... ... ... ... ... және борышқордың банкроттығы бойынша тоқтатылуы туралы нормалармен байланысты.
Қазақстан Республикасының 2001 жылғы 17-маусымдағы ... ... ... -- жер ... ... қайнар көзі, жерге орналастыру, жердің құнарлығын арттыру, оларды қорғау және аумақты әлеуметтік-мәдени дамыту үшін бюджеттің кірістерін ... және ... ... ... ... әдістермен қамтамасыз етуге бағытталған. Бұл заңның құрылымы жалпы ... мен ... ... 18 ... 101 тараудан, 568 баптан тұрады. Жер қатынастарына реттеуге бағытталған ... ... Жер ... ... ... ... Жер салығы.
14-бөлім. Мүлік салығы. Оның ішінде: 65-тарау. Шаруа (фермер) қожалықтары үшін ... ... ... ... Жер учаскелерін пайдаланған үшін төлем; 86-тарау. Ерекше қорғалатын аумақтарды пайдаланған үшін төлем.
16-бөлім. Басқа да ... ... ... қосымша қайнар көздеріне, мысалы, Қазақстан Республикасы Президентінің 1995 ... 26 ... № 1730 ... Жарлығын 3 атауға болады. Бұл Жарлық тұрмыс жағдайын жақсартуды қажет ететін ... ... үшін жеке ... үй ... ... жер ... тегін беруді көздейді (26-бап).
Азаматтық заңнаманың кейбір нормаларын жер туралы заңнаманың ... ... ... ... ... жөн. ... ... Республикасының Азаматтық Кодексінің (жалпы бөлім) 188-бабына сәйкес, меншік иесі өзінің иелігіндегі мүлікке қатысты өз қалауымен кез ... ... ... ... бұл ... басқа тұлғаларға беруді жүзеге асыра алады. Бұл дегеніміз, жер учаскесін жеке және мемлекеттік емес ... ... ... ... ... ... ... ішінде, шетелдік азаматтарға беруге болады. Ал жер заңдарына сәйкес мұндай әрекетке тыйым салынады, себебі, шетелдік тұлға ауыл шаруашылығы ... ... жер ... ... иесі бола ... (ҚР ЖК 97-бап). Бұл ереже Қазақстан Республикасы Азаматтық кодексінің аталған 188-бабының 4-тармағына да сәйкес келеді. Оған ... ... ... өз ... ... ... ... пен басқа тұлғалардың құқықтар мен заңмен қорғалатын мүдделерін бұзбауға ... ... мен ... ... бұзу ... да ... қоса ... иесінің өз жағдайын асыра пайдалануынан көрініс табуы мүмкін.
ҚР АК 188-бабының 5-тармағына сәйкес мүлікке қатысты меншік құқығы ... ... ... ... ... ғана ... тоқтатылуы мүмкін. Азаматтық кодекстің мұндай ережесі азаматтық заңнамамен реттелетін заттық құқықтарға ғана таралады, яғни, бұл норманың ... ... ... жоқ. ... ... Жер кодексінің 84-бабы жер учаскесін мемлекеттік қажеттіктер үшін алып қоюдың немесе сатып алудың келесі негіздерін көздейді:
* халықаралық ... ... ... ерекше қорғалатын табиғи аумақтарға, сауықтыру, рекреациялық және тарихи-мәдени мақсатқа арнап жер беру;
* учаскенің астынан пайдалы қазбалардың кен ... (кең ... ... ... жол ... ... тарату, байланыс желілері мен магистральды құбырларды тарату, сондай-ақ осы объектілерді ... ... ... ... болмаған кезде мемлекеттік маңызы бар басқа да объектілер салу;
* құлау (қирау) қаупі бар ... және ... ... ... қалалар мен өзге де елді мекендердің жоспарлары, аумақты аймақтарға бөлу схемалары және белгіленген тәртіппен бекітілген өзге де қала ... ... ... ... ... ... иесі ... жер пайдаланушы өздерінен жер учаскесін мемлекеттік қажеттіктер үшін сатып алу ... ... ... не сатып алынатын жер учаскесі үшін төленетін баға немесе сатып ... ... да ... ... ... келісімге қол жеткізілмесе, сатып алу туралы шешім қабылдаған атқарушы орган сотқа жер ... ... алу ... ... бере ... ... Республикасының заң актілерінде өзгеше көзделмесе, мұндай талап-арыз учаскенің меншік иесіне немесе жер ... ҚР ... ... ... ... хабарлама жіберілген кезден бастап бір жыл өткен соң, бірақ екі жылдан кешіктірілмей ... ... (ҚР ЖК ... ... Азаматтық кодексінің 191-бабына сәйкес, жеке меншікте болуы мүмкін мүліктің саны мен құны ... ... ... ... ережесі меншік режиміне ие жер учаскелері үшін қолданылмайды, себебі, жер және жер ... ... ... ... ... ... ие емес, жер учаскелерінің нысаналы мақсаты бойынша сатылуының немесе ... ... құны мен ... ... өзі ... Сондықтан да, жеке меншіктегі немесе жер пайдаланудағы жер учаскесін сатып ... ... ҚР АК 191 ... аталған негіздерге сәйкес сатылатын немесе берілетін жер учаскелерінің сатып алу құны мен мөлшеріне ... ... ... Республикасы Азаматтық кодексінің мемлекеттік және коммуналдық меншікті қарастыратын ... ... ... Жер ... нормаларына қайшы. Конституцияда және жер туралы заңдарда жерге (жер учаскесіне) ... ... ... Республикасының Жер кодексі мен Азаматтық Кодексінің жоғарыда ... ... ... ҚР ... ... ... ... нормаларын дұрыс деп тану қате. Бұл нормаға сәйкес жерге және басқа да табиғи ресурстарға ... ... ... ... ерекшеліктері Азаматтық кодекспен анықталады делінген.
Қазақстан Республикасының Азаматтық кодексі түсіндірмесінің авторлары 195-баптың бұрынғы мәтінінен жер пайдалану туралы ережелер алынып тасталды деп ... ... ... жер ... ... ... болу, өзгеру және тоқтатылу негіздері және тәртібі, жер пайдаланушылардың құқықтары мен міндеттері, соның ішінде, жер пайдалану құқығын беру ... жер ... ... ... да ... ... ... құқықтары меншік құқығынан туындағанымен, жерге меншік құқығы иелерінің құқықтары мен міндеттеріне ұқсамайды. Сол себепті, жер учаскелерінің иелеріне КР ... ... ... (Меншік иелері болып табылмайтын тұлғалардың заттық құқықтары) мазмұнынан туындайтын құқықтар мен ... ... ... талдаулардың негізінде мынадай қорытынды туындайды: жерге меншік құқығы мен жер пайдалану құқығы заттық құқық болып табылмайды, ... ... өз ... ... ... меншік құқығы мен жер пайдалану құқығына теңеле алмайды; олар, ең алдымен, жер ... ... ... реттеледі (Қазақстан Республикасы Жер Кодексінің 84-90 баптары), ... ... ғана ... ... ... соның ішінде, азаматтық заңнамамен (Қазақстан Республикасы Азаматтық кодексінің 9-10 баптары).
Қазақстан Республикасының 1998 жылғы 31 наурыздағы заңы[1] Қазақстан Республикасы аграрлық ... ... ... көзі ... ... ... шаруа қожалығымен байланысты жер қатынастарын реттеуге арналған 19-дан ... бап ... ... ... ... егер олар жер-құқықтық және басқа да табиғи-ресурстық нормативтік құқықтық актілермен реттелмесе, табиғи-ресурстық, ... ... ... ... жер қатынастарын реттейтін нормаларды көздейді (1-бап).
Мысалы, КР Азаматтық кодексінің 244-бабына (өз бетімен құрылыс ... ... өз ... құрылыс жүргізген тұлға сол құрылысқа қатысты меншік құқығын иеленбейді. Ол ... ... ... ... -- сата ... ... тарта алмайды, жалға бере алмайды, басқа да мәмілелерді жасай алмайды. Өз бетімен ... ... КР АК ... ... ... ... ретте оны жасаған тұлғамен не осы тұлғаның есебінен жойылуы тиіс.
Азаматтық кодексте жер және онымен байланысты мүліктік қатынастарға ... ... да ... бар (ҚР АК 193-195, 254, 255, 299-324 ... Егер бұл ... ҚР АК ... ... сәйкес келсе, жер құқығының қайнар көздер жүйесінің қажетті элементі бола алады.
Қазақстан Республикасының 1997 жылғы 16-сәуірдегі заңы[2] жерге меншік құқығын, жер ... ... ... ... ... жерге меншіктің тұрғын үйді пайдалану және орналастыру объектісі ретіндегі ерекше нысанын (кондоминиум) қарастырады
Қазақстан Республикасының 1997 жылғы 16-сәуірдегі ... 17 ... 8 ... жеке ... үй ... байланысты жер қатынастарын реттеудің мәселелерін қарастырады. Соның ішінде мына ... ... ... үй ... ... ... жер ... алуға және жеке тұрғын үй құрылысына құқығы, жеке ... үй үшін жер ... беру ... жеке ... үй ... үшін жер ... берудің жариялығы, жергілікті атқарушы органдардың жеке тұрғын үй құрылысы үшін жер учаскелерін берумен байланысты құқықтары мен міндеттері, азаматтардың жеке ... үйді және жер ... ... сай пайдаланбауы үшін жауапкершілігі.
Жер туралы заңнаманың нормативтік құқықтық актілерімен қатар жерді ... су және ... ... ... және ... ... ... отырып, жерге қатысты қатынастарды реттейтін жер қойнауы, орман, су, экологиялық және аграрлық құқықтың кейбір нормалары да жер құқығының ... ... ... ... ... 2003 жылғы 8-шілдедегі Орман кодексінде[2] де жер қатынастарын реттеумен байланысты бірқатар нормалар бар. Орман туралы заңнаманың жер ... ... және ... басқа да салаларымен байланысы туралы орман құқығының басқа құқық салаларымен арақатынасы туралы ... ... ... ... ... ормандар, сонымен қатар, ауыл шаруашылығына берілген ормансыз жерлер де Қазақстан Республикасының орман қорын құрайды. Ал ҚР ... ... деп ... Бұл ... ... ... ... орман пайдалану объектілерінің беру мен оларды пайдалану орман қорының жерін берумен қатар ... ... ... 2003 жылғы 27-қаңтардағы Су кодексі>>[3] су қатынастарын реттейді. Ал барлық су ресурстары су қоры жерлерін ... ... ... 1996 ... 27-қаңтардағы Жарлығы ғылыми-техникалық дамуды ескере отырып жер қойнауын ... ... ... жүзеге асыру үшін жер қойнауын -- жер қабығының топырақ қабатынан кейін орналасқан бөлігін, ал ол ... ... жер ... ... ... ... мен ... көздейді. Жер қойнауын пайдалану үшін шарт жасалады, бұл шартта лицензия бойынша жер қойнауын пайдалануға бөлінген аумақ көзделеді. Сонымен қатар, жер ... ... жер ... ... ... үшін жер учаскелері беріледі.
Жарлығының 48-бабы жер пайдаланушыларға қатысты экологиялық талаптарды, ... ... ... ... шөлденуінің алдын алуды, бүлінген жерлердің аумағын қысқартуды, топырақ эрозиясының алдын алуды көздейді. 53-бап пайдалы қазбалар бар жерлерде өз бетімен құрылыс ... ... ... туралы заңшығарушы актілерде де жер қатынастарын реттейтін нормалар орын ... ... ... ... 1997 ... 6-наурыздағы № 3398 Жарлығы шағын кәсіпкерлікке арналған орталықтар ... ... жер ... ... ... ... шағын кәсіпкерлік субъектілеріне нысаналы жолмен жер учаскелерін 5 жыл ... сату ... ай ... ... жүргізуді, оларға тегін жер пайдалану актісін беруді қарастырады. кәсіпкерлер ұсақ саудамен айналысу мақсатында елді мекендердің жерін санитарлық және ... да ... ... ... ... ... алады.
Бұл ереже Қазақстан Республикасы Жер кодексінің 109-бабының 2-тармағынан көрініс тапқан, мұнда былай делінген: .
Жер ... ... ... ... ... Республикасы Үкіметінің ҚР Жарлығын, заңды және Жер кодексін және басқа да заң шығарушы ... ... ... ... ... ... Республикасы Үкіметінің қаулыларымен төмендегі ережелер бекітілген:
Жерлерді аймақтарға ... ... ... және ... Жер учаскелеріне жеке меншік құқығы мен жер пайдалану құқығын беру ... ... ... Жер учаскелерін беру нормасы, Тұрмыс жағдайын жақсартуды қажет ететін мемлекеттік қызметшілер үшін жеке тұрғын үй құрылысы ... жер ... ... беру ... және ... туралы ереже, Кондоминиумнің меншік иелеріне (қатысушыларына) жер учаскелерін беру ... ... жер ... ... ... шарттардың нысаны, Жер учаскесін жалға беру туралы ереже, Уақытша ақысыз жер пайдалану туралы ереже, Қызметтік жер ... ... ... Ипотекалық несиелерді қамтамасыз ету, жер пайдалану құқығы мен жер учаскесін ... салу ... ... ... ... және ... жерлерді алып қою, қорғау және пайдалану тәртібі туралы ереже, Жер ... ... ... үшін алып қою мен ... алу тәртібі туралы ереже, Ауылшаруашылық және орман шаруашылығы өндірісіндегі шығындарды ... және ... иесі мен жер ... ... және ... ... ... ауыл және орман шаруашылығын жүргізумен байланысты емес мақсаттарда ... үшін ... ... ... ... тәртібі туралы ереже, Арнайы жер қорын құру және бөлу тәртібі туралы ереже, Ауыл шаруашылық ұйымдардың таратылуы ... ... ... ... құрылған шаруашылық жүргізуші субъектілердің пайдалануына берілетін тегін жер учаскелерінің мөлшерін және жер үлестерін, оларды алуға құқылы тұлғалардың тізімін анықтаудың ... Ауыл ... ... ауыл ... ... байланысты емес мақсаттарда алып қоюмен байланысты ауыл шарушылық өндірісі шығынының нормативтері, ... ... ... ... полигонын босалқы жерлер құрамына ауыстыру тәртібі туралы ереже, ... ... мен ... ... бақылау тәртібі туралы ереже, Жерге орналастыруды жүзеге ... ... ... ... Жер ... ... тәртібі туралы ереже, Жер мониторингін жүргізу тәртібі туралы және т.б. ережелер.
Жер құқығының заңға сәйкес сипаттағы қайнар ... ... ... құзыретті органдар заң талаптарына сәйкес белгігенген тәртіпте бекіткен актілер жатады. Олардың қатарынан экологиялық, ... және ... да ... ... ... болады.
Жеке дербес мәндегі құқықтық актілер жер құқығының қайнар көздері болып табылмайды. Мысалы, нақты жер учаскесін азаматтар мен заңды ... беру және сату ... акт тек бір ... сипатқа ие, бұл акт нақты аталған субъектілердің құқықтары мен міндеттерін ғана анықтайды.
Жер ... ... ... ... ... Соты Пленумының қаулыларын жер құқығы қайнар көздерінің қатарына жатқызатын. Оған ... ... ... ... жер ... ... ... қарауда жер туралы заңнаманы қолдану тәжірибесі бойынша түсіндірулері аталатын. ... ... ... ... ... Соты ... қаулылары тек нормативтік құқықтық сипатқа ие.
Пайдаланылған әдебиеттер тізімі:
* Абдраимов Б.Ж. Проблемы совершенствования ... форм ... ... ... ... 2001
* Хаджиев А.Х. Земельное право ... ... ... часть) Алматы, Данекер,2001
* Еренов А.Е., Мухитдинов Н.Б., Ильященко Л.В. Предмет и система земельного ... ... ... Общая теория советского земельного права. ... ... ... ... ... ... және орыс филологиясы факультеті
Тақырыбы: Жер құқығының қайнар көздері
Орындаған: Дүйсенбай А.
Тексерген: аға оқытушы Айдыналиева А.
Қостанай 2013ж

Пән: Құқық, Криминалистика
Жұмыс түрі: Реферат
Көлемі: 12 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 300 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
АҚШ мемлекетінің жер пайдалану құқығы12 бет
Жер пайдалану құқығы11 бет
Жер құқығы туралы15 бет
Жер құқығы қатынастар5 бет
Жер құқығының мәні12 бет
Жер құқығының пәні, қағидалары және жүйесі12 бет
Жер құқығының түсінігі, пәні, әдістері, жүйесі12 бет
Жер құқығының қайнар көздері13 бет
Жерге жеке меншік құқығы мен жер пайдалану құқығы16 бет
Жерге жеке меншік құқығын жүзеге асыру70 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь