Мемлкеттік мекемеде негізгі құралдарды бағалау

Жоспары
Кіріспе
1. бөлім: Негізгі құралдар бойынша жалпы түсінік, бағалануы
1.1.Мемлекеттік мекемеделердегі негізгі құралдар туралы жалпы түсінік
1.2.Негізгі құралдарды жіктеу мен бағалау
2.бөлім: Негізгі құралдарды түгелдеу және бағалау тәртібі
2.1. Негізгі құралдарды түгелдеу, қайта бағалау және есеп берудің мәнін ашу
2.2. Негізгі құралдарды қолдану кезінде бағалау тәртібі, құжаттамалары
Қорытынды
ПАЙДАЛАНЫЛҒАН ӘДЕБИЕТТЕР
Қосымшалар
Кіріспе
Қазақстан Республикасының 2007 жылғы 28 ақпандағы Бухгалтерлiк есеп пен қаржылық есептiлiк туралы №234 Заңында Қазақстан Республикасында бухгалтерлiк есеп пен қаржылық есептiлiк жүйесi қарастырылған, онда бухгалтерлiк есептi жүргiзу мен қаржылық есептiлiктi жасаудың принциптерiн, негiзгi сапалық сипаттамалары мен ережелерi айтылады.
Негізгі құралдардың кіріс етілуі мен шығыс етілуінің түгендеу есебін қарастыру. Негізгі құралдарды бастапқы құнына келтіру мақсатымен шаруашылық жүргізуші субъект басшылығы кейбір кезде іс жүзіндегі бағаларға сәйкес. Қолданыста жүрген заңдарға орай объектілерде қайта бағалау өткізілді, оның нәтижесінде негізгі құралдар есепте және есеп беруде ағымдағы құн бойынша көрсетіледі. Қаржыландырумен ағымдағы жалға беру есебін қарастыру арқылы мынадай мәселелерді анықтау:
• негізгі құралдарың есебін бақылау;
• жалға алынған және жалға берілген негізгі құралдар есебін қарастыру;
• қаржыландыру мен ағымдағы жал есебін анықтау т.б.
Халық шарушылығы есептерінің арасында бухгалтерлік есептің алатын орны ерекше. Барлық экономикалық ғылымдар ішінде бухгалтерлік есеп өз алдына дараланып тұратын бөлек ғылыми сала. Өйткені, бухгалтерлік есеп қоғамдық өндірістің дамуы жолында қажет. Бухгалтерлік есептің мәліметтері мен көрсеткіштері қоғамдық өндірістің дамуын экономикалық тұрғыдан зерттеуге бірден-бір негіз болып табылады. Сондықтан да бухгалтерлік есептің негізгі міндеті – халық шаруашылығының барлық салаларында нақты тұжырымды мемлекеттік талапқа сай есептеу жұмысын жүргізеді.
Қолданылған әдебиет тізімі:
1.Толпаков Ж.С. Бухгалтерлік есеп. – Қарағанды, 2008. – 568 б.
2.Мырзалиев Б.С., Сәтмырзаев А.А. Бухгалтерлік есеп теориясы және тәжірибесі. — Алматы: Экономика, 2008. – 832 б.
3.Сейдахметова Ф.С. Қазіргі замандағы бухгалтерлік есеп. — Алматы: LEM, 2008. – 500 б.
        
        Жоспары 
Кіріспе
1. бөлім: Негізгі құралдар бойынша жалпы түсінік, бағалануы
1.1.Мемлекеттік мекемеделердегі негізгі ... ... ... ... ... ... мен бағалау
2.бөлім: Негізгі құралдарды түгелдеу және ... ... ... ... түгелдеу, қайта бағалау және есеп берудің мәнін ашу
2.2. Негізгі құралдарды қолдану кезінде бағалау тәртібі, құжаттамалары
Қорытынды
ПАЙДАЛАНЫЛҒАН ӘДЕБИЕТТЕР
Қосымшалар
Кіріспе
Қазақстан Республикасының 2007 ... 28 ... ... есеп пен ... ... ... №234 Заңында Қазақстан Республикасында бухгалтерлiк есеп пен қаржылық есептiлiк жүйесi қарастырылған, онда бухгалтерлiк есептi жүргiзу мен қаржылық есептiлiктi ... ... ... ... ... мен ... айтылады.
Негізгі құралдардың кіріс етілуі мен шығыс етілуінің түгендеу есебін қарастыру. Негізгі құралдарды бастапқы құнына келтіру мақсатымен шаруашылық ... ... ... ... кезде іс жүзіндегі бағаларға сәйкес. Қолданыста жүрген заңдарға орай объектілерде қайта бағалау өткізілді, оның ... ... ... ... және есеп ... ... құн бойынша көрсетіледі. Қаржыландырумен ағымдағы жалға беру ... ... ... ... мәселелерді анықтау:
* негізгі құралдарың есебін бақылау;
* жалға алынған және жалға берілген негізгі құралдар есебін қарастыру;
* қаржыландыру мен ... жал ... ... т.б. ... ... есептерінің арасында бухгалтерлік есептің алатын орны ерекше. Барлық экономикалық ғылымдар ішінде бухгалтерлік есеп өз алдына дараланып ... ... ... ... ... ... есеп ... өндірістің дамуы жолында қажет. Бухгалтерлік есептің мәліметтері мен көрсеткіштері қоғамдық өндірістің дамуын ... ... ... ... ... ... ... Сондықтан да бухгалтерлік есептің негізгі міндеті - халық шаруашылығының барлық салаларында нақты тұжырымды мемлекеттік талапқа сай ... ... ... ... өндіріс өз қызметіне құрал-жабдықтарын тартса ғана жүреді, ал ол ... ... ... ... ... ... ... фабрикаттар) және еңбек құралдары (машина, станок) болып бөлінеді. Бұл арада еңбек құралдарының құрамы сыртқы ... ... ... өндіріс процесінде атқаратын роліне қарап анықталады. Мысалға, заводта дайындалған бу қазаны сол зауыт үшін дайын өнім ... ... ал ... үшін ... ... субъект үшін осы қазан еңбек құралы болып табылады. Осы қазанды келешекте қайта ... ... онда ол ... ... табылады.
Негізгі құралдар материалдық өндіріс саласында да, өндірістік емес (әлеуметтік) салада да ұзақ ... бойы (бір ... ... ... ... ... ... үйлер, ғимараттар, көп жылдық екпе ағаштары, машиналар және құрал-жабдықтар (соның ішінде автоматты машиналар және құрал-жабдық); машиналар және ... ... және ... ... және қондырғылар мен лабораториялық жабдықтар; есептеу техникасы; ... ... мен ... ... ... құрал-сайман, өндірістік мүлік және жабдықтар. Шаруашылық мүлкі: жұмысшы және өнім беретін мал, көп жылдық екпе ... ... ... ... ... ... шығын, басқа да негізгі құралдар жатады.
Бюджеттік есеппәнінен курстық ... ... ... ... ... пен ... және оқу ... жалпылап, сонымен қатар кәсіпорында есепті компьютерлендіру бойынша тәжірибелік мәліметтер; белгілі бір шаруашылық ... ... ... ... ... және ... өз тұрғысынан бағалау бухгалтерлік есеп және қаржылық есептілікті жетілдіру үшін ... және ... ... ... ... шешімдерді қабылдау үшін ақпараттарды дайындау негізінде неғұрлым терең теориялық және практикалық дайындықтан өту.
Жинақталған мәліметтерге ... мен ... ... ... ... ... жұмыстың мазмұнын (жоспарын) құрастырдым.
Әдістемелік нұсқаулықтарда берілген мазмұн (жоспар) курстық жұмыстың объектісіне, берілген материалдарға және оқу жұмысында алынған тәжірибеге сәйкес ... ... ... ... ... құрылымдық элементтер тізімімен рәсімделеді: кіріспе, сұрақтардың атауы, қорытынды, қолданылған әдебиеттер тізімі және мәтіндегі бастапқы беттерінің номері көрсетілген қосымшалар.
1. бөлім: Негізгі ... ... ... түсінік, бағалануы
1.1.Мемлекеттік мекемеделердегі негізгі құралдар туралы жалпы түсінік
Негізгі құралдар негізінен өндірістік ғимараттарды және ... ... ... ... ... ... көлік құралдарын сатып алудан; өз күшімен құрал- саймандар ... ... ... ... ... ... жас ... көп жылдық өсімдіктерге өткеннен; басқа субъектілер мен жеке ... ... ... ... құралдардың келіп түсуінен;объектілерді ұзақ мерзімге жалға алудан; жарғылық қорға қосқан үлес ... ... ... ... ... ... ... тапсыру актісі негізгі құралдар құрамына жекелеген объектілерді енгізу үшін; қолданылып ... ... ... ... енгізілуі ерекше тәртіппен рәсімделуге тиіс жағдайлардан басқасы, оларды пайдалануға берілуін рәсімдеу үшін; негізгі құрал- жабдықтардың бір цехтан ... орын ... ... ... ... ... ... пайдалануға берілуін рәсімдеу үшін, сондай- ақ басқа да субъектілерге берілген кезінде оларды негізгі құралдардың құрамынан шығару үшін қолданылады. ... ... ... ... ... субъект жетекшісінің өкімімен тағайындалған қабылдау комиссиясы әрбір жекелеген ... бір ... акт ... ... ... ... ... қабылдау тапсыру актісін жасауға тек шаруашылық мүлкінің , құрал- сайманның, жабдықтардың және т.б. объектілердің есебін ... ... егер бұл ... бір ... ... ... бірдей болып, бір календарлық ай ішінде қабылданған болса ғана жол беріледі.
Рәсімделгеннен кейін осы ... ... ... құжаттама қоса тіркеліп акт бухгалтерияға беріледі, бас бухгалтер қол қояды, субъект жетекшісі ... ... ... ... ... ... беріс актісінде, міндетті реквизиттермен қоса, комиссия қызмет ету мерзімін және ... жою ... ... ... ету ... ... ... субъекті дербес анықтай алады, яғни ол негізгі құралдың техникалық жағдайынан, ... және ... да ... ... Ал ... жою құны негізінен шаруашылық жүргізуші субъектінің есептік саясатында көрініс табуға керек, болмаса оны қабылдау комиссиясы көп ... ... ... ... бастапқы құнының 0,01-ден 2,0%-ке дейінгі сомасы алынады.
Негізгі құралдардың кәсіпорын ішіндегі орын ауыстыруын рәсімдеу үшін ... екі дана етіп ... ... ... толтырады. Алушының және тапсырушының қолдары қойылған бірінші данасы ... ... ал ... ... цехта қалады.
Негізгі құралдарды ақысыз беру (сыйлау) кезінде акт (тапсырушы және қабылдаушы субъектілер үшін) екі дана етіп ... ... ... ... сату ... ... үш данасы жазылады: алғашқы екеуі өткізуші субъектіде қалады (онда бірінші дана негізгі құралдардың ... ... ... ... есеп ... ... айрысу төлем құжаттарына тіркеледі),үшінші дана негізгі құралдарды қабылдаушы адамға беріледі.
Негізгі құралдарды қабылдау-тапсыру (ауыстыру) актісі негізінде бухгалтерия да ... ... ... ... ... ... ... Негізгі құралдардың әрбір объектісіне мүліктік нөмір беріледі. Нөмірлеу әдетте реттік-сериялық жүйе ... ... ... үй үшін ... 0299 ... нөмірлер,ал ғимараттар үшін 0300-ден 0399-ға дейін және ... ... ... ... негізгі құралдарды қабылдау-тапсыру актісінде келтіріледі және ол пайдалануда тұрған уақыт бойы ... ... ... ... ... түскен объектіге ұзақ уақыт бойы (бес жылға дейін) берілмейді. Толтырылған мүлік карточкалары әрбір жіктеуші топ бойынша бір данада жүргізілетін ... ... ... ... ... құралдар бойынша категорияларды картотекасы бөліміне қояды.
Негізгі құралдарды тұрғызу, салу немесе алу ... ... ... ... қажетті шығындар, соның ішінде сатып алынғанда өтелмеген салықтар мен алымдарды төлеу (үйлер мен жаңа ... алу ... ... ... алу ... жасаған кезде төленетін мемлекеттік баж салығы және т.б.),жеткізу, монтаж, пайдалануға беру, ... ... ... ... үшін пайыздар, белгілеуі бойынша қолдану үшін жұмыс істейтін жағдайға келтіруге тікелей ... ... да кез ... ... кіретін бастапқы баға бойынша кіріске алу сәтінде негізгі құрал-жабдықтар кіріске алынады. ... ... ... ... ... көрсетілген сатып алу бағасы, жылжымайтын мүлік бойынша агенттерге комиссиялық сыйақылар, сатып алу-сату шартын рәсімдеу ... ... ... ... ... ... салықтар мен алымдар, жерді мақсатты пайдалану үшін дайындауға кететін шығындар (үйді бұзу кезінде алынған материалдарды өткізуден түскен кірістерді ... ескі ... ... ... ... және т.б.) ... ... алынған жабдықтың бастапқы құнына алу бағасы, тасу шығындары, соның ішінде тасымал ... ... ... ... ... ... ... тексеру мақсатымен сынақ өткізу кіреді, үйлер мен ғимараттарды салғанда бастапқы құнға құрылыс ... ... ... ... ... ... ... тиісті үлесі, архитекторлардың, заңгерлердің қызметіне төлеу, құрылыс кезінде сақтандыруға ... ... ... ... ... ... пайыздар, құрылысқа рұқсат алу үшін шығатын шығындар.
Қажетті ... ... ... ... ... ... ... жоюға кеткен шығындар, монтаж кезінде жабдықты бүлдіру салдарынан жасалған жөндеу және т.б.) бастапқы құнға ... ал ... ... ... ... ... ... құралдар қоймада резерв ретінде тұрады,белгіленген тәртіппен тоқтатылып ... ... ... ... құралдар тәртібін іс жүзінде заңдарға сәйкес шаруашылық жүргізуші субъектінің басшысы белгілейді және бекітеді.
Негізгі ... ... ... құрал объектілері субъектінің бухгалтерлік балансынан мыналардың ... ... ... ... ... ... тозу;
Шаруашылыққызметіндепайдаланылмайтын объектілерді өткізуде;
басқа субъектілерге негізгі құралды жарғы капиталына салым түрінде беру;
басқа заңды немесе жеке тұлғаларға өтеусіз беру;
объектілерде ұзақ ... ... ... ... ... ... ... апат және басқа да себептер.
Негізгі құрал объектілерін өтеусіз беру туралы шешім шаруашылық жүргізуші субъектіге қатысушылардың ... ... ... ... ... олрады қалпына келтіріп, жөндеудің мүмкін еместігін және тиімсіздігін анықтау үшін, сондай ақ есептен шығаруға қажетті құжаттаманы ... үшін ... ... ... ... ... жұмыс істейтін комиссиялар құрылады.
Комиссия объектіні қарайды, есептен шығарудың нақты себептерін белгілейді, мерзімінен ... ... ... кінәлі адамдарды табады, пайдалану мүмкіндігін анықтайды және жарамдылы ... ... ... ... ... ... ф.) және (№НҚ-4 ф.) екі данамен ресімделеді.
Кез келген өндіріс өз қызметіне ... ... ғана ... ал ол еңбек заттары (шикізат, материалдар, сатып алынған жартылай фабрикаттар) және еңбек ... ... ... ... ... Бұл ... еңбек құралдарының құрамы сыртқы белгісімен емес, олардың өндіріс процесінде атқаратын роліне қарап анықталады. Мысалға, заводта дайындалған бу ... сол ... үшін ... өнім болып саналады; ал орнату үшін сатып алған субъект үшін осы ... ... ... ... ... Осы ... келешекте қайта сатуға алса, онда ол тауар болып табылады.
Негізгі құралдар материалдық өндіріс саласында да, өндірістік емес ... ... да ұзақ ... бойы (бір ... ... ... етеді. Осы негізгі құралдарға: үйлер, ғимараттар, көп жылдық екпе ағаштары, машиналар және ... ... ... автоматты машиналар және құрал-жабдық); машиналар және жабдықтар; өлшеу және ... ... және ... мен ... жабдықтар; есептеу техникасы; басқа материалдар мен құрал-жабдық, көлік құралдары, құрал-сайман, өндірістік мүлік және ... ... ... ... және өнім ... мал, көп ... екпе ... жерді жақсартуға (ғимараттарсыз) шыққан күрделі шығын, басқа да негізгі құралдар жатады.
Кәсіпорында негізгі құралдардың есебі №16 ХҚЕC-қа сәйкес ұйымдастырылады. Осы ... ... ... есебін жүргізудің, субъектіге жататын меншік құқығын, шаруашылық пен оперативтікбасқару жүйесін анықтайды.
Негізгі құралдың бастапқы құны ... ... ... Жер учаскелері бойынша меншік немесе тұрақты пайдалану құқығы - актіде көрсетілген сатып алу құны, қозғалмайтын ... ... ... ... ... ... ... келісімін рәсімдеу бойынша көрсетілген қызметтердің төлемі, жерді ... ... ... бойынша (ескі үйлерді бұзу, тазалау, тегістеу, т.б. кезінде алынған материалдарды сатудан түсетін ... ... ... ... ... та біз ұмытпауға тиіспіз әр бір затты ұқыпты ұстамаса онда ол бұзылып қалады негізгі ... сол ... ... ... ... ... біз оның бетін ала аламыз - жөндеу арқылы. ... ... ... ... Негізгі құралдың естен шыққан жағдайында өндіріс процесі де ... ... Ал ... ... ... ... пайда табуымызға кедергісін жасайды. Ал жөндеу арқылы біз өндіріс процесінде көп жетіктіктерге жетеміз.
Объектіні таратуға тек ұйым басшысының ... ... ... ғана ... ... болған және заттай,сапалық жағынан тозу, апат, стихиялық апат, пайдаланудың нормативті шарттардың бұзылуы,сондай- ақ құрылысқа, кеңеюге, қайта құруға және тағы басқа ... ... ... ... ... құрал-жабдықтарды кәсіпорын балансынан есептен шығарылады.
Негізгі құралдардың жарамсыздығын,оның қалпына келтіретін жөндеудің мүмкін еменстігін немесе ... ... ... ... бас бухгалтер, қызмет мамандары құрамына кіретін, тұрақты жұмыс істейтін комиссия ... ... ... ... ... жойылатын объектіні тікелей қарап, байқау өткізеді,оларды есептен шығару себептерін және бұған кінәлі жауапкершілікке тартылатын адамдарды анықтайды,кейбір тараптардың ... ... ... мүмкіндігін айқындап, оларға бағалау жүргізіледі. Негізгі құрал-жабдықтарды есептен шығару жөніндегі тұрақты жұмыс істейтін комиссияның қызмет ... ... ... ... ... ... актісі (ф. №НҚ-4) табылады, оның негізінде бухгалтерияда тиісті бухгалтерлік жазбалар жасалады. Актіде объектінің ... ... ... есеп ... ... тозу сомасы,объектіні бөлшектегенде алынған материалдық құндылықтардың құнын ,тарату ... ... ... өткізудің ықтималдығы мен таратудың жалпы қорытынды бағасын көрсетеді.
Стихиялық апат пен апат салдарынан ... ... ... ... ... ... ... стихиялық апат туралы анықтамасы, не болмаса себептері мен айыптылары көрсетілген авария туралы актінің көшірмесі тіркелуі тиіс. Материалдық құндылықтарды сатудан ... ... ... ақ ... ... ... материалдар пайдаланылуы ықтимал бағамен кіріске алынады. Сатудан түскен қаржы шаруашылық жүргізілетін субъектінің қарауында қалады.
Негізгі ... ... ... беру ... ... ... ... объектіге қатысушылардың жалпы жиналысында қабылданады.
Салынып біткен,яғни аяқталған құрылыстар үшін ол объектілерді қабылдап алуға тағайындалған комиссия ... ... іске ... актісін толтырады. Қабылдау актісі бухгалтерлік алғашқы құжат болып саналады. Бұл актіде мынадай мәліметтер көрсетілуі тиіс:объектінің аты;
Негізгі ... ... ... ... ... ... деп ... үдерісінде ұзақ уақыт бойы, яғни бір жылдан артық уақыт пайдаланылатын, өзінің бастапқы түрін, көлемін сақтай ... , ... ... ... орындалған жұмысқа, көрсетілген қызметке есептелген амортизациялық аударым мөлшері шегінде біртіндеп ауыстырып отыратын еңбек ... яғни ... ... айтады.
Негізгі құралдарға олардың құнына байланыссыз, бір жылдан астам қызмет ету мерзімі бар ... ... ... ... ... техникалар, компьютерлер, көлік құралдары жатады. Негізгі құралдар өндірістік және ... емес ... ... ... Өндірістік емес бағытка -- жарғылық қызметпен байланысы жоқ ... ... ... ... бағыты бойынша -- жарғылық қызметті жүзеге ... және ... ... алумен байланысты құралдарды жатқызуға болады. Сонымен қатар өндірістік ... ... ... банктің дәрежесін жоғарылатуға арналған заттар (картиналар, вазалар, сервиздер) жатады, себебі клиенттерді тартуда банк беделінің ... ... банк ... ... алуына ықпалын тигізеді. Алғашқы нақты түрін сақтай отырып, олар өздерінің кұнын жұмыстарды орындауға немесе есептелген амортизация (тозу) сомасында көрсетілген қызметтерге ... ... ... ... а) ғимарат және құрылыс; ә) компьютерлер; б) көлік құралдары; в) құралдар және басқа да шаруашылық ... г) ... да ... құралдар. 16 бухгалтерлік есептің Халықаралық стандартына сәйкес (БЕХС) актив ретінде негізгі ... ... ... ... егер ... ... орындалса: − берілген активтен банк келешекте экономикалық пайда алады деген ықтималдық бар болса; − активтің өзіндік құны операцияларды ... ... ... түрде мүмкін. Негізгі құралдардың есебі жинақталған амортизацияларды есептегеннен кейін әділ баға болып табылатын, не ... кұн, не ... ... ... принциптері негізінде жүзеге асырылады. Енді осыдан, негізгі құралдарды бағалаудың төрт ... ... ... :: ... :: ... :: ... :: ... Негізгі құралдардың бастапқы құнына сатып алу, жеткізу бағалары және активтерді пайдалануға дайындау үшін қажетті басқа да ... ... ... ... ... ... ... есебі (16 ХСҚЕ) бойынша бастапқы құнға өтелмеген салықтар, импорттық төлемдер де кіреді. Егер ... ... ... ... деп ... ... алуға байланысты шығындар негізгі құралдардың ағымдық бағалық құнына қосылады. Егер активтердің пайдалану мерзімі ... ғана банк ... ... ала ... ... ... күнге, нарықтағы сәйкес багға бойынша негізгі құралдардың құны. Баланстық -- ... есеп және есеп ... ... жинақталған амортизация сомасын есептен шығарғаннан кейінгі негізгі құралдардың бастапқы ... ... ... Өтімділік -- бұл негізгі құралдарды жою кезінде істен шығару бойынша күтілетін ... ... ... ... ... аяқталған уақытта туындайтын қосалқы бөлшектердің, металл сынықтарының, қоқыстардың болжанатын құны. Нарықтық құнның өзгеруімен байланысты ... ... ... ... ... ... ... қайта бағалау индекстеу жүргізіледі. Индекстеу кезінде толық қайта қалыптасу құны ... ... ... ... ... ... ұсынылатын коэффициенттері немесе кезекті жылдың 1 қаңтарына жазылатын негізгі құралдардың сәйкес түрлері мен көрсетілген құралдардың нарықтық құны ... ... мен ... ... ... бағаға сәйкестендірілетін баланстық құнды қайта есептеу. Банк өзінің негізгі құралындағы кез келген бөлікті бір әдіспен, ал ... ... ... қайта бағалауға құқығы бар. Негізгі құралдардың қайта бағалануы ағымды құн бойынша жүргізіледі. Егер ... ... ала ... нормативтен асырып орындаған жағдайда ғана,16 БЕХС сәйкес негізгі құралдар ... ... ... ... ... ... ... Келешек экономикалық пайданы көбейтуге әкелетін жақсартудың үлгілері: Негізгі құралдарды алу-Банктің есеп ... бас ... ... ... банк ... негізгі құралдарды ақысыз өздігінен қабылдай ала ма жоқ әлде тек ... ... бе ... ... ... ... ... құнға төленген салықтар негізгі құралдарды алумен қосымша құнға салықтарды (ҚҚС) төлеу шотында бейнелейді. Банктің есеп ... ҚҚС ... ... ... ... ... ... қарастырады. Банктің жауапты қызметкері төлеу алдында жасалған келісімшарттар журналының тізімінде белгілеп қояды. Банк (бөлімшелер) фронт-офисі қарыздың нақты сомасын төлеу ... ... ... құралдарды кірістеудің нұсқауларын береді, сонымен бірге келесі жағдайларды көрсетеді: - негізгі құралдардың ... ... - ... ... ... - ... ... мен аударылған амортизация мөлшерін; - өтімділік құнын; - негізгі құралдарды өндірістік және ... емес ... ... ... ... бас кітаптың негізгі құралдар баптары бойынша мәлеметтерімен сәйкестігін тексеру Бухгалтерлік баланс, бас ... ... ... НҚ ... ж.е аналитикалық есебін жүргізудің дұрыстығын тексеру Бас кітап,12ж.е 10 ЖО, тозу ... мен НҚ ... ... есептеулері бойынша азірлеме кестелер алғашқы құжаттар. НҚ қойылған ж.е пайдаланатын орындарында бар болуы мен сақталуын бақылауды қамтамасыз етуді тексеру. Кәсіпорын ... ... ... ... инвентаризациялау комиссиясын ж.е МЖАмен келісімшарттар, түгендеу және салыстыру тізімдемелері,түгендеу актілері,есептің инветарлық карточкалары мен НҚИ ... ж.е т.б ... ... ... ... ... ... ресімдеудің дұрыстығын тексеру Қабылдау актісі(НҚ-1) жөнделген,қайта құрастырылған және жаңғыртып,жетілдірілген обьектілер қабылдау-тапсыру актісі(НҚ-2) НҚ есептен шығару актісі(НҚ-З) көлік ... ... ... ... ... ... ... тізімдемесі(НҚ-10),нқ қозғалысының есеп карточкасы (НҚ-12), жалға алынған нқ есебі(ұзақ мерзімге жалға алынған инветарльлық тізім)карточкасы(НҚ-12а)нқ (олардың ... ... ... бойынша-НҚ-13) НҚ жіктелуін жасаудың дұрыстығын тексеру Техникалық- құжаттама(паспорт,ерекшеліктері,іріктеп жинақталған ведомость) НҚ-1,НҚ-2,НҚ-3,НҚ-4,НҚ-6,НҚ-13 Т.Б Негізгі құралдарды бағалау мен ... ... ... ... ... баға ... алу сату келісімшарттар,нақты қайта бағалаудың әзірлеме кестелері, НҚ-1.НҚ-2.НҚ-6 және тб Негізгі құралдардың кіріске алудың дұрыстығын тексеру Техникалық құжаттама НҚ-1.НҚ-2.НҚ-6 ж.е ... ... ... ... ... ... мен ... дұрыстығын тексеру Есеп саясаты жөніндегі бұйрық, нқ тозуын есептеу жөніндегі әзірлеме кестелер, нормативті құжаттар10ЖОбас кітап 8410 2420 2430 ... ... ... ... кеткен шығындардың негізділігін және оларды бухгалтерлік есепшоттарында көрсетудің дұрыстығын тексеру Есеп саясаты жөніндегі бұйрық,жобалық сметалық құжаттама ведомосы,орындалған жұмысты ... ... ... мен ... ... ... есеп ... құрал өндіріс процесіне қатысумен, жылдар мерзімінің әсерімен, табиғат күшінің әсер ... ... ... біртіндеп тозады. Тозудың екі түрі болады: табиғи және сапалық (моральдық) ... ... сай ... ... ... табиғи тозуы олардың өндіріс процесіне қатысу нәтижесінен және ... ... ... ... ... ... ... факторлардың әсерінен: ылғалдан, атмосфералық құбылыстар нәтижесінен, металдардың тот басуынан, ... ... ... ... пайда болады. Негізгі құралдардың сапалық (моральдық) тозуы техникалық процеске, өндіріс әдістерін жетілдіруге және жаңартуға байланысты болып ... ... мен ... ... ... ... тұрған негізгі құралдардың ұқсас өнімдерінің арзандауына ықпал етеді. Осыған орай, пайдаланылудағы негізгі құралдар ... ... ... ... ... болады. Машиналардың, жабдықтардың, үйлер мен ғимараттардың барынша жаңа, неғұрлым жетілдірілген және үнемді түрлерін, малдардың жаңа ... ... ... ... ... ... түрлері мен сорттарын өндіріске енгізуге байланысты пайдаланылып жүрген негізгі құралдарды бұдан әрі қолдану экономикалық жағынан ... ... ... ... құралдардың сапалық (моральдық) тозуын мынадай факторлар арқылы анықтайды: өндірісте немесе ... ... ... ... ... жаңа, неғұрлым өнімді машиналармен ауыстыру); технологиялық процесті жетілдіру - жаңа технология қолданған кезде пайдаланудағы машиналар мен ... ... ... ... номенклатурасын өзгерткенде және жаңартқанда (ескі машиналар мен құрал-жабдықтар жарамсыз болып танылады); жұмысшы күшінің еңбекке қамтылуындағы, жұмысшылар біліктігіндегі, өндірісті орналастыру ... ... ... және ... ... мен жабдықтар санының азайтылуын талап ету мүмкін; өндірістің өңдеуші салаларындағы өнімнің жекелеген түрлерін шығаруға қажетті шикізат құрамындағы өзгерістер өнеркәсіптің өндіретін ... ... ... ... ... ... мүмкін. Моральдық тозудың әсері нәтижесінде табиға тозу мерзімі келгенге дейін ... ... ... ... әрі ... ... ... түріне ауыстырылады. Моральдық тозуды болдырмау мақсатында негізгі құрал-жабдықтар объектілерін қайта ... ... ... ... ... және ... туынды құндылықтары, кітапхана кітаптары, фильм қорлары, сәулет және өнер көрсеткіштері болып табылатын үйлер мен ғимараттар және ... ... ... ... ... тозуға ұшырайды. Амортизация (латынның деген сөзінен) - ... ... ... ... ... құн - кез ... жинақталған амортизация және құнсызданудан жинақталған залал шегерілгеннен кейін актив танылатын сома. Өзіндік құн - бұл ... ... алу үшін ... ... ... берілген төленген ақша қаражаттарының немесе ақша қаражаты баламаларының сомасы немесе өзге қарсылама берудің әділ құны, не бұл ... ... ... ... ... Халықаралық стандарттардың, мысалы, 2- IFRS нақты талаптарына сәйкес оны ... тану ... ... ... ... құн - жойылу құны шегерілген, активтің бастапқы құны немесе бастапқы құнының орнына көрсетілген басқа сома. Амортизация - ... ... ... оның пайдалы қызмет мерзімінің ішінде жүйелі түрде бөлу. Нақты ұйымға арналған айрықша құн - ұйымның болжамына сәйкес қандай да бір ... ... және оның ... ... ... ... шығып қалуына байланысты, не қандай да бір міндеттемені өтеуге байланысты пайда болатын ақшалай қаражаттар ... ... ... Әділ құн - ... хабардар, осындай мәміле жасағысы келетін және бір-біріне тәуелсіз ... ... ... ... ... ... айырбастауға болатын сома. Құнсызданудан болған залал - активтің баланстық ... оның ... ... асып түсетін сома. жылжымайтын мүлік, үйлер мен жабдықтар мынадай материалдық ... ... ... мен қызмет көрсетулерді өндіруде немесе жеткізуде пайдалануға, үшінші тұлғаларға жалға өткізуге, немесе әкімшілік мақсаттарға арналған; және бір кезеңнен ... ... ... ... ... ... сома - екі ... ішіндегі үлкені: активті таза сату бағасы және оны пайдалану құндылығы. Активтің жойылу құны - егер осы ... ... ... пайдалы қызмет соңында болатын мерзімге және жағдайға жететін болса, шығып қалуға болжанып отырған шығындарды шегеріп, активті өткізуден ... ... ұйым ... ... ... ... қызмет мерзімі - бұл ұйымның активті пайдалануы күтілетін ... ... не ... ... ұйым ... деп болжанып отырған өндіріс бірлігінің немесе сол сияқты ... ... ... құн бастапқы құны мен жою құнының арасындағы айырма. Амортизациялық аударым әрбір есептік ... ... ... ... ... пайдалануға берілген негізгі құралдар бойынша амортизация есептеу келіп түскен айдан кейінгі айдың бірінші күнінен басталады, ал шығып ... ... ... ... - ... айдан кейінгі айдың бірінші күнінен бастап тоқтатылады. Толығымен амортизацияланған негізгі құралдар бойынша амортизацияны есептеу қорлардың құны өнімнің ... ... ... ... ... ... ... туатын айдың бірінші күні тоқтатылады. Тоқтап тұрған негізгі құралдар бойынша техникалық тұрғыдан қайта жарақтандыру барысында, ... ... ... ... ... ... ... негізгі құралдар бойынша амортизация есептеуді жалға беру шартының немесе шарт ... сай ... ... ... ... алушы жасайды. Одан басқа, мына төмендегі негізгі құралдар бойынша амортизация есептелінбейді: жер, өнім беретін малдар, кітапхана қоры, ... ... ... ... мен өнері, ортақ пайдаланатын автомобиль жолдары. Жалға алынған негізгі құралдар бойынша амортизация есептеуді жалға беру шартының немесе шарт ... сай ... ... ... жалға алушы жасайды. Одан басқа, мына төмендегі негізгі құралдар бойынша амортизация есептелінбейді: жер, өнім беретін малдар, ... ... ... ... ... архиектурасы мен өнері, ортақ пайдаланатын автомобиль жолдары. Құнсызданудан болған ... - ... ... ... оның ... ... асып түсетін сома, жылжымайтын мүлік, үйлер мен жабдықтар мынадай материалдық активтерді білдіреді.
Сатып алу құнын төлегеннен кейін ұзақ ... ... ... ... ... жалға алушының меншігіне айналады. Мұндай жағдайда ұзақ мерзімге жалға алынған негізгі құралдардың тозуы 13-ші бөлімшенің 12-ші ... ... ... дебеті бойынша және 13 бөлімшенің 1-ші аралық шотының кредиті бойынша көрсетіледі. Негізгі құралдардың амортизациясы есептеудің әртүрлі әдістері бар. Шаруашылық ... ... ... есеп ... сәйкес дербес тұрғыда, өздерінің есеп саясатында амортизацияны есептеудің тәсілі бойынша жасалынады, ... ... ... ... ... ... ... шығару; -құнын орындалған жұмыстың көлеміне пропорционалды ( немесе пара-пар) етіп есептен шығару (өндірістік әдіс); -жеделдетіп есептен шығару; -қалдығын ... ... ... ... ... ... бойынша (кумулятивтік әдіс) есептен шығару; Негізгі құралдардың түрлері бойынша амортизацияны ... ... ... ... Бұл ... негізгі құралдың бір түрі бойынша бір ғана тәсілі пайдаланылады. Таңдап алған амортизацияны есептеу әдісі субъектінің есептік саясатымен анықталу тиіс және ол бір ... ... ... бір ... ... өтуі мүмкін. Егер де амортизацияны есептеу әдісі өзгермейтін болса, онда оның себебін ашу керек. Ал бюджеттік ... ... ... ... әдісін таңдау құқығы өкілетті органдардың еншісінде болады.
Негізгі құралдың бастапқы құны мынадай жолмен анықталады:
Жер учаскелері бойынша меншік немесе тұрақты ... ... - ... ... ... алу ... ... мүліктер бойынша агенттерге берілген сыйақы, сатып алу-сату келісімін рәсімдеу бойынша көрсетілген қызметтердің төлемі, жерді ... ... ... ... ... ... бұзу, тазалау, тегістеу, т.б. кезінде алынған материалдарды сатудан түсетін табыстың шегерілімінен басқа) жұмсалатын шығыстар;
1.2.Негізгі құралдарды жіктеу мен бағалау
Кәсіпорын өз ... ... үшін ... ... ... және ... ... болуы керек.
Негізгі құралдар - ұзақ мерзім уақытында (бір жылдан көп) ... ... ... ... ... және өндірістік емес салаларда қолданылады.
Бастапқы құны - негізгі ... алу мен ... ... ... құн, ... ... ... мен жинауларды, сонымен қатар жеткізуге, жөндеуге, орнатуға, қызметкөрсетуге жіберуге кеткен шығындар және басқа шығындарды, ... ... ... келтіру үшін кеткен шығындарды қосады.
Өтпелі құны - белгілі бір уақытқа арналған әрекеттегі нарықтық бағалар бойынша негізгі құралдар құны.
Баланстық құны - ... ... ... есептей отырып негізгі құралдардың бастапқы немесе өтпелі құны, олар арқылы есепке алу кезінде активтер ... ... құны - ... және ... ... шарттарды тәуелсіз жақтармен негізгі құралдардың айырбас мүмкіншілігі бар құн.
Ликвидті құны - ... ... ... ... ... болжамды бағасы, негізгі құралдарды ликвидтеу барысында пайдалы жұмыстың аяғында шығару ... ... ... ... ... ... - ... құралдардың объектілерінің физикалық және материалды мінездемелерін жоғалту процесі.
Амортизация - тозудың ... ... ... жұмыс мерзімі кезінде активтің амортизациялық құнының бағалық көрсеткіші.
Пайдалы қызметінің мерзімі - ... ... ... ... ... ... ... периоды.
Нормативті қызметінің мерзімі - орнатылған нормаларға сәйкес субъекттер негізгі құралдарға тозуды жлятын период.
Негізгі ... ... үшін ... ... ... ... ... рөл атқарады.
Негізгі құралдар өндірістік және өндірістік емес болып бөлінеді. Белгіленуі мен таза ... ... ... ... ... бөліктері:
- жер;
- ... ... ... мен ... жіберу құрылғылары;
- ... ... ... ... ... аяқталмаған құрылыс.
Өндірістік және шаруашылық әрекеттеріне байланысты қолданылатын объекттер ... ... ... ... ... ... ... байланысты:
- өзінің негізгі құралдары;
- жалданған ... ... ... ... ... ... болып бөлек инвентерлы объект саналады. Әрқайсысына белбілі бір инвентарлы ... ... ... ... құралдар жалға берушінің берген инвентарлы нөмірімен жалға алушыда белгіленеді.
Негізгі құралдар келесі жағдайларда түседі:
- ... ... ... кәсіпорындарда және тұлғаға төлеген алулары;
- басқа кәсіпорындардан және тұлғалардан алынған қайтарусыз алулары;
- ... ... ... ... ... ... ... салымдары;
- инвентаризациялаумен шыққан негізгі құралдардың кемдіктерін жазу;
- қаржыландыру ... ... ... ... ... ... түсуі.
Түсетін негізгі құралдарды басқарушының әмірімен немес осы мақсатты орындауға белгіленген комиссия қабылдайды.
Қабылдауды құратыру үшін комиссия бір ... ... ... қолданылатын объект үшін техникалық құжаттау беріледі, кәсіпорын басшысына растау үшін, одан кейін хатшы растайды.
Осы құжаттар негізінде ... ... ... ... ... ... жазбаларды жүргізеді. Бұл картоякалар негізгі құралдар есебі бойынша карточкалар тізіміне тіркеледі және бухгалтерияның карточкасында сақталады.
Карточкадағы бұл жазулар негізгі ... ... ... ... ... үшін ... Келесі себептер бойынша кәсіпорындағы негізгі құралдардың шығуы:
- ... ... ... ... ... және ... қайтарымсыз беру кезінде;
- жартылай және толық ... ... ... ... ... ... беру кезінде.
Негізгі құралдардыңшығуы келесі құжаттарға сәйкес себептерге байланысты құрылады:
- ... ... ... ... ... ... негізгі ... ... ... ... ... жою үшін ... ... құрылады.
Негізгі құралдарды жою туралы актке комиссияның барлық мүшелерімен расталады және кәсіпорын басшысымен расталып, есептк көрсетілуі үшін бухгалтерияға беріледі.
Негізгі құралдар- ... ... ... машина, техника, көлік, аспаптар) олардың күшімен өнім шығарылады. Олар өзінің натуралдық заттық нысанын ұзақ мерзімде өзгертпейді және ... ... ... ... ... ... ... арқылы аударады.
Негізгі құралдарды бағалау 5 түрге бөлінеді:
* Бастапқы толық құны б\ша бағалау, оларды тасымалдаудағы көлік ... және ... ... ... ... ... Қорды толық қалпына келтіру құны және оны дамыған жағдайда ... б\ша ... ... ... Бұл ... ... дамыған жағдайда сәйкес, пайдаланудың тиісті параметрлерін сақтауды көздейді.
* Баланстық құны - бастапқы құнынан амортизацияны алып тастаған құны.
* Қалдық құн - ... ... ... ала ... ... және ... келтіру құны б\ша бағалау .
* Сату құны - активтерді мүмкінше ұтымды ... ... ... ... ... ... алу және баланстан шығару кезінде өзіндік бағасы белгіленеді:
* Орташа өлшемдік құны бойынша
* Арнайы сәйкестендіру (идентификациялау)
* ФИФО әдісі бойынша
* ЛИФО әдісі ... ... құны ... ай ... ... ... ай бойы ... түскен құндылықтарын қосып, есептелінген орта бағасы түседі:
1. Орташа ... құны = Σ м.қ. + Σ ... м.қ. + Қ ... м.қ. - ... ... басында қалған материалдардың қалдық құны
Қ м.қ - есептік кезең басындағы қалған материалдардың саны
Σ алын- алынған материалдардың құны
Қ алын - ... ... ... ... ... ... бұл әдіс ТМҚ-ң партиялық есебінің дәл ұйымдастыру мүмкіндігі болған жағдайда қолданады.
3. ФИФО - ТМҚ-ды алғашқы ... алу ... ... бағалау әдісі: 1 кезекте келген материалдар 1-ші ... ... әдіс ... ЛИФО - ТМҚ - ды соңғы сатып алған бағалары бойынша бағалауәдісі.
Негізгі құралдар - материалдық ... ... ... немесе тауарлы-материалдық қорларды жабдықтау және қызмет атқару үшін, басқа компанияларға жалға беру үшін немесе әкімшілік мақсаттар үшін қолданылатын;
ә) ... ... ... ... ... қолданылуды болжайды.
Негізгі қаражаттың объектілері үшін пайдалы қолдану мерзімі белгіленеді, бұл:
а) компания активтік пайдалану болжанып, күтілетін (есептік) кезең;
ә) ... ... ... ... ... бұйымның саны. Басқаша айтсақ, негізгі құралдарды пайдаланудың экономикалық пайдасын алу болжанатын кезең.
Негізгі құралдардың объектісі актив ретінде мынандай ... ... ... деп ... ... ... компания активке байланысты болашақ экономикалық пайда алады деп ... ... ... ... ... құны сенімді бағаланса.
1. Жер - субъектінің меншік құқығымен алынған жерінің саны мен бағасы;
2. Үйлер - ... ... ... ... әлеуметтік-мәдени қызмет көрсету және материалдық қорларды сақтауға жағдай жасау үшін белгіленген архитектуралық-құрылыс ... ... жеке ... үй ... ... ... саналады.
3. Ғимараттар - еңбекке керек-жарақтардың емес (зат скважиналар, көпірлер және т.б.) өзгеруіне байланысты емес міндетті ... ... ... ... ... процесін жүзеге асыруға арналған инженерлік-құрылыстық объектілер.
4. Машиналар мен жабдықтар - әрбір машина егер ол басқа мүліктік ... ... ... ... ... ... ... тірек-тұғырымен мүліктік объект болып табылады. Негізгі құралдардың бұл тобы 5 ... ... ... ... мен ... - жылу және ... ... өндіретін машина-генераторлар; әр түрлі энергияны механикалық яғни қозғалыс энергиясына айналдыратын машина-двигательдер ... және өзі ... ... бу ... ... ... двигательдері және т.б.);
:: жұмыс машиналары мен жабдықтары - ... ... ... ... ... механикалық, термиялық және химиялық әсер ету үшін арналған машиналар, аппараттар мен жабдықтар (токарлық-винт, бұранда жасайтын станоктар, ағаш ... ... ... ... ... ... (жол ... пайдаланылатын машиналар және т.б.);
:: өлшеуіш және реттегіш құрал-аспаптар (приборлар, құрылғылар мен керек-жарақтар, лабороториялық ... - ... ... ... реттеу үшін құрал-аспаптар, құрылғылар мен керек-жарақтар (дозаторлар, амперметрлар, микроскоптар, су өлшеуіштер және басқалары);
:: есептегіш техника - процестерді ... мен ... ... ... ... керек-жарақтар, құрал-аспаптар (компьютерлер мен басқа есептегіш техника);
:: басқа да машиналар мен жабдықтар - машиналар, аппараттар және басқа жабдық ... ... ... ... ... өрт ... машиналары).
5. Табыстау қондырғылары - электр, механикалық және жылу энергиясы (электр беру ... ... ... қондырғылары.
6. Көлік құралдары - адамдарды, жүктерді тасуға арналған (теміржол, су, әуе ... ... арба ... ... құралдары.
7. Басқа да негізгі құралдар:-аспап - ол енбегінің ... және ... ... ... ағаш және т.б. ... арналған, машинаға бекітілген керек-жарақтар (кескіш, соққыгер, езуші, тығыздап ... - ... қол ... бояу сыр пульттары, вибраторлар, қысқыштар):
:: өндіріс мүлік пен олардың керек-жарақтары - ... ... ... ... ... үшін қызмет етуге арналған заттар - жұмыс үстелдері, шкафтар, верстактар ... ... ағаш ... ... ұзынша үстелі);
:: шаруашылық мүлкі - кеңселік және шаруашылық мүлік ... ... ... және ... ... малы және ... мал. Жұмыс малы - аттар, өгіз, түйе және тағы басқа ... ... ... мал - ірі қара мал, ... айғырлар және тұқымдық бие; тұкымдық нар мен аруана, бұғы, марал, ұрғашылары мен ... ... ... ешкі, саулық және қопшар. Мүліктік объект - әрбір үлкен мал.
:: көпжылдық көшет егістері - қолдан етілген, ... ... ... ... ... ... жүзімдік, көпжылдық егістері, роза плантациясы, бұғадан (өсімдіктен) жасалған қорғлау, қаша, танапты ... ... Жас ... ... толысқан (жеміс беру басы, ағаштың ұшар басының түйісуі);
:: жерді (ғимаратсыз) жақсарту жөніндегі күрделі шығындар - ауыл ... ... ... ... ... жөніндегі мүліктік сипаттағы шығындар (жер учаскесін жоспарлап, жүйелеу, алаңды егіндікке арнап тамырмен жұлу, жерді тастан ...
:: ... да ... ... - ... ... спорттық мүлік, мүражай құндылықтары. 8. ... ... бар ... ... ... ... ... үнемі қолданылмайды, өйткені олар:
:: тоқтатылып қойылады (жұмыс жасамайды) - уақытша қолданылмайды;
:: қоймада тұрады (қорда) - жөнделген, жоқтатылған, апат жағдайында қолданыстағы ... ... ... үшін қор ... ... берілген немесе алынған - басқа ұйым тапсырған немесе басқа ұйымнан алынған жал мерзімі шартпен белгіленген негізгі құралдар.
Материалдық ... ... ... деп ... ... бағалауға бірыңғай қарау қажетті шарт болып табылады. 2410 ХҚЕС-на сәйкес негізгі құралдар мыналар бойынша бағаланады:
:: ... күн ... ... құнмен - активті немесе ғимаратты алуға сол сәтінде берілген, басқа өтелген әділ бағаның немесе төленген ... ... ... оның ... ... ... - ... ұзақ уақыт бойы (бір жылдан артық уақыт) пайдаланылатын, өзінің бастапқы заттай нысанын ... ... ... ... ... ... өнімге, орындалған жұмысқа, көрсетілген қызметке біртіндеп бөліп-бөліп есептелген амартизациялық материалдық активтерді айтады. Шаруашылық қызметте пайдалануға арналған негізгі құралдарды. Қайта ... ... ... ... ... ... бағаланған негізгі қорлар негізгі құралдар деп аталады. Олар ... ... осы ... ... және ... ... көрініс табады. Негізгі құралдар ұзақ уақыт бойы, ... ... ... ... ... олар ... тозады және өзінің қасиеті мен түрін сақтай отырып, өз құнын бірте-бірте жаңадан өндірілген өнімге аударады. Оған ... ... - ... ... ... ... ... жәнежермен байланысты қозғалысы және олардың мақсатына зиян шектірмеу басқа ... - ... ... - ... ... ... және ... құрал- саймандары ірі және өнім беретін малдар арнайы құралдармен басқа да негізгі қорлар (кітапхана қор,мұражай ... ... ... ... ... және т.б. Негізгі құралдар көптеген құралдар бойына пайдаланатын ... ... ... ... ... ... ... өзінің құның жолдан жасалған өнімге біртіндеп көшіреді. Жіктелу топтарында өндіріс процесіне қатысу сипатына қарай ... ... ... ... ... және өндірістік емес. Өндірістік бұл - өндірістік процесіне тікелей қатысатын немесе өндірістің негізін құрайтын негізгі құралдар. Оның ... ... ... ... ... мен ... ... жабдықтар,өлшеуіш және реттеуші құралы өндірістік және басқа да керек жабдықтар жұмысшы өнім беретін малдар, көпжылдық өсімдіктер енеді. Өндірістік емес - бұл ... ... ... ... Олар ... ... қатыспайды. Ол ұжымның, мәдини, тұрмыстық қажеттігін қамтамасыз етуге арналған ... ... ... ... денсаулық сақтау, спорт) Тиістілігі бойынша негізгі қорлар былайша бөлінеді: меншікті және жалданған. Меншікті - бұл ... ... оның ... ... ... ... ... Жалданған - жалдау шарты бойынша онда белгіленген мерзімге басқа субъектілердің алынған негізгі құралдар. Пайдалану сипатына қарай негізгі құралдар былайша ... ... ... ... ... - бұл ... сатысындағы негізгі құралдар. Қолданылмаған (тоқталған) - консерватцияға немесе басқа себептерге байланысты ... ... ... ... Запаста тұрған - қолданылып жүрген негізгі құралдар жөнделу, жойылу, апатқа ... ... олар ... негізгі құралдар. Түріне қарай негізгі құралдар 13 ... ... ... 2. ... - бұл ... ... ... еңбек етуіне және материалдық құндылықтардың сақталу жағдайынан тұратын сәулет құралдар; 3. Ғимараттар - еңбек заттарының өзгеруіне байланысты жоқ қандай бір ... ... ... ... ... жүзеге асыруға арналған инжинерлік құрлыс объектілері (платина құбырлы өткізгіштер және т.б.); 4. Беріліс ... - э ... ... және механикалық қуат беруге арналған құрылған (электор тарату желісі) құбырлы өткізгіштер т. б; 5. ... мен ... - ... ... егер оның ... кіретін саймандарды, керек-жарақтарды аспаптарды басқа инвентардың бөлігі болмаса инвентарлық объект болып табылатын инвентор дегеніміз - түгендеу. Бұл тобы 5 ішкі ... ... а ) Күш ... ... мен ... жылу және ... ... өндіретін электрометорлар және т.б. (трокторлар, электр қозғалтқыштар) және ... б) ... ... мен ... Бұл ... өнімдерін жасау процессіне механикалық, техникалық және химиялық әсер ... ... ... ... және жабдықтар (насостар, элекрлік маторлар) және т.б; в) Өлшеу және реттеу аспаптары (микроскоп, монометр, ... және т.б; г) ... ... ... ... мен ... ... машиналар құрылғылар мен аспаптар (компьютер, конкульятор мен есептеу машиналары); д) Өзге де машиналар мен жабдықтар (телефон, станциялары, өрт машиналары т.б.) 6. ... ... ... мен ... қозғалуына арналған қозғалыс құралдары (теміржол, автомат, су көлігінің қозғалмалы құрамы) және т.б. 7. Құрал-сайман. Темірді ағашты өндеуге арналған қол еңбегінің ... және ... ... ... ... заттар (балға, тесетін,тұратын және с.с. құралдар); 8. Өндірістік инвентар және керек жарақтар. Өндіріс операцияларды орындауға немесе жеңілдетуге ... ... ... ... ... (жұмыс үстелі және т.б.); 9. Шаруашылық инвентар. Кеңсеге және шаруашылықтарда қажетті заттар (шкафтар, клемдер және т.с.с.); 10. ... және өнім ... ... ( ірі ... қошқар және т.с.с.); 11. Көпжылдық өсімдіктер (жүзімдіктер, жеміс жидектер, роза және с.с.); 12. Жерлерді ... ... ... күрделі (жерлерді тастардан тазарту және т.б.); 13. Өзге де негізгі құралдар (кітапхана қорлары, спорт жабдықтары, ... ... ... ... ... және ... тәртібі
2.1. Негізгі құралдарды түгелдеу, қайта бағалау және есеп берудің ... ... ... қайта бағалау барысында бухгалтерлік есепшоттары бойыншажүргізілетін операциялар ... ... ... ... бағалу нәтижесінде негізгі құралдардың бағасының өсуі
121-125
541
2
Қайта бағалау нәтижесінде негізгі құралдардың бағасының кемуі
541
121-125
3
Қайта бағалау негізінде негізгі құралдардың тозу сомасына енгізілетін түзетулер ... ... ... ... ... мөлшерде есептен шығару әдісі (өндірістік әдіс)
Бұл әдіс объектінің пайдаланылған уақытына емес, оны пайдалану нәтижесіне негізделген. Егер ... яғни ... ... ... ... өзінің 5 (бес) жыл ішінде пайдаланатын уақыты аралығында 10 (он) миллион дана өнімді жасауға негізделген ... онда ол ... жыл ... есептелетін амортизациялық аударым сомасы бұл әдіс бойынша станок арқылы өндірілетін бір дана өнімге тиісті амортизациялық аударымды әр жылда осы ... ... ... өнім санына көбейту арқылы табылады.
Бұл әдісті (өндірістік әдісті) қолдануда әр жылғы амортизациялық аударым сомасымен орындалған жұмыс көлемінің, яғни станок ... ... өнім ... арасында тікелей байланыс бар. Бұл әдісті қолдану барысында жинақталған тозу ... жыл ... ... ... ... ... өнімнің санына қарай өсіп, көбейіп отырады. Олобъектінің қалдық құны амортизацияланатын құнның соңына ... ... ... ... ... ... санына тікелей үйлесімді түрде азайып отырады. Жалпы бұл әдісті объектінің пайдалану ... оның ... ... ... ол ... өндірілетін өнімнің, санын айтарлықтай дәлдікпен анықтауға болатын жағдайда ғана қолдануға болады.
Жылдамдатып есептен шығару әдісі
Жеделдетілген амортизациялық аударым әдістері ... ... ... ... пайдалану мелшерінен бұрын есептеп шығару үшін қолданылады. Бұл ... ... ... ... ... ... ... жылдарындағы есептелетін амортизациялық аударым сомасы, оның соңғы пайдаланатын жылдарындағы есептелетін амортизациялық аударым сомасынан анағүрлым (едәуір) асып түседі. Өйткені, ... ... ... ... яғни жұмыс істеу жылдарындағы өнім өндіру қабілеттілігі соңғы жылдарға қарағанда едәуір жоғары болып табылады. ... ... ... ... ... ... ... аталған жылдамдатып есептен шығару әдісі өндірілген өнімнің өзіндік құнына сәйкестендіріліп есептеу принципіне негізделген. Жеделдетілген әдістің қолданылуы, сонымен қатар ... мен ... ... ... яғни ... орай жабдықтардың, яғни негізгі құралдардың өздерінің сапалық құнын тез жоғалтып алуына байланысты бұрын сатып алынған, сапалық жағынан тозған негізгі құралдарды жаңа ... ... ... да ... ... ... келетін құралдармен ауыстыруды көздейді. Жылдамдатып есептен шығару әдісін қолдануға әсер ететін тағы да бір дәлелденген жағдай негізгі құралдарды жөңдеу ... ... Олар яғни ... ... ... құралдарды пайдалану кезеңдерінің бастапқы уақытына қарағанда пайдаланудың соңғы уақытына қарай есе бастайды. Егерде негізгі құралдарға жылдамдатып есептен шығару деп ... ... ... ... қолданған жағдайда амортизациялық аударым мен жөндеу шығындарының қосындысы негізгі құралдардың пайдаланылуы барысында бірнеше жыл, яғни ұзақ уақыт бойы бір қалыпты ... ... ... ... ... өздерінің пайдаланылуы барысында ұйымға келтіретін пайдасы бір қалыпты тең мөлшерде яғни бірдей шамада болып қалады.
Сандардың ... ... ... есептен шыгару әдісі (коммулятивтік әдіс)
Бұл әдістің коммулятивтік, яғни сандардың қосынды жиынтық сомасы деп ... ... ... осы әдіс ... негізгі құралдарға амортизациялық аударым сомасын есептейтін формуланың алымы негізгі ... ... ... ... ... ... тең болып, ал бөлімі ол активтің пайдаланатын барлық жылдар мерзімі сандарынын косындысына тең болуына байланысты,
Қалдық құнының кему (қалдықты азайту) ... әдіс ... ... құралдарға амортизациялық аударым есептеу алдымен құнды бір қалыпты (тура жолды) есептен шығару ... ... Ол үшін ... құралдың бастапқы құны оның жұмыс істейтін мерзімінің, яғни пайдаланатын уақыт жылы санына бөлініп, әр есепті жылға тиісті амортизацияның ... ... Бұл ... ... ... 100 % деп ... Одан кейін табылған пайыз мөлшері (100% бөлінген пайдаланатын жылы) екі еселеніп, негізгі құралдардың бастапқы ... ... әр ... жыл ... әлі ... қалдық құнына, яғни баланстық құнына көбейтіледі.
Осыған ... ... ... ... ... ... аударымын осы әдіс бойынша есептейтін болсақ, төмендегідей көрсеткіштер табылады. Станоктың пайдалану мерзімі бес (5) жыл, сондықтан бірқалыпты ... ... ... шығару әдісі бойынша жалдың амортизациялық аударым мөлшері 20% болады. Ал қалдық құнының кему әдісі бойынша ол көрсеткіш екі еселеніп алынады, яғни 40% ... Бұл ... ... ... ... пайызы (проценті) негізгі құралдардың зор есепті жылдың соңында қалған қалдық құнына көбейтіледі. Амортизациялық аударым сомасы тек ... ... ... мерзімінің ең соңғы жылында қалдық құнының сомасы қалатындай мөлшерде шектеліп (біздің мысалда 29600 ... ... ... ... Ал ... жылдарда өндіріс шығындарына қосылатын амортизациялық аударым сомаларына ешқандай шек қойылмайды.
Шаруашылық ... ... ... ... ... ... құралдардың амортизациясында есептелінеді.
8100
2420
І
30000
2.Басқару әкімшілігі объектіні пайдаланудың негізгі ... ... ... сату ... ... есептеу.
7110
2420
І
25000
Негізгі құралдарды жөндеудің есебі
Ұйымдардағы негізгі құралдардың пайдалану барысында табиғи және сапалық жағынан тозатындығы алдыңғы бөлімдерде сөз етілді. Бүтін ... яғни ... ... ... тетіктері бір мезгілде, бір уақытта іске жарамсыз болып қалмағанымен, ... ... бір ... ... ... ... себебінен негізгі құрал істен шығуы (пайдалануға жарамсыз болып түруы) мүмкін. ... іске ... ... ... кейбір бөлшектерін тозуының әсерінен өнім өндіру қабілетінің азаюы да ғажап емес. Сонымен қатар сапалық жағынан тоза ... ... ... ... да ... ... кәсіпорынның қаржылық жағынан мүмкіндігі болмай, пайдаланып жүруі мүмкін. Кәсіпорындар ... ... ... ... ... ... ... жоғарыда айтылғандай тозып, істен шығып қалмау үшін белгілі бір уақыт аралығында жөңдеп отырады. ... ... ... ... ... ... ... қарай жай (немесе оны ағымдағы деп те атайды) және күрделі деп аталатын екі түрге ... ... ... - ... ... ... істен шыққан бөлшегін жұмыс үдерісі барысында ауыстыру немесе оны қалпына келтіру болып табылады. Бұл жөндеуге ... ... тағы да ... жөңдеу жұмыстары жатады.
Ал негізгі құралдарға жүргізілетін күрделі жөндеу дегеніміз - алдын ала ... ... және ... ... ... ... ... толығымен ауыстырып, оларды түгелдей жаңартуды айтады. Бұндай жөндеуге ... ... тек ... ... ... атқару мерзімін, өндірістік қуатын, тағы да басқа көрсеткіштерін арттырғанда ғана оның яғни негізгі құраддың бастапқы құнын өсіреді. Яғни ... ... үшін ... шығындар сомасы негізгі құралдардың бастапқы құнына қосылып, активтің болашақта табыс әкелуі көзделеді.
Ал ... ... ... шығындар мен негізгі құралдардың бастапқы құнына қосылмайтын күрделі жөндеу үшін шыққан шығындар сомасы ұйымның ағымдағы шығыны болып ... ... ... ұйым өз ... жөндейтін болса, бұл шаруашылық тәсілімен жүргізілген жөндеу болып табылады.
Ал кәсіпорындар өзінің негізгі құралдарын жөндеуге арнайы жабдықталған, яғни осындай мақсатқа ... ... ... ... бұл жөндеудің мердігерлік әдісі болып есептеледі. Басқа ұйымдрға өзінің ... ... ... барысында кәсіпорындар мердігерлік ұйыммен келісімшарт жасасады. Ол ... ... үшін ... ... мен қай ұйымның қамтамасыз ететіндігі, жөндеу жүргізу мерзімі, ... ... ... есеп ... ... тағы да ... ... (талаптар) көрсетіледі.
Жөндеу жүргізілген негізгі құралдарды кәсіпорындағы тағайыңдалған комиссия мүшелерінің шешімімен қабылдап алады. Ондай негізгі құралдарды қабылдау барысында үлгілі түрі ... ... ... ... және ... ... ... тапсыру актісі" толтырылады. Кәсіпорындарда негізгі құралдардың төлқұжаттарына және олардың түгендеу карточкаларына негізгі құралдарға жүргізілген жөндеуге байланысты ... ... ... мен ... ... ... Бүл толтырылатын актілермен басқа да құжаттар ұйымның бухгалтериясында сақталады. Егер негізгі құралдарды жөңдеу мердігерлік әдіспен жүргізілетін болса, онда жоғарыда ... ... ... ... ... ... алу үшін толтырылатын үлгілі түрі НҚ-2 "Жөңделген, қайта құрылған және жаңартылған обьектілерді қабылдау тапсыру актісі" екі дана ... ... да, ... ... ... ... жөндеу жүргізген кәсіпорынға беріледі. Ұйымдарда негізгі құралдарды жөндеу ... ... яғни ... өз ... ... ... онда ол үшін ... шыққан шығындар:
* "Аяқталмаған құрылыс",
* "Тауарларды (жұмыстарды, қызметтерді) сату жөніндегі шығындар",
* "Жалпы және әкімшілік шығындар",
* "Негізгі құралдарды жөндеу" үстеме ... деп ... ... ... ... ал мына ... "Материаддар"
* "Бюджетпен есеп айырысу"
* "Еншілес (төуелді) ... ... ... "Бюджеттен тыс төлемдер бойынша есеп айырысу"
* "Жабдықтаушылар және ... есеп ... ... ... ... ... деп аталатын шоттың тиістілерінің кредитіне жазылады.
Егер жөндеу жұмысын мердігерлер ... ... ... ... ... ... көрсетілген шығындар шоттарының тиістілері дебиттелініп, "Жабдықтаушылар және мердігерлермен есеп айырысу" шоты (кредиттелінеді).
Негізгі құралдарды жөндеу үшін ... ... ... ... ... ... ... құнына бірқалыпты кірістіруді, яғни қосып отыруды қамтамасыз ету үшін кәсіпорындар жөндеу қорын (резервтер) құруларына болады. Әсіресе ... ... ... құру ... ... ... ... үшін тиімді болып табылады. Бұл айтылған жөндеу қоры оның бекітілген мөлшердегі сомасын ай сайын өндіріс шығындарына қосу ... ... Бұл ... ... ... ай сайын:
* "Аяқталмаған құрылыс"
* " Тауарларды (жұмысты, қызметті) сату жөніндегі шығындар"
* "Жалпы және әкімшілік ... ... ... ... ... шығыны деп аталатын шоттардың тиістілерінің дебетіне
* "Басқадай кредиторлық борыштар мен есептелген төлемдер"
деп ... ... ... ... Ал ... құралдарға жөндеу жүргізілген уақытында бұл резервтегі қордың жұмсалуына төмендегідей бухгалтерлік жазу жазылады. Егер ... ... ... шаруашылық әдіспен, яғни субъектінің бір күшімен жүргізілсе, ... ... шоты ... ... ... ... мен ... төлемдер" шоты дебиттелінеді. Ал егер негізгі құралдарды жөндеу мердігерлік әдіспен жүргізілсе, "Өнім беруші және мердігерлермен есеп айырысу" шоты ... ... ... борыштар мен есептелген төлемдер" шоты дебиттелінеді. Жыл соңында (аяғында) "Басқадай кредиторлық борыштар мен ... ... -- деп ... ... ... ... ... керек.
Шаруашылық операция мазмұны
дебит
кредит
тип
сомасы
1.Негізгі құралдарды жөндеуге кеткен шығындар
2410
4700
І
50000
2.Негізгі құралдарды жөндеу үшін құрылған резервтік қор
2410
І ... ... ... жүргізді.
Медігерлік тәсілмен жөндеу жүргізді.
4240
4240
8830
3310
ІІ
20000
20000
Шаруашылық операция мазмұны
дебит
кредит
тип
сомасы
1.Ағымдығы жалгерлік ... ... ... ... ... 12 айға ... беріледі
1210
2410
І
50000
2.Жалғаалушының жалақысы келіп түсті
1010
1210
І
30000
3.Жалақы берілген негізгі ... ... ... ... ... ... жалақы болашақ кезеңде беретін айлары бойынша көрсетіледі.
1610
5.Жалға алушының жүргізілген күрделі жөндеу жұмысы ... ... ... тегін берілді.
7410
170000
2.2. Негізгі құралдарды қолдану кезінде бағалу тәртібі, құжаттамалары
Негізгі құралдардың есебі әрбір бөлек объект ... ... ... ... ... ... ... берген кезде оның бастапқы құнымен қалпына келтіру құны тең болады, себебі оны пайдалануға берген уақытымен оны ... ... ... ... айырмашылық жоқ. Уақыт өткен сайын негізгі құралды өндіруге, салуға жұмсалынатын материалдың бағасы және ол үшін қолданылатын техниканың ... ... ... ... ... ... ... салу жағдайы белгілі бір себептермен өзгеріп отырады. Негізгі құралдардың құны оны бір кезде ... ... ... ... ... ... ... қажетті еңбекпен анықталады. Осыған байланысты негізгі құралды оқтын - оқтын уақыт өте қайтадан бағалап тұрады. Негізгі құралдарды қайта бағалау ... ... ... жерде шаруашылық ұйымдарда белгілі бір күнде, мезгілде жүргізіледі. Негізгі құралдарды қайта бағалау кезінде оның осы ... яғни ... салу ... құны ... Бұл ... ... қалпына келтіру құны деп аталады. Шаруашылық ұйымдарда негізгі құралдарды тиісті түрде қайта бағалағаннан ... ... ... ... ... құнымен есептейді. Негізгі құралдардың бастапқы бағасын белгілі бір күндегі ... ... ... сәйкес келтіру мақсатында объектілерді қайта бағалау жүргізіледі. Қайта бағалау нәтижиесінде негізгі бағаның өсуі 2410 бас ... ... ... 5020 ... ... қайта бағалаудан алынатын төленбеген қосымша капитал" шотының кредитіне жазылады. Қайта бағалау жүргізілген күні ... ... ... ... ... тозу ... негізгі құралдардың құндарының өзгеруіне қарай түзетіледі. Қайта бағалау сомасы негізгі құралдардың ... ... ... ... қолданылатын амортизациялық аударым сомасын есептеу әдісіне сәйкес анықталған мөлшерде бөлінбеген табысқа апарылып отырылады. Қайта бағалаудың барлық ... ... ... ... есептен шығарылған сәтте ғана ауыстырылады. Менің ғылыми ... ... үшін ... ... пайдаланылып отырған "Альянс" серіктестігінде осы жоғарыда айтылған жіктеулер мен бағалаулар жүргізіледі. Айта кететін жағдай бүгінгі күнде бұл ұйым өзіндегі ... ... ... ... әр түрлі жолмен есептеп табуы жағдайы. Жалпы белгілі - бір нормативтік көрсеткіштің болмағандығынан бұл ... ... ... орын алып отыр ... ... Есте ... керек негізгі құралдар сату, кепілдік несие алу үшін ... ... Бұл ... ... ... объектілерінің тиісті мерзімдегі нарықтық құны бойынша бағасы анықталады. Оны ... ... ... ... ол бухгалтерлік баланста көрсетілмейді. Негізгі құралдар объектілерінің нарықтық құнын растау үшін келесі әдістер қолданылады: - негізгі құрал объектісінің ағымдағы құны ... ... ... ... ... - ... ұйымнан негізгі құралдардың дәл сондай түрінің бағасы туралы жазбаша мәліметі; - сауда орындарының тауар бағасы туралы анықтамасы; - ... ... ... баға ... ... есептіліктің халықаралық стандарттарына сай негізгі құралдардың бастапқы танудан кейінге екі ... ... бар: ... тәсіл және мүмкін болатын альтернативті тәсіл. Бірінші тәсілдің негізіне бастапқы құны ... ... ... яғни ... ... бастапқы танылғаннан кейін жинақталған амортизация сомасы шегеріліп тасталған ... ... ... ... тәсіл ағымдағы құны бойынша бағаны қолдануды білдіреді: бағалау мерзіміне тозу сомасы шегерілген әділ құны ... ... ... ... ... ... құралдың бастапқы құны 100000 тенге. Пайдалы қызмет мерзімі 5 жыл. Екі ... ... ... бағалау жасалады. Қайта бағалау уақытына тозу сомасы 40000 теңге. Нарықтық құны (тозуын ескергенде) бағалаушылармен 120000теңге деп ... ... ... құны - 200000 ... (кесте
Кесте 1 Қайта бағалау мәліметтері Көрсеткіш ... құны ... ... ... (тозуды ескергенде) Ағымдағы құны бойынша қайта бағалау (тозуды есептемегенде) Объекті құны: - қайта бағалағанға дейін - бағаланғаннан ... 100000 120000 100000 200000 ... ... - ... бағалағанға дейін - бағаланғаннан кейін 40000 0 40000 80000 ... ... ... - ... ... дейін - бағаланғаннан кейін 60000 (100000-40000) 120000 (120000-0) 60000 (100000 - 40000) 120000 (200000 - 8000 0) ... ... ... - қайта бағалағанға дейін - бағаланғаннан кейін 5 432
1Амортизация сомасы (жыл): - қайта бағалағанға дейін - бағаланғаннан кейін 20000 ... 40000 ... 20000 ... 40000 ... ... есеп пен есеп беру тәртібі бойынша барлық ұйымдар есеп ... ... ... ету ... ... негізгі құралдардың бар-жоғын анықтау және күтіп сақталуын бақылау мақсатында бір реет өзінің мүліктеріне түгендеу жұмысын жүргізіп тұрулары қажет. ... ... ... ... ... ... есеп беретін уақыт алдында қараша айының бірінен кейін жүргізілуі керек. ... ... тағы ... ... ... екі жылда бір реет түгендеуге болады.
Негізгі құралдарды жоғарыда көрсетіліп жазылған мерзімдерден бұрын, яғни жиі ... ... ... жүргізіледі: - Негізгі құралдарға жауапты адам қызметін ауыстырғанда; - ... ... ... ... жағдайда; - Өрт немесе басқа да кенеттен болған табиғи апат жағдайында; - Ұйым бір бағынышты органнан екіншісіне ауысқанда. Ұйымда негізхгі ... ... ... ... ... ... ... керек: - Инвентарлық карточкалардың, кітапшалардың, тізімнің бар немесе жоқтығын; - ... ... ... ... техникалық құжаттарының бар немесе жоқтығын; - Жалға алынған немесе берілген, уақытша пайдалануға және сақтауға берілген ... ... ... ... ... ... бар ... жоқтығын. Егер ондай тиісті құжаттар болмаған жағдайда негізгі құралдарға жауапты адамдардан ол құжаттарды табуын талап ету қажет[6, 115 б]. ... ... ... ... ... алдымен мыналарды ескеруі қажет: - топтамалық есептің жазуларының бас кітап және бухгалтерлік баланс мәліметтерімен сәйкестілігі; - негізгі құралдардың қолда бары мен ... ... ... ... ... - ... құралдардың қозғалысы және тозуы бойынша жиынтық талдамалық есептің жүргізілетіндігі, сондай - ақ жиынтық талдамалық есеп ... бас ... және ... баланс мәліметтерімен сәйкестілігі: - негізгі құралдардың есебі бойынша екі ... ... ... ... - ... құралдардың есебінің баланстан тыс шоттарда есептелініп жүргізілетіндігі. Ұйымдарда, шаруашылық ұйымдарында негізгі құралдарға ... ... ... ... мына төменде айтылғандарды бақылау болып табылады: - негізгі құралдардың түрлері және өндіріске қатысуы ... ... ... - ... ... негізгі құралдардың дұрыс бағалануын; - негізгі құралдардың қозғалысы бойынша дұрыс құжатталуын және есепте ... - ... ... амортизациялық аударым мөлшерінің дұрыс есептелінуін; - бухгалтерлік ... және есеп ... ... құралдардың қолда бары мен қозғалысының дұрыс көрсетілінуін және тағыда басқа. Негізгі құралдарға түгендеу жүргізу барысында комиссия міндетті түрде объектілерді ... ... ... түгендеу тізіміне олардың толық атын, қандай жұмысқа арналғандығын, инвентарлық нөмірі мен негізгі техникалық көрсеткішін, бастапқы құны мен тозу ... тағы да ... ... ... енгізіп жазуы керек. Бұрын есепке алынбаған объектілер ағымдағы баға бойынша, ал олардың тозу құны ол негізгі ... сол ... ... ... ... ... ұйымның балансына кіріске алынады. Бұл объектіге қойылған нарықтық бағасы мен тозу құны тиісті түгендей актісінде көрсетілуі қажет. Егер құрылыстың, үй мен ... ... ... ... ... оларға қосымша істелген күрделі жұмыстар (жанама салынған үй, қосымша салынған қабаттар) түгендеуге дейін есепке алынбаған ... ... ... ... ... ... бастапқы құнының өсуінің немесе кемуінің нақты сомасын анықтап оларды түгендеу тізіміне енгізуі керек. ... ... ... Ж.С. ... ... - ... 2008. - 568 ... Б.С., Сәтмырзаев А.А. Бухгалтерлік есеп теориясы және тәжірибесі. -- Алматы: Экономика, 2008. - 832 ... Ф.С. ... ... ... ... -- ... LEM, 2008. - 500 б.

Пән: Бухгалтерлік іс
Жұмыс түрі: Курстық жұмыс
Көлемі: 44 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 2 000 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Қазақстан Республикасының ақша – несие саясаты4 бет
1. қ.р. және тағам өнімдерінің ғылыми мекемелері 2. тағам өнімдерін модельдеудің математикалық әдістерін қолдану5 бет
«Федоров ауданының ауыл шаруашылығы бөлімі» мемлекеттік мекемесінің 2010-2014 жылдарға арналған стратегиялық жоспары9 бет
«Қазығұрт ауданының экономика және қаржы бөлімі» мемлекеттік мекемесі26 бет
Автотранспорттық мекемедегі ақпараттық жүйені ұйымдастыру22 бет
Адамның мекендеу ортасының қауіптіліктері10 бет
Алматы қ. Алмалы аудандық прокуратурасының мемлекеттік мекемесінде өткен өндірістік тәжірибе есебі8 бет
Алтын Орда мекендеген территориясы5 бет
Ауылдық елді мекен аумағын жалпы ұйымдастыру9 бет
Ауылдық елді мекендерді жоспарлау композициясы8 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь