Мектеп оқушысының жеке тұлғалық дамуының жас мөлшерлік кезеңдері

Мектеп оқушысының жеке тұлғалық
дамуының жас мөлшерлік кезеңдері

Кіріспе ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...3.4
І Бастауыш сынып оқушыларының дамуы
І.І Бастауыш сынып жасындағылардың ерекшеліктері мен дамуы ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...5.10
І.ІІЖеке тұлғаның өзіндік ерекшеліктері және онын педагогикалық процесте ескерілуі ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 10.11

ІІ Мектеп оқушысының жеке тұлғалық дамуының жас мөлшерлік кезеңдері
ІІ.І Мектеп оқушысының жас ерекшелігіне сай даму деңгейі ... ... ... ... ... .12.15
ІІ.ІІБастауыш мектеп жеке тұлғаның дамуы мен қалыптасуынын факторы
... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 15.18
Қорытынды ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..19.20
Пайдаланылған әдебиеттер ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...21
Кіріспе
Курстық жұмыстың өзектілігі. Осы кезеңде оқушы ағзасының анотомо-физиологиялық құрылысындағымәнді өзгерістер қалыпты және біркелкі жүреді. Дене өсуімен қатар сүйек қаңқасының қалыптасуы да жүреді. Дененің ірі бұлшық еттері кішілеріне қарағанда бұрын дамиды, сондықтан да осы жастағы оқушылар үшін нәзік және нақты қозғалыстарды орындау қиын. Қол фалангілерінің сүйектенуі шамамен осы кезеңнің соңына қарай аяқталады, сондықтан балалар жазба жұмыстарынан тез шаршайды, ұқыпты жазу олар үшін қиындайды.
Дамудың әлеуметтік жағдайы. Дамудың әлеуметтік жағдайының өзгерістері келесідей:
1. Баланың қоғамдық қатынастар жүйесіндегі орны өзгереді. Бала қаперсіз балалық шақтан жаңа нормативтілік дүниесіне өтеді.
2. Үлкендермен қатынас типі өзгереді, симпатия-антипатия типінен талап қою қатынасына.
3.Қатарластарымен қатынас типі өзгереді. Баланың қатарластырының ортасындағы жағдайы енді оның алған бағаларымен анықталады.
Осы кезеңдегі жаңа құрылымдар.
1. Психикалық процестердің ырықтылығы. Ырықтылық қандай да бір мақсат қоюды және оған саналы ерік –жігер күшімен жетуді ұйғарады. Мектеп жасының аяғында ырықты қабылдау, ес, зейін, қиял ұлғаяды;
2. Әрекеттердің ішкі жоспары («ойша» әрекеттену). Бала өз әрекеттерінің неғұрлым көп қадамдарын болжай алса, соғұрлым ол міндеттерді іс-жүзінде табысты қадағалай алады;
3.Рефлексия – бұл өз әрекеттерін бағалай алу қабілеті, осы ерекшеліктерд басқалардың қалай бағалағанын саналы ұғыну, және де өз мінез-құлқын олардың реакциясын есепке ала отырып құру.
4. Өзін-өзі қадағалау – бұл өз әрекеттерін үлгімен салыстыру әрекеті.
Пайдаланылған әдебиеттер
1. Айтмамбетова Б. Жаңашыл педагогтар идеялары мен тәжірибелері.-А., 1991.
2. Әбенбаев С. Мектептегі тәрбие жұмысының әдістемесі. - А.. 1999
3. Зимняя И.А. Педагогикалық психология. Оқулық.Алматы-2005.-123б .
4. Педагогика. Оқулық. Абай атындағы Ұлттық Педагогикалық Университетінің педагогика кафедрасының ұжымы, -Алматы,2005. - 152-162б
5. М.Қалиева. Білім беру технологиялары және оларды оқу-тәрбие үрдісінде енгізу жолдары. Алматы.2002.
6. Хмель Н.Д., Хайруллин Г.Т., Муканова Б.И. Педагогика: Оқулық/Абай атындағы Ұлттық Педагогикалық Университетінің педагогика кафедралар авторлар ұжымы.- Алматы. 2005.430 б.
7. Қоянбаев Ж.Б., Қоянбаев Р.М. Педагогика: Университеттер студенттеріне арналған оқу құралы. – Алматы, 2004-420б.
8. Педагогика Оқу құралы –Алматы: ҚазМҰУ, 2006
9. Ахметова Г.К., Исаева З.А., Әлқожаева Н.С.Педагогика:Оқулық.-Алматы:Қазақ университеті, 2006
10. Әлқожаева Н.С. Педагогика (оқу әдістемелік кешен) .-Алматы:Қазақ университеті, 2006
11. Педагогика. Оқу құралы (Ред. Пидкасистого.-М., 1998) Аударған Г.К. Ахметова, Ш.Т. Таубаева.-Алматы:Қазақ университеті, 2008
        
        Мектеп оқушысының жеке тұлғалық
дамуының жас мөлшерлік кезеңдері
Кіріспе...................................................................................................................3-4
І Бастауыш сынып оқушыларының дамуы
І.І Бастауыш сынып жасындағылардың ерекшеліктері мен ... ... ... ... және онын ... ... ескерілуі............................................................................................................10-11
ІІ Мектеп оқушысының жеке тұлғалық дамуының жас мөлшерлік кезеңдері
ІІ.І Мектеп оқушысының жас ерекшелігіне сай даму ... ... жеке ... ... мен ... ... ......................................................................................................19-20
Пайдаланылған әдебиеттер...................................................................................21
Кіріспе
Курстық жұмыстың өзектілігі. Осы кезеңде оқушы ағзасының анотомо-физиологиялық құрылысындағымәнді өзгерістер қалыпты және біркелкі ... Дене ... ... ... ... ... да ... Дененің ірі бұлшық еттері кішілеріне қарағанда бұрын дамиды, сондықтан да осы жастағы оқушылар үшін нәзік және нақты ... ... ... Қол ... ... ... осы кезеңнің соңына қарай аяқталады, сондықтан балалар жазба жұмыстарынан тез шаршайды, ұқыпты жазу олар үшін ... ... ... ... ... ... ... келесідей:
1. Баланың қоғамдық қатынастар жүйесіндегі орны өзгереді. Бала қаперсіз балалық шақтан жаңа нормативтілік ... ... ... ... типі ... ... типінен талап қою қатынасына.
3.Қатарластарымен қатынас типі өзгереді. Баланың қатарластырының ортасындағы жағдайы енді оның ... ... ... кезеңдегі жаңа құрылымдар.
1. Психикалық процестердің ырықтылығы. Ырықтылық қандай да бір мақсат қоюды және оған саналы ерік - жігер ... ... ... ... ... аяғында ырықты қабылдау, ес, зейін, қиял ұлғаяды;
2. Әрекеттердің ішкі жоспары ( әрекеттену). Бала өз әрекеттерінің неғұрлым көп ... ... ... ... ол ... ... ... қадағалай алады;
3.Рефлексия - бұл өз әрекеттерін бағалай алу қабілеті, осы ... ... ... ... саналы ұғыну, және де өз мінез-құлқын олардың реакциясын ... ала ... ... ... ... - бұл өз ... үлгімен салыстыру әрекеті.
Жетекші іс-әрекет. Кіші мектеп жасындағы жетекші іс-әрекет оқу іс-әрекеті болып табылады. Оқу іс-әрекеті: 1) баланың ... ... ... ... ... ... ... және өзіне оқушыға деген жаңа позициясын қалыптастырады; 2) саналы ережелермен жүзеге ... бұл ... ... ары ... дамуын талап етеді; 3) мектепке келгеннен кейін (Д.Б.Эльконин) оқыту типі де түбегейлі өзгереді (ғылыми ... ... ... 4) оқу іс-әрекетінің арқасында оқушының өзінің өзгеруі жүреді.
Зерттеу объектісі: Тұлғаның әлеуметтенуі.
Зерттеу пәні: Тұлғаның әлеуметтену ерекшелігінің қалыптасуына әсер ететін ... мен ... ... мақсаты: Тұлғаның әлеуметтену ерекшелігін қарастыру.
Зерттеу міндеттер:
1. Жеке тұлғаның ғылыми тұрғыдан қарастырылуын анықтау;
2. ... ... ... ...
3. Тұлғаның қалыптасуына әсер ететін әлеуметтенуді анықтау;
4. Тұлғаның ... ... ... ... ... ... Тұлғаның әлеуметтену ерекшелігін қарастыру маңызды мәселелердің бірі болып табылады.
Курстық жұмыстың құрылымы. Курстық ... ... екі ... бөлімнен, төрт бөлімшелерден және қорытынды, пайдаланылған әдебиеттерден тұрады.
І Бастауыш сынып оқушыларының дамуы
І.ІБастауыш сынып жасындағылардың ерекшеліктері мен ... ... ... мен ... ... ... мақсат тәрбиесі белгілі бір жас мөлшеріндегі топқа бағытталған, осы ... сол ... ... ... мен міндеттері, әдістемелері қолданылады. Адам өмірінің мектепке дейінгі кезінде, есейген шақ кезендеріндегі, жасөспірім шақта, ... ... ... ... ... ... мөлшерінің психологиясы курсында оқылатын жоғарыда айтылған жас ... ... ... ... бұл тұста нақтылап карастырмай-ақ, педагогтың әрбір жас мөлшері тобымен ... ... ... ... ... ... ерекшеліктеріне тоқталамыз.
Жастарды өмірге және ұжымдық еңбекке тәрбиелеудің, ... жас ... жеке ... ... бағыт-бағдарын анықтайтын дүниетанымын қалыптастырудың қоғам алдындағы зор міндеттері мектепке жүктелген. Тәрбие, шын ... жеке ... ... мен жалпы қоғамның негізгі мақсаты болып табылады және ол ... ... ... ... дамуына жағдай жасауға бағытталған.
Белгілі бір жастағы балалардың жас мөлшері дегеңде олардың көпшілігіне тән ... мен ... ... Бұл ... ... ... ... қажет және соған сәйкес оқыту, тәрбие берудің тиісті түрін, әдістемесін және тәсілін пайдалану керек.Бастауыш сынып жасындағы баланың салмағы бір ... 2-2,7 кг ... 6 ... 12 ... ... ... бала ... салмағы екі есе артып, 18 килограммнан 36 килограмға дейін артады. Осы ... бала ... ... де ұлғаяды, яғни, ол 5 жаста үлкен адам миының 90 пайызындай болса, 10 жаста 95 пайызына тең болады.
Жүйке жүйесінін ... де ... ... ... ... жаңа ... түзіліп, мидың жарты шарында икемділік күшейеді.7-8 жаста жарты шарды жалғап тұрған нерв ... ... ... және ... ... қарым-қатынасының арта түсуін қамтамасыз етеді. Жүйке жүйесіндегі бұл өзгешеліктер баланың ақыл-ойы дамуының келесі ... ірге тасы ... ... болады.
Баланың білім алудағы іс-әрекеті де, бұған дейінгі барлық іс-әрекеттер (манипулияцилық, пәндік, ойын арқылы) сияқты, оған ену тәжірибесі арқылы ... ... алу ... ... баланың өзіне бағытталған іс-әрекеттен тұрады. Бала тек білім алуды ғана емес, сонымен ... оны ... ... де ... ... есептеу, оқу және тағы баска да дағдыларына ... ... бала өзін - өзі ... ... ... алады, яғни, ол іс-әрекеттік және ақыл-ойлық қажетті әдістерді (оны қоршап тұрған мәдениетке тән) меңгереді. Рефлексиялы ... ... өз ... ... өзінің психологиялық күйіне ой жүгіртіп, ол өзін бұрынғы және бүгінгі қалпымен салыстыра алады. Өзіндік ... өз ... ... арқылы қадағаланады және айқындалады.
Білім алу іс-әрекетіндегі баланың маңызды әрекеті - бұл оның өз-өзіне деген ... жаңа ... және ... ... ... ... , , , - ... бұлар қол жеткізілгендер мен өзгерістердің терең рефлекциясы қорытындысына берілген негізгі бағалар. Баланың өзін-өзі үшін ... мәні және осы ... өзі үшін ... ... ... бола алуы өте ... Егер бала ... өрлеуіндегі оқу іс-әрекетінің, өзін-өзі дамытудың жетілген түрінің рефлекциясынан қанағат алса, демек, бала оқу іс-әрекетіне психологиялық жағынан толықтай кірісті деген сөз.Бала ... ... ... ... оның ... жағдайы өзгереді, бірақ ішкі әлемі, психологиясы әлі мектепке дейінгі калыпта болады. ... ең ... ... әлі де ... сурет салу, ойыншықтарды құрастыру болып қала береді. Оқу ... әлі де ... ... ететін деңгейде болады. Оқу іс-әрекетіндегі, тәртіп сақтаудағы қажетті іс-әрекетке еріктілік беру алғашқы ... ғана ... ... бұл ... ... жақын арада істелінуі тиіс мақсаттар және оның күш салуын қажет ететін тапсырмалардың мөлшерінің аздығы түсінікті болады. Оқу іс-әрекетіне ерікті түрде ... ... ол ... ... ... табалдырығын аттаған сәттен бастап, баланың алдына оқу іс-әрекетінің шарттарын қойса, бұл баланың шын мәнінде оку іс-әрекетіне тез ... ... (бұл ... ол ... ... ... ... болады немесе өзінің шамасы келмейтін оқу тапсырмаларының алдында ... ... ... ... ... ... мектепті және оқуды ұнатпаушылық сезімін оятып, бұл тіпті баланың ... ... ... Тәжірибеде бұл екі вариант та типтік болып табылады: білім алуға дайын тұрған балалардың саны да, бұл ... ... ... ... балалардың саны да өте жоғары.
Оқу іс-әрекетінің жағдайында балаға оның ойын емес екендігін түсіндіруге тырысу керек, сонда ғана ол ... ат ... ... ... шын ... ... аударып, өзін-өзі шынайы өзгертуге үйренеді. Балалар ойынға құрылған тапсырмалар мен оку тапсырмаларын айыра біліп, оқу тапсырмаларына құлқы ... да, ... да оны ... орындауы керектігін білуге үйренуі керек. Әрине, ойын баланың белсенді өмірінің аясынан шығып қалмауы тиіс. Балаға оның енді ... ... ... ... ... ойнап отыру ұят деген сияқты сөздерді айтуға болмайды. Ойын тек қана балалықтың ғана іс-әрекеті емес, ол барлық жастағы ... бос ... ... ... көтеретін құралы. Әдетте бала адамдардың әлеуметтік қарым-қатынасы жүйесіндегі өзінің жаңа ... ... ... ... ... ... әрі ойнағанда да аса бір құштарлықпен ойнайтын болады. Ойнай жүріп бала өзіне аса маңызды әлеуметтік дағды калыптастырады. рөлі мен ... ... ... ... ... ... ... мүмкіндік жасайды. Ойын үстінде ынтымақтастық пен бәсекелестік сезімі ... Ал ... пен ... көз ... теңдік, лидерлік, бағыныштылық, адалдық, сатқындық әрекеттері баланың ... жеке ... ... ... ... ... ... -- танып-білуге деген белсенділігі. Баланың құштарлығы өзін қоршаған әлемді тануға және осы ... ... ... ... бағытталған. Бала ойнай жүріп тәжірибеден өтеді, себеп-салдарлық байланыстар мен ... ... ... ... Ол ... ... ... суға батып кететінін, қандай заттардың калқып жүретінін біле алатын болады. Бала ой-қабілеті жағынан неғұрлым белсенді болса, ол соғұрлым сұрақты көп ... және әр ... ... қоятын болады. Баланы бәрі қызықтыруы мүмкін: Мұхиттың терендігі қандай? Су астындағы жәндіктер калай тыныс алады? Жер шарының ... неше мың ... ... Бала ... ... ал сол ... игеруі , , , деген сұрақтар арқылы игеріледі. Ол білімге сүйенген, жағдайды бағамдауға және өз сұрағына жауап ... ... ... ... мәжбүр болады. Кейбір мәселелер туа қалған жағдайда бала оны өзі шешуге тырысады, әрине, ол оны тек ойша ғана шеше ... Бала ... ... жағдайды бағамдайды және оған өзі ойша араласып, ... ... Сол ... шешу үшін ... іштей әрекеттесуден туындаған ой-көрнекі образды деп аталады. ... ... -- ... ... жасындағы баланың негізгі ойлау түрі болып табылады.Мектепте оқыта бастағанда баланың ойлау жүйесі өзінің эгоцентризмімен, белгілі бір мәселелерді дұрыс шешуге қажет ... ... ... ... ... ... болуымен назар аудартады. Мысалы, бала өзінің білімдік тәжірибесінде заттардың ұзындығы, көлемі, салмағы сияқты ерекшеліктерін онша түсіне ... ... ... ... ... түрде даму дәрежесіне жетпегендігінен ойлау жүйесінде көріністі тек қана ... ... ... ... ... ... ... пластилиннің және т.б. бірдей мөлшерін ыдысқа салғанда, ол заттардың сол ыдыстың қалыбын алғанын көріп тұрып, бірақ оны ... ... ... ... Балалар ол заттардың әрқайсысының өзгерісін көрген сәтіндегі әр жағдайға тәуелділікте ... ... бала ... ... ... ... деректерді салыстыра алатын, оларды біртұтас кескінде көре алатын, тіпті өз деңгейінде тікелей көздерден алыс жатқан ... ... ... ... ... дәрежеде болады.Бала қоршаған ортаны зерттеуге бағытталған танымдық белсеңділігімен өзі зерттей бастаған объектісінен ұзақ уақыт бойы ... ... бұл ... ол оған ... ... қалғанға дейін жалғаса береді. Егер 6-7 жастағы бала өзі үшін аса ... ойын ... ... ол одан екі ... үш ... бойы бас алмауы мүмкін. Сондай-ақ ол өнімді жұмыс жасауда да, мысалы, сурет ... ... ... өзіне қажетті әлденелерді жасауға да осындай ынтамен кірісе алады. Балалар назарының бір нәрсеге ұзақ қадалуы, оның сол өзі жасап ... ... ... ... ... ... Егер бала өзіне ұнамайтын нәрсемен айналысып, соған ұзақ уақыт назарын салып отыруға мәжбүр болса, ол шаршайды, көңілі басқа жаққа алаңдай ... ... ол өзін ... ... ... адам ... айту ... баланың назарын белгілі бір нәрсеге бұрып, ұйымдастыра алады. Ол оған тапсырманы орындаудың қажет екендігін ... және оны ... ... керектігінің әдісін де айтады.
Бастауыш сынып жасындағы бала белгілі деңгейде өзінін атқаратын жұмысын өзі де жоспарлай ... ... ... ол не ... ... ... және ... кейін нені орындау керек екендігін өзіне-өзі күбірлеп айтатынын да байқаймыз. Бұлайша жоспарлау, сөз жоқ, баланың ... ... ... бала ... ... жүрген кезінде-ақ өзінің мінез-құлқын өзі үйлестіре алады десек те, оның назарынын өз еркінен тыс ... ... тез ауып кету ... ... ... Балаларды біртектес, тез жалықтыратын немесе қызғылықты болса да, бірақ ... ... ... ... тез ... Ал бала назарының анда-санда басқа жаққа ауып отыруы оны тез ... ... Бұл ... ... ... ... мүмкіндік беретін маңызды элемент екендігін көрсетеді және іс-әрекетті онымен жиі алмастырып отыру керек болатынын ... ... ... ... ... интеллектуальды тапсырмаларды назарында ұстауға қабілетті, алайда бұл ерекше ерік-жігерді және үлкен ұйымдастырушылықты қажет етеді.
І.ІІЖеке ... ... ... және онын ... ... ... ... танымдық іс-әрекетінін, әсерленушілігінің, ерік-жігерінің, мінезінің, жүріс-тұрысының тек өзіне ғана тән сапалық ... ... жеке ... - бұл, ... өз ... ... ... сәйкестікпен түйісуі, оның басқа адамдардан өзгешелігі осы қасиеттері арқылы көрініс табады. Әркім өзінің жеке даму ... ... ... ал ол оның ... табиғат берген қасиеттерге және тіршілігінің жағдайына байланысты болады. Мектеп оқушыларын олардың ... ... ... ... ... ... типология жүргізуге болады.
Балалар типологиясында екі ерекше бағытты атауға болады:
- қыз балалар мен ер балалардың даму ерекшеліктері,
- дарынды балалар мен ... ... ... ... ... - ... интеллектуальдық мүмкіндігімен байланысты болатын қабілеттіліктердің бірлігі, оның іс-қимылыньщ ... мен ... ... Қабілеттілік - бұл бірдей күш пен бірдей уақыт аралығында, бір ... ... ... ... ... ... ие болуын қамтамасыз ететін мүмкіншілік.
Психологиялық жағынан караусыз қалған деген сөз ортаның келенсіз ықпалынан және педагогикалық ... ... ... ... ... ... ... дәрменсіздігі, қоғамдық мінез-құлық дағдысының жоқтығы айқын әрі үнемі байқалып тұруын айтады. Мұндай балаларды ... деп ... ... жеке ерекшелігі дегеніміз - оның жас мөлшеріне, жыныстық және рухани ... ... ... жетілген жеке тұлғалық қасиетінің қалыптасуына органикалық жағынан байланысты өзіне тән ерекшелігі. Осыған орай олармен жеке жұмыс ... ... ... ... бөлігі болып табылады. Жеке жұмыс - бұл педагогикалық жұмыстағы бос сөзділікті жеңу және оның ... ала ... ... ... ... алу - бұл әрбір жеке ... ... ... ... ... талабын және мүмкіншілігін ескере отырып, өскелең ұрпақтың әлеуметтік қалыптасу процесінде ... мен ... ... кеміте отырып тәрбиелеуде педагогиқалық құралдардың, әдістемелердің және түрлердің барлығын пайдалану. Мектеп окушыларының жеке ерекшеліктерін есепке алуда нерв жүйесінің қызметі, ... ... көп ... ... ... ... - бұл адамның психикалық қызметі мен мінез-құлқының қуатын ... жеке ... ... ерекшеліктерді есепке алу маңызды жағдай. Мұғалім бұл мәселеде шектен шығып кетпеуі керек, яғни, баланың мүмкіншілігін артық бағалау да, ... де ... жеке ... зиянын тигізеді.Міне, осылайша тәрбие беруде де, оқытуда да әр балаға жеке қарым-қатынас жасау маңызды, себебі әр ... оның ... ... ... ... көрінісі ретіндегі жеке ерекшелігі айқын көрініс береді, ал ол әр адамның жан-жақты дамуы үшін ... ... ... ... Жеке ... әр баланың бейімділіктері мен қабілеттерінің ашыла түсуіне жақсы жағдай ... үшін аса ... ... ол оқу ... талаптарын орындаудағы қиыншьшықтарды жеңуде де зор рөл атқарады.
ІІ Мектеп оқушысының жеке ... ... жас ... ... ... жас ... сай даму ... бойында адамгершілік қасиеттердің негізі отбасында қалыптасады. Ата-ананың аялы алақаны туған үйдің жылуы оның көкірегінде өмір бойы сақталып мәңгі есінде ... ... ... ... - қатынаста бала мәдениетті үйренеді, жеке адамға тән ар-ұят, ақыл - ой ... ... ... ... өзге ... ... ... бірі - дүниеге перзент әкелген соң оның болашағын ойлау, яғни ... ... бар, кім ... екен деп, сол ... ... борышын атқарады.
Осыған орай кез келген оқушы үшін мектеп тәрбиесі ата-анадан тәлім - тәрбиені одан әрі жалғастырып, жандандырары ... Дер ... ... мектепке дейінгі білімнің әр бүлдіршін үшін маңызы зор. Мектептің ең ... ... ... білім беру бағдарламасына сай мектеп жасындағы оқушылардың жан-жақты эстетикалық дамуын қамтамасыз етеді. Мектеп оқушыларының алғашқы даму кезеңінде білім мен ... беру ... ... ... ... ... ... Н.Ә. Назарбаев өзінің атты еңбегінде - деп атап өткен. ... ... ... әдетте мектеп кезеңінен басталады.
Әдетте адамның жеке басының қасиеттері бес ... ... ... ... ... жан-жақты қалыптасуы үшін мектеп оқушыларының бойына жақсы, жағымды қасиеттерді сіңіре білу керек. Бала әр ... ... ... ол ... ... ... өзгерісті, тамаша құбылыстарды сезінуге тырысады. Оның жан-жақты дамып, жеке тұлға болып тәрбиеленуіне, тілінің дамуына ең алдымен ата-анасы міндетті.
Бастауыш ... ... мен ... ... ... ... принциптер:
Балалардың жас ерекшеліктерін ескеру, қызығушылығына сүйену.Тәрбие мен ... ... ... ... еркін де дербес дамуын қамтамасыз ететін табиғи, емін еркін жағдай туғызу.
Әрекет ... ... ... ... ... ... сіңіру.Педогогикалық процесс белгілі бір құралдар мен әдістер көмегімен жүзеге асырылады. Мектептегі тәрбие - қазақы ұлттық сана, ұлттық психология қалыптасқан ... ... ... мол, ... және ... жоғары белсенді жеке адамды қалыптастырып шығару процесі болып табылады.
Ойнау, еңбек ету және оқу ... ақыл - ой ... ... және көркем тәрбие, даму процесі қатар жүреді. Оқушы осы кезде белгілі дәрежеде білім алады, іскерлікке үйренеді, өзін ... ... ... ... ... өмірдің әдет-дағдыларын игеруге бейімделеді.
Іс-әрекеттің осы түрлерін ғана дамыту арқылы тәрбиелеу білім беру міндеттерін шешуге, бала дамуын дұрыс жолмен бағыттап ... ... ... Осы ... ... ... ... бала дамуына өзіндік, өзіне тән үлесін қосады. Оқушы өзін-өзі ... ... ... ... ... деген сөз. Осылар арқылы біз балаларға белгілі бір ... ... ... ... Біз ... ойын, еңбек, оқыту өзара ұштасқан жағдайда ғана баланың жеке басын ... ... ... жете ... ... негізге ала отырып ата-аналар мен мұғалімдер оқушы тәрбиелеуде ертегілер мен ... және ... ... ... ... ұмытпау керек.
Сөйлесу қызметі - белсенді әрі ... ... ... түрі ... ... ... ... онда бірі сұрақ қойса, екіншісі жауап береді. ... ... ... мақсаты - оқушылардың диалогтық қарым-қатынасы болып табылады. Оқушылар өз ... ... ... ... ... ... ... қатар өзімен серіктесінің қимыл-қозғалысын келісу мен бақылау дағдысы қалыптасады. Бұл жерде мен трафареттік сахналау тәсіліне басты назар ... ... ... сөз ... ... ... ... болады. Бұл жұмыс барысында балалар дайын трафареттердің көмегімен ... ... ... ... ... түрлі-түсті бояумен бояйды. Дайын бейнелерді қайшымен қияды. Бұл жерде баланың ... ... ... ... ... ... ... кезінде әрбір баланың жеке қиялына да орын беріледі.
Мысалы: ... келе ... қоян ... ... ... соң ... ... өтеміз. Бұл кезеңде балалар ертегі кейіпкерлерімен диалогтық әрекет жасайды. Әрбір бала өзіне жұп ... Яғни ... ... түрінде жүреді. Бұл кезеңде мен кімнің ынталы, кімнің ынтасыз қатысып отырғанын білемін.Ертегілер құрастырған кезде балалар бір-бірімен өзара сөйлеседі. Бұл ... ... сөзі ... ... Балалардың тілін дамытуда, сөйлеу мәдениетімен ой-өрісін, дүние танымын жетілдіруде рөлдік ... ... ... ... Ролді ойнап тұрған бала өзін сол кейіпкерге теңеп, кейіпкердің жақсы қасиеттерін бойына сіңіреді. Мақал-мәтелдерді пайдалану барысында ... ... ... сөз қоры молаяды. Халқымыздың асыл маржанын меңгереді.
Сондай-ақ ойын әдісі мен әрекеттерінің қолдануы балада жағымды эмоция, жоғары қызығушылық ... Атап ... ... ... ... ... және ... формасы бұл жалпы топпен, шағын топпен және арнайы ұйымдастырылатын сабақтар, экскурсиялар, ... ... ... ... ... оқу жылынан бастап ҚР мемлекеттік жалпы міндетті білім беру стандартын басшылыққа ала отырып: , , , , атты ... беру ... ... ... ... балалардың жас ерекшелігіне сай оқу - шығармашылық ізденіс негізінде жүзеге асырудамыз.
Бастауыш мектепте оқушылар өздігінен оқи ... ... ... ... ... ... айтуға үйрету, көркем сөздермен таныстыру жұмысы бағдарлама талабына сәйкес тақырыптық принциптерге ... Ол ... - ... ... қоғам өмірімен, табиғатпен таныстыру, дүниетанымын, ой-өрісін жетілдіру, зейінін, ... ... ... ... дамыту болып табылады.
Шығарма оқу, тіл дамыту жұмысында естиярлар мен ересектер тобында шығарманы тыңдай отырып, оның мазмұнын жүйелі әңгімелей ... ... ... түсініп, өзінше талдап ойын қорытындылай білуге, кейбір үзінділерді жатқа айтуға, мазмұнға сай әңгіме құрауға, бейнелі сөздерді дәл ... ... ... ... ... ... ... тиісті.
ІІ.ІІБастауыш мектеп жеке тұлғаның дамуы мен қалыптасуынын факторы
Жеке тұлғаның дамуының маңызды факторларын сөз ... және бұл ... ... орны ерекше екенін баса айтқанда, адамды ортаның әсерімен тәрбие ықпалының пассивті объектісі деп қарастыруға болмайды.Кей кездерде қолданылатын ... ... ... астарында тәрбие туралы кейбір еңбектерде балаға сыртқы педагогикалық әсерлердің әр түрлі формалары мен әдістері туралы айтылып, осы ... ... ... ... ... ішкі ... ескерілмей келетіні туралы мағына жатыр. Жеке тұлға өзінің калыптасу барысында өзіндік дамуыньгң объектісі ғана емес, сонымен катар ... де ... ... керек.
Сана мен іс-әрекеттің тұтастығы материалистік диалектика мен психологияның ен маңызды заңдылығы болып ... К. ... адам ... ... ... емес, ол қоршаған ортасын, жағдайларды және езін белсенді түрде өзгерте алады деп жазған болатын. Демократиялық ... ... де (И. Г. ... Я. А. Коменский, К. Д. Ушинский, Ы. Алтьшсарин, т.б.) жеке тұлғаның ... ... оның ... құру ... ... мән ... ... табиғи қасиеттерінің бірі болып табылады. Психологияда белсенділікті іс-әрекет деп атайды. Жеке тұлғаның белсенділігі оның қажеттіліктерінен ... ... және ... жеке ... ... ... Адамның белсенділігінің жануарлардан айырмашылығы оның қажеттіліктері сәби жасынан бастап-ақ қоғамдык ... ... ... ... ... оның ... оның ... мақсат пен міндеттерін дұрыс қоя білуімен,оларды орындау құралдарын дұрыс таңдай алуымен байланысты.Белсенділіктің өзіне және жеке ... ... орта мен ... ... ... ... ішкі ... байланысты ол әр түрлі бағыттарда қалыптасуы мүмкін. Егер оқушының осы ... ... ... ... ... ол ... ... қайшы бағытта дамиды. Мысалы, мұғалім оқушылардың білімін тексеру кезінде оқушының бағасын төмендетіп қойса да, оқушы оған ренжіп қалады. Мұндай жағдайда ... ... ... ... ... сөзі ... ... кейде тіптен ашық қарсы әрекет тудырады. Тәрбиеші, оның педагогикалық әсері ішкі өрісте, яғни тәрбиеленушінің санасы мен сезіміне оң әсерін ... ... ... ... ... ... ... нәтижесінде, жеке тұлғаның дамуы мен қалыптасуында көрініс табатын барлық әсерлер мен ықпалдар екі топқа - ішкі және ... ... ... ... ... ... мен ... жеке түлғаның дамуының сыртқы факторларына жатады. Табиғи әсерлер - бейімділік пен әуестік, сонымен қатар, адамның сезімдері мен күйзелістері, оның ... ... ... ... болатын сылтаулары мен қажеттліктері -барлығы ішкі факторларға жатады. Жеке тұлғаның дамуы мен қалыптасуы осы екі ... ... ... ... ... табылады.Егер тәрбие жеке тұлғаның өз өзімен жұмысы кезіндегі белсенділігіне деген іштей ықпалына әсер ететін болса, онда оның жеке ... ... ... рөл атқара алатыны түсінікті. Осы бейімділік пен өсіп келе ... ... жеке ... ... жетілуіне деген өзіндік ынтасы ғана түбінде оның дамығанын анықтайды. Осылайша бұл шын ... ... ... ... ... ... ие болады. Л.Н.Толстойдың адамның дамуын жемісті ағаштың ... ... ... ... ... ... тура мағынасында оны ешкім өсірмейді, ол өздігінен ... Адам тек қана ... ... ... ... ... бұтақтарын кеседі,яғни оның өзіндік дамуына мүмкіндік беретін қажетті сыртқы жағдайларын жасайды, ынталандырады. Ал өзіндік даму өзінің ішкі ... ... ... ... ... ... ... орта мен тәрбие секілді сыртқы факторлар әсер етсе де, бұл факторлар оның ішкі дүниесіне оң әсереткенде ғана және оның өз ... ... ... ... ... ... ... ғана жеке тұлғаны дамытып, қалыптастыра алады. Осы бір аса ... ... ... ... (лат. - жеке тұлға) деген атауға ие болды. Тәрбиенің персонификациясы дегеніміз ... ... ... ... ... ... -қажеттіліктер, мақсат-мүдделер, наным-сенімдер, бағалау критерийлері, ынта-ықыластар) құрайтын саналық-психологиялық және идеологиялық процестердің, қасиеттермен қатынастардың әр алуан түрлері бар жеке ... ... ... ... ... ... әрекет күрделі де қарама-қайшылыққа толы болады. Персонификация ... ... ... оған ... ... ол әлеуметтенудің бар болуыньщ ішкі механизмі болып табылады. Осылайша, жеке тұлғаны әлеуметтендіретін сыртқы факторлар, соның ішінде тәрбие де, жеке тұлғаның өз ... ... ... ... ішкі механизмдерімен, яғни оның қажеттіліктерімен, сенімдерімен, мақсат-мүдделерімен өзара тығыз байланыста болғанда ғана оның дамуы мен қалыптасуына әсер етеді.Баланың, оқушының ... ... әр ... ... ... психологияда дәлелденген. Өмір барысында қарым-қатынас, таным белсенділіктері, өзін-өзі жетілдіру мен қоршаған өмірді түрлендіру, өзгерту ... ... ... ... өзі де ... емес ... ... жағдайларына бағынады. Ол өзінің талаптарын орындатқанда (үлкендерге) белсенді, ол қоршаған адамдарға қатысты өз түзетулерін енгізеді. Ол адамдарға деген (ұнату, ... және ... ... керек емес, жақсы көретін, жақсы көрмейтін) өзіндік жеке тұлғалық қатынасын көрсетеді. Бұл қатынастар оның ... жеке ... ... ... ... ... ... тұлғаның белсенділігінің аталмыш бағыттары оқушының әр алуан іс-әрекеттерінде көрініс табады: оқу-танымдық, еңбек, қоғамдык-пайдалы жұмыстар, ойын, эстетикалық, спорттық-сауықтыру. Оқушының іс-әрекетін ... ... дәл және ... ... оның ... ... ... дамуының бастауы болып табылады.Әрбір баланы белсенді қайраткер орнына қойып, оны баланың барлық ... ... ... ... ... жеке ... сай өзгешелігін зерттеуге, жеке тұлғаның потенциалды мүмкіндіктерінін ашылуына барынша көмектесуге мүмкіндік туғызатын іс-әрекетті ұйымдастырудың әдіс-тәсілдерімен қаруландыру - ... бәрі ... ... ... ... ететін тәрбиенің басты қызметі.
Қорытынды
Сонымен, жеке тұлғаның дамуы, ... ... ... ... ... көп ... ... бар. Ғылымда жеке тұлғаның мәні, оның дамуы мен қалыптасуына әсер ... ... ... әр ... ... ... ... жеке тұлғаның қалыптасуында биологиялық (тұқым қуалаушылық) және әлеуметтік факторлардың (орта, тәрбие), сонымен қатар іс-әрекет пен ... орны ... ... ... еш дау ... Сонымен жеке тұлғаның дамуына және қалыптастыруына әсер ететін факторлар төмендегідей болып ... ... ... ... ... жеке тұлғалығы тәрбиенің объектісі ретінде де, субъектісі ... де ... Оның ... ... оның ... ... ықпал-әсерлерге, әсіресе, тәрбие мақсатты әсерлерге тәуелді. Субъект болу себебі жеке тұлғаның белсенділігінсіз, сыртқы ықпал-әсерлерге деген ... ... даму ... ... тағы бір ... адамның дамуы өзін- өзі дамытупроцесінде ғана жүзеге асады, сондай-ақ жеке тұлғаның дамуында өзін-өзі тәрбиелеудің де алар орны ерекше (сол ... ... жеке ... тән ... бір ... қалыптастыру мақсатында өз бетінше жұмыс).Қазіргі заманғы зерттеулер дарындылық тұқым қуалау арқылы берілмейді дейді. Н. И. ... ... ... ... болу үшін керек: ал оның аса мол потенциалын жүзеге асыру үшін, әсіресе жеке тұлғаның дамуының өте ерте кезеңінде, қолайлы жағдайлардың ... ... ... бала ... жағдайларды өз қиялында бейнелей алады. Ойын үстіндегі бір затты екінші затпен алмастырып көру арылы баланың ... ... ... ... ауысады. Оқу іс-әрекетінің жағдайында бала қиялына арнайы талаптар қойылады, олар бала ... өз ... ... ... ... Мұғалім сабақта балаларға заттардың, бейнелердің, белгілердің қайта пайда болу ... көз ... ... ... жөнінде тапсырма береді. Бұл оқу талаптары бала қиялының дамуына мүмкіндік береді, алайда оны арнайы құралдармен ... ... тура ... әйтпесе баланың өз қиялын өз күшімен ілгері ... қиын ... Ол ... ... ... ... ... графикалық бейнелер және т.б. болуы мүмкін.
Сондықтан жеке тұлғаның белсенділігін жан-жақты қальштастыра отырып, тәрбиеші сол ... ... ... етіп ... ... қажеттіліктеріне негізделген тәрбие мен өзіндік тәрбие процестері - ең ... ... ... ... жене ... ... ... дамуы үшін баланың қарқынды іс-әрекеті қажет. Алайда кез-келген іс-әрекет баланың қабілетін, дарынын, мінез-құлық белгілерін, білік пен дағдыларын ... ... ... ... балалар күні бойы музыкалық гаммаларды ойнайды, бірақ музыкант бола алмайды. Баланың қабілетін оята алмайтын репетиторлық жұмыстар қаншама. Немесе тағы бір ... ... ... балалардың көбісі едәуір ынталы, бірақ жоғары сыныптарда ондай балалардың саны аз.
Қабілеттіліктің дамуы үшін өз барысында ... ... ... ... ... ... қажет (В. Е. Чудновский, В. С. Юркевич). Ал мұндай көңіл-күйге түсу (немесе басқа да) ... ... ... ... ... ... ... қажеттіліктермен байланысты. Дарынды бала белгілі бір жұмыспен міндет үшін емес, баға үшін емес, жарыста немесе олимпиадада жеңу үшін емес, сол ... ... ... ... ... ұмтылады, яғни ол балада жағымды сезімдермен байланысты қажеттілік бар. ... ... ... өте ... ... ... жеке тұлғаның дамуының тағы бір бастауы өзіне көніл аудартады. Бұл - жеке тұлғаның мәдени ұстанымдарынан бастау ... ... ... қалыптастырушылық, жасампаздық ықпал-әсері. М. Князеваның ойынша, адамның өзін өзі дамыту күштері жеке тұлғаның дамуының ең маңыздысы болып ... ... ... Айтмамбетова Б. Жаңашыл педагогтар идеялары мен тәжірибелері.-А., 1991. 2. Әбенбаев С. Мектептегі тәрбие жұмысының әдістемесі. - А.. 1999 3. ... И.А. ... ... Оқулық.Алматы-2005.-123б . 4. Педагогика. Оқулық. Абай атындағы Ұлттық Педагогикалық Университетінің ... ... ... ... - 152-162б 5. М.Қалиева. Білім беру технологиялары және оларды оқу-тәрбие үрдісінде енгізу жолдары. Алматы.2002. 6. Хмель Н.Д., Хайруллин Г.Т., ... Б.И. ... ... атындағы Ұлттық Педагогикалық Университетінің педагогика кафедралар авторлар ұжымы.- Алматы. 2005.430 б. 7. ... Ж.Б., ... Р.М. ... ... ... ... оқу құралы. - Алматы, 2004-420б.
* Педагогика Оқу құралы - Алматы: ҚазМҰУ, 2006
* Ахметова Г.К., ... З.А., ... ... ... ... Әлқожаева Н.С. Педагогика (оқу әдістемелік кешен) .-Алматы:Қазақ университеті, 2006
* Педагогика. Оқу құралы (Ред. Пидкасистого.-М., 1998) Аударған Г.К. ... Ш.Т. ... ... 2008

Пән: Педагогика
Жұмыс түрі: Реферат
Көлемі: 18 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 1 100 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
«Информатика сабағында оқушылардың шығармашылық белсенділігін дамыту »57 бет
«Өзін-өзі тану» курсын оқыту барысында оқушылардың рухани-адамгершілік құндылықтарын қалыптастырудың ғылыми-педагогикалық негіздері110 бет
Бастауыш мектеп оқушыларының оқу-танымдық қызығушылығын зерттеу тәсілдері55 бет
Бастауыш мектеп оқушыларының сөйлеу дағдысын қалыптастыру әдiстемесi (1-2 сынып)119 бет
Бастауыш сынып оқушылардың таным процестерін дамыту жолдары13 бет
Информатикадан оқушылардың іс-әрекетін бақылау мен бағалау негіздері58 бет
Мектеп оқушыларының фермер мамандығына қызығушылығын қалыптастыру55 бет
Оқушыларды зергерлік бұйымдардың жасалу технологиясының әдістемелік ерекшеліктеріне бейімдеу40 бет
Технология сабағында қолөнер бұйымдарын әзірлеу53 бет
Физика сабағында оқушылардың ізденімпаздық және логикалық ойлау қабілетін дамыту20 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь