Медициналық этиканың дамуы


Жоспар:

I.Кіріспе
1.Этика және оның даму тарихы
II.Негізгі бөлім
1.Медициналық этиканың қалыптасу тарихы
2. Биоэтикадағы негізгі модельдер және зерттеу нысаны
3.Биоэтиканың принциптері
III.Қорытынды
ІҮ. Қолданылған әдебиеттер
Этика – адамның түрлі қызметінде кеңінен таралған ұғым. Сондықтан да, философия саласы, яғни философиялық ғылым деп түсіну қажет. Этика (грекше ēthiká ếthos – салт, таным, мінез) ғылым ретінде адамның ар-ұяты мен танымын зерттейді. сондай-ақ, алғашқы Аристотельмен қолданылған зерттеудің түрлі саласын білдіретін термин. Этика адам қоғамының түрлі даму дәуіріндегі наным-сенім, құндылықтар, моральды ұстанымдардың қалыптасу задылықтарын қарастырады. Дұрыс, рұқсат етілген әрекеттер, моральды және аморальды, гуманистік жіне адамға қайшы қылықтар тарихи кезеңге байланысты мағыналық метоморфозға ұшыраған болатын. Яғни, қоғамның даму мен перспективалық қажеттіліктеріне байланысты. Адамзаттың қазіргі даму кезеңінде этикалық қағидалар өзгертіліп, тарихы өзге елдер адамзат құндылықтары бойынша ортақ консенсусқа келіп жатыр. Бұл ең алдымен адамның аса маңызды құқығы: өмір сүру құқығы, бостандық құқығы, денсаулық сақтау құқығы, баспаналы болу құқығы.
Этиканың қосалқы мағыналары адамдардың қарым-қатынасындағы нормаларда, тәжірибелік қызметте, басылымдарды қолданылады. Аса тарағаны –профессионалы этика. Бұл қызметке қарасты салт-дәстүр, ой бөлісу, идеялар, көзқарастардың қосалқы жүйесі болып табылады.дәрігерлік және мейірбикелік этика, ғылыми медициналық зерттеулер ұғымы планетаның бүкіл даму барысында дамыған этикалық қағидалар. Мұндағы аса зер қоятыны медицина қызметкерінің міндеті, профессионалды компетенттілік, деонтология. Қазіргі кезде медициналық этика қағидалары биомедициналық этика ұғымына жинақталған. Ол медицина қызметкер тұлғасын, оның құқығы мен профессионалды қызметін орындау барысында заң бойынша және санасы бойынша әрекет етуін қолдайды.
Қолданылған әдебиеттер

1. “Основы этики” Клопфер Макс
2. Яровинский М.Ф. «Медициналық этика (Биоэтика)» пәні бойынша дәрістер: Оқу құралы.-2000ж.
3. Аристотель. Шығармалар.-Москва,т.4.-1983ж.
4. . Гиппократ. Таңдамалы кітаптары.-Москва,1994ж.

Пән: Медицина
Жұмыс түрі: Реферат
Көлемі: 9 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 300 теңге




Жоспар:

I.Кіріспе
1.Этика және оның даму тарихы
II.Негізгі бөлім
1.Медициналық этиканың қалыптасу тарихы
2. Биоэтикадағы негізгі модельдер және зерттеу нысаны
3.Биоэтиканың принциптері
III.Қорытынды
ІҮ. Қолданылған әдебиеттер

Этика - адамның түрлі қызметінде кеңінен таралған ұғым. Сондықтан да, философия саласы, яғни философиялық ғылым деп түсіну қажет. Этика (грекше ēthiká ếthos - салт, таным, мінез) ғылым ретінде адамның ар-ұяты мен танымын зерттейді. сондай-ақ, алғашқы Аристотельмен қолданылған зерттеудің түрлі саласын білдіретін термин. Этика адам қоғамының түрлі даму дәуіріндегі наным-сенім, құндылықтар, моральды ұстанымдардың қалыптасу задылықтарын қарастырады. Дұрыс, рұқсат етілген әрекеттер, моральды және аморальды, гуманистік жіне адамға қайшы қылықтар тарихи кезеңге байланысты мағыналық метоморфозға ұшыраған болатын. Яғни, қоғамның даму мен перспективалық қажеттіліктеріне байланысты. Адамзаттың қазіргі даму кезеңінде этикалық қағидалар өзгертіліп, тарихы өзге елдер адамзат құндылықтары бойынша ортақ консенсусқа келіп жатыр. Бұл ең алдымен адамның аса маңызды құқығы: өмір сүру құқығы, бостандық құқығы, денсаулық сақтау құқығы, баспаналы болу құқығы.
Этиканың қосалқы мағыналары адамдардың қарым-қатынасындағы нормаларда, тәжірибелік қызметте, басылымдарды қолданылады. Аса тарағаны - профессионалы этика. Бұл қызметке қарасты салт-дәстүр, ой бөлісу, идеялар, көзқарастардың қосалқы жүйесі болып табылады.дәрігерлік және мейірбикелік этика, ғылыми медициналық зерттеулер ұғымы планетаның бүкіл даму барысында дамыған этикалық қағидалар. Мұндағы аса зер қоятыны медицина қызметкерінің міндеті, профессионалды компетенттілік, деонтология. Қазіргі кезде медициналық этика қағидалары биомедициналық этика ұғымына жинақталған. Ол медицина қызметкер тұлғасын, оның құқығы мен профессионалды қызметін орындау барысында заң бойынша және санасы бойынша әрекет етуін қолдайды.

Медициналық этика - медициналық ғалымдардың, медициналық қызметкерлер, фармацевтердің өз тәжірибесінде Адам игілігі үшін ғылыми-техниканың озық жетістіктерін пайдаланып қана қоймай, оның өмірді қастерлеу мақсатында, адамға, ұрпаққа, қоршаған ортаға зияндылығын тигізбеуді қамтамасыз ету үшін, медициналық қызметкерлердің кәсіби мінез-құлқын реттейтін ережелерғ принциптер мен заңдар туралы ғылым.
Жаңа пәнді оқып-тануды бастамастан бұрын, біз оның тарихына көңіл бөлуіміз қажет, себебі, ол өзінің әртүрлі даму кезеңінде әрқалай, яғни дәрігерлік этика, медициналық деонтология, биоэтика деп аталған.
Медициналық этика жалпыэтикалық этика дамуынан кейін, дәрігер, медбике, акушер, фармацевт қызметтері бөлініске түскен тұста пайда болды.Кез-келген өзге ғылым сияқты, білімнің бұл саласы да практикада өзінің қажеттілігін, мақсаттылығын, пайдалылығын дәлелдемесе, онда өмірден өз еншісі ретінде медициналық қызметті таңдаған - медиктердің әрбірі білуге тиісті көп ғасырлық ережелері, принциптері мен заңдары жасалмас еді.
Этикалық көріністер бастамасын адамзат дамуының жабайы кезеңінен мәдениеттілік кезеңіне дейінгі әртүрлі даму кезеңінен іздеу қажет.
Жабайылылық стадиясынан адамзат әрең өтті, онда әртүрлі әрекеттерді жазалау, мадақтау жүйелері, тиім салу мен рұқсат етудің белгілі жүйелерін сипаттайтын өз қауымының мінез-құлық ережелерін жасауға тура келді.
Тас дәуірінде өнегелік құндылықтар негізі - жамандық пен жақсылыққа сүйенген, медик (емші) мінез-құлқын реттейтін осы ғылымның алғашқы даму кезеңі басталады.Осы ғылымның алғашқы заңы былай деп жар салды: Ауруға көмек көрсету - ол жақсылық, ал көмек көрсетпеу ол жамандық (ешқандай себепсіз) оны кейіннен жақсы іс принципі деп атады.
Алғашқы мемлекеттерде азаматтықтан басқа медициналық заңдылықтарда болды, ол ерте заман дәрігерлерінің кәсіби-мінез құлқын реттеді.
Ал монотеистік діндер дамуына ауысқан шақта әулие адам (monos - жалғыз және theos - Құдай дегенді білдіреді) мен дәрігерлердің функциясы көбіне бірігіп жүрді. Мысалы, Библияда әулиелерге проказа мен әртүрлі тері ауруларының дифференциальды диагностикасы туралы нұсқаулары келтірілген.
Библияда, Авестада, Құранда және тағы басқа діндерде қоғамдағы мінез-құлықтың өнегелік ережелері діни заңдылықтар түрінде мазмұндалған.
Өтіріктің куәсі, ұрлық, өлтіруге тиым салу, ата-ананы құрметтеу т.б. сияқты өнегелік ережелер мазмұны бар Моисейдің Он парызы көпшілікке танымал.
Кластық қоғам құрылған кезеңде өнегеліктің фундаменталды құндылықтарын ұғыну әрекеті қабылданған. Осыдан кейін этика өз алдына ғылым болып қалыптасып, рухани және материалды еңбектер бөлінісі көрініс ала бастады.
Сократ (469-399 жж. Б.э.д.) ерте замандағы этиканың әкесі болып саналады. Ол адамдар сол немесе өзге ситуацияларда өздерін қалай ұстауы керек, деген сұрақты анықтамақ болып, ең алғаш адамдардың мінез-құлқын зерттей бастады. Ол адамдар табиғатынан мейірімді болады, ал кімде-кім өнегесіздік көрсетсе, онда осы жеткіліксіз өнегеліктің себебі этикалық білімнің ақылсыздану кемшілігі деп түсінді.
Сократ этикасының бірінші және негізгі принципі - білімді жақсылық жасаушы адамдар теңдігі (өнеге тұрғысынан қарағанда адам бойындағы ерігін жақсылық жасауға бағыттайды). Сократтың ойы бойынша өнегеліктің шығармашылық бастамасы немесе көзі ретінде жақсылық жасаушы сауат пен арифметика сияқты пәндерін ұсынады, егер кімде-кім сол пәнді саналы және жетік меңгерсе, айталық сауат-сауатпен, математик-арифметиканы меңгергендей, онда ол адамды жақсылық жасаушы немесе өнегелі деп атауға болады. Сократ үшін ақыл-ой (разум) мінезі нағыз адамға тән мінез сиононимі болып табылады. Көпшілік қабылдаған және көпшілік таныған барлық дүниелер өнегелік көзқарас тұрғысынан адамға сәйкес түсініктер ретінде бағаланады. Адамның ақыл-ойы ерікті билеуге, құштарлық пен түйсікті, ақылды меңгеруге қабілетті болса да, оны туа берілген табиғи бастамасынан қандай дәрежеге көтерілгенін анықтайды. Қоғамда және қауымда өмір сүріп жатқан әрбір адамның мақсаты, мүддесі және іс-әрекеті негізгі игіліктің нышаны- жоғарғы және ортақ мақсаттарға бағынуы керек деген ойды Сократ айтқан.
Сократ өмірінің трагедиялық соңы (оны мемлекет заңдарын бұзып, жас ұрпақты еркін ойлауға шақырды деп, сот айыптаған, одан кейін ол у ішуге мәжбүр болған) - қоғамда өнегеліктің орнығуына жақсылық жасаушылардың еңбектерінің жеткіліксіз болуы, осыған дәлел болғандай.
Платон (427-347 жж. Б.д.д.) - ерте замандағы көрнекті философтардың бірі, ол өзінің этикалық ілімінде басқарылатын, істелінетін ойлардан тұратын өмір ғана өнегелілік, яғни жақсылық жасауды іске асырады деп түсінді. Оның ойынша, жақсылық жасау - бұл жан тәртібі мен оның үйлесімділігі.
Платон жақсылық жасаудың төрт түрін ажыратты: ақыл, батылдық, ақылдылық (өзі игерген) және ең басты жақсылығы - әділділік, ол өзгелерін үйлестіреді және толықтырады.
Әділділік принципі- жалпыэтикалық және медициналық этиканың ең маңыздысы.
Нағыз мемлекетті құру үшін, Платонның жақсылықтары өте қажет, себебі мемлекет дегеніміздің өзі - көп масштабтағы адам. Адамның негізгі міндеті - жақсылық жасауды рухында қалыптастыру арқылы өзін сақтауы. Платонның басты ойы - нағыз мемлекетте өмір сүріп жатқан жетілген, кемелденген адамды құру, бұл ойы тек қиял ғана болды. Бірақ Платон жазған жақсылықтар (ақыл, батылдық, ақылдылық, әділділік), ол кез-келген іспен айналысатын адам, әсіресе медиктер үшін өте қажет нәрселер.
Ұлы грек энциклопедисті-ғалым Аристотельдің этика мәселелері туралы жазған еңбектері Никомахов этикасы, Үлкен этика, Саясат Европалық әлемде кең танылды. Аристотель осы ғылымғы - этика (грек сөзі ethos - әдет, өнеге, салт-дәстүр, сипат, мінез деген мағына береді) деп атауды ұсынды.
Бұл ғылымды өзінің әлем туралы теориялық білімі мен салыстыра келе, оны өзге де әріптестері сияқты практикалық философия (ақыл) деп есептеді. Әрине, әрбір теориялық білімнің практикалық мағынасы болады. Аристотельдің ойы бойынша этиканың ерекшелігі, адамдарды қоршаған ортаға және онда өмір сүріп жатқан адамдарға әртүрлі әрекеттер, заттар арқылы әсер етуге бағыттайды. Олар оны міндеттің жақсылық, жамандық қалыптасуы арқылы жасайды (сөзі deon, бұдан деонтология - міндет туралы ғылым). Этика адам өмірінің мағынасы, анықтылығы туралы, мінез-құлық нормасы және өнегелілік принциптері туралы ілім болды.
Сократ пен Платонның мінез ерекшелігі мен ерікті жете бағаламағанын және олардың адам мінезіне әсер ететінін сынап, Аристотель өзінің Үлкен этикасында Сократ мінез бен құмарлықты алып тастады деп жазды. Оның ойы бойынша ... жалғасы
Ұқсас жұмыстар
Медициналық этиканың негізгі даму кезеңдері
Биомедициналық этиканың теориялық негіздері
Этиканың мәні мен мазмұны
Кәсіптік этиканың теориялық-методологиялық негіздері
Медициналық-география
Іскерлік этиканың құндылығы, қағидаттары және нормалары
Медициналық психология
Медициналық сипаттағы мәжбүрлеу шаралары
Медициналық профилактикалық жұмыстар
Медициналык биотехнология
Пәндер

Қазақ тілінде жазылған рефераттар, курстық жұмыстар, дипломдық жұмыстар бойынша біздің қор №1 болып табылады.

Байланыс

Qazaqstan
Phone: 777 614 50 20
WhatsApp: 777 614 50 20
Email: info@stud.kz
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь