ҚР-ның геосаяси мүдделері

Жоспары :
I. Геосаясат түсінігі.
II. Қазақстанның геосаяси жағдайы
2.1 Жаңа шетелдер географиясы
2.2 Қазақстан және дүниежүзілік қауымдастық
2.3 Қазақстанның геосаяси жағдайы
III. Қазақстанның сыртқы саясаты.
Пайдаланылған әдебиеттер
I Геосаясат түсінігі.
Геосаясат адамдардың белгілі бір мақсатқа жету үшін билікті қалайша тудырып оны сақтауын бейнелеу үшін қолданылатын әдіс болып табылады. Мемлекет деңгейінде бұл әдіс мемлекеттің мүдделеріне жету және қызметін атқаруда саясат, экономика және әскери күшті қалайша қолданатынын көрсетеді. Бұл пікірлер алғашында аймақтың жалпы географиялық және тарихи жағдайын қарастырады, және сонымен қатар бес мемлекеттің саяси, экономикалық және әлеуметтік дамуын жеке-жеке қарастырады . Евразия континентінің төрінде орналасқан Орталық Азия көне Жібек жолындағы ең маңызды жерге ие болып, бірнеше ғасырлар бойы стратегиялық маңыздылыққа ие болды. Орталық Азия аймағының үш тарапында мықты мемлекеттер орналасқан – солтүстікте – Ресей, шығыста – Қытай және батыста – Еуропа. Орталық Азия бұл мемлекеттер арасындағы қатынас жолы және сонымен қатар бұларды бір-бірінен қорғайтын аймақ ретінде пайдаланылды . Атақты Британ ғалымы сэр Хэлфорд Маккиндер (1861 -1947), геосаясаттың маманы келесідей пікір ұсынған болатын. Кімде - кім Орталық Азияға билік орнатса , Еуразия континентіне билік етеді , ал кім Еуразия континентіне билік орнатса, онда ол әлемді билеуге мүмкіндік алады. Бұл Орталық Азияның ғаламдық геосаяси қатынастардағы маңыздылығын көрсетеді . 1991 жылы Кеңес үкіметінің ыдырауы нәтижесінде Қазақстан , Қырғызстан , Тәжікстан, Түркменстан және Өзбекстан мемлекеттері тәуелсіздікке қауышты. Дегенмен , бұлардың халықаралық саяси және экономикалық қатынастардағы орны қырғи-қабақ соғысының аяқталғанына қарамастан әлсіз болатын.
Пайдаланған әдебиет
1. Қазақстанның экономикалық және әлеуметтік географиясы: Жалпы білім беретін мектептің 9-сыныбына арналған оқулық /В. Усиков, Т. Казановская, А. Усикова, Г. Зөбенова. 2-басылымы, өңделген. - Алматы: Атамұра, 2009.
2. Қазақстанның қазіргі заман тарихы: Жалпы білім беретін мектептің 9-сыныбына арналған окулық. 2-басылымы, өңделген. Жалпы редакциясын басқарған тарих ғылымының докторы, профессор Б. Ғ. Аяған. Алматы: Атамұра, 2009.
3. Саяси түсіндірме сөздік. – Алматы, 2007.
4. Айбын. Энциклопедия. / Бас редакторы Б.Ө.Жақып. - Алматы: « Қазақ энциклопедиясы », 2011.
        
        Жоспары :
I. Геосаясат түсінігі.
II. Қазақстанның геосаяси жағдайы
1. Жаңа шетелдер географиясы
2.2 ... және ... ... ... ... ... ... сыртқы саясаты.
Пайдаланылған әдебиеттер
I Геосаясат түсінігі.
Геосаясат адамдардың белгілі бір мақсатқа жету үшін билікті
қалайша тудырып оны ... ... үшін ... әдіс болып
табылады. Мемлекет деңгейінде бұл әдіс мемлекеттің мүдделеріне жету ... ... ... ... және ... ... ... қолданатынын
көрсетеді. Бұл пікірлер алғашында аймақтың жалпы географиялық және тарихи
жағдайын қарастырады, және ... ... бес ... саяси,
экономикалық және әлеуметтік дамуын жеке-жеке қарастырады . Евразия
континентінің төрінде ... ... Азия көне ... ... ... ... ие ... бірнеше ғасырлар бойы стратегиялық маңыздылыққа ие
болды. Орталық Азия аймағының үш ... ... ... ... ...... шығыста – Қытай және батыста – Еуропа. Орталық Азия
бұл мемлекеттер арасындағы қатынас жолы және сонымен ... ... ... ... аймақ ретінде пайдаланылды . Атақты Британ ғалымы сэр
Хэлфорд Маккиндер (1861 -1947), геосаясаттың маманы келесідей пікір
ұсынған болатын. Кімде - кім ... ... ... ... , ... ... ... , ал кім Еуразия континентіне билік орнатса, онда
ол әлемді билеуге мүмкіндік алады. Бұл Орталық Азияның ғаламдық геосаяси
қатынастардағы маңыздылығын көрсетеді . 1991 жылы ... ... ... ... , ... , Тәжікстан, Түркменстан және Өзбекстан
мемлекеттері тәуелсіздікке қауышты. Дегенмен , бұлардың халықаралық саяси
және экономикалық ... орны ... ... ... ... ... Олардың бай мәдениеті мен түрлі-түсті дәстүрлері
басқа мықты мәдениеттер тарапынан қабылданбады. ... ... ... ... ... шабуылдарынан соң өзгерді . Бұл шабуылдан соң АҚШ
Ауғанстанға әскер енгізді , нәтижеде Орталық Азия аймағы ... ... ... ... ... ... өздеріне
аударды.
Мистикалық - нәсiлшiл идеология ретiнде дүниеге келген нацизм
айтылмыш кезеңде сыртқы саяси мәселелерде әлемдiк тарихта тұңғыш рет
« геосаясат » ... ... « ... » түп ... - ... ... . Оның ұлт ... « лебенераумға » — өмір сүру кеңiстiгiне қарай
қалыптасады дейтін идеясын кейін доктор Карл Хаусхофер ... осы ... ... ... ... ... құрған ... « Туле ... » ... ... ... , ал Хаусхофер
ложаның көрнекті мүшесі еді ). Доктор герман ... ... арий ... ... ... үндедi . Хаусхофер тевтондық « Дранг нах Остен » ... , ... ... ... алу) ... ... деген сөз, тегінде ,
кейiнгi антифашистік насихаттың жанынан шығарып жүргенi . Байқағанға , Туле
мүшелері алғашқыда ... ... , Азия ... ... ... баруы керек деп есептеген. Сол себептi нацистер басында Англияны
әлемдiк держава ретiндегi қуатынан ... ... Егер ... ... ... ... ... кедергi келтiрмесе , немiстер
ағылшындардың Үндiстан беттегi қимылына бөгет жасамауға мақұл едi.
Кейiнiрек Хаусхофердiң бел шәкiртi Рудольф Гесс жасаған жоспар ... ... мен Обь ... ағылшындар Обь — Лена аралығына ,
американдар Лена мен Охот ... ... ... етуi тиiс едi. ... Орта Азия аймағы жоқ. Ол заман ағылшындар Үндiстан пен Ауғанстанды
тұтқынында ұстағаны мәлiм, демек кейiн сөз ... өзiн өзi ... ... ... Тұранды (Гросстүркiстан) геосаясат тiлiнде Орталық
Азия деп аталған зор аумаққа ағылшын ықпалымен кiргiзу жоспарланғанын
көремiз. Ұлыбритания Германияға соғыс жарияламай тұрып, 1939 жылы ... ... ... ... ... ұшып ... ... бiлдiредi.
Гитлер негiзiнде қарсы болмаған. Бiрақ кейiн Герингтiң орнына Гесс ұшты.
Хаусхофер жоспары сонда ғана ... ... ... бұл ... ... ... кiру үшiн ... «Теңiз арыстаны» жоспарынан айнып, КСРО-
ға шабуыл жасаудың «Барбаросса» жоспарына кiрiсiп кеткен едi.
Қайбір тәуелсіз мемлекет өзінің дүниеге келуімен бірге саяси дүниеден
өзінің ... ала ... ... ... алуан дәйектейтіні
бар. Саяси айналаны (геосаясатты) дәйектеуде кәзіргі саяси ... ... бар. ... айту ... ... ішкі кейпі күрделі болғандықтан,
оның геосаясаты да қарапайым бола қоймайды. ... бұл жайт ... ... барып, сомдалатын болар. Жалпы, Қазақстанның болашақ
ірі мемлекеттер қатарынан табылатын қайнарын ескере отырып, оның саяси
айналасын былайша кейіптеген жөн:
- ... ... ... ... бұған мол байлық пен халықтың аса
икемділігі, жастығы кепіл;
- географиялық жағынан ... ... ... оған ... ... ... болу мүмкіндігі мен географиялық орны
куә ;
- этнодемографиялық ...... ... оған ... ... барлық түркілердің Қазақстанды айнала орналасуы да
итермелейді ;
- діни сенімі жағынан – дүниежүзілік дін тартысының ешбіріне аса
жақтаспайтын зайырлы мемлекет.
Осы ... ... ... ... ... қазырден бастап сыртқы
ниетінің қалыптасуына негіз етілгені жөн.
Қазір саясат әлемінде геосаясат деген ... ... ... Бұл ... мен ... және ... да ... үңіле
зерттеп, ден қойып отырған ғылыми сала десек те болады. Тақырыптың өзегі
өміршең және ауқымды. Әлемде болып жатқан түрлі құбылыстар мен ... ... ... оның орын ... ... ... және әлем өңірлеріндегі өзіне тән, одан тыс ерекшеліктерді
мұқият зерделеп, салыстыра қарап, ой топшылауға жетелеп отыр. Қазақстандық
саясаткерлер мен ... да ... ... ... соны ... ... стратегиялық зерттеулер институтының директоры Б.Сұлтанов осы
орайда Қазақстан Республикасының Мемлекеттік хатшысы Секретариатының
жауапты ... ... ... ... ... ... “Геосаясат, жаһанданушылық және ұлттық қауіпсіздіктің
теориясы: әдіснамалық және қолданбалы аспектілері”, “Қазақстан және Ресей
жаңа геосаясат түйістерінде”, “Геосаясат: тарих, теория, тәжірибе. ... ... деп ... үш ... ... – ғылыми-зерттеу
туындысымен және аталмыш институттың бас ғылыми қызметкері, саяси ... ... ... ... Азия ... саясаттану мен әлемдік
геосаясатта. І-том, Орталық Азия мен Қазақстан қазіргі саясаттануда” ... ... ... пен ... ... үдерісі жағдайында көп
айтылып, көп жазылып жүргенін еске сала келе, Қазақстанның әлемдегі орны,
арғы-бергі ... және ... ... даму ... рөлі ... ... көзқарастарын салғастыра қарау қажеттігін
айтты. Бұл ғылыми еңбектерде әлемдік саясаттануды ой көкжиегінің аясында
талдау, айқындау және тұжырым жасау ... ... ... ... ... зерттеу кітаптарының құндылығы бірден көзге шалынды. Орыс тілінде
жазылған еңбектердің қазақ оқырмандарына қазақ тілінде жету қажеттілігі де
ойға оралды.
“Дөңгелек үстелге” қатысушы ... мен ... бұл ... бағалы жақтарын атап өтіп, қазіргі геосаяси жағдай туралы өз
ойларын ортаға салды.
II Қазақстанның геосаяси жағдайы
2.1 Жаңа шетелдер географиясы.
1991 жылы соңында 15 ... ... алып ... - Кеңес
Одағы өзінің өмір сүруін тоқтатты.Оның кең-байтақ аумағында Қазақстаннан
басқа 14 егеменді мемлекет пайда ... ... ... ... елге катысты
алғанда шет елдік мемлекеттерге айналды.Осылайша «жаңа шетел» термині пайда
болды. Бір тұтас мемлекет құрамында өмір сүруден ... ... ... ... өту үшін 1991 жылы 8
желтоқсанында Ресей, Украина, Беларусь Тәуелсіз Мемлекеттер
Достастығы (ТМД) құрылғанын жариялады. 22 желтоқсанда Қазақстанның
астанасы Алматы қаласында жаңа ... ... ... ... ... құрамына құрылтайшылар (негізін салушылар) құқында 
Қазақстан, Әзірбайжан, Армения, Қырғызстан, Молдова,Тәжікстан, Түрікменстан 
жәнеӨзбекстан қосылды. 1993 жылы Достастық құрамына  Грузия кірді ( ... - ... ... жөнінде мәлімдеді ). ТМД құрамындағы бұл 12 ел
жақын шетел деп атала бастады.Бұл жерде ... ... жоқ , ... ... ... ... өте жақын. Ең алдымен оларды тарихи
тағдырластық , ұзақ уақыт бір мемлекет құрамында болу, қазіргі ... ... және ... ... ... байланыстырады. Елде
біртұтас халық шаруашылығы кешені құрылды. Республикалар арасында еңбек
бөлінісі мен ... ... ... Оларды біртұтас көлік тік
және энергетикалық, жүйелер, жекелеген сипаттағы,атап айтқан да туыстық,
ғылыми және мәдени тұрғыдағы мың сан байланыс тар біріктірді.
Қазақстан, Ресей, ... ... ... және ... тығыз
экономикалық жақындасуға (интеграцияға) ұмтылды.Олар алдымен Кедендік Одақ,
кейінірек - Еуразиялық Экономикалық ... ... ... ... ... . Осылайша еліміздің президенті  Н.Ә.Назарбаевтың  Еуразиялық
Одақ құру жөніндегі көзқарасы біртіндеп жүзеге асып келеді. ЕурАзЭҚ құрылуы
ынтымақтастықтың мүлдем жаңа біртұтас экономикалық кеңістік ... ... ... ... ... өмірін ұжымдық қауіпсіздік туралы Келісім Ұйымы
(ҰҚТКҰ) қамтамасыз етеді.Бұл Келісім қауіп ... ... ... - ның кез
келген мүшесін бірлесіп қорғауды қарастырады. Ол үшін ұйымда барлық қажетті
жағдайлар, ... ... ... ядролық «қалқаны» да бар.
2.2 Қазақстан және дүниежүзілік қауымдастық. Тәуелсіз Қазақстан
Республикасына өзіндік сыртқы саясаты ұстанымын қалыптастыру қажет болды.
Сыртқы ... ... ... ... қарым - қатынастарда аймақтық, субрегионалдық
құрылымдарға ену, тәуелсіз мемлекет есебінде елдің дамуы үшін сыртқы
қолайлы жағдайларды қарастыру және оны ... Азия мен ... ... жерінде орналасқан геосаяси жағдайы,
экономикалық және әскери-саяси мүдделері, сондай-ақ қол жеткен қуаты
Қазақстанды қазіргі халықаралық қатынастарда өзінің айналасындағы
елдермен қауіпсіздігін, егемендігін, аумақтық ... ... ... тату ... ... құруға мүдделі ірі аймақтық
мемлекет ретінде танытты ».
Бүгінгі әлем күрделі де жан-жақты. Бұрынғы кездегі идеологиялық қарама-
қайшылық (социалистік жүйе — капиталистік ... енді ... ... және ... ... ... жылдың 13 желтоқсанында Үкімет қаулысына сәйкес, ядросыз
 мемлекеттер қатарында Қазақстан «Ядролық қаруды таратпау жөніндегі
Келісімге» қосылды. Республика аумағында бір неше жылдар ... ... ... ... ... ... алған жоқ.
Ендігі бірден-бір шешім - ядролық қарудан бас ... еді. 1994 жылы ... ... ... өзара достық қарым-қатынастар
жөніндегі Будапештте өткен Кеңесінде Қазақстанның қауіпсіздігін сақтауға
Ұлыбритания, АҚШ және Ресей мемлекеттері өз кепілдіктерін берді. 1995 жылы
оларға Қытай мен Франция қосылды. Сөйтіп, ... ... ... ... мен ... басты-басты ядролық
державалар тарапынан кепілдікке алынды.
Ядролық қаруды өз жерінен көшіру үшін республика 84 млн доллар алды. ... 26 ... ... ... ... ... республика аумағынан
әкетілді. 1995 жылдың 30 мамырында Семей сынақ алаңында қалған ең
соңғы ядролық заряд жойылды.
90-жылдары әлемде бірқатар аса маңызды геосаяси және экономикалық
өзгерістер болды. КСРО-ның ыдырауы, бұдан кейінгі Ресей жағдайын анықтау,
бірігуге бет ... ... ... ... ... ... ... жаңа халықаралық
экономикалық жүйенің қалыптасуы, т.б. Осы тұрғыдан алғанда, Қазақстан
өзінің ... ... мына ... ... ... ... ... АӨСШК — Азиядағы өзара ықпалдастық және сенім шаралары жөніндегі кеңес —
1992 жылдың қазан айында болды. БҰҰ Бас Ассамблеясында Н.Назарбаев бұл
ұйымды қолдап сөз ... ... ... ... ... ... кезінде Н.
Назарбаев бұл одақты құру жөнінде мәселе көтерді.
• 1992 жылдан ... ... ... ... ... ... ... басымдылығы үш бірдей әлеуметтік-
экономикалық және әлемдік қатынастардың саяси орталығына негізделеді.
Олар Солтүстік Америка, ... ... ... Азияда орын тепкен жас мемлекетке дүниежүзілік
экономикалық кеңістікке шығу әлдеқайда тиімді.
Қазақстанның геосаяси ... ... ... ... ... ... іздестіру қажеттігі жан-жақты халықаралық
байланыстар орнатуға қосымша негіз болды.
Дүние жүзіндегі көптеген экономикалық және саяси ... ... ... ... ... алға ... ... Қазақстан
жекелеген мемлекеттермен сыртқы қарым-қатынасында халықаралық құқықтың
көпшілік таныған нормаларын сақтауды көздейді.
Сондықтан да жас мемлекет үшін БҰҰ, ЕҚЫҰ (ОБСЕ) - (Еуропадағы кауіпсіздік
және ынтымақтастық ұйымы, Халықаралық ... даму және ... ... ... ... т.б. ... ірі-ірі
халықаралық ұйымдарға мүше болуы аса маңызды жағдай.
1992 жылғы 2 наурыздағы БҰҰ Бас ... (БҰҰ БА) ... ... ... мүшелікке алу жөніндегі қарарға қол
қойылды.Халықаралық қауіпсіздікті қамтамасыз етуге ерекше мән бере отырып,
Қазақстан БҰҰ-ның ... ... ... ... ... қолдау
көрсетті. 1996 жылы Қазақстан БҰҰ-ның, бейбітшілікті қолдайтын шараларына
қатыса алатын резервтік келісімдер жүйесіне қосылған 51 - ... жылы 16 ... БҰҰ ... ... ынтымақтастық
және тұрғындарды сауықтыру Қазақстандағы Семей аумағының экологиясы мен
экономикалық дамуы мақсатындағы жұмыстарды ... ... ... ... Қазақстан басқа да халықаралық ұйымдардың белсенді мүшесіне
айналды. 1998 жылы республика БҰҰ-ның Экономикалық және әлеуметтік
кенесі (ЭӘК) жанындағы комиссия ... ... ... ... ... ... (БКҚ) ... кең түрде даму үстінде.
Республикада «Бала мен ана денсаулығы», «Базалық білім беру», ... ету және ... ... басқа да бағдарламалар бойынша
жұмыстар жүргізілді. 1997 жылы Қазақстан БҰҰ-ның балаларға көмек
қорының Атқару ... ... жылы ... ... ... білім, ғылым және мәдениет
мәселелерімен айналысатын ұйымы) делегациясының ... ... ... ... ... ... ... және биосфера», «Халықаралық
гидрология») жүзеге асыру жөнінде келісімдерге қол жеткізілді. 1997 жылғы
қарашада ... ... ... ... қабылданды. 1994 - 1995 жылдарда ЕҚЫҰ-ның
төмендегідей құрылымдарымен тұрақты ынтымақтастық байланыстар орнады: аз
санды ұлттар жөніндегі институты, ... ... мен адам ... 1999 жылдың қаңтарынан бастап Алматыда ЕҚЫҰ орталығы тұрақты жұмыс
істейді.
2. Қазақстанның сыртқы саясаты.
Халықаралық байланысты ... ... ... ... ... ... ... жағдайға байланысты көп бағыттылығын ескеру
принципінен шығуы керек. Дүние жүзіндегі саяси және экономикалық
үдерістердің ғаламдық сипаты жағдайында, жекелеген елдер қауіпсіздігіне
кепілдік ұжымдық ... ғана ... ... ... ... бәрімен сенімге негізделген тату
көршілік қатынас орнатуға тырысады. Бұл мақсатқа жету үшін Қазақстан
қауіпсіздік жүйесін құруға арналған және ... ... ... ... ісіне міндетті түрде қатысады. Оның бірнеше
деңгейі бар:
• Қазақстанның ТМД-дағы халықаралық ... және ... ... ... Қазақстанның Азияда бейбітшілікті және тұрақтылықты қолдау туралы ұйым
құру ұсынысы;
• Қазақстан халықаралық БҰҰ, ЕҚЫҰ және т.б. ... ... ... ... ... ... ... қол жеткізу үшін Қазақстан бірқатар сыртқы
саясат әрекеттерін қарастырды. 1992 жылы Ташкентте Қазақстанның,
 Қырғызстан , ... ... ... бас ... қауіпсіздік туралы келісімге  қол
қойды. Мемлекет басшылары және ТМД Біріккен ... күш Бас ... ... қауіпсіздік кеңесі құрылды. 1999 жылы 14 ... ... - 15 ... ... ... министрлерінің
кездесуі өтті.
1995 жылы үш республика  Қазақстан,  Өзбекстан және Қырғызстан басшылары
БҰҰ Бас хатшысына БҰҰ қарамағында Біріккен орта ... ... ... (ОртАзБат) құру туралы ұсыныс енгізді. 1997 жылы ОртАзБаттың
алғашқы оқу - жаттығулары ... 1996 жылы бес ... ... ... ... және
шекаралық аудандарда сенім шараларын нығайту туралы келісімге қол қойды.
1997 жылы шекаралық аудандардағы қарулы күштерді келісімді қысқарту ... қол ... Бұл ... ... шекара жөніндегі дауды
реттеуге негіз болды. 2001 жылғы көктемде бұл келісімге Өзбекстан
қосылып, Шанхай бестігі Шанхай ынтымақтастық ұйымы (ШЫҰ) болып ... ... ... ... ... ету жөнінде
де бірқатар міндеттердің бар екені белгілі. ... атап ... ... ... ... ... ... салымын тарту;
• экономикалық міндеттер, экологиялық мәселелер, дүниежүзілік 
коммуникацияға шығу үшін қаржы тарту және практикалық көмек көрсету;
• әр түрлі мәселелер бойынша ... ... ... ... ... ... ... әр түрлі салалары үшін
шетелдерде мамандар даярлау бағдарламасын жүзеге асыру;
• шетелдердегі Қазақстан азаматтарының мүддесі мен құқықтарын қорғау;
• шетелдік ... ... ... ... Қазақстанның дипломатиялық қызметін тұрақты
жүзеге асыру біздің еліміздің ұзақ мерзімдік басым бағытын іске ... ... ... ... жылдан 2001 жылға дейінгі 10 жыл ішінде
күрделі даму жолынан өтті. 1991—1993 жылдары Қазақстан халықаралық құқық
субъектісі ретінде әлемдік қоғамдастыққа ену шараларын жүзеге асырды, ... ... ... ынтымақтастықтың келісімдік - құқықтық базасын
қалыптастырды.
1994 - 1997 жылдары сыртқы саясат қызметінде мықты құқықтық база  құру
жұмысы жалғастырылды, бірінші кезекке шет ... ... ... ету ... ... міндеті шықты.
1997 жылдан бастап Қазақстанның сыртқы саясатында үшінші даму кезеңі
басталды, ол ел ... ... ... сипатталады.
Қазақстанның сыртқы саясатындағы бағдары « Қазақстан—2030 »
стратегиялық даму бағдарламасында ашып көрсетілді.
2003 жылы Алматыда Бейбітшілік пен өзара келісім жөніндегі  халықаралық
конференция  мен Әлемдік ... ... ... өтті.
2006 жылдың қыркүйек айында Астанада Бейбітшілік пен өзара келісім
Сарайында ... және ... дін ... II ... ... ... ... міндеттерінің бірі - елдің дамуына
қолайлы жағдай туғызу. Оны тек қана екі жақты ынтымақ тастық жағдайында
шешу ... ... ... қатысы бар көп мәселелердің аймақтық (
мысалы, халықаралық өзен суларын пайдалану ) немесе тіпті дүние жүзілік
(бейбітшілікті сақтау, қоршаған ортаны қорғау , ... ... ... ... ... ... тобының немесе бүкіл дүниежүзілік
қоғамдастықтың келісілген іс-шаралары қажет. Осы жағдай халықаралық
ұйымдардың құрылуына әкелді. Халықаралық ... саны ... ... Олардың
ішінде үкіметаралық және үкіметтік емес, әлемдік және аймақтық,
 әмбебапты немесе маманданған ұйымдар бар.Ең ... ... әрі ... - ... ... Ұйымы немесе БҰҰ (штаб-пәтері Нью-Йоркте
 орналасқан ).Ол бейбітшілікті, қауіпсіздікті және ... ... ... әрі ... ... ... Оған әлемнің 193
егеменді мемлекеттерінің 192-ы кіреді. Қазақстан елдің ... ... бар ... халықаралық ұйымдарға мүше. Әлемдік деңгейде алсақ,
республика 1992 жылы, 2 наурызында (бірауыздан қабылдаған БҰҰ, оның арнаулы
маманданған ... ... ... және мәдениет жөніндегі
Біріккен Ұлттар Ұйымы), МАГАТЕ (атом қуаты жөніндегі халықаралық агенттік )
, ДДҰ (Дүние жүзілік денсаулық сақтау ұйымы)және басқалар.
Халықаралық валюта қоры (ХВҚ ) мен ... ... құру және даму ... ... ел үшін ... зор ... ... қауымдастықтың ірі
қаржы мекемелерінің несиелеріне Қазақстанның жолын ашты.
Біздің еліміз Тәуелсіз Мемлекеттер Достастығына мүше ... ... ... ұйым - ... ... ... ... бұрынғы
кеңес - қытай шекарасындағы даулы мәселелерді шешу мақсатында Ресей,
Қазақстан , Қырғызстан,Тәжікстан және Қытай мемлекеттері «Шанхай бестігі»
құрды. ... ... ... ... кейін « бестікті » ШЫҰ
кұрамындағы елдердің ынтымақтастығын кеңейтіп, қауіпсіздігін нығайту
ұйымына ... ... ... « ... ... Монғолия ,
Индия, Пәкстан, Иран және Ауғанстан бақылаушы статусын алды. Біздің еліміз
Кеңес Одағының мұрагерлерінің бірі ретінде ... ... ... ... ... ... қатысады. Ол «Бейбітшілік жолындағы
серіктестік» бағдарламасы бойынша Солтүстік Атлантика келісімі ... ... ... Бұл ... қарулы күштердің өзара
байланысы, оқу үйрену жаттығуларын бірлесіп өткізу , офицерлерді даярлау
мәселелерін қарастырады. Республиканың ... аса ірі ұйым – ... (ЕО) ... ... жайлы келісімі бар . ЕО құрамына 500 млн
халқы бар 27 мемлекет ... ... Одақ - ... маңызды сауда
серіктесі.
2. 3 Геосаяси жағдай туралы түсінік.
 Кеңес Одағының ыдырауы мен жаңа ... ... ... ... ... ... ... жағдайын немесе геосаяси жағдайын (ГСЖ) айтарлықтай
өзгертті. Геосаяси жағдай - елдің стратегиялық маңызы бар шет ... ... ... және ... ... ... қатысты
алғандағы саяси картадағы орнын анықтайды. Бірақ « елдің орны » дегенде,
оның географиялық ... ... ... ... ГСЖ - ға баға
беру - қоршаған әлемге ... ... ... ... тұрғысынан
қалыптасатын көзқарас болып табылады. Бұл үшін ұлттық мүддені « көре білу
», мүмкін ... ... ... және оларды болдырмауды қамтамасыз
ету қажет.
« Геосаяси » және « ... - ... ... ... ... ... ... өзара айырмашылықтары да бар. Елдің көлік
 жағдайына талдау жасаған кезде ЭГЖ көзқарасы бойынша көлік түрі ... ... ... ... Ал ГСЖ ... ... рынокқа
көліктік шығарылымның саны мен бағыты,олардың қауіпсіздігімен сенімділігі
назарда ұсталады. ГСЖ өзгеріссіз, бірқалыпты тұрмайды.Уақыт өткен ... ... ... ... да ... жағдайға әртүрлі деңгейде баға беруге болады:
Әлемдік деңгейде - дүние жүзіндегі « қуатты орталықтарға ( АҚШ,Еуропа
Одағына, Жапонияға,содан соң ... мен ... ) ... алғанда;
Аймақтық деңгейде - өз аймағындағы елдерге, әсіресе шекаралас мемлекеттерге
(іргелес орналасқан ... ... ... ... ... жағдайына баға беру. Ең алдымен Қазақстанның негізгі
геосаяси ерекшеліктерін қарастырайық.
Біріншіден - минералдық ресурстар байлығы. Барланған пайдалы қазбалардың
құны ... ... ... ... ... ... Бұл ... еліміздің
үлкен артықшылығы, оның әлемдік позициясының негізі. Осы жағдай біздің
елімізге ірі ... ... ... әсерін тигізді.
Екіншіден, жер көлемінің ауқымды болуы немесе аумағы мен тұрғын халық
санының арасындағы сәйкессіздік. Экономикалық қызметтің шағын мөлшері -
елдің өз ... ... ... ... ... да аз көл ... ... тигізеді.
Қазақстанның 2008 жылы қорғаныс шығыны 185 млрд теңгеден аспайды (қазіргі 6
соғыс ұшағы « Стелс » құнындай ғана).Біздің армиямызда әскери
қызметкерлердің саны бар ... 74 ... ... ел ... ... ... санын 25 млн
адамға жеткізуді көздейді.
III. Қазақстанның сыртқы саясаты.
Сыртқы саясат елдің қауіпсіздігін саяси құралдар ... ... ... ... ... шет елдермен қарым-қатынасын дамытып, кептеген
халық аралық ұйымдарға қатысуда. Шекара бойы толығымен достас мемлекеттер
белдеуіне айналды. Біртіндеп ел ... көп ... ... Оның ... ... - ... және ШЫҰ, екіншісінде
- Азиядағы қарым-қатынас пен сенім шаралары жөніндегі Кеңеске(АҚСШК)мүше
елдер бар.
АҚСШК-і еліміздің. Президенті Н.Ә.Назарбаевтың ұсынысымен жұмыс
істейді.Оған 20-дан астам елдер катысады, оның ... ... ... ... ... ГСЖ ... негізгі ерекшеліктерін бөліп көрсетуге
болады.
Біріншісі – құрлық ішілік жағдайы (ашық теңізге шығу жолының болмауы) .
Мұның өзі елді көрші мемлекеттерге тәуелді етеді.Қазақстан ... ... үшін ... ... шығаратын жаңа көлік
«коридорларын» жасауға қатысуда.Олар барлық бағыттар бойынша - Ресей,
Қытай, ... ... - ... ... ... Оңтүстік (Пәкстан) Азия
арқылы жүргізіледі. Қазақстан Трансазия темір жолын салуға, Қазақстан -
Қытай мұнай ... ... ... ... Әзірбайжан, Грузия
және Түркия арқылы Жерорта теңізіне қарай мұнай құбырын тартуға қызығушылық
туып отыр.
Екінші ерекшелігі - әр түрлі мәдениеттердің, атап ... - ... және ... - ... ... және ... мәдениеттерінің
түйіскен жерінде орналасуы. АҚШ пен Еуропаның геосаясаткерлері, мәдениеттер
арасындағы күрес ... ... әсер ... ... ... өз ... Бейбітшілікті қамтамасыз етіп, мәдениеттердің бір-
бірін толықтыруына жағдай жасауда.Үкімет халық аралық деңгейде ... ... ... ... өткізді.
Үшінші ерекшелігі - Еуропа мен Азияның арасында орналасуы.Қазақстан Батыс
пен Шығыстың арасындағы өзгеше көпір тәрізді.Үкімет аумақтың, транзиттік
мүмкіндіктерін барынша толық пайдалануға ... ... ... ... ... ... арқылы шет елдік үлкен тауарлар
ағынының өтуі олардың, республиканың қауіпсіз болуына тәуелділігін
арттырады.
Төртінші ерекшелігі - екі ірі державаның - ... мен ... ... ... ... мен ... ШЫҰ мүше ... табылады. Олардың
елдің егемендігі мен бір тұтастығының кепілі ретіне маңызы зор. Бұл ... ірі ... ... ... ... 2 млн қазақ этносы
тұрады. Осындай көршілік жағдайға байланысты Қазақстан екі мемлекеттің де
мүдделерімен санасып, келісімге келіп ... ... ... - ... шекара аймақтарында шиеленісу ошақтарының
пайда болуы. Олардың ішіндегі ең қауіптісі - Ауғанстан ... ... ... мен Тәжікстандағы(ішкі қақтығыстар),
Өзбекстандағы (террор мен экстремистік сипат) күрделі жағдайлардың болуы.
Алтыншы ерекшелігі - Каспий теңіз - көлінің статусы ... ... ... бойы ... жағдай
Пайдаланған әдебиет
1.  Қазақстанның экономикалық және әлеуметтік географиясы: Жалпы білім
беретін мектептің 9-сыныбына арналған оқулық /В. Усиков, ... А. ... Г. ... ... ... - ... ...  Қазақстанның қазіргі заман тарихы: Жалпы білім беретін ... ... ... окулық. 2-басылымы, өңделген. Жалпы редакциясын
басқарған тарих ғылымының докторы, профессор Б. Ғ. Аяған. Алматы:
Атамұра, 2009.
3. ... ... ...... ... ... Энциклопедия. / Бас редакторы Б.Ө.Жақып. - Алматы: « Қазақ
энциклопедиясы », 2011.

Пән: Саясаттану
Жұмыс түрі: Реферат
Көлемі: 16 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 500 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Дипломатиялық келіссөздер рөлі54 бет
Жапонияның қазіргі кездегі геосаясаты12 бет
Орталық азиядағы геосаяси жағдайлардың дамуы59 бет
Ортақ отан - Қазақстан6 бет
Ресей Федерациясының Орталық Азиядағы геостратегиясы (1991-2009)142 бет
Солтүстік атлантикакалық шарт ұйымы қызметінің халықаралық-құқықтық қырлары87 бет
Туркия және Орталық Азия елдері арасындағы қарым-қатнастың экономикалық аспектілері50 бет
Қазіргі кездегі халықаралық қатынастарының Орталық Азиядағы жаңа ролі46 бет
Ақш-тың Орталық Азияға қатысты геостратегиясы13 бет
Геосаясат сұрақ-жауап түрінде82 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь