Судың физика-химиялық қасиеттерін анықтау

1.Су объектілерінің органолептикалық қасиеттерін анықтау
2.Судың түстілігін анықтау
3.Судың лайлылығын (мөлдірлілігін) анықтау.
4...
Органолептикалық қасиеттер. Органолептикалық қасиеттер көру (лайлылық, түстілік) және иіс сезу (иіс) органдарымен анықталады. Қанағаттандырылмайтын органолептикалық қасиеттер судың ластануын көрсетеді. Алғашқы су сапасын бағалау, оның температурасын, органолептикалық қасиетін анықтау суатта жүргізіледі. Судың температурасын анықтау жылулық ластануды бақылау үшін қажет, сондықтан өлшеуді бір-бірінен бірнеше 100 м қашықтықта болатын бірнеше нүктелерде жүргізу керек. Ерекше назар аударарлық зат, бұл суатқа құятын жылға, өзен, ақаба сулары болуы тиіс. Өлшенген температуралардың бірнеше градус (температуралық градиенттер) айырмашылығы болса, жылулық ластану жайында айтуға болады.
Су сапасының органолептикалық бағалануы – суды бақылаудың алғашқы міндетті санитарлы-химиялық процедураларының бірі.
1-тәжірибе. Судың иісін анықтау.
Судың иісі, суға табиғи жолмен немесе ақаба суларымен түскен, иіс аңқығыш ұщқыш заттарға негізделген. Барлық дерлік органикалық заттардың иісі болады және ол суға беріледі. Әдетте, иісті бөлме (200С) және жоғары (600С) судың температурасында анықтайды.
Иісті субъективті өзіндік сезінулерге байланысты екі топқа бөледі:
1) Табиғи шығу тегі (тірі және өлі организмдер, топырақтың
әсері, су өсімдіктері және т.б.);
2) техногенді жасанды шығу тегі. Әдетте ондай иістер суды
өңдеу барысында едәуір өзгеріске ұшырайды.
Құрал-жабдықтар және реактивтер:
250-500 мл тығыны бар колба немесе тығыны бар нөмірленген пробиркалар, штатив (иісті мойны кең колбада анықтау қолайлы);
Жұмыстың барысы:
1) колбаның 1/3 бөлігіне су құйып, тығынмен жабыңыз;
2) колбаның құрамын шайқаңыз;
3) колбаны абайлап ашыңыз да, байқап дем тартыңыз, бірде
иістің интенсивтілігін және өзгешелігін анықтаңыз. Егер иіс бірден сезілмесе немесе анық болмаса, онда колбадағы суды 600С температураға дейін қыздырып, тәжірибені қайталауға болады.
Иістің қарқындылығын 1.5-кестеге сәйкес бес баллдық жүйе бойынша,
1. Г. С. Оспанова, Г.Т. Босшатаева, экология, Алматы 2009
2. Журнал .
3. Ү.И. Кенесариев, Н.Ж. Жақашов , Алматы «Ғылым» 2003 жыл,
        
        Тақырыбы: Судың физика-химиялық қасиеттерін анықтау.
Су объектілерінің органолептикалық қасиеттерін анықтау
Органолептикалық ... ... ... көру ... ... және иіс сезу (иіс) ... ... Қанағаттандырылмайтын органолептикалық қасиеттер судың ластануын көрсетеді. Алғашқы су сапасын бағалау, оның ... ... ... ... ... ... ... температурасын анықтау жылулық ластануды бақылау үшін қажет, сондықтан өлшеуді бір-бірінен бірнеше 100 м ... ... ... нүктелерде жүргізу керек. Ерекше назар аударарлық зат, бұл суатқа құятын жылға, өзен, ақаба сулары болуы ... ... ... бірнеше градус (температуралық градиенттер) айырмашылығы болса, жылулық ластану жайында айтуға ... ... ... ... - суды ... ... міндетті санитарлы-химиялық процедураларының бірі.
1-тәжірибе. Судың иісін анықтау.
Судың иісі, суға табиғи жолмен немесе ақаба суларымен түскен, иіс аңқығыш ұщқыш ... ... ... ... ... заттардың иісі болады және ол суға беріледі. Әдетте, иісті бөлме (200С) және ... (600С) ... ... ... субъективті өзіндік сезінулерге байланысты екі топқа бөледі:
* ... шығу тегі ... және өлі ... топырақтың
әсері, су өсімдіктері және т.б.);
* техногенді жасанды шығу тегі. Әдетте ондай ... ... ... ... ... ұшырайды.
Құрал-жабдықтар және реактивтер:
250-500 мл тығыны бар колба немесе тығыны бар ... ... ... ... мойны кең колбада анықтау қолайлы);
Жұмыстың барысы:
* ... 1/3 ... су ... ... ... ... ... шайқаңыз;
* колбаны абайлап ашыңыз да, байқап дем ... ... ... және ... ... Егер иіс ... сезілмесе немесе анық болмаса, онда колбадағы суды 600С температураға дейін қыздырып, тәжірибені қайталауға болады.
Иістің қарқындылығын ... ... бес ... жүйе ... шығу тегі ... ... ... 1.6-кестеде анықтаңыз
1.5 Кесте - Иістің қарқындылығын анықтау
Иістің ... ... ... Кесте - Иістің қасиетін анықтау
Табиғи шығу тегі
Жасанды шығу тегі
Анық емес ... ... емес ... ... ... ... (қандай екенін көрсетіңіз)
Басқа (қандай екенін көрсетіңіз)
Судың иісін, ауада бөгде иісі жоқ жерде зерттеу қажет. Иістің интенсивтілігін және қасиетін бірнеше зерттеушілер ... ... ... еді.
Иісті анықтау барысында 1,7 және 1,8 кестелерді нұсқау етіп қолданыңыз.
1.7 Кесте - Иістің ... ... ... ... ... ... сәл ғана ... көңіл аударса, иіс білінеді
2
Айқын
Иіс оңай білінеді
3
Анық
Иісі көңіл аудартады, ішуге келмейді
4
Өте қатты
Иісі соншама қатты, ... ... ... ... - ... сипаты
Символ
Иістің сипаты
Иістің жуық түрі
Х
Хош иісті
Қиярлы, гүлді
Бат
Батпақты
Тұнбалы, балдырлы
Шір
Шіріген
Фекальды, ақаба
А
Ағашты
Ылғалды жоңқаның, ағаштың иісі
Т
Топырақты
Жаңа ... ... ... иісі
Бал
Балықты
Балық, балық майы
К
Күкіртсутекті
Шіріген жұмыртқа
Шөп
Шөпті
Жаңа шабылған шөп, пішеннің иісі
Бел
Белгісіз
Шығу тегі табиғи иіс
Бақылау нәтижесі бойынша 1.5 және 1.9 кестелерді ... ... - ... ... ... ... ... бағалау
Иіс
1
2
3
және т.с.
2-тәжірибе. Судың температурасын анықтау.
Құрал-жабдықтар:
1) калибрленген термометр;
2) үлгіні ... ... ... ... ... ... үштен бір бөлігіндей ғана етіп, 5 минутқа суға
батырыңыз;
- термометрді судан алмай, көрсеткішін санап шығарыңыз(минималды бөлудің жартысына дейінгі дәлдікпен);
- жылулық ластануды ... ... 100 м ... ... ... ... су ... анықтаңыз. Температуралардың айырмашылығын есептеңіз.
3-тәжірибе. Судың түстілігін анықтау.
Түстілік - ... ... ... және ... ... ... ... табиғи сулардың кәдімгі қасиеті. Судың түсі суат ... ... және ... су ... ... және ... жақын келген топырақтарға, бассейндегі шалшық және жертезектерге, т. б. тәуелді ... ... ... ... 10-12 ... су ... сипатын сапалы түрде анықтауға болады. Судың түсін немесе түстілігін анықтау, ақаба сулардың анализі немесе ... ... бояу ... ... ... ғана ... Ауыз ... түсі болмайтынын білеміз.
Су бағанасының сәйкес биіктігі аспауы тиіс: ... су ... ... үшін ... - 20 см; мәдени-тұрмыстық - 10 см.
Құрал-жабдықтар:
1) Биіктігі 15-20 см шыны пробирка;
2) ақ қағаздың бір беті (фон ... ... ... 10-12 ... дейін сумен толтырыңыз;
- жеткілікті жарықпен (күндізгі, жасанды) ақ фонда пробирканы қарап, судың ... ... ... 1.10 ... ... ... ... сәйкес түстің астын сызыңыз немесе бос жолды толтырыңыз.
Кесте 1.10 - ... ... ... ... ... ... Судың лайлылығын (мөлдірлілігін) анықтау.
Судың лайлылығы шығу тегі әртүрлі ерімейтін немесе коллоидты бөлшектердің, судағы өлшенген ұсақ ... ... ... ... лайлылығы кейде басқа сипаттарымен негізделеді:
- Тұнбаның ... ол ... ... көрінетін, үлкен, өте үлкен немесе болмауы да мүмкін (мм);
- ірі дисперсті қоспалардың немесе өлшенген заттар санының болуы (1л суға ... ... 1мг ... ... су ... ... ... болады, одан қараған кезде, ақ қағаздағы стандартты мөрлі шрифт көріну керек.
Биіктігі 10-12 см лайөлшегіш пробиркадағы бағанның лайлану дәрежесі ... ... ... үшін ... ... қолданады. Пробирканың лайлылығын келесі сапа бойынша анықтайды: мөлдір; әлсіз ... ... ... - ... ... ... ... бүйір жарық барысында коллоидты ерітінділердің жарықтану құбылысы); опалесцирентті; әлсіз лайлы, лайлы, өте лайлы. Көрсетілген кәдімгі әдісті біз лабораториялық, дала жағдайлары үшін ... және ... ... ... ерітінділер.
Жұмыс барысы:
- Биіктігі 4 см стандартты шрифтің үстінен, суы жақсы ... ... ... қою қажет;
- шрифті әлі оқуға болатын, бағанның биіктігін тауып, цилиндрге суды құйып немесе одан төгіп, шрифтті су бағанының үстінен ... ... ... түзу ... жақсы жарықтанған жерде жүргізеді;
- өлшеуді 2-3 рет қайталап, нәтижесінде орташа мәнді алады. Бақылау нәтижесі бойынша 1.11 кестені ... 1.11 - Су ... ... ... дәрежесі
Пробирканың нөмірі
Лайлылығы жоқ
Әлсіз опалесцирентті
Опалесцирентті
Әлсіз лайлы
Өте лайлы
5-тәжірибе. Судың дәмін және татымын анықтау.
Табиғи ауыз суының ластануына күмәндық тумаған жағдайда судың дәмін бағалау ... 4 ... ... ... ... ащы, тәтті. Қалған дәм сезінулерін татымдар деп есептейді ... ... және т. б.). ... ... ... ... ... және ашық суаттардан басқа, дәм және татымды шикі (қайнатылмаған су) суда анықтайды.
Дәм және татымның ... ... ... ... ... ... ... дәмін және татымын анықтағанда, стақаннан суды ұртып, ... ... 3-5 ... ... ... және ... қасық, 200 мл стақандар - 5 дана;
2) тұз;
3) қышы;
4) қант;
5) ... ... ... ... ... ... жартылай сумен толтырыңыз;
- пробиркадан 10-15 мл сұйықтықты алып, бірнеше секунд аузыңызда ұстаңыз да, оның дәмін және ... ... ... ... Су дәмі мен ... қарқындылығын анықтап, 1.12- кестені толтырыңыз.
1.12 Кесте - Дәм және татымның сипаты мен қарқындылығын анықтау
Дәм және татымның ... және ... ... ... сипаты
Дәм және татымның
қарқындылығын бағалау
2 нұсқа:
1) бес стақанға 100 мл қайнатылған судан құйыңыз;
2) суда ерітіңіз:
- 1-стақанда 1 ... ... ...... ... 1 ... тұзды (үлгі № 2);
- 3-стақанда 1 қасық ... ... № 3)
- 4- ... 1 қасық лимон шырынын (үлгі № 4);
- 5-стақанда тек қайнатылған су (үлгі № 5).
2) әр стақаннан кейін ... ... ... ... ... араластырыңыз;
3) әр стақаннан 10-15 мл сұйықтықты ұртып, ауызда ... ... ... оның ... және ... ... Бір ретте екі үлгіні ғана зерттеп, 5 минут үзіліс жасаңыз;
4) үлгі үшін сумен араластырып, әртүрлі концентрациялы ерітінділерді жасаңыз;
5) әр стақанға 2 есе, ... 100 мл су ... ... ... дәмі мен ... ... ... Дәм және татымды бағалау үшін 1.13 кестені қолданыңыз.
1.13 Кесте - Дәм және ... ... және ... ... және татымның пайда болуының сипаты
Дәм және татымның
қарқындылығын бағалау
Жоқ
Сезілмейді
0
Өте әлсіз
Бірден сезілмейді, ... ... дәл ... ... ... аударса, білінеді
2
Көрінетін
Оңай білінеді, және жақсы
сипатталмайды
3
Анық
Көңіл аударарлық, ішуге келмейді
4
Өте қатты
Өте қатты, су ішуге жарамсыз ... ... ... 1.14 ... ... ... - Дәм және ... қарқындылығының сипаты
Үлгі (ерітінді)
Дәм және татымдар
1 ... ... ... ... мақсаты: студенттерге судың химиялық құрамы туралы ұғым беріп, әдістермен және принциптермен таныстыру.
Тапсырма - ... ... ... анықтау. Карбонат және гидрокарбонат аниондарын анықтау. Нитрат анионын анықтау. Судағы бос көмірқышқылын анықтау. Судың жалпы кермектілігін анықтау.
1-тәжірибе. Карбонат және ... ... ... мақсаты: Карбонат және гидрокарбонат аниондарын судың кәдімгі компоненттері ретінде қарастырып, оларға сандық әдісті қолданып ... және ... ... ... ... тұрғысынан алғанда, ең қызықты құбылыстардың бірі болып табылады. Анықтау титриметриялық болып келеді және ... ... ... пен ... барысында аниондардың сутек иондарымен реакциясына негізделген. Осы екі индикаторды қолданып, эквиваленттің екі ... ... ... беріледі: бірінші нүктеде рН 8,0-8,2 фенолфталеиннің барысында карбонат - аниондардың, екінші нүктеде рН 4,1-4,5 - ... - ... ... ... ... Судың үлкен және жалпы сілтілігін, қышқылдың (гидроксо - ... - және ... - ... ... ... ... титрлеудің нәтижесінде зерттелген ерітіндіде негізгі иондардың концентрациясын анықтауға болады. Себебі, олар гидроксо - ... - және ... ... ... ... тәуелділікте болады. Титрлеу үшін концентрациясы - 0,05 г-экв/л немесе 0,1 г-экв/л дәл мәні ... тұз ... ... ... ... ... анықтау мына реакцияға негізделген:
Н+ + СО32- = НСО3-
рН көрсеткіші 8,0-8,2 суларда ғана, аналитикалық тұрғыда ... ... ... аниондарын анықтау барысында, зерттелген суда гидроксо - аниондарының болуы бейтарап реакцияны береді:
Н+ + ОН- = ... - ... ... мына реакцияға негізделген:
Н+ + НСО3- = СО2 + Н2О
Сөйтіп, фенолфталеин бойынша ... ... ... ОН- және СО32- - ... ал метилоранж бойынша титрлеуде - ОН-, СО32-, және ... - ... ... және ...
1) ... индикаторының сулы ерітіндісі (0,1пайыз);
2) фенолфталеин индикаторының ерітіндісі;
3) ... (0,05 ... тұз ... ... ... ... ... жалғастыратын түтік және 2 мл немесе 5 мл тамызғыш;
5) ... ...
6) 10 мл ... бар ... барысы:
А) Карбонат анионын титрлеу.
- Ыдысқа 10 мл белгісіне дейін суды құю;
- тамызғышпен 3-4 тамшы фенолфталеин ерітіндісін ... ... түсі ... ... ... ... ... үлгіде карбонат - иондары жоқ деп есептеледі;
- біртіндеп ұштығы бар ... ... ... ... ... арқылы 0,05 н тұз қышқылының ерітіндісімен әлсіз-қызғылт түске дейін титрлейді және фенолфталеин бойынша титрлегенде, кеткен, тұз ... ... ... ... ... аниондардың массалық концентрациясын төмендегі (2) формула бойынша шығарады:
Ск = Vк :: 300 ... Ск - ... ... ... ... ... - титрлеуге кеткен тұз қышқылы ерітіндісінің көлемі, мл.
Ерітіндіні карбонат анионын титрлегеннен кейін келесі гидрокарбонат- анионынның ... ... ... үшін ...
Б) Гидрокарбонат анионын титрлеу.
- Колбаға 10 мл белгіге дейін суды құйыңыз;
- 1-2 тамшы метилоранж ерітіндісін ... ... 0,05 н ... сары ... ... түске дейін титрлейді және метилоранж бойынша титрлеуге кеткен тұз қышқылы ерітіндісінің көлемін анықтаңыз;
- гидрокарбонат- анионның массалық концентрациясын келесі (3) ... ... ... = Vгк :: 305 ... Сгк - ... анионның массалық концентрациясы, мг/л;
Vгк - титрлеуге кеткен ерітіндінің көлемі, мл.
* карбонаттың ... ... (4) ... ... есептеңіз:
Қк = Ск :: 0,0333 + Сгк :: 0,0164 ... Ск - ... ... ... концентрациясы, мг/л;
Сгк - гидрокарбонат- анионның массалық концентрациясы, мг/л;
0,0333 және 0, 0164 - осы ... кері ... ... ... тең ... ... сульфаттарды анықтау
Жұмыстың мақсаты: сульфаттарды судың кәдімгі компоненттері ретінде қарастырып, оларға сандық әдісті қолданып анықтау.
Сульфат анионның массалық концентрациясын анықтау әдісі, ... ... ... ... ... суспензиясының пайда болуымен, барий катиондармен сульфат аниондарының реакциясына негізделген
Ba2+ + SO42- = BaSO4 ↓
Сульфат иондардың концентрациясы, барий сульфаты суспензиясының саны ... ... және ол ... ... ... Турбидиметриялық әдістің ұсынылған қарапайым нұсқалардың бірі, тұнықтылығы бойынша суспензия баған биіктігінің өзгеруіне негізделген және 30 мг/л артық емес сульфат ... ... ... ... ... суда ... ... туған жағдайда суды фильтрлейді). Суда, ауыз су шаруашылық суаттарда сульфаттардың ШРК-сы 500 мг/л құрайды, зиянның шекті көрсеткіші - ... және ...
1) ... ... (қаныққан) ерітіндісі;
2) тұз қышқылының (20 пайыздық) ерітіндісі;
3) лайөлшегіш, алмұрт тәрізді рәзеңкемен (медициналық шприцпен) жалғастыратын түтік және 2 мл ... 5 мл ... ... ... ... ... суреті бар лайөлшегіш рәзеңкелі фиксатор-сақинасы бар пробиркалар;
6) тығын (лайөлшегіш пробиркаға арналған).
Анализге ... ... ... 450 жуық ... жасап орнатады. Жұмысты сиретілген жарықта (200-500 лк) жүргізеді.
Лайөлшегіштің әр саңлауына резеңке ... ... ... ... оның ... бөлігі 1 см қашықтыққа жуық лайөлшегіштің ойығына шыққандай етіп орналастыру қажет (пробирканың түбі экраннан 2 см-ге жуық қажетті қашықтықта ... ... ... ... бар 2 ... ... ... орнатыңыз;
2) пробирканың біреуіне 100 мм (20-30 мл) биіктікке дейін суды құйыңыз;
3) пробирканың құрамына тамызғышпен тұз қышқылы ерітіндісінің 2 тамшысын және ... ... ... 14-15 ... ... Абай ... ... нитраты уытты!
4) құрамын араластыру үшін, пробирканы тығынмен дұрыстап ... ... ақ ... ... түзілу үшін ерітіндісі бар пробирканы 5-7 мин қалдырыңыз;
6) құрамын ... ... ... ... тағы ... ... ... түбінде нүктесі көрінгенше, тамызғышпен пайда болған суспензияны ... (бос) ... ... ... ... ... ... биіктігін өлшеңіз (һ1 мм). Бақылауды суретте көрсетілгендей 450 бұрышта орнатылған, жарықты айналмалы лайөлшегіш экранға бағыттап, жүргізеді;
8) суреті көрінбейінше, суспензияны ауыстыруды ... ... ... пробиркадағы суспензия бағанның биіктігін өлшеңіз (һ2 мм);
10) суспензия бағанның биіктігін орташа арифметикалық өлшеумен мына (5) формула бойынша есептеңіз
h1 + ... 1.15 ... ... ... мг/л ... анықтаңыз.
1.15 Кесте - Сульфат-анионның массалық концентрациясы
Суспензия бағанның
биіктігі (һ), мм
Сульфат-анионның массалық концентрациясы мг/л
Суспензия ... ... (һ), ... ... ... мг/л
100
33
65
50
95
35
60
53
90
38
55
56
85
40
50
59
80
42
45
64
75
45
40
72
70
47


3-тәжірибе. Судағы хлоридтерді анықтау.
Жұмыстың мақсаты: хлоридтерді ... ... ... ... ... ... сандық әдісті қолданып анықтау.
Ұсынылған әдіс хлорид-анионның массалық ... ... ... нитраты ерітіндісімен хлорид-аниондарын титрлеуге негізделген, нәтижесінде ерімейтін күміс хлоридінің суспензиясы пайда болады. Химиялық реакциясы келесі түрде жазылады:
Ag+ + Cl- = AgCl ... ... ... ... ... сарғыш-құба тұнбасының пайда болуымен көзге түсіп, әсер ететін индикатор ретінде, калий хроматы қолданылады:
Ag+ + CrO4- = Ag2CrO4 ↓
Осы әдіс ... ... ... алды. Титрлеуді рН 5,0-8,0 шегінде орындауға болады.
Хлорид-анионның массалық концентрациясын (Схл) мг/л (6) ... ... ... = Vхл х Н х ... ... VХЛ - ... ... күміс нитраты ерітіндісінің көлемі, мл;
Н - түзетілген коэффицентті есепке алғандағы күміс нитратының титрленген ... ... ... ... ... ... көлемі, мл;
35,5 - хлордың эквивалентті массасы;
1000 - ... ... ... ... ... есеп ... су үшін ... бойынша ШРК - 350 мг/л. Судың сору және гидрохимиялық анализінде құрамында хлор болуының негізгі операциялары:
1) су (10 мл) ... ... ... ... ... ... 3 ... қосу;
3) үлгіні күміс нитраты ерітіндісімен кетпейтін құба бояуға дейін титрлейді және ... ... ... ... анықтайды (VХЛ);
4) жоғарыда келтірген формула бойынша хлорид-анионның массалық концентрациясын есептеу.
Құрал-жабдықтар және реактивтер:
1) титрленген күміс нитратының ерітіндісі (0,05 г-экв/л);
2) ... ... ... ерітіндісі;
3) алмұрт тәрізді рәзеңкемен (мед. шприцпен) жалғастыратын түтік және 2 мл немесе 5 мл ...
4) ... ... 10 мл ... және ... бар ыдыс.
Анализді орындау:
1) ыдысқа 10 мл суды құйыңыз;
2) ыдысқа тамызғыш-капельница мен калий хромат ерітіндісінің 3 тамшысын қосыңыз;
3) құрамын араластыру ... ... ... жауып, шайқаңыз;
4) кетпейтін құба бояуға дейін, ыдыстың құрамын күміс нитраты ерітіндісімен біртіндеп титрлеңіз. Титрлеуге кеткен, ерітіндінің көлемін анықтаңыз (VХЛ, мл);
5) ... ... ... (СХЛ, мг/л) мына (7) ... ... ... = VХЛ :: 178 ... ... ... сандарға дейін дөңгелетіңіз
4-тәжірибе. Нитрат анионын анықтау.
Жұмыстың мақсаты: нитрат-аниондарын судың кәдімгі компоненттері ретінде қарастырып, оларға сандық әдісті қолданып анықтау. ... және ...
1) ... ... ... қышқылының 10 пайыздық спирттік ерітіндісі;
3) концентрацияланған күкірт қышқылы;
4) шыны тачқшалар;
5) дистилденген су;
6) натрий гидроксидінің 20 ... ... ... 1 мл суды ... ... құяды;
2) стақанның құрамын қайнап жатқан су моншасында 10-15 мин. ішінде құрғақ күйіне дейін буландырады;
3) стақанды бөлме ... ... 10 -15 ... ішінде суытады;
4) бар құрғақ қалдықты сулау үшін, стақанға концентрациясы 10 пайыздық салицил қышқылының спирттік ерітіндісін қосады;
5) концентрацияланған ... ... 0,5 мл ... шыны ... ... қалдықты қышқылмен араластырып, стақанның түбі мен қабырғасына жағыңыз;
7) 5 минут қоя тұрыңыз;
8) стақанның қабырғасын шайып өткендей, 3-4 мл ... суды ... ... ... ... 20 ... ... 5 мл ерітіндісін қосыңыз;
10) ерітіндіні өлшеуіш пробиркаға ауыстырып, үстінен 10 мл белгіге жететін дистилденген суды қосыңыз;
11) алынған ерітіндінің түсін, ақ ... ... ... ... мен ... ... ... түсіне сәйкес келетін мг/л нитрат-анион концентрациясының мәнін шкала үлгісінің анализ нәтижесі ретінде қабылдаңыз;
12) үлгінің бақылау шкаласын ... ... ... ... ... 0; 5; 15; 30; 50 мг/л ... ... дайындау және оларды жоғарыда аталған әдістеме бойынша өңдеу.
Егер зерттелген ерітіндінің түсі шеткі үлгінің (50 мг/л) ... ... онда ... суды 5 есе ... ... ... ... қайталайды. Нәтижесін шығарғанда үлгінің араластыру дәрежесін есепке алады.
5-тәжірибе. Судағы бос ... ... ... бос ... ... ... параметрі ретінде қарастырып, сандық әдісті қолданып анықтау.
Ашық суаттардағы су 1 л-ге ауадан көлемі 0,3-0,5 см3 көмірқышқыл газын сіңіреді. ... ... су ... газын одан, бірнеше есе көп сіңіреді, бірақ суға ... ... газы ... ... ... бейтарап және қышқыл карбонаттарға байланысады. Осыдан суаттың тіршілігінде маңызды роль атқаратын рН-тың біршама өзгеруіне әкеліп соғады.
Судың көмірқышқыл газбен ... ... ... - ... ... және ... ақаба сулар болып табылады. Тереңдеген сайын шіру процесіне ... ... ... саны ... ... азая ... Көмірқышқыл газы тірі клеткаға оңай өтеді. Жануарлар үшін көмірқышқыл газы токсинді. Өсімдіктер үшін көмірқышқыл газы, олардың ұлпа түзілуіне қажетті, көміртектің көзі ... ... ... ластанбаған суаттарда судағы көмірқышқыл газының концентрациясы кезеңінде ... ... ... ... ... және ... рН ... ақаба сулардың келуімен, суда көмірқышқыл газдың құрамы кенет өсіп кетеді. Бос көмірқышқыл тұрмыстық ақаба сулардың ыдырау ... ... ... заттардың бірі болып келеді. Әсіресе суатқа өндірістік қалдықтарды тастаған кезде көмірқышқыл газдың концентрациясы өседі. Осыдан еріген ... ... ... НзЗ пайда болады, көптеген гидробионттар тіршілігін жойып өзін өзі ... ... ... ... ... бос ... болуы, суат жағдайының гидрохимиялық көрсеткішінің маңыздыларының бірі болып ... ... ... ... су үлгісін күйдіргіш натриймен немесе содамен титрлеу әдісімен жүргізіледі. Реакция келесі схема ... ... + CO2 = ... және ... химиялық таза карбонат;
2) фенолфталеиннің 0,1 пайыздық ерітіндісі;
3) этил спирті;
4) тұз қышқылы;
5) көлемі 1 л және 100 мл, 200 мл ... ... ... ... ... тұзының ерітіндісі: 50 г КnаС4Н4О6;
8) 10 г СоСl2 және 10 г СuSО4.
Реактивтерді дайындау
1) химиялық таза карбонатты 3000С температурада 1 сағат ... ... 2,119 г ... ... ... ... қайнауынан босатылған 1 л дистилденген суда ерітеді. Нәтижесінде концентрациясы 0,02 н сода ерітіндісін аламыз;
3) ... ... ... 100 мл этил ... 0,1 г фенолфталеинді ерітіп, дайындайды;
4) сегнет тұзының ерітіндісі: 50 г КnаС4Н4О6 дистилденген суда ерітіп, 100 ... ... ...
5) минералды стандарт. 10 г СоСl2 :: 6Н2О және 10 г СuSО4 :: 5Н2О ... 1 л ... ... ... мл тұз ... ... ... көлемін белгіге дейін жеткізіп, негізгі стандартты ерітіндіні дайындайды. Жұмысқа пайдаланатын ерітіндіні судың негізгі ерітіндісін он есе араластыру жолымен дайындайды.
Жұмыстың барысы:
1) ... 200 мл 2 ... ... ... ... Бір ... суды ... дейін құйып, 2 мл фенолфталеин ерітіндісін қосып, тығынмен жауып, абайлап араластырады.*Егер колбада ... түс ... ... - онда үлгіде көмірқышқылдың жоқтығын білдіреді;
2) басқа колбаға 70 мл ... ... ... ... ... ... ... интенсивтілігі стандарт түсіне сәйкес келетіндей, бірінші колбаның құрамын ... бояу ... сода ... ... Егер сода ... қосқанда, су лайлана бастаса (себебі, үлкен қаттылық немесе ... ... ... ... онда ... алдынды суға 1 мл сегнет тұзының ерітіндісін қосады;
4) бос көмірқышқыл (Х) құрамын мына (8) формула бойынша есептейді:
Х = 4,4 :: n мг/л , (8) ... n - ... 200 мл ... ... 0,02 н сода ... ... Судың жалпы кермектілігін анықтау.
Жұмыстың мақсаты: судың жалпы кермектілігін ... ... ... ... қарастырып, сандық әдісті қолданып анықтау.
Судың жалпы, ... және ... ... ... ... жалпы кермектілігі сілтілік жер металдардың екі валентті катиондардың, соның ішінде, кальций және магнийдің ... ... Бұл ... табиғи жағдайда топырақтың ылғалды қабаттарында жүретін биохимиялық процестердің немесе ... қос ... ... ... әсер ету ... суға ... ... кермектілігі ақаба сулардың әсерінен немесе сутартқыш станцияларда өңдеуден өткен жағдайда өзгеруі мүмкін. Уақытша кермектілік, басқаша, шеттетілетін ... ... деп ... Ол ... ... және ... ... болуына негізделген.
Тұрақты (карбонатсыз) кермектілік ерігіш кальций және ... ... ... түрлерінің (мысалға, хлоридтер, сульфаттар, нитраттар және т. б.) ... ... және ... мен карбонаттыкермектіліктің айырмашылығы ретінде анықталады.
Жалпы кермектілік кең көлемде түрленеді, ол суат бассейнін құрайтын топырақ және жыныс типіне, сонымен қатар, жыл ... ... ... ... ... ... ... су жабдықтау көздерінде 7 ммоль экв/л, ал жеке жағдайларда санитарлы - ... ... ... ... ... - 10 ... экв/л-ге дейін рұқсат етіледі.
Кермектілікті 4 ммоль экв/л-ге дейін су жұмсақ; 4 - 8 ммоль экв/л - кермектілігі ... 8 -12 ... ... - ... 12 ммоль экв/л үлкен - өте қатты деп есептеледі. Жалпы кермектілікті ауыз су, жер ... жер ... ... ... ... ... да ... Төменде судың барлық түрлерінің жалпы кермектілігін анықтаудың комплексонометриялық әдісі келтіріледі.
Судың сілтілік және ... ... ... қолданып, карбонатты және карбонатсыз кермектіліктің жеке мәндерін есептеп алады.
Кермектіліктің ... ... 1 л суға ... - эквивалентпен немесе кермектіліктің немістің градустарымен (0Н) көрсетіледі. Судың кермектілігін анықтауда қолданылатын өлшеудің басқа бірліктері кестеде келтірілген, бұл ... ... ... ... ... ... жалпы кермектілігін комплексонометриялық әдіспен анықтау.
Әдістің маңыздылығы. Трилон Б (комплексон ІІІ) - этилендиаминтетрасірке қышқылының екі натрийлі тұзы - суда ... ... ... ... ... ... ... түзейді. Бұл кешендер әртүрлі беріктікке ие және рН белгілібір мәнінде пайда болады.
Трилон Б-мен қосылып, кешен түзетін катиондарға кальций, ... мыс, ... ... никель, екі- және үш- валентті темір, алюминий және т. б. жатады.
Егер ерітіндіге жоғары аталған металдар ионының біреуіне, онымен берік емес ... ... ... индикатор енгізсек, мұндай боялған ерітіндіге трилон Б-ны қосқанда, эквиваленттік нүктеде түстің өзгерісі байқалады.
рН = 10 сулы ... Б ... ... ... ... түзейді: алдымен кальций иондарымен, содан кейін магний иондарымен.
Кальций және магнийді анықтау үшін ... ... ... Т қара ... және ... ... ...
Суға Т қара эрихромды енгізгенде, ол магний иондарымен қызыл-шие түсті кешен қосылыстарын ... ... ... титрлеуді жалғастырғанда, ақырғысы, кальций иондарымен , содан соң магний иондарымен қосылып, бос ... көк ... ие ... ... ығыстырады.
Егер титрленген ерітінді рН=10 +0,1 көрсеткішіне ие және құрамында магний иондарының жеткілікті саны болса, онда зерттеу дұрыс ... ... ... 100 см3 ... ... 0,05 ... ... минималды анықталатын концентрация үшін де болып табылады.
Реактивтер және құрал жабдықтар:
1) буферлі ерітінді. Дистилденген судың біраз көлемінде 20 г NН4Сl ... 100 см3 25% ... ... ... ... ... ... 1дм3 белгіге дейін жеткізеді.
2) трилон қара эрихромы, натрий хлоридімен индикатордың қоспасын 1 г Т қара ... 100 г ... ... ... ... (ч. д. ... ... ІІІ, 0,1 Н (0,05 М) ерітіндісі. Дистилденген суда 18,6 г комплексон ІІІ ч. д. а. ... 1 дм3 ... ... ... Титр ... ... ... кальций хлоридінің 0,025 М ерітіндісі бойынша анықтайды; Колбада титрлеу үшін бұл ... 20 см3, ... ... 100 см3 ... ... ... және ... үлгіні анықтау үшін өдейді. Титр немесе түзету коэффиценттерін әр жұма сайын тексереді.
4) трилон Б ерітіндісін фиксаналдан дайындауға ...
5) ... ... 0,025 М ... ... ... ... тұз қышқылының қажетті мөлшерінде (1 : 1), 1050С кептірілген жаңа тұнған СаСО3 ч. д. а. 2,5023 г ... ... ... ... 200 см3 жуық дистилденген суды қосады, қыздырып 5 мин. жуық қайнатады. Суытылып, метил қызылдың бірнеше ... ... ... ... түсі ... 3 н ... ... немесе тұз қышқылымен өңдейді. Өлшеуіш ... ... 1 дм3 ... дистилденген сумен жеткізеді.
Жұмыстың барысы:
1) су үлгісінің 50 см3-не буферлі ерітіндінің 10 см3 құяды;
2) араластырғаннан кейін 0,1-0,2 г индикатордың құрғақ ... ... ... араластырып, қызыл түс күлгін түске
ауысқанша, 0,1 н комплесон ІІІ ерітіндісімен титрлейді. Содан соң дұрыстап араластыру ... ... көк түс ... ... ... ... ... өзгеруін тағы титрленген ерітіндінің 1 тамшысын (0,02 см3) ... ... ... 5 мин. ... ... ... жалпы кермектілікті (Х) мг-экв/л мына (9) формула бойынша есептейді
, ... V - ... ... ... ІІІ ... ... ... см3;
N - комплексон ІІІ ерітіндісінің қалыптылығы;
а - анализге алынған (аликвота), судың ... см3.

Пән: Химия
Жұмыс түрі: Материал
Көлемі: 16 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 600 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Октябрьск мұнай кен орны89 бет
Жетібай мұнай кенішінің топырақ, өсімдік құрамындағы мұнай және мұнай өнімдерін, ауыр металдарды анықтап, қоршаған ортаны ластау деңгейін зерттеу26 бет
Мұнай мен ауыр металдың тірі ағзаларға әсерлері42 бет
Пробиотикалық сүт тағамдарының технологиясы, сапасы мен қауіпсіздігі86 бет
Түйе сүтінің және шұбаттың липидтері21 бет
Түйе сүтінің сарысу белоктарының қасиеттері39 бет
"Темперамент."11 бет
Бастауыш сынып оқушыларының тұлғалық қасиеттерін дамыту52 бет
Дене тәрбиесінің әдіс- тәсілдері26 бет
Мектеп педагогикалық ұжымының оқушы отбасымен байланыс орнатудың психологиялық-педагогикалық негіздері50 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь