Құжат ұғымы және мазмұны

Жоспар:

1. Құжат ұғымы және мазмұны.
2. Құжаттарды топтастыру.
3. Функционалдық стильдер.
4. Стильдердің өзіндік ерекшеліктері.
5. Пайдаланылған әдебиеттер
Құжат ұғымы және мазмұны

Құжат сөзі «ооси епіи» деген сөзінен шыққан (дәлел, куә) деген мағынаны береді.
Кейінірек бұл сөздің 2 жаңа мағынасы туды: 1) тар көлемді, күнделікті – төл құжат, жекелік күәлігі; 2) ұлғаймалы, тасмалды бір нәрсеге куә болатын, дәлел болатын: шығарма өнері, сызу, сурет, магнитті баспа т.б. жатад.
Қызмет сөзінің өзі құжат немесе құжаттың бір түрі екенін көрсетіп тұр. «Қызмет құжаты» түсінігі мыналарды қамтиды:
1.Деректі және басқаратын құжаттар (нұсқаулар, заңдар, шешімдер, бұйрықтар).
2.Әкімшілікті ұйымдастыру құжаттары (жоспар, ереже, акт, хаттама, есеп беру).
3. Еңбеккердің жеке құрамы туралы құжат (арыз, өмірбаян т.б.)
4. Финанстық құжаттар.
5. Есепке алу құжаттары (мемлекетаралық іс-қағаздар).

Құжат мазмұны. Құжат мазмұны – оның жауапты бөлігі болып табылады. Құжат мазмұны заңдық қатынаста мінсіз, объективті болуы керек. Ол құжат ретінде құбылыс, оқиға, фактілерді анықтауға қызмет етеді. Дәлсіздік, ңін айналдыру, түсініспеудің құжат сапасын төмендетіп, оның заң жүзінде күшін әлсіретеді.
Құжат қысқа әрі нақты жазылып, кейбір «шындығында жұмыс істейді», «білдіретін» және тағы басқа артық сөздер экспрессивті – эмоциональді сөздер мен эпитет, метафора, гипербола қолданылмайды.
Құжат маөмұны мүмкіндігінше қысқа болуы қажет. Көп сөзділік құжатты тым сенімді ете алмайды. Құжат қысқалығы оқуға да, түсінуге де жеңіл. Бірақ қысқалықты жиі қолдануға, оны өзіндік мақсатқа айналдыруға болмайды. Құжатта айтылғандар дәлелдеуді, толық талдауды талап етеді.
Құжатта айтылғандар сұрақтарда ешқандай күдік, түсінісу пікірлері болмай, бәрі айқын баяндалуға тиіс. Мәселен, егер бір азаматқа жұмыс орнынан анықтама берілетін болса, онда қайда және қандай мақсатпен берілетіні туралы көрсетілуі керек. Егер қандай да бір бөлімнің қызметкеріне алғыс жариялау туралы бұйрық шықса, онда соған байланысты қандай жағдайда мадақтауға ие болған еңбегі көрсетілуі тиіс.
Мазмұнның түсініктілігі – құжаттағы барлық ойдың әдеби тілмен тұжырымды баяндалғанын дәлелдейді, әрбір адамның оңай түсінетіндігін білдіреді. Ұзақ көп цифрын, есімше, көсемше тіркестерінен аулақ болған жөн. Сөйлемдегі сөздерді грамматика ережелеріне сәйкес орын – орнына қоя білу керек.
«Құжат» - латын тілінде «куәлік», «дәлелдеу тәсілі» деген мағана береді. Бүгінгі қолданыста оның негізгі үш мағынысы бар: 1) қандайда бір фактіні не бір нәрсеге деген құқықты (мысалы, жол жүруге деген) растайтын құжат (төлқұжат); 3) бір нәрсе туралы жазбаша куәлік (мысалы, ескі грамоталар). Іс жүзгізу құжаттары хабар-мәліметтің қайнар көзі және таратушысы, заң арқылы қорғалатын істі белгілеудің тәсілі де болып табылады. Басқарудың құралы ретінде құжаттар жоспарлауда, қаржыландыруда, несие беруде, бухгалтерлік есептеу мен есеп беруде, оперативті басқаруда, ұйымның қызметін кадрлық жағынан қамтамасыз етуде т.б. қолданылады. құжаттарда мелекеттік құрлым белгіленеді, олар мекемелер, ұйымдар, кәсіпорындар және азаматтар арасындағы, заңды және тұлғалар арсындағы қатынастар үшін қызмет етеді. Материалданған (құжат түріндегі) заңды күші бар мәліметтер төрелік сотта бизнес бойынша әріптестерімен шаруашылық дауларын немесе халықтық сотта еңбек тартыстарын шешуде қандай бір фактінің негізгі дәлелі ретінде
Пайдаланылған әдебиеттер.

1. В.Салагаев, Б. Шалабай. Іс қағаздарын жүргізу. Составление деловых бумаг. Алматы «Раритет» 2000.
2. Ләззат Дүйсембекова қазақ ресми іс – қағаздары «Ана тілі» ЖШС 2005
Әлия Хазимова. Іс қағаздарын қазақ тілінде жүргізу. Алматы
        
        Жоспар:
1. Құжат ұғымы және мазмұны.
2. Құжаттарды топтастыру.
3. Функционалдық стильдер.
4. Стильдердің ... ... ... әдебиеттер
Құжат ұғымы және мазмұны
Құжат сөзі «ооси епіи» деген сөзінен ... ... куә) ... ... бұл ... 2 жаңа ... ... 1) тар көлемді, күнделікті
– төл құжат, жекелік күәлігі; 2) ұлғаймалы, тасмалды бір ... ... ... ... шығарма өнері, сызу, сурет, магнитті ... ... ... өзі құжат немесе құжаттың бір түрі екенін көрсетіп тұр.
«Қызмет құжаты» түсінігі мыналарды қамтиды:
1.Деректі және ... ... ... ... ... ... құжаттары (жоспар, ереже, акт, хаттама, есеп
беру).
3. ... жеке ... ... ... ... өмірбаян т.б.)
4. Финанстық құжаттар.
5. Есепке алу құжаттары (мемлекетаралық іс-қағаздар).
Құжат мазмұны. Құжат мазмұны – оның жауапты ... ... ... ... заңдық қатынаста мінсіз, объективті болуы керек. Ол құжат
ретінде ... ... ... анықтауға қызмет етеді. Дәлсіздік, ңін
айналдыру, түсініспеудің құжат сапасын төмендетіп, оның заң ... ... ... әрі нақты жазылып, кейбір «шындығында ... ... және тағы ... артық сөздер экспрессивті – эмоциональді
сөздер мен ... ... ... ... ... ... қысқа болуы қажет. Көп сөзділік құжатты
тым сенімді ете алмайды. Құжат қысқалығы оқуға да, түсінуге де ... ... жиі ... оны ... мақсатқа айналдыруға болмайды.
Құжатта айтылғандар дәлелдеуді, толық талдауды талап етеді.
Құжатта айтылғандар сұрақтарда ешқандай күдік, ... ... бәрі ... ... тиіс. Мәселен, егер бір ... ... ... ... ... онда ... және қандай мақсатпен
берілетіні туралы көрсетілуі ... Егер ... да бір ... ... ... туралы бұйрық шықса, онда ... ... ... ... ие ... ... көрсетілуі тиіс.
Мазмұнның түсініктілігі – құжаттағы ... ... ... ... ... ... ... адамның оңай түсінетіндігін
білдіреді. Ұзақ көп ... ... ... ... ... ... жөн.
Сөйлемдегі сөздерді грамматика ережелеріне сәйкес орын – орнына қоя білу
керек.
«Құжат» - ... ... ... «дәлелдеу тәсілі» деген мағана
береді. Бүгінгі қолданыста оның негізгі үш мағынысы бар: 1) ... ... не бір ... ... ... (мысалы, жол жүруге деген) растайтын
құжат ... 3) бір ... ... ... ... (мысалы, ескі
грамоталар). Іс жүзгізу құжаттары хабар-мәліметтің қайнар көзі ... заң ... ... істі ... тәсілі де болып
табылады. Басқарудың құралы ретінде құжаттар жоспарлауда, ... ... ... есептеу мен есеп беруде, оперативті басқаруда,
ұйымның қызметін кадрлық жағынан қамтамасыз етуде т.б. ... ... ... ... олар ... ұйымдар,
кәсіпорындар және азаматтар арасындағы, ... және ... ... үшін ... ... Материалданған (құжат түріндегі) заңды күші
бар мәліметтер төрелік ... ... ... ... ... немесе халықтық сотта еңбек тартыстарын шешуде қандай бір фактінің
негізгі дәлелі ретінде қызмет етеді.
Кәсіпорынның не ұйымның құжаттары ... бір ...... ие, ... ... ... ... болып табылады, сондықтан
олар мемлекеттік архивтерге тапсырылуы тиіс.
Құжат толтырудың біртұтас ережесін ... ... ... және ... келісім министірлігінің архивтері мен құжаттарды
басқару комитеті белгілейді. Мұндай соңғы ... 1992 жылы 30 ... ... Кабинеті бекіткен «Қазақстан Республикасында барлық ұйымдық –
құқықтық нысандардағы кәсіпорындар, мекемелер мен ... ... ... және ... ... ... ... деп аталатын № 562
қаулысы болып табылады. «Ережелерде» құжаттарды толтырудың және ... ... ... айқындалған. Құжаттарды топтастыру – оларды
ұқсастықтары мен ... ... бөлу ... ... ... ... құжаттар жазба, графикалық, акустикалық (фото,
кино, бейнеқұжаттар) болып бөлінеді.
Атауына қарай ... ... ... ... ... ... жарғылар, арыздар, хаттар т.б.
Түріне қарай құжаттар ... ... ... ... ... ... ... орнына қарай құжаттар ішкі және сыртқы (кіріс, шығыс) болып
бөлінеді.
Орындалу мерзімі бойынша құжаттар жедел және жедел емес (жай) ... ... ... ... ... және ... (атаулы) болып
бөлінді.
Жариялықтың дәреджесіне қарай құжаттар қарапайым, күнделікті
қызметте қолдану үшін және ... ... ... ... ... қарай шын және жалған құжаттар болып бөлінеді.
Жасалу ... ... ... ... ... және ... ... бөлінеді. Көшірменің өзі іштей отпуск – ... ... ... ...... бір ... ... және дубликат,
құжаттың жоғалғанда берілетін екінші нұсқасы ... ... ... ... ... ... түрлері болады: 10 жылдан
жоғары тұрақты мерзімге сақталатын және 10 жылға дейін уақытша ... ... және ... ... ... ... толтырудың
біркелкілігі нақты жұмысқа көп уақыт бөлуге мүмкіндік береді. Бірақ бұл –
құжаттарға мүлде көңіл бөлмеу керек ... сөз ... ... ... ... ... ... бірте-бірте қалыптасады және ол тұрақты
түрдегі заңдылықты жолға қояды.
Қоғам ... ... ... тек ... ... ... молығып қана қоймай, сонымен бірге, қазақ әдеби тілінің стильдер
жүйесі, ... ... де ...... ... ... ... аударғанда жазу құралы деген мағына
береді. ... ... ... стиль сөзі «жазу мәнері» деген мағынада
қолданылатын болған. Лингвистикада «стиль» жазу ... ... ... ... ... және ... бір әдеби жанрға тән тілдік құралдар
жүйесі деген сияқты көптеген мағынада қолданылып ... ...... ... түрінде тілдік единицаларды сұрыптап пайдалану арқылы, ойды
жеткізу мәнерінің көрнісі. Қазіргі қазақ әдеби тілінің мынадай ... ... –іс ... стилі;
Публицистикалық стиль;
Ғылыми стиль;
Көркем әдебиет стиль;
Ауызекі сөйлеу тілінің стилі.
Ғылыми – көпшілік әдебиеттер стилі. Бұл стильдің пайда ... ... ... ... ... байланысты. Бұған қазақ тілінде әр салада
жазылған ғылыми ... ... ... ... ... ... зат не ... ғылыми негізде сипатталып, дәлелдеуді қажет етеді.
Ал пікір дұрыстығын дәлелдеу үшін мұнда логика ... яғни ... ... ... қажет. Сондықтан, ғылыми стильде логиканың маңызы ерекше.
Ғылыми шығармалар ... ... тілі де ... ... тілдік
тәсілдерді пайдалануда, оның өзінің ерекшелік – сөз тек ... ... ... Көп ... ... сөздер мұнда аз кездеседі.
Ғылыми салаларының ерекшеліктеріне ... әр ... ... ... сөздері
болады. Бұл стильдің негізгі ерекшелігі – мұнда ой күрделі баяандалып,
анықтама, ... және ... ... ... ... әрбір
ғылым саласының ерекшелігіне қарай баяндау тәсілінде кейбір ғылым саласының
ерекшелігіне ... ... ... ... ... ... ... ғылымдарда тіл еркін және мәнерлі қолданылады.
Публицистикалық стиль. Публицистика – көпшілік, ... ... ... ... Қазір қоғам өмірі үшін маңызды ... ... ... ... ... ... ... тілінің, әдеби
сын мақалалар тілінің, әлеуметтік памфлет, очерктер тілінің стилі жатады.
Қазіргі ... тіл ... ... ... ... тән ... қалыптасып, дамып келеді. Бұл – қазақ халқының баспасөз
мәдениетінің, тілдік, қоғамдық өмірімен ... ... оған үгіт ... сипат береді. Публицистиканың жанры әр алуан. Сол ... ... ... оның тіл ... ... (бас ... ... очерк, халықаралық шолу, памфлет, радио мен телевизордан
берілетін хабарлар т.б.).публицистикалық стильде ... ... ... ... әдебиет, ресми – іс қағаздар тілдеріне тән стильдік ... ... ... оның ... ... сөз ... да, ... да анық байқалады.
Көркем әдебиет тілінің стилі. Тіліміздегі басқа стильдерге қарағанда
көркем сөз ... аясы кең. ... ... ... ... ... тәсілдер көркемдік мақсатта жұмсалады. Образды сөздер жиі
қолданылады. Әр жазушының өзінің талғамына қарай тіл ... ... ... Ол ... бәрі бір-бірімен ара қатынаста болып,
көркем ... ... ... ... ... ... ... көркем шығармада ерекше эстетикалық қызмет атқарады. Көркем шығармада
сөздер сараланып, ... ... ... ... сөулеу тілінің стилі. Сөйлеу стилі белгілі бір жағдайда
тікелей қатынас стилі болғандықтан, ол ... ... ... ... ... сөйлеуде еркіндік басым келеді. Сөйлеу лексикасының
өзіндік ерекшеліктері бар. Оған қатысты ... 1) ... ... ... – қатынасы кезінде, емін –еркін сұхбат, ... ... 2) ... – ала ... ... ... әңгіменің желісіне
қарай туып отырады, 3) тақырыптың аясы өте кең, яғни тақырып жағынан шек
қойылмайды, ... ... адам ... ... ... да ... мүмкін.
Сөйлеу стилінің лексикасында тұрмыстық қарапайым лексика да, ... ... ... лексикасына тән сөздер де болады. Адамдардың күнделікті
қарым – қатынасы қарапайым – тұрмастық деңгейде ғана бола бермейді, ... ... ... ... ... орай сөйлеу лексикасында әдеби сөздер де көп
қолданылады. олардың ... ... ... ... ой -
өрісінің кеңдігіне, инабатты, ... ... ... жоғары, білімді, парасатты ... ... ... ... ... белгілерін сақтап, тұрпайы, дөрекі, былапыт сөздерді
араластырмай, өз ойын мәдениетті түрде жеткізіп ... ... ... ... ... әр түрлі тақырыпта өзара сұхбаттасуынан басқа
лекция ... ... ... ... ... сөйлегенде
қолданылады. ауызша әдеби сөйлеу лексикасының қолданылу реті оның ... ... ... ... ... ... ... өзінде
ауызша тілге тән ерекшеліктер (адамның бет, қол қималаның ... ... ... ... отыруы,, үзіліс, кідіріс (пауза) жасалып отыруы
т.б.) қалайда қатысып отырады. ... ... ... ... ... ... көп ... абстракт сөздер мен арнаулы терминдер аз қолданылады.
сөйлеуші өз ойын тыңдаушыға тым ... ... ... ... ... ... ... сөздердің орын тәртәбі жазба
тілдегідей қатаң сақтала бермейді. ... ... ... ... сөзінен кейін т.б. келе беруі мүмкін. Сөйлемнің толық
айтылмай қысқарып, ықшамдалып, толымсыз түрде айтылуы жиі ... –іс ... ... стилі. Ресми – іс қағаздар ... ... ... ресми стиль, іс – қағаздар стилі деп те айтыла береді. Ресми
– іс қағаздар стилінің ерекшелігі, онда факті дәл ... бір ... ... ... мән ... ... іс ... да, ресми
құжаттар да ерекше қатынас жасау құралы болып саналады. Бұл стиль ел ... ... ... ... ... құжаттарда қоғамдық –
саяси лексиканың, әкімшілік терминдердің қолданылуы ... ... ... ... ... ... жанр және мазмұн жағынан әр ... ... ... ... ... жалпы сипаты болады: белгілі бір
қалыптасқан үлгіде, баяандау тәсілімен жазылады; лексика ... ... ... келеді; ойдың логикалық жүйелілігін сақтау мақсатымен
сөйлем күрделі құрылады. Іс қағаздары бейтарап тонмен, ресми ... ... ... де ... іс қағаздарында экспрессивті, эмоционалды бояуы
бар тілдік құралдар да қолданылады. мәселен, халықаралық ұйымдар мен ... ... ... қайраткерлерінің мүшел тойына арналған
құттықтаулар. Құттықтау мәтіндерінің қайсысы болса да жігер, ... ... ... айтылып, жылы сезіммен жазылады. ... да ... ... ... ... ... ... қағаздары белгілі бір форма бойынша жазылады. Ол форманың түрлі
үлгілері болады. Іс ... ... ... ... ... ... ... қатынас қағазы, акт, мәлімдеме, хаттама,
шарт, міндеттеме, бұйрық, есеп т.б. жатады. Қатынас құралының бұл ... ... өмір ... ... өз ... орныққан бөлке жүйе болып
саналады.
Сонымен стильдер шығу тегі, қалыптасу негізіне қарай жинақталып, ... іс ... ... ... көркем әдебиет стильдері
топтастырылып кітаби – жазба стильдер деп ... ... ... ... бұл функционалдық стильдер деген жалпы атпен аталады. Мұндағы
функционалдық сзі ... қай ... ... аңғартады.
Мысалы, іс қағаздар –кеңседе, басқару саласында, көркем ... ... ... ... драматургиялық шығармаларда, публицистикалық стиль – газет –
журнал, ... ... ... ... ... құралдарында қолданылады.
Бұлардың өз қолданыстарының ерекшеліктерін де атап өттік.
Пайдаланылған әдебиеттер.
1. В.Салагаев, Б. ... Іс ... ... ... ... Алматы «Раритет» 2000.
2. Ләззат Дүйсембекова қазақ ресми іс – қағаздары «Ана тілі» ЖШС 2005
3. Әлия ... Іс ... ... ... ... ... 2004

Пән: Іс жүргізу
Жұмыс түрі: Реферат
Көлемі: 8 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 200 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Меншік құқығының жалпы құқықтың сипаттамасы35 бет
Қаржы жоғары оқу орындарына арналған оқулық107 бет
Қаржы саясаты21 бет
Сандық ұғымдар арқылы жасалған күрделі атаулар концептілерінің құрылымы57 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь