Литосфера

ЖОСПАР

І. Кіріспе ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 3
ІІ. Негізгі бөлім ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 3
2.1 Литосфераның құрамы ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 3
2.2 Литосфераның қасиеті ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .4
2.3 Топырақтың ластануы ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .5
2.4 Топырақтың бүлінуі ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 5
2.5 Жерді қайта құнарландыру ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...6
III. Литосфераның даму заңдылықтары ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..8
IV. Қорытынды ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...10
V. Пайдаланылған әдебиеттер ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .11
Литосфера – жер қабығы (грек. lithos- тас, sphaira – шар) – жердің сыртқы қатты қабаты жоғарғы гидросфера және атмосферамен шектеседі. Жер қабығының жоғарғы бөлімі – шөгінді қабық; ол шегінді тау жыныстарынан тұрады, кейде бұған эффузивтер жамылғысын да енгізеді. Жер қабығының тербеліс тарихы қозғалысына байланысты, оның калыңдығы әр орында әр түрлі болып келеді. Шөгінді қабықтың астында граниттік қабат орналасады; бұл қабат мұхит ойыстарында ұшырамайды. Граниттік қабаттың астында аралық немесе «базальттық» аса тығыз жыныстар қабаты жатады.* Литосфера – Жер планетасының біршама берік тау жыныстары кешендерінен тұратын, төменгі жапсары ішінәра балқымалы яки онша берік емес атмосфера қабатымен шектелетін ең сыртқы қабаты. Литосфера жер қыртысын (Жердің ең сыртқы қатты қабыршағын) және осы қыртыс пен атмосфера аралығын қамтитын қатты заттардан тұратын, литосфера лық мантия деп аталатын жоғарғы мантияның ең жоғарғы қабатын біріктіреді. Литосфера лық мантия қабаты жер қыртысынан Мохоровичич шегі арқылы дараланады, бұл қабатты құрайтын тау жыныстарының құрамы негізінен оливин мен пироксеннен тұратын аса негізді жыныстарға сәйкес келетін болса керек. Литосфера ның беткі жазықтығы атмосферамен немесе гидросферамен шектеледі. Литосфера қалыңдығы 50-200 шақырым аралығында деп есептелінеді. Литосфера – жердің қатты бөлігінің сыртқы қабығы, ол біртіндеп заттектердің беріктілігі азаятын сфераларға өтеді және оның құрамына жер қыртысы мен жердің беткі мантиясы кіреді.
Литосфераның қалыңдығы 5-200 км., оның ішінде жер қыртысы – құрлықта 50-70 км.-ге дейін (жазықтықтарда – 35-45 км-ге дейін, тау сілемдері астында 70 км.-ге дейін), мұхиттың астында төменгі шегі 5-10 км шамасында. Литосфера – қоршаған ортаның ең маңызды бөлігі, ол көлеммен, бетінің пішінімен, топырақ жамылғысымен, өсімдіктермен, кен қазбаларымен, сонымен қатар халық шаруашылығы әр түрлі салаларының кеңістікте орналасуымен сипатталады. Табиғи күштер мен адамның іс-әрекетінің нәтижесінде уақытқа байланысты литосыфераның жағдайы өзгеріп отырады. Табиғи күштер (жылу, ылғалдылық, жел, радиация және т.б.) және олардың салдарынан орын алатын геологиялық құбылыстар (жанар таудың атқылауы, жердің сілкінуі, судың тасуы және т.б.) жеке аймақтарда литосфераның сипаттамасын едәуір өзгертеді.
V. ПАЙДАЛАНЫЛҒАН ӘДЕБИЕТТЕР ТІЗІМІ

1. Ақбасова А.Ж. Экология:Жоғарғы оқу орындарына арналған оқу құралы.- / Алматы:Бастау,2003
2. Қаженбаев С., Махмудов С. Табиғатты қорғау. – Алматы: Ана тілі, 1992
3. Биология: Жалпы білім беретін мектептің, 9-сыныбына арналған оқулық, 2-басылымы, өңделген М. Гильманов, А. Соловьева, Л. Әбшенова. – Алматы: Атамұра, 2009. ISBN 9965-34-927-4
4. Қазак тілі терминдерінің салалық ғылыми түсіндірме сөздігі: Қ 17 Геология/Жалпы редакциясын басқарған – түсіндірме сөздіктер топтамасын шығару жөніндегі ғылыми-баспа бағдарламасыныњ ғылыми жетекшісі, педагогика ғылымдарының докторы, профессор, Қазақстан Республикасы Мемлекеттік сыйлығының лауреаты А.Қ.Құсайынов – Алматы: «Мектеп» баспасы» Ж А Қ , 2003. – 248 бет. ?SВN 5-7667-8188-1, ?SВN 9965-16-512-2
5. Мұнай және газ геологиясы терминдерінің, орысша-қазақша түсіндірме сөздігі. Жалпы редакциясын басқарған Қазақстанға еңбегі сіңген мұнайшы – геологтар Т.Н. Жұмағалиев, Б.М. Куандықов. 2000. – 328 бет.
6. Қазақ тілі терминдерінің салалық ғылыми түсіндірме сөздігі:Экология және табиғат қорғау/ Жалпы редакциясын басқарған – түсіндірме сөздіктер топтамасын шығару жөніндегі ғылыми-баспа бағдаламасының ғылыми жетекшісі, педагогика ғылымдарының докторы, профессор, Қазақстан Республикасы Мемлекеттік сыйлығының лауреаты А.Қ.Құсайынов. – Алматы: «Мектеп» баспасы» ЖАҚ, 2002. – 456 бет. ISBN 5-7667-8284-5
7. Сәтімбеков Р. Биология: Жалпы білім беретін мектептің қоғамдык-гуманитарлық бағытындағы 11-сыныбына арналған окулық. – Алматы: «Мектеп» баспасы, 2007. ISBN 9965-36-175-4
8. География : Дүниежүзіне жалпы шолу. ТМД елдері. Жалпы білім беретін мектептің жаратылыстану-математика бағытындағы 10-сыныбына арналған оқулық/ Ө. Бейсенова, К. Каймулдинова, С. Әбілмөжінова, т.б. – Өңд., толықт. 2-бас. – Алматы: Мектеп, 2010. – 304 б.,
        
        РЕФЕРАТ
ТАҚЫРЫБЫ:
ЛИТОСФЕРА
ТЕКСЕРГЕН: ________________________
ОРЫНДАҒАН: _______________________
АЛМАТЫ 2013
ЖОСПАР
І. Кіріспе ……………………………………………………………………………………….3
ІІ. Негізгі бөлім ………………………………………………………………………………..3
2.1 Литосфераның құрамы ………………………………………………………………….3
2.2 Литосфераның қасиеті …………………………………………………………………..4
2.3 Топырақтың ... ... ... ... ... ... қайта құнарландыру ……………………………………………………………..6
III. Литосфераның даму заңдылықтары ……………………………………………………..8
IV. Қорытынды ……………………………………………………………………………....10
V. Пайдаланылған әдебиеттер ... – жер ... ... lithos- тас, sphaira – шар) – ... ... қабаты жоғарғы гидросфера және атмосферамен ... ... ... ...... ... ол шегінді тау жыныстарынан
тұрады, кейде бұған эффузивтер ... да ... Жер ... ... қозғалысына байланысты, оның калыңдығы әр орында әр ... ... ... ... астында граниттік қабат орналасады; бұл
қабат мұхит ойыстарында ұшырамайды. Граниттік қабаттың ... ... ... аса тығыз жыныстар қабаты жатады.* Литосфера – Жер
планетасының біршама берік тау ... ... ... ... ... балқымалы яки онша берік емес атмосфера қабатымен
шектелетін ең сыртқы ... ... жер ... (Жердің ең сыртқы қатты
қабыршағын) және осы қыртыс пен атмосфера аралығын қамтитын қатты заттардан
тұратын, литосфера лық мантия деп ... ... ... ең ... ... ... лық мантия қабаты жер қыртысынан Мохоровичич
шегі арқылы ... бұл ... ... тау ... құрамы
негізінен оливин мен пироксеннен тұратын аса негізді жыныстарға сәйкес
келетін ... ... ... ның ... ... ... немесе
гидросферамен шектеледі. Литосфера қалыңдығы 50-200 шақырым аралығында деп
есептелінеді. Литосфера – жердің қатты ... ... ... ... заттектердің беріктілігі азаятын сфераларға өтеді және ... жер ... мен ... ... ... ... ... 5-200 км., оның ішінде жер қыртысы – құрлықта 50-
70 км.-ге дейін (жазықтықтарда – 35-45 км-ге дейін, тау ... ... ... ... ... астында төменгі шегі 5-10 км ...... ... ең ... ... ол ... ... топырақ жамылғысымен, өсімдіктермен, кен қазбаларымен, сонымен
қатар халық шаруашылығы әр ... ... ... ... Табиғи күштер мен адамның іс-әрекетінің нәтижесінде ... ... ... ... ... Табиғи күштер (жылу,
ылғалдылық, жел, радиация және т.б.) және олардың ... орын ... ... ... таудың атқылауы, жердің сілкінуі, судың тасуы
және т.б.) жеке аймақтарда литосфераның сипаттамасын едәуір өзгертеді.
2.1 Литосфераның құрамы
Литосфераның үстінгі қабатын топырақ деп ... ... – ол ... ауа райының, өсімдіктер мен жануарлардың, жергілікті жер
бедерінің күрделі ... ... ... ... ... ... дене.
Топырақтың ең маңызды қасиеттерінің бірі оның құнмрлығы, ... ... және ... ... ... мен ... ету
қабілеті. Топырақ құнарлығы оның физикалық және ... ... ... үш ... ... сұйық және газ тәрізді заттектерден тұратын
орта. Ол ауа ... ... ... ... жыныстардың күрделі өзара әрекеті ... ... ... ... ... түзілу болып табылады.
Топырақтану ғылымының негізін көрнекті орыс ғалымы В.В.Докучаев ... ... Ол ... рет ... және ... құрылымы»
ұғымдарының анықтамасын берді, топырақ түзілу процессінің мәнін ашты ... ... ... ... ... ... процессінің бес факторға байланысты екенін
анықтады. Оларға бастапқы жыныстар, ауа райы, жер ... және ... мен ... ... ... ғылыми зерттеулердің нәтижесіне
байланысты бұларға су (топырақ суы, жерасты суы) және адамның шаруашылық
әрекеті қосылады.
Топырақтағы ... ... мен ... ... ... ... ... немесе горизонттарға дараланады.
Қабаттардың арақатысы мен байлығы топырақ ... ... Ең ... ... ... пайда болған өнімінен тұратын қабат ең
негізгі құнарлығы жоғары ... ... ... Оны ... ... деп ... ... қиыршықты – түйірлі болады. Гумус немесе
қарашірік жиынтығы деп ... ... ... ... ыдырататын
микроорганизмдер әсерінен пайда болған өсімдіктекті мен ... ... ... ... ... 50 ℅ кремнеземнан ( SiO2), 25 %-
ке дейін глиноземнен (Al2O3), 10 %- ке ... ... ... (Fe2O3) және
0,1 %-тен 5 %-ке дейін (MgO), калий (K2O), фосфор (Р2О5), ... ... ... ... қалдықтар жай (су, ... ... және т. б.) ... күрделілеу (мысалы, гумусты) қосылыстарды түзіп
минералданады.
2.2 Литосфераның қасиеті
Топырақтың ... ... ... ... ... ... ... жатады, себебі оларға микроорганизмдердің
белсенділігі мен өсімдіктердің ... ... ... ... негіздерінің жалпы жиынтығы, олармен байланысты топырақтың алмасу
мен сіңіру қабілеттілігі тәуелді.
Топырақтағы судың мөлшері бір ... ... ... ... мен ... ... ... ерітінделері неғұрлым
тұзды болған сайын олардың өсімдікке өтуі төмендейді. ... ... ... ... ... ... ... өтеді, мысалы, металл
катиондары органикалық қышқылдардың ... ... ... ... ... ... тірі организмдердің атқаратын ролі
зор. Топырақ неғұрлым құнарлы болса соғұрлым ... саны ... ... топырақтың қалыңдығы 15 см беткі қабатының 1 га ... 10 ... ... ... 4 т ... 140 кг ... ... жәндіктер және 6 кг аяққұйрықтылар болатыны есептелді.
Топырақтың физикалық-химиялық қасиеттерінің қалыптасуына ерекше
маңызды роль ... ... ... ... ... ... көмегімен
күрделі экологиялық мәселені шешуге болады, мысалы, органикалық ... және ... ... ... Көрнекті биолог ғалым Ч.
Дарвин айтқандай топырақ «... өткен ғасырлар бойы жауын ... ... ... ... ... ... ... 0,5 г-дай, бір шаршы метрде олардың
саны 50-ге жуық болады. Бір жылдың 200 күнінде олар өз денелері ... 50 ... ... ... шөптерді, жапырақтарды, көңді және т.б. ... ... ... ... алады. Жаңбыр құрттарының
өнімділігі және өсімі жоғары қызыл түрлері ... ... ... ... ... ... терісі қымбат аңдарға жем ретінде беруге
және өте сапалы биогумус деген ... ... ... жүр.Жауын
құртының ішегінен өткен органикалық қалдықтар биохимиялық өзгерістерге
ұшырап, жай ... ... және ... мен пайдалы
микрофлорамен байытылады, капролитті ... ... ... ... еріп ... ... ... отырады.
Жерді жыртуды, тырмалауды, дара дақыл егуді және т.б. ... ... ... пайдалану заттектердің айналымының
тепе-теңдігін бұзады, ... ... ... ... ... ластануы
Адамдар және олардың шаруашылығы жер бетінде тікелей және ... ... ... ... Егер де ... ... дүниежүзі бойынша 1 млрд.
т. деңгейінде антропогендік заттектер, гидросфераға ... 15 ... ... ... ... жерге түсетін техногенді ... 90 ... т. ... ғылыми мәліметтерге сүйенетін болсақ, ХХ
ғасырдың 90-шы жылдарының аяғында жерде жинақталған ... ... ... ... ... ... ... компоненттерге қарай топырақтың ластануының
түрлері: физикалық, химиялық және биологиялық ... ...... заттектермен байланысты. Мысалы, уран
рудаларын ашық әдіспен алғанда жер ... ... ... ... және ... қалдықтар қалады.
Биологиялық ластану – ауру тудыратын және де басқа жағымсыз жағдайға
итеретін ... ... ... ... Мысалы, ластанбаған
топырақта дизентерия, сүзек және тағы басқа ауру қоздырғыштары 2-3 тәулік
бойында сақталса, ластағыштар мен ... ... ... ай ... ... ... ... аумаққа таралады.
Химиялық ластану – топырақта тірі ... ... ... ... ... ластайтын көздерге өнеркәсіптік кәсіпорындардың
шығарындылары, көлік, ауылшаруашылығында ... ... ... ... ... жылу ... ... атмосфералық
жауын-шашын, апатты жағдайда тасталатын шығарындылар, әскери-өндірістік
кешендері жатады.
Ауылшаруашылығында улы ... көп ... және ... ... улы заттектер ана сүтінде, қанның құрамында болатыны
байқалған. Топырақ көптеген аурулардың (ботулизм, ... ... және т.б.) ... ... ортаға жатады.
Топырақтың ластану дәрежесінің көрсеткіші ретінде мына формула арқылы
есептеп анықталатын топырақтағы заттектің ... ... ... ... = Хі / ШРКі ... ЛіКК = Хі / ... жерде ЛіКК – і- заттегіне тән ... ... – і- ... ... – осы заттектің фондық мөлшері.
2.4 Топырақтың бүлінуі
Жер ресурстарын ең негізгі тұтынатын саланың бірі ауыл шаруашылығы.
Ауыл шаруашылығында ... 30 %- нен ... ... ... осы ... ... қосатын болсақ, бұл көрсеткіш 60-65% жетеді. Ауыл
шаруашылығының қарамағындағы жер ... ... ... ... ... ... ... эрозиясы немесе дефляциясы – су мен желдің (дефляция) және
т.б. табиғи құбылыстардың әсерінен жер ... ... не ... ... ... ... төмендеуі;
• агротехниканы дұрыс қолданбағандықтан, негізінде ауыспалы егіс
болмауынан және қоекті заттектердің ... ... ... ... ... ... ... мөлшері төмендеп, топырақ құнарлығының
біртіндеп азаюы;
• құрғатымсыз (дренажсыз) ... ... және ... ... ... су астында қалуы мен екінші реттік тұздануы
(сортандануы)
• топырақтың ... ... ... (тығыздануы, егістік жер
қабаты құрамының бұзылуы, оның төсеніш қабатындағы жыныстармен араласуы);
• топырақтың химиялық және радиациялық ластануы.
Жердің ... ... ... ... әрекеті әсерінен
топырақтың түзілу жағдайының ... оның ... ... ... ... мөлшерінің азаюына, құрылымының бұзылуына,
улы заттектермен ластануына, екінші реттік ... ... ... ... ... ... тыс жайылуына, ... ашық ... ... ... ... ... мен бақылаусыз жатуларына т.б. ... ... ... ... ... ерекшелігіне қарай өздеріне тән
өзгешелігі бар.
Топырақ түзілу процессі аймақтық геологиялық жасына да көп байланысты.
Геологиялық жас жағынан ескі ... ... ... ... ... ал ... пайда болып жатқан құрғақ жерлерде топырақ түзілу
процесстерінің бастапқы сатылары жүріп ... ... ... ... ететін факторлардың көбісі: ауа райы, жоғары және төменгі ... пен ... жер ... адам ... ... күрт өзгерді.
Бұзылған жерлердің аумағы табиғи ... ... ... және ... және антропогенді факторлар
әсерінің үдемелі қарқындылығына байланысты келеді.
Америка экологы Л.Браун (1992) ... ... ... ... үш санатқа бөлді:
• құнарсызданудың бәсең – әлеуетті өнімділігі 10 % аз төмендеген
жерлер;
• құнарсыздануы ...... ... 10-50 % ... ... ...... өнімділігі 50 % артық төмендеген
жер.
2.5 Жерді қайта ... ... ... (рекультивация) деп бүлінген жерлердің
өнімділігін және қоршаған ортаның жағдайын қалпына келтіруге ... ... ... Жерді қайта құнарландырудың мақсаты: жер мен
оның қойнауын ұтымды пайдалану, табиғат ресурстарын сақтау, өндіріс дамыған
аудандарда ... ... ... ... ... объектілеріне мыналар жатады: жер асты мен жер үсті тау-кен
жұмыстарын ... ... ... ... қазба жыныстары мен өндіріс
қалдықтарының ... өнім ... ... мен жылу ... ... шлак пен күл ... уақытша өндірістік және
тұрғын үй құрылыстары алып ... ... жол, ... ... ... т.б. жұмыстарды жүргізгенде бұзылған жер беті жатады.
1-ші және 2-ші ... ... жері ... ... ... ... ... топырақтары туралы мәліметтер
| Т о п ы р а қ |Жер ... жер |
| ... ... |
| ... |% мөлшері |
| Орналасқан аймағы | Түрі | | ... ... ... ... ... | ... терістік жағы, |дала және |25,4 |9,8 ... ... ... ... |орманды дала | | ... ... ... | | | ... | | | ... ... ... ... ... | | ... ... ... Ақтөбе, Орал, |то-пырақты |90,4 |33,3 ... ... ... ... дала | | |
| ... шөл дала | | ... ... ... ... жері, |Құба және | 119,2 | 44,0 ... ... ... ... ... | | ... ... Қазақстан, Алматы, |топы-рақты шөл| | ... ... ... |Тау ... |31,0 |12,5 ... ... ... таулары, |Ірі су | | ... ... ... ... ... |31,4 |10,2 |
|Жамбыл облысы- ... ... ... мен | | ... ... Қазығұрт, Қаратау |шыңдар | | ... | | 272 | 100 ... ... ... мен ... ауыл шаруашылығына пайдаланылатын
жерлердің құрыламы
| | ... | ... ... | | |
| | ... | % | ... | % ... ... жерлер, | 222,1 | 100 | 221,3 | 100 ... ... | | | | ... жер |132,3 |59,6 |33,3 |15,0 ... ... |23,5 |10,6 |8,2 |3,7 ... |64,5 |29,0 |178,0 |80,0 ... |0,3 |0,1 |0,7 |0,8 ... ... | | | | ... |1,5 |0,7 |1,1 |0,5 |
1- ...... диаграммасы
III. Литосфераның даму заңдылықтары
Жер шарын салыстырмалы түрде ... ... ... ... түрінде
көмкеріп жатқан литосфера – география лық қабықтың маңызды құрамдас бөлігі
болып табылады. Литосфера ның жоғарғы бөлігі болып табылатын жер ... ... 8 ... ... ... кремний, алюминий, темір,
кальций, натрий, калий, магний құрайды (2-кестені қараңдар). Тектоника
ғылымында ұзақ ... бойы жер ... ... ... тұжырымдама басым болып келді. Бұл тұжырымдама бойынша,
материктік жер ... ... ... ... ... ... және қозғалмалы бөліктерге – геосинклинальдарға жіктеледі.
Жер ... ... ... ... геосинклинальдар платформаларға
айналады, бұл процесс екі кезенде жүзеге асады. Ұзаққа ... ... ... майысып, су басқан жер қыртысының ойыстарында қалыңдығы 15–20
км-ге ... ... ... жиналады. Салмақ күшінің артуына байланысты
Жердің ішкі қойнауындағы күштер ... ... ... ... ... ... ... күшейіп, қатпарлану
жүреді. Осылайша биік таулар түзіледі. Ал неғұрлым қысқа уақытты қамтитын
екінші ... ... тау ... ... ... ... ... бұл процесс көбінесе материктер аумағында жүзеге асатындықтан,
«платформалық-геосинклинальдық» дамуы ... ... ... ... саны тұрақты емес; геологиялық уақыт ... олар ... ... ... ... ... әсерінен қайта бірігіп
отырады. Материктер мен мұхиттар география сынан сендер жер қыртысының ... ... ірі ... болғанын және олардың ... ... еске ... ... кезде Жер шарында 7 ірі және
ондаған ұсақ литосфера лық тақталар ажыратылады. Тектоникалық картадан ірі
литосфера лың ... ... және ... ... ... Материктпік және мұхиттың жер қыртысы. Литосфера ның беткі жұқа
қабығы жер қыртысын құрайды. Ол ... мен ... ... материктік және
мұхиттық деп бөлінетінін білесіндер (олардың айырмашылығын ... ... жер ... ... ... ... жыныстар
қабаты, ал одан төменде геофизикалық деректер бойынша, гранит және ... ... ... және ... ... ... ... толқындардың жылдамдығы күрт өзгеретіні байқалған.
Мұхиттың жер қыртысында гранит қабаты болмайды және шөгінді жыныстар қабаты
салыстырмалы түрде жұқа ... ... ... мен ... ... жер ... өтпелі сипат алады. Жер қыртысының осындай
құрылымы Еуразияның Тынық мұхитпен шектескен ... ... ... ... мен оны бойлай орналасқан ... ... ... ... ... физикалық және тектоникалық карталардан ... жер ... ... мен ... ... ... ... жер бедері кебшесе жазық болып келеді.
бұл – ұзақ уақыт бойы сырткы күштер әсерінен жер ... ... ... ... құрлық ауданының шамамен 53%-ын алып
жатыр. Дүниежүзіндегі аса ірі Шығыс ... ... ... Ұлы ... ... пен ... ... Амазонка, Ла-Плата және т.б. жазықтар платформалық
құрылымдарда орналасқан. Негіздері архей мен ... ... ... ... мен ... құралады (ежелгі платформаның
құрылысын естеріңе түсіріндер). Қалқандарда платформаның ... ... ... жер ... ... ... ... көбінесе қыратты-
үстіртті жер ... ... ... Қалкандарды құрайтын жыныстардың
ерекшелігіне байланысты оларда үгілу біршама баяу жүреді. ... тыс, ... ... ... бөлігін тақта деп атайды.
Неотектоникалық қозғалыстар әсеріне ұшыраған ... ... ... ... ... және ... ... әсерінен Қытай
платформасының тұтастығы бұзылып, бірнеше беліктерге ажырап кеткен; қазіргі
кезде оның аумағында жерсілкіну жиі байқалады. Сондықтан оны ... деп ... ... ... ... ... платформалардың
іргетасында терең жарықтар пайда болып, ... ... ... ... ... ... жарылыс күшті жүрген Сібір және Үндістан
платформаларында бағалы металдар мен асыл тастардың бай кен ... Осы ... ... бағалы металдар мен асыл тастардың
негізгі түрлерін анықтаңдар.Геосинклинальдар ... ... ... ... ... ішкі ... ықпалы күшті байқалады.
Сондықтан магманың жоғары көтерілуі қарқынды жүреді, бұл өз ... ... мен ... ... ... болады.
Геосинклинальдарда ішкі күштер әсерінен қатпарлану қозғалыстары жүреді.
Соның нәтижесінде ... (тау ... мен ... және тауалды ойыстары) түзіледі. Мәселен, Кавказ таулы аймағында
Үлкен ... Кіші ... ... антиклинорийлерге, ал олардың арасындағы
Колхида мен Ленкорань ойпаттары синклинорийлерге ... ... ... ... тауы мен ... ... да тән.
IV. ҚОРЫТЫНДЫ
Жер – адамзатты асырап сақтайтын ең негізгі ... ... ... орай әр ... ... ... байлығының сақталуына, табиғатты
қорғау мен жақсартуға тұрақты түрде көңіл бөліп, ... ... ... ... және ... ... ... қажет.
Болашақ мамандардың табиғи ортаға антропогендік әсер ... ... ... ... ... сипаты мен көлемі және ... ... ... ... ... су және жер ... ... бағалаудың әдістері туралы, қоршаған ортаны ластаудың
әртүрлі қоспаларын анықтайтын тәсілдері мен математикалық моделдендірілуі
туралы, ... ... ... ... және ... ... ... және халықаралық заңдарының құқықтық нормалары туралы
айқын түсініктері болуы қажет.
V. ПАЙДАЛАНЫЛҒАН ӘДЕБИЕТТЕР ... ... А.Ж. ... оқу ... ... оқу ... ... Қаженбаев С., Махмудов С. Табиғатты қорғау. – Алматы: Ана тілі, ... ... ... білім беретін мектептің, 9-сыныбына арналған оқулық,
2-басылымы, өңделген М. Гильманов, А. Соловьева, Л. Әбшенова. – ... 2009. ISBN ... ... тілі ... ... ғылыми түсіндірме сөздігі: Қ 17
Геология/Жалпы редакциясын басқарған – ... ... ... жөніндегі ғылыми-баспа бағдарламасыныњ ғылыми жетекшісі, педагогика
ғылымдарының докторы, профессор, Қазақстан Республикасы ... ... ...... ... ... Ж А Қ , ... 248 бет. ?SВN 5-7667-8188-1, ?SВN 9965-16-512-2
5. Мұнай және газ геологиясы терминдерінің, орысша-қазақша түсіндірме
сөздігі. Жалпы редакциясын басқарған Қазақстанға ... ... ... ... Т.Н. ... Б.М. ... 2000. – 328 бет.
6. Қазақ тілі терминдерінің салалық ғылыми түсіндірме сөздігі:Экология
және табиғат қорғау/ ... ... ...... ... ... ... ғылыми-баспа бағдаламасының ғылыми жетекшісі,
педагогика ғылымдарының докторы, профессор, ... ... ... лауреаты А.Қ.Құсайынов. – Алматы: «Мектеп» баспасы»
ЖАҚ, 2002. – 456 бет. ISBN 5-7667-8284-5
7. Сәтімбеков Р. ... ... ... ... ... ... ... 11-сыныбына арналған окулық. – Алматы: «Мектеп»
баспасы, 2007. ISBN 9965-36-175-4
8. География : Дүниежүзіне жалпы шолу. ТМД елдері. ... ... ... ... ... ... ... оқулық/
Ө. Бейсенова, К. Каймулдинова, С. Әбілмөжінова, т.б. – Өңд., толықт. 2-бас.
– Алматы: Мектеп, 2010. – 304 б.,

Пән: География
Жұмыс түрі: Реферат
Көлемі: 8 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 300 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Атмосфера, гидросфера және литосфераның ластануы12 бет
Литосфера - жер қабығы13 бет
Литосфера жəне оны тиiмдi пайдалану мен қорғау12 бет
Литосфера және оны тиімді пайдалану мен қорғау12 бет
Литосфера ластаушылары, қаупі және одан қорғану9 бет
Литосфера туралы7 бет
Литосфералық тақталар тектоникасы47 бет
Литосфераның ластануы және оны қорғау4 бет
Литосфераның құрылысы, құрамы және қасиеті12 бет
Литосфераға антропогенді әсердің ықпалы8 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь