Кеңес өкіметінде саяси ағарту мен мектеп жүйесінің құрылуы

Мазмұны
1 Мәдени революцияның мақсаты
2 Мәдени революцияның міндеттері
3 Сауатсыздықты жою
4 Әліпбиді өзгерту
5 Мектептік білім
6 Пайдаланылған әдебиет
Мәдени революцияның мақсаты

Мәдени революцияның жүзеге асырылуы — социалистік қоғам құру туралы лениндік жоспардың бip тармағы болатын. Мәдени революция қоғамдық өмірдің барлық саласын қамтып, жаңа мәдениет түрін жасау және жаңа адамды тәрбиелеу міндетін шешуге тиісті болды.

Мәдени революция коммунистік партия белгілеген міндеттерге сәйкес білім беру, ғылым мен мәдениет мекемелерінің қызметін түбірімен өзгерту дегенді білдіреді. Бұл кезеңде Қазақстан мәдениеті кеңес елінің орталық аудандарынан айтарлықтай артта қалған-ды. Халықтың басым көпшілігінің бастауыш білімі де жоқ, яғни сауатсыз еді. Соған байланысты Қазақстандағы мәдени революция басты екі міндетті шешуге тиісті болды: біріншіден, мәдени артта қалушылықты жою, екіншіден, білім беру, ғылыми және мәдени мекемелердің жаңа кеңестік жүйесін қалыптастыру.

Мәдениет саласындағы жұмысқа басшылық жасау және бақылау жүргізуді партияның ОК хатшылығы жүзеге асырып отырды, ал жергілікті жерлерде бұл істі партия комитеттері мен ұялары, олардың насихат және үгіт жүргізу коллегиялары атқарды. 1920 жылы тамызда партияның ОК-де үгіт-насихат бөлімі құрылды. Осы жылы 6 қарашада РКФСР Ағарту халкомы жанынан Бас саяси-ағарту комитеті іске қосылды. Бұл екі партиялық және мемлекеттік орган мәдени революцияға күнделікті практикалық басшылықты жүзеге асыра бастады. Кеңес өкіметінің алғашқы онжылдығында партияның ОК-де мәдениетке байланысты әр түрлі мәселелер туралы мәжілістер өткізілді.
Пайдаланылған әдебиет
↑ Қазақстан тарихы: Аса маңызды кезеңдері мен ғылыми мәселелері. Жалпы білім беретін мектептің қоғамдық – гуманитарлық бағытындағы 11-сыныбына арналған оқулық/М.Қойгелдиев, Ө.Төлеубаев, Ж.Қасымбаев, т.б. — Алматы: «Мектеп» баспасы, 2007. ISBN 9965-36-106-1
        
        Мәдени революцияның мақсаты
Мәдени революцияның жүзеге асырылуы -- ... ... құру ... ... ... бip тармағы болатын. Мәдени революция қоғамдық өмірдің барлық саласын қамтып, жаңа мәдениет ... ... және жаңа ... ... ... ... тиісті болды.
Мәдени революция коммунистік партия белгілеген міндеттерге сәйкес білім беру, ғылым мен мәдениет мекемелерінің қызметін түбірімен өзгерту дегенді білдіреді. Бұл ... ... ... ... ... орталық аудандарынан айтарлықтай артта қалған-ды. Халықтың басым ... ... ... де жоқ, яғни ... еді. ... ... ... мәдени революция басты екі міндетті шешуге тиісті болды: біріншіден, мәдени артта қалушылықты жою, екіншіден, білім беру, ғылыми және ... ... жаңа ... ... ... ... ... басшылық жасау және бақылау жүргізуді партияның ОК хатшылығы жүзеге асырып отырды, ал жергілікті жерлерде бұл істі партия комитеттері мен ұялары, ... ... және үгіт ... ... ... 1920 жылы ... партияның ОК-де үгіт-насихат бөлімі құрылды. Осы жылы 6 ... ... ... халкомы жанынан Бас саяси-ағарту комитеті іске қосылды. Бұл екі партиялық және мемлекеттік орган мәдени революцияға күнделікті практикалық басшылықты жүзеге асыра ... ... ... ... онжылдығында партияның ОК-де мәдениетке байланысты әр түрлі мәселелер ... ... ... революцияның міндеттері
Қазакстанда мәдени революцияны түпкілікті жүзеге асыру үшін бірқатар міндеттерді шешу қажет болды:
жергілікті жерде ... ... база ... үшін ... ашу және саяси білім тарату шараларын жүзеге асыру;
Қазақстандағы оқу-ағарту мекемелерін бір жүйеге келтіру, оқытуды бірыңғай оқу ... ... ... жаңа мазмұн беру үшін қазақ социалистік музыка мәдениетін дамыту;
кеңестік ... ... ... ... ... кеңістік жасау үшін өлкеде өнердің жаңа түрлерін -- театр, кино, бейнелеу өнерін, т.б. ... ... ... үшін ... ... ... ... халықтың қоғамдық және жеке өмірдегі рулық және діни ... ... ... ... жаңа өмір ... енгізу;
социалистік қоғам құру міндеттерін шешу үшін ұлттық кадрларды даярлау;
Қазақстанда орта арнаулы және жоғары білім жүйесін құру.
Осылайша 1920 -- 1930 ... ... ... ... ... ... және ... органдар, қоғамдық ұйымдар, сондай-ақ рухани саладағы мекемелер мен ұйымдар қызметі арқылы жаңа кеңестік сана қалыптастыру ісіне бағытталды. Мәдени саясат ... -- ... ... ... социалистік мәдениет қалыптастыру үшін партия, бір жағынан -- шығармашылық саласын халыққа жақындата ... ... ... -- ... ... ... мен ... деңгейін көтеруді ұсынды. Мұндай көзқарас әр түрлі ұлттық мәдениеттер қызметінің өрісін айтарлықтай тарылтты. Көп ұлтты мемлекеттің рухани ... ... ... ... ... қарама-қайшылықтардың шиеленісуіне алып келді.
Сауатсыздықты жою
Кеңес өкіметінің алғашқы күндерінен бастап мәдени құрылыс мәселесімен халық ағарту бөлімдері айналыса бастады.
Барлық мәдени революция міндеттерінің ... ... жою ... ... ерекше мәнге ие болды. 1919 жылы 26 желтоқсанда РКФСР ХКК ... ... бұл ... ... ... міндеттерді белгілеп берді.
1919 -- 1923 жылдары Қазақстанда сауатсыздықты жою науқанын бастау барысында мынадай кедергілердің бар екендігі байқалды:
халықты оқытуға жарайтын ... ... ... оқулықтардың жоқтығы және жазу құралдарының жоқтығы және жазу құралдарының жеткіліксіздігі;
қалаларда әсіресе ауылдық жерлерде білім беру органдарының материалдық-техникалық базасының әлсіздігі.
1924 ... ... ... ... ... ... бөлімшесі құрылды. газетінің бетінде жекелеген топтар үшін сабақ өткізу жоспары жарияланып тұрды, сауатсыздықты жоюшы-мұғалімдер даярлайтын ... ... ... ... 1930 ... 11 ... Қаз ОАК-і қаулы қабылдады. Жою мерзімі бірінші бесжылдықтың аяғы болып белгіленді. Шараларды жүзеге ... ... ... және ... ... ... қаржы қоры құрылды. 1931 жылы республикада шалғай аудандарға ... ... ... ... және пионер ұйымдары оған белсене атсалысты. Алайда елде сауатсыздықты жою ісі тіпті 1935 жылы, ... ... ... I ... ... ... аяқталмады. Осы сьезден кейін республикадағы сауатсыздықты жою жұмысы өзінің соңғы кезеңіне аяқ басты. Қазақ АКСР ... ... ... ... халыққа білім беру басқармасы құрылып, оның ішінде сауатсыздар мен шаласауаттылар мектебі бөлімдері ашылды. 1939 жылы ... ... ... ... ... ... ... күрес барысында сол мезгілге шейін пайдалануда келген араб графикасын латын графикасымен ... ... ... РКФСР-дің ұлттар ісі жөніндегі халық комиссариаты 1923 жылы араб қарпіне реформа ... ... ... ... ... үш мәселе бойынша жұмыс жасады:
жазуы жоқ халықтар үшін жазу даярлау;
өз жазуы бар халықтарды латын қарпіне көшіру;
түркі жазуын ... жылы ... ... I ... ... ... ... түркі тілдес халықтар жазуын латын графикасына көшіру мәселесі ... ... ... көшу ... сол ... Қазақ АКСР халық ағарту халкомы А.Байтұрсынұлы қарсы шықты. Ә.Бөкейханов пен A.Байтұрсынұлы араб жазуының кейбір белгілерін ... ... ... ... ... ... қарпін қолдануға көшу -- ұлттық мәдениетке жасалған қастандық екендігін айтты. Олар ... тек ... тән жаңа ... көшу ... ... оған әлі ... ... жоқ деп есептеді. Алайда біртұтас мәдениет кеңістігін орнықтыру міндетін ұстанған ... ... ... ... ... ... Жаңа әліпби жасау жөніндегі комиссия құрылып, ол 1928 жылдың күзінде латын қарпі ... ... ... ... ... ... ... түгел ауысып болғанша араб графикасы пайдаланыла тұратын болды. Полиграфиялық техника латын алфавитімен жабдықтала бастады Бұл ... ... ... ... жеңілдетті. Республика бір мезгілде екі әліпбиді, яғни: қазақ тілі үшін -- ... орыс тілі үшін - ... ... болды.
XX ғасырдың 30-жылдарының соңына қарай КСРО тоталитарлық мемлекетке айналды. Тоталитарлық жүйенің орнауы мәдениеттен де байқала бастады. 1940 жылы кириллица негізіндегі жаңа ... ... ... ... ... ... 1940 жылы 10 ... V сессиясында Заң қабылданды.
Саяси ағарту жүйесі. Қазақстанда сауатсыздықты жою Коммунистік ... ... ... ... саяси ағарту жұмысын жүргізуімен тығыз байланысты болды. Жергілікті халықтың саяси сауатын ашу, олардың қатарынан коммунистерді ... ... осы ... ... коммунистік партияның басты міндеті еді. Халық арасында үгіт жүргізуді күшейту үшін саяси ағарту ісінің әр түрлі ... ... оқу, ... әңгімелесу, пікірталастар, әр қилы көрнекілікті шерулер өткізу қолданылды. 1920 -- 1930 жылдарда Қазақстанда саяси-ағарту орындарының ең көп ... ... оқу ... ... отау, клубтар, кітапханалар, ағарту қызметкерлерінің үйлері болды.
Қазақстан коммунистері үшін саяси-ағарту ісі маңызды міндетке айналды, өйткені олардың көпшілігінің саяси идеялық ... ... деп ... ... ... тәрбиелеу үшін саяси сауат ашу мектептерінің жүйесі құрылды. Бұл мектептерде оқуға партиялық, кеңестік, ... ... ... ... деген белсенділер тартылды.
Коммунистер арасында жүргізілетін саяси ағарту ... өзге де ... ... ... (өз ... ... істеу дағдысын алу және марксизм теориясынан жалпы ... алу) және ... ... ... әр түрлі секциялардан -- партия құрылысы, революция және ... ... ... ... дінге қарсы насихат, т.б. тұрды) жолға қойылды. 1930 жылдары саяси ағарту жұмыстарының мәні орталық басшылыктың саяси ... ... ... ... ... ... ... әкімшілік формасы орныға бастады. Орталық Азия мен Қазақстандағы коммунистік партия және басқа шығыстық ... ... ... ... үшін ... ... ... коммунистік ұйымдарының Орталық бюросы құрылды. Осы бюро ұлт тілдеріндегі саяси әдебиеттерді басып шығара бастады.
Мектептік білім
Жаңа мектептер ашу Кеңес өкіметінің алғашқы ... ... ... 1918 жылдың 21 қаңтарында РКФСР ХКК-нің туралы Декреті шықты. Қазақстанда мектептерді басқару жергілікті кеңестердің қолына көшті. 1921 жылы 18 ... ... ... ... беpy ... Бірінші жалпықазақтық конференция болып, онда республикадағы халыққа білім беру ісін ұйымдастыру міндеттері айқындалды.
XX ғасырдың 20-жылдарының ортасына қарай ... ... ... беру жүйесі қалыптасты:
Қазақстанда кеңестік мектептер жүйесін құрудағы негізгі қиыншылықтар:
мектеп үйлерінің жоқтығы;
арнаулы білімді маман мұғалімдердің жетіспеуі;
2-3 ауысыммен оқыту;
ұлттық тілдегі оқулықтардың жетіспеуі, ... ... ... ... ... ... ауылдарында мектептер ашу ерекше мәнге ие болды.
Осы өзекті ... шешу ... ... ... шаралар қарастырылды:
қалаларда мектепке жарамды деген үйлер мемлекет меншігіне алынды;
жаңа мектеп үйлерін салу ... ... АКСР ... ... ... орталығы оқулықтар мен бағдарламалар жасауға кірісті;
педагогтік курстар мен ... ... ... ... ... кадрларын даярлау қолға алынды;
ауыл кедейлерін оқыту мәселесін шешу үшін ... ... ... ... ауылдарында жылжымалы маусымдық жартылай жабдықталған мектептер ашылып, олар оқу жылы қысқартылған және жеңілдетілген оқу бағдарламасымен қамтамасыз етілді.
Мектептердің әр ... жою үшін КСРО СИК ... ОК 1934 ... 15 ... қаулы қабылдады. Осы құжатқа байланысты бүкіл КСРО аумағында жалпы білім беретін мектептердің бірыңғай түрі ... ... ... бірыңғай оқыту бағдарламасын, бірыңғай әдістемелік жүйе, бірыңғай оқулықтар болуын талап етті.
1935 жылы қаңтарда БК(б)П Өлкелік комитеті мен республика ... ... ... Бұл ... ұсақ ... түпкілікті жойып, жетіжылдық және орта мектептерді дамыту, сондай-ақ әр ... ... ... ... ... етуге арналған бірқатар шаралар қарастырды.
Халыққа білім беруге арналған шығын мөлшері республикада жылдан жылға өсе ... Өз ... ... ... ... О.Колкенова, Ш.Сарыбаев, Л.Добрянская, Х.Казиев, И.Волков, А.Ақатов, т.б. республикадағы білім саласында тұңғыш еңбек сіңірген мұғалімдер атанды. Шығармашылық ізденіс пен күнделікті тәжірибеге ... ... ... ...

Пән: Қазақстан тарихы
Жұмыс түрі: Реферат
Көлемі: 5 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 300 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
XІX-XX ғасырдағы Ресейдегі саяси және құқық тарихы9 бет
Социология ( оқу құралы )501 бет
1920—1930 жылдардағы қоғамдық-саяси өмір. Қазақстандағы мәдени революция3 бет
Ахмет Байтұрсынұлы өмірі және шығармашылығы14 бет
Б. адамбаев - фольклортанушы4 бет
Кеңестік Қазақстан тарихының деректемелері15 бет
Міржақып Дулатов6 бет
Міржақып Дулатов (1885-1935)4 бет
С.торайғыров пен а.байтұрсынов, м.дулатовтың шығармашылығына арналған бейне фильм сценариі4 бет
1. М.Қалтаевтың шығармашылық мұрасы 2. Ағартушы-демократтық бағыттағы ақын-жазушылар»15 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь