Батыс Қазақстанның экономикалық ауданы

КІРІСПЕ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...
I БАТЫС ҚАЗАҚСТАН ЭКОНОМИКАЛЫҚ АУДАНЫНЫҢ ГЕОГРАФИЯЛЫҚ ЕРЕКШЕЛІКТЕРІ ЖӘНЕ ДЕМОГРАФИЯЛЫҚ ЖАҒДАЙЫ.
1.1 Батыс Қазақстан экономикалық ауданының орналасу жағдайы ...
1.2 Батыс Қазақстан экономикалық ауданының демографиялық жағдайы: табиғи өсім, көші.қон, қоныстану мәселелері ... ... ...
II БАТЫС ҚАЗАҚСТАН ЭКОНОМИКАЛЫҚ АУДАНЫНЫҢ ШАРУАШЫЛЫҒЫ ...
2.1 Батыс Қазақстан шаруашылығы, өндіріс тораптары ...
2.2 Отын.энергетика кешені ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..
2.2.1 Батыс Қазақстан экономикалық ауданындағы мұнай саласы ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...
2.2.2 Батыс Қазақстан экономикалық ауданындағы мұнай өндірудің болашағы ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .
2.2.3 Көмірсутекті шикізатты тасымалдау мәселелері ... ... ... ...
2.2.4 Батыс Қазақстан экономикалық ауданындағы газ өнеркәсібі дамуының жалпы бағыттары ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...
III БАТЫС ҚАЗАҚСТАН ЭКОНОМИКАЛЫҚ АУДАНЫНЫҢ АГРОӨНЕРКӘСІПТІК КЕШЕНІ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...
3.1 Ауыл шаруашылығының жалпы өнімі ... ... ... ... ... ... ... ... ... .
3.2 Мал шаруашылығы ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .
3.3 Балық шаруашылығы ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...
ҚОРЫТЫНДЫ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...
ПАЙДАЛАНЫЛҒАН ӘДЕБИЕТТЕР ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..
Курстық жұмыстың өзектілігі. Батыс Қазақстан экономикалық ауданы еліміздің батысында орналасқан. Экономикалық аудан республикамыздың халықаралық маңызы бар мұнай, газ кен орындарының, барит кенінің, т.б. пайдалы қазбаларына бай. Батыс Қазақстан экономикалық ауданының экономикасындағы жетекші салалар болып табылатын мұнай-газ, мұнай-химиясы өнеркәсібінің, балық шаруашылығының маңызы зор. Сондықтан өз экономикасын еліміздегі басқа экономикалық аудандарымен, шетелдермен экономикалық байланыс орнатып, дамытып келеді. Мұнсыз қазіргі заманғы шаруашылықты серпінді әрі жан-жақты дамыту мүмкін емес. Нақ осы уақыттағы саяси-әлеуметтік және экономикалық қауырт даму аймақтың табиғат байлықтарына сүйенеді. Оны ұтымды пайдалану ісі мен қорғау ісін қатар жүргізуді заман талабы қажет етіп отыр.
Еліміздегі әлеуметтік-экономикалық жүйесіндегі аумақтық күрделі үрдістердің (шаруашылықтың дамуындағы әр түрлі бағыттар, экономикалық дағдарыстар мен қарама-қайшылықтар, өсу қарқыны, салалық және аумақтық құрылымдық өзгерістер, т.б.) жылдам өзгеруі соншалықты, әлеуметтік-экономикалық, саяси-географиялық ақпараттардың соңынан уақытында ілесіп жүру қиындыққа түседі. Яғни олар жылдам ескіреді немесе ақпараттық жүйелерге жаңа мәліметтердің жинақталуы кешеуілдеп жатады.
Батыс Қазақстан экономикалық ауданының шаруашылығы ең алдымен дамыған өнеркәсіпті, көп салалы шаруашылық, көліктің барлық түрлерін, ал өндірістік емес саладан – ірі тұрғын үй-коммуналдық шаруашылықты, сауданы, денсаулық сақтау, білім беру саласын және тағы басқаларды қамтиды.
Пайдаланылған әдебиеттер
1. Қазақстанның мұнай энциклопедиясы. – Алматы: «Мұнайшы қоғамдық қоры», 2005. -1-т.- 297 б.
2. Ақтөбе облысының географиялық даму мәселелері ( табиғи-экономикалық-экологиялық аспект) /Ғылыми-тақырыптық жинақ/. - Ақтөбе: 2006. - 78 б.
3. Сегедин Р.А. Рассказ о геологии Актюбинской области и богатствах ее недр. - Ақтөбе: 2002.-94 с.
4. Азербаев Е.Р. Стратегия и социально-экономическая эффективность развития газовой промышленности Казахстана. – Орал: 1999.- 98 с.
5. Ақтөбе энциклопедиясы. - Ақтөбе: «Отандастар – Полиграфия», 2001.-199 б.
6. Ғалымов А.Ғ. Батыс Қазақстан облысының географиясы. – Алматы: «Рауан», 1994.- 57 б.
7. Казахстан возможности инвестиций в минерально-сырьевой сектор.- Алматы: 1994. – 191 с.
8. Каренов Р.С. Минерально-сырьевой комплекс Казахстана в условиях рыночной экономики. – Алматы: 2000. – 201 с.
9. Атырау энциклопедиясы. – Алматы: 1997.
10. Атырау облысы // Қазақстан ұлттық энциклопедия. – Алматы, «Қазақ энциклопедиясы». 1-том, 1998.
11. Смағұлова Г.С. Аймақтық экономиканы басқару мәселелері. – Алматы: 2005
12. Қазақстанның мұнай энциклопедиясы. – Алматы: «Мұнайшы қоғамдық қоры», 2005. -1-т.- 297 б.
13. Назарбаев Н.Ә. Қазақстан – 2030. – Алматы: Білім, 1997. – 176 б.
14. Қазақстан Респубикасы: ақпараттық төлқұжат. – Алматы: Жеті жарғы, 1998. – 112 б.
15. Каренов Р.С. Минерально-сырьевой комплекс Казахстана в условиях рыночной экономики. – Алматы: РИО ВАК РК, 2000.
16. Хайрлиев И.Н., Кожахметов М.К. Экономическая и социальная география Республики Казахстан. – Караганда: Изд-во КарГУ, 1997. – 130 с.
17. Информационно-аналитический стат.сб. Казахстана – 1991-2002 гг.- Алматы: 2003.
18. Парамонов В.В. Экономика Казахстана: 1990-1998. Алматы: Ғылым, 2000. – 196 с.
19. Регионы Казахстана: Стат.сб. – Алматы: Агенство РК по статистике, 2003. 439 с.
        
        МАЗМҰНЫ
КІРІСПЕ.....................................................................
..........................................3-4
I БАТЫС ҚАЗАҚСТАН ЭКОНОМИКАЛЫҚ АУДАНЫНЫҢ географиялық ерекшеліктері және
демографиялық
жағдайы.....................................................................
.....................................5-9
1.1 ... ... ... ... орналасу жағдайы ..............5-
8
1.2 Батыс Қазақстан экономикалық ауданының ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... Батыс Қазақстан экономикалық ауданындағы мұнай
саласы......................................................................
.........................................13-15
2.2.2 Батыс Қазақстан экономикалық ауданындағы мұнай өндірудің
болашағы....................................................................
............................................15
2.2.3 Көмірсутекті шикізатты тасымалдау
мәселелері.................................16-22
2.2.4 Батыс Қазақстан экономикалық ауданындағы газ ... ... ... ... ... ... ... Ауыл ... ... ... ... жұмыстың өзектілігі. Батыс Қазақстан экономикалық ауданы
еліміздің ... ... ... аудан республикамыздың
халықаралық маңызы бар мұнай, газ кен ... ... ... ... ... бай. Батыс ... ... ... ... салалар болып табылатын мұнай-газ, мұнай-химиясы
өнеркәсібінің, балық шаруашылығының маңызы зор. Сондықтан өз экономикасын
еліміздегі ... ... ... ... ... ... ... келеді. Мұнсыз қазіргі заманғы шаруашылықты
серпінді әрі ... ... ... ... Нақ осы ... саяси-
әлеуметтік және экономикалық қауырт даму аймақтың табиғат байлықтарына
сүйенеді. Оны ... ... ісі мен ... ісін ... жүргізуді заман
талабы қажет етіп отыр.
Еліміздегі әлеуметтік-экономикалық жүйесіндегі аумақтық ... ... ... әр түрлі бағыттар, экономикалық
дағдарыстар мен қарама-қайшылықтар, өсу қарқыны, ... және ... ... т.б.) ... өзгеруі соншалықты, әлеуметтік-
экономикалық, ... ... ... ... ... ... түседі. Яғни олар жылдам ескіреді немесе ақпараттық
жүйелерге жаңа мәліметтердің жинақталуы ... ... ... ... ... ... ең ... дамыған
өнеркәсіпті, көп салалы шаруашылық, көліктің барлық түрлерін, ал өндірістік
емес саладан – ірі тұрғын үй-коммуналдық шаруашылықты, сауданы, ... ... беру ... және тағы басқаларды қамтиды.
Қазір аудан шаруашылығын дамытуда ... ... ... құру ... экономиканың шикізатқа бағыттылығын жою, көлік,
байланыс ... одан әрі ... ... валюта рыноктарын тағы басқаларды
қалыптастыру процестерін ... ... ... тұр. ... ... ... инвестициясын тарту мен технологиясын пайдалануға
үлкен жұмыстар жүргізілуде.
Курстық жұмыстың мақсаты - Батыс ... ... ... ... ... ... материалдық және рухани
талабын қанағаттандыру мәселелерін қарастыру. Курстық жұмыс аудандағы
шаруашылықтың даму ... ... ... ... ... Қазақстан экономикалық ауданының
географиялық ерекшеліктері және ... ... ... ... ... ... мен даму ... кешенінің даму ерекшеліктерін қарастыру ... ... ... ... ... экономикалық ауданының демографиялық жағдайы: табиғи
өсім, көші-қон, қоныстану мәселелерін ... ... ... ... ... ... географиясы,
инфрақұрылым кешенінің қалыптасуы мен даму процесіне баға беру;
• Өнеркәсіп өнімдерінің ... ... ... ... ... ... Қазақстан экономикалық ауданының инфрақұрылымдық кешені: көлік,
байланыс және сауда географиясына тоқталу;
• Батыс Қазақстан экономикалық ауданының агроөнеркәсіптік ... ... ... ... ... ... ... экономикалық ауданының
әлеуметтік-экономикалық даму мәселелері болып табылады.
Курстық жұмыстың теориялық-әдістемелік негіздерін Батыс ... ... ... ... ... ... ... еңбектері, сонымен қатар теориялық-әдістемелік
сипаттағы материалдар құрады.
Курстық ... ... ... ... ... ... ... алынды.
1 БАТЫС ҚАЗАҚСТАН ЭКОНОМИКАЛЫҚ АУДАНЫНЫҢ географиялық ерекшеліктері және
демографиялық жағдайы
1.1 Батыс Қазақстан экономикалық ауданының орналасу жағдайы
Батыс Қазақстан ... ...... ... ... ... – 729 мың ... шақырымға тең. Батыс Қазақстан
аумағының көлемі ... ... ... орын ... Ол ... ... ... Федерациясының еуропалық ... ... ... ... ... далалары мен Орта Азия шөлдерінің
аралығында орналасқан.
Физикалық-географиялық және ... ... ... ... ... атап көрсетуге болады:
• Облыс аумағының сейсмикалық тұрақты болып келуі;
• Жер бедерінің басым бөлігінің ойпатты ... ... ... ... ішкі ауданында орналасқандықтан, климаттық
жағдайы қатаң, шұғыл континентті болып келетіндігі;
• кен байлықтарының дүниежүзілік және жергілікті жер масштабындағы
мол қорларының ... ... ... Федерациясының облыстарымен және еліміздің
өнеркәсіпті облыстарымен ... ...... ... ... ... облыстары
|Облыстар |Ақтөбе |Атырау ... ... |
| | | ... | ... | | | | ... |300,6 |118,6 |151,3 |165,6 ... ... | | | | ... | | | | ... саны |678,6 |443,0 |610,8 |318,1 ... ... | | | | ... ... |3,7 |4,0 |1,9 |
|1 ... | | | | ... | | | | ... саны |7 |2 |2 |3 |
| |3 |14 |12 |8 ... саны | | | | ... саны |12 |7 |12 |4 ... ... |56 |154 |25 ... елді |468 |190 |512 |48 ... | | | | ... ... |1 |1 |- ... |- |- |- |1 ... ... | | | ... ... |56,2 |58,2 |40,9 |78,6 ... | | | | ... ж. ... статистикалық деректер негізінде құрастырылған
Батыс Қазақстан экономикалық ауданы – ... ... орны бар ... мен газ, ... ... тұз, борат және т.б. пайдалы
қазындыларды өндіретін аймақ [1].
Батыс Қазақстан экономикалық аудан солтүстігінде Ресей Федерациясымен,
шығысында Қостанай, ... ... ... ... ... Өзбекстан, Түркіменстан Республикаларымен,
батысында Ресей Федерациясының Астрахань облысымен, оңтүстік-батыс бөлігін
алып жатқан ... ... ... ... ... ... аумағының Ресей Федерациясының Астрахань облысымен шекаралас
болуы шаруашылық жағынан дамуына үлкен әсер ... ... ... ... ішкі ... т.б.қарым-қатынастары экономикалық-
географиялық қолайлылығын көрсетеді. Ауданның мемлекетаралық, республикалық
көліктік-экономикалық байланыстары ... ... ... ... ... [2].
Батыс Қазақстан экономикалық ауданы құрамына Ақтөбе, Батыс Қазақстан,
Атырау, Маңғыстау облыстары кіреді.
Пайдалы қазындылары. Аймақтың жер қойнауында қалың шөгінді қабаттармен
байланысқан әр ... ... ... мол. ... ішінде қоры аса бай
әрі негізгісі мұнай болып табылады. Атырау ... ... ... ... жылдан басталады. Қазірдің өзінде 70-тен астам мұнай, мұнай-газ және
газ конденсатының кен ... ... ... Ал 34 кен ... ... ... Теңіз кенінде газ факторы жоғары, оның ... ... мол. ... ... ... ... Қарашүңгіл,
Үшмола құрылымдарындағы тұз астылық терригендік және терригенді –
карбонатты ... ... ... бар мұнай көздері табылады.
Облыстағы тұз күмбезі үстіндегі мұнай кен орнының ... ... ... және ... құрылымы болып табылады [3].
Мұнай-газдан басқа пайдалы қазындылар ішінен аймақ экономикасы үшін
маңыздылары ретінде хром, никель, ... ... ... және борат
тұзды кендерді, ас тұзын, калийлі, магнийлі жыныстарды, құрылыс индустриясы
шикізаттарын (борды, бор-мергельді жыныстарды, ... ... ... ... ... ... ... (кирлер) мен тұщы
және минералды су көздерін атап айтқан жөн [4].
Ақтөбе облысының минералдық шикізат базасы түрлі қазбаларға бай. ... ... ... барлық қоры, 55% - никель, 40% ... ... 4,7% ... 3,6% мыс, 2% алюминий, 1,4% көмір шоғырланған. Ақтөбе
облысының табиғи байлығы бірегей. Мұнда 10% барланған және 30% ... ... ... ( ... газ және газ ... барлық
отандық хром қорлары, республикадағы жалпы қордың 55% никель, 40% титан,
34% фосфориттер 4,7 % мырыш, 3,6% мыс, 2% ... 1,4% ... ... ... ... ... ... үшінші орынды орынға ие ... хром ... қоры ... ... ... ... орын 400 млн. ... кені 100 млн. тонна құрамы таза және мұнайдың өндірістік қоры бойынша
900 млн. тоннаға дейін (оның 250 млн. ... ... ... ... ... ... маңызы бар кені дүниежүзінің бір-
ақ жерінен тек ... ... ... ғана табылып отыр. Ол Индер және
Сәтимола тұзды құрылымдарына байланысты жаралған. Облыстың ... ... ... ... ... кен орны 1934 ... ... келеді. Борат тұзды кендер бірегей, дүниежүзінде теңдесі жоқ,
ол көне теңіздер тұзының кебуінен пайда ... Көл ... жер ... ... ... ... өзі 121 шаршы шақырым, қалыңдығы 56,2 м-ге
дейін. Атыраулық ас тұзы ... ... ... йод және ... ... ... ... сақтауға өте қолайлы. Индер көлінің
тұзды суы құрамында бор, калий, магний, бром, ... және ... ... ... рапа мол. Ал рапа ... қосындылар алынатын шикізат.
Атырау облысының көптеген тұзды алқаптарын құрайтын ас тұзының қоры
мол. ... ... тас тұз ... ... ... ... ... сай келеді. Тұздардың бір бөлігі ауыл шаруашылығында малды
қосымша азықтандыру үшін де ... ... ... ... 12 ... ... ас тұзы күмбезінің үстінен жер бетіне шығып
тұрған Тас мұнарасы жер асты санаторийін салуға әбден жарамды ... ... және ... құрамдағы калий және магний
аралас тұздар кені Индер-Сәтимола, Қыз, аймақтың басқа да өңірлерінен
барланды. Жер ... ... ... және ... ... сода ... бораттарды өндірудің технологиялық процесінде қосымша ... ... ... ... ... қоры да ... ... Индер, Қараөзек және Қарашүңгіл күмбездерінде ангидридті-гипсті
жыныстардың барланған миллиардтаған тонналық қоры анықталды; тек ... ... ... ... жатқан гипс аумағы 210 шаршы шақырым алқапты
алып жатыр, таза гипстердің орташа қалыңдығы 55 м. Гипс ... ... ауыл ... пайдалануға жарамды шикізат ... ... ... ... ... ... ... материалдармен
жабдықтауға кеңінен қолданылатын табиғи битуминозды жыныстардың (кирлердің)
барланған мол қоры бар, мұнай кен орындары үш жерде – ... ... ... ... ... ... ... Кирлердің бар екені
Жосалысай, Әлімбай, Қойқара алаңдарында да белгілі болды.
Атырау облысында силикат кірпіш ... ... ... ... ... (Теке) сияқты үш аса ірі құм кен орны барланды. Барланған ... ... ... ... ... жоғарыда аталған пайдалы
қазындылардан басқа облыста кендердің басқа да ... ... ... отыр. Мұндай жете зерттелмеген, бірақ қазірдің өзінде
болашағы зор объектілерге линзаның, әктас, ангидрид, күкірт, ... ... отқа ... ... және кірпіштік саздар, ұлутас,
шипалы балшық, қоңыр көмір мен минералды ... ... ... саз
шөгінділер жатады [9].
1.2 Батыс Қазақстан экономикалық ауданының демографиялық жағдайы: табиғи
өсім, ... ... ... ... ... ең құнды жетістігі болып ... ... ... осы ... ... дамудың
негізгі тірегі болып саналады. Шаруашылықтың дамуы ... саны мен ... ... байланысты. Халқының саны ... ... ... ... ... ... ... соңғы орындардың бірін
иемденеді. 2006 жылғы стастикалық деректер қорытындысы бойынша аймақта 2
142803 адам ... ... ... ... біркелкі қоныстанбаған. Мәселен, Атырау
облысының батыс бөлігіндегі Құрманғазы ауданында – 2,5; ...... – 3,4; ... ... – 5,4 ... келеді. Ақтөбе облысында
орташа тығыздық – 2,3; Батыс Қазақстан облысында – 4; ... ... ... ... ... – 2,2 адам ... ... кездегі аймақтағы халық санының өсуі ... ... ... тән ... ... және ... Бұл орайда аймақта өндіргіш күштердің дамуының, қоғамдық
өмірдің алуан түрлі салаларындағы өндірістік ... мен ... ... ... мәні бар. Статистика ... ... бала туу ... мен ... табиғи өсуі соңғы жылдары
республика бойынша ... ... ... артық болып отыр.
Соңғы жиырма жыл ішінде аймақта бала туу деңгейінің бір қалыпқа келген
сыңайы болатын, дегенмен ... ... ... ... ... де ... Бұған бірқатар әлеуметтік-экономикалық факторлар
(әйелдердің қоғамда ... ... ... ... ... ... ... сақтау орындарының жай-күйінің бірсыдырғы жақсаруы, коммуналдық-
тұрмыстық, сауда-саттық жүйесінің түзелуі, мәдениет пен білімнің көтерілуі)
себепкер болып отыр. Осы ... ... ... ... он жыл
ішінде халықтың табиғи өсімі 17,6 %-дан 20,2%-ға дейін көтерілді.
Бірқатар әлеуметтік-экономикалық шараларды жүзеге ... ... ... құрылымының жақсара бастағаны байқалады. Әсіресе
жастар мен орта жастағылар арасында әйелдер мен ерлер сан ... ... 1 ... 44 ... ... ... ... саны біршама басым болса,
одан ұлғайғандар арасында әйелдердің саны басым болып келеді. Аймақтағы
халықтың 51 % ... 49 % ... саны ... өсімнен басқа «миграциялық өсім», яғни
механикалық қозғалыс салдарынан ... ... ... ... ... ... ... республикамыздағы алдыңғы қатардың
бірінде болуына халық санының әсері мол. Аймақтағы урбандалу ... ... ... ... ... нәтижесінде болып отыр. Халықтың көші-қон
қозғалысы көбінесе аймақ шеңберінде ... ... ... ... ... ... қалаларға, қала маңындағы елді мекендерге,
аудан орталықтарына қоныс аудару ... әлі де ... ... Алайда
өтпелі кезеңдегі әлеуметтік-экономикалық мәселелердің шиеленісуі, көлік
қатынасының қиындығы шалғай ауылдық елді мекендердегі тұрғындардың ахуалын,
тұрмысын ... ... ... ... шетелдерден аймақ аумағына келіп қоныстанған
оралмандар саны ... ... ... ... арттыру үшін оралмандарға
жағдай жасап, олардың жақсы өмір ... ... ... ... тарихи орнына қайта қоныстандыру мәселелері қоғамда қазіргі
кездегі өзекті мәселелердің ... ... ... ... халық
санының ТМД елдерімен ... ... ... ... оның ... жергілікті қазақ ұлтының сыбағалы салмағының аздығы
осы мәселені көтеруге негізгі себепші болды.
Аймақ аумағында 14 қала, 34 кент бар. Осы ... ... және онда ... халықтың қоныстану ерекшелігіне қарай екі топқа
бөлеміз. Екі топтың ара салмағында ауыл халқы - 206,1мың ... ал ... - 274,6 мың ... Қала мен ауыл ... ішінде көп жылдар бойы ауыл
тұрғындары басым ... ... ... ... жылдары қала халқының үлесі артып
отыр. Мәселен, Атырау қаласында 207,2 мың адам тұрады.
Қызметкерлердің орташа айлық номиналдық ... ... және ... ... ... ... айлық жалақыны есептеуі үшін қолданатын
жұмысшылардың тізімі бойынша орта ... және ... ... ... ... ... ... құрамы мен мәдени ерекшеліктері. Аймақ халқы негізінен
көп ұлтты. Негізгі халқы – қазақтар.
2 БАТЫС ҚАЗАҚСТАН ЭКОНОМИКАЛЫҚ АУДАНЫНЫҢ ШАРУАШЫЛЫҒЫ
2.1 Батыс Қазақстан ... ... ... ... ... ... – республикамыздағы өнеркәсібі
дамыған қуатты аймақтарының бірі. ... ... ... ... өндіріс көлемінің өсу бағыт бағдарларын дәлелдейді.
Өнеркәсіп бойынша өнімдер көлемі бүтіндей және салалар бойынша меншік
түріне қарамастан, ... ... мен ... ... ... ... өнеркәсіп өнімдерінің, өнеркәсіп сипатында жұмыстары мен
қызметтерінің көлемі туралы мәліметтерінің құны бойынша ... ... Өнім ... ... мәліметтер сәйкес жылдарыдың бағаларымен
келтірілген. ... ... құны ... жинақ мәліметтерге ірі және
орта кәсіпорындар өнеркәсіп емес ұйымдардың балансындағы шағын және қосалқы
өндірістер өнеркәсіп өнімдері, ауыл ... ... ... ... ... ... үй ... өнеркәсіп өнімдерінің көлемінің құны бойынша мәліметтер кіреді
[12].
Маңғыстау аумақтық-өндірістік кешені ... ... ... ... жас ... ... бірі.
Көлемі — 165 мың шаршы шақырым. Көліктің төрт түрімен де төменгі деңгейде
қамтамасыз етілуі ... ... ... ... рөл ... әсер ... ... экономикалық дамуының негізі — минералды шикізат
және Каспий теңізіндегі биологиялық ресурстардың мол ... ... ... ірі ... Ақтау, Форт-Шевченко, Жаңаөзен;
поселкелері: Маңғышлақ, Өмірзақ, ... ... ... ... ... ... Баутино, Бейнеу. Облыста —316,8 мың (1999 ж.) адам тұрады.
Өндіріс орындары шоғырланған ... мен ... ... ... — 249,0 мың адам (1999 ж.) Ал ауыл ... ... келер болсақ, не
бары — 67,8 мың адамды құрайды. Мұның себебі: ауыл шаруашылығының ... ... ... ... байланысты деп түсінуге болады.
Батыс Қазақстан аймағындағы жас қалалардың бірі — ... ... ... жылы поселок ретінде құрылған. 1963 жылы елді мекеннің табиғи-
ресурстық, экономикалық ... ... ... ... түрдегі
қала мәртебесіне ие болды. Қаланың масштабы яғни көлемі мен даму ... ... төрт ... ... ... ... комбинатын салу, осы облыстан уран-фосфорит
кенінің ашылуымен қатар дамып, осының негізінде ірі ... ... ... Жылдам нейтронды ... ... ... ... ... ... ... мұнай мен газ өндіретін өнеркәсіп дамытылуда;
Республикадағы ірі пластмасса зауытының осы ... ... ... ... ... келешегін айқындап, ірі орталыққа айналу
мүмкіндігіне ие ... ж. ... ... ... ... отырып Ақтауда тіс пастасын
өндіретін күрделі зауыт салу үшін келісім жасалды. ... ... ... ... жұмыс істеді.
Өндірістің қазіргі экономикалық жағдайына әлеуметтік өзгерістердің,
нарықтық қатынастар кезінде айтарлықтай ... ... ... ... және ... ... орындары үшін несие көздерінің
қымбат бағада болуы аймаққа, ... ... тән ... ... ... ... қаласының периферияда, яғни экономикалық жағынан дамыған
аудандардан шалғайда орналасуы электр тасымалдау жолын құру ... ... ... ... жоятынын баса айту ... ... аз ... ... шешу мақсатында, жылдам нейтронды атом
электростанцияларымен, жүйелі түрде табиғи ... ... ... ... жылу электр станциялары қала ... ... ... өтеп ... 1990 жылдар энергокомбинат үшін ауыр
кезең болды. Өндіріс орындарының құлдырауы ... күрт ... ... ... ... қуатын өндіру де бәсеңдеді. Тұтынушыларға
энергия көздерін жеткізу және өндіру барысындағы сумен жабдықтау, ... ... ... ... ... жуық ... ... реактор тек қыс айларында ғана жұмысқа қосылды. Ал жазда бұл белгілі
бір уақыттарда ғана ... ... 1999 ж. ... ... ... Ақтау қаласындағы ЖН-350 реакторын эксплуатациядан шығару
туралы» қаулысына сәйкес реакторды эксплуатациялау тоқтатылды/16/.
Мұнай өндіру кәсіпорындарына шетел инвесторларының ... ... ... ... ... меншік түрі
өзгерді. Бүгінде бұл кәсіпорынның 90% ... ... Азия ... ... ... ... ... қолайлы географиялық жағдайы екі маңызды стратегиялық
ерекшеліктерден тұрады:
Еуропа мен Азия арасындағы негізгі ... ... ... және Таяу Шығыс, Ресей елдері сияқты көмірсутегін, ... ... ... торабы хром өндіру және ... ... ... ... әр ... ... ... өндіру негізінде түзілген.
Торап құрамына Қандыағаш, Алға, Ақтөбе, Хромтау, ... ... ... мен ... Шұбарши, Батамша сияқты қала типіндегі поселкелер
кіреді. Облыс шаруашылығы мен өндірісі қатар ... ... ... ... ... ферроқорытпа, хром қосындылары, ауыл
шаруашылығы машиналарының тетіктерін шығару, ... ... ... ... ... ... түгел қамтиды. Халқы — 678,6 мың адам (2000
ж.). Қала халқы — 383,7 мың ... ауыл ... — 299,1 мың адам (2000 ... ... ... ... ... ашылған кен байлықтары негізінде қара
металлургия мен химия, машина ... және ... ... жергілікті ауыл
шаруашылығы негізінде тамақ, жеңіл өнеркәсіптері дамып, олар ... ... ... ... дамуда өңдеуші өнеркәсіптердің
жоғары үлесі Батыс Қазақстан аймағында Ақтөбе ... (37,7%) ... ... ауыл ... ... ... саны ... Осы салада
облыс тек Батыс Қазақстанды ғана алға жібереді /18-кесте/. Кестеден
мемлекеттік ... ... ... ... облысында саны басқа
облыстардан артық екенін көреміз.
Хромтаудағы хром өндіру, кен байыту комбинаттары, Ақтөбе ... хром ... ... ... ... ... мен Бозойда
мұнай-газ өндіру, игеру дамыған. Машина жасау мен ... ... ... ... ... ... ... геологиялық
жабдықтар, тұрмысқа қажетті металл бұйымдар жөндейтін ... ... ... темір жол ұзындығы 1162 шақырымдай (1958ж). Облыс
жерінен ... ... ......... ...
Қандыағаш — Орск. Бұлардан кен ... ... ... ... ... өндіріс торабы Атырау қаласы мен Құлсары қаласынан және
осы облысқа кіретін бірнеше қала типіндегі поселкелерден тұрады. Поселкелер
Ембі ... ... ... ... ... ... ... негізгі басты маманданған салалары — мұнай және балық, ... ... мен ... ... ... және осы ... үшін
машина жасау, мұнай химиясы, пластмасса, ... ... ... ... ... Жұмыскер, Теңіз, Биікжал, Қаратон, ... ... ... ... ... Ескене, Қошқар сияқты поселкелер
дамыған.
Атырау-Ембі өндіріс торабындағы Құлсары қаласы қала ... ... ғана ие ... Теңіз мұнай өндіру ауданының ірі елді мекені — Құлсары
қала типіндегі поселок болғандықтан әрі халық санының көптігі де мұның ... ... ... ... ... ... Бұған дейін Атырау қаласы
моноорталық болып келген еді. Бұл ... ... ... ... ... қарағанда жоғары. Атырау-Ембі өндіріс торабы келешекте
еліміздің ірі, әлеуетті ... ... ... ... ... өндіріс торабының басқа өндіріс тораптардан айырмашылығы егін
өнімдерін өңдейтін аймақтың аграрлық орталығы екендігінде. ... ... екі ... Орал және ... 4 поселке, 154 ... ... ... елді ... бар. ... — 617,7 мың адам (1999 ж.)
Батыс Қазақстандағы өңдеуші өнеркәсіптердің басым бөлігі Орал ... ... ... ... ... Орал ... арматура, жөндеу
зауыттары жұмыс істейді. Сонымен қатар ауыл шаруашылығының ... тері ... сүт, ет, ... ... ... ... ... облысында ауыл шаруашылығы қожалықтарының, ... ... келе ... ... ж. ... тар табанды темір жолының салынуы, 1939 ж. Орал — Елек
темір жолының ашылуы қаланың экономикалық-географиялық жағдайын жақсартты.
Батыс Қазақстан экономикасының ... ... ... жасау, металл өңдеу,
құрылыс материалдарын өндіру, жеңіл және тамақ өндірістері және ... ... ... ... ... ... әлеуметтік-
экономикалық даму деңгейі жоғарылап отыр.
1999 жылы өткен санақтың қорытындысы бойынша, ... ... ... кему ... ... Бұл ... ... қала және
ауыл тұрғындары арасынан да көруге болады. Халық санының кемуіне соңғы
жылдардағы ... ... ... ... ... Отын энергетика кешені
2.2.1 Батыс Қазақстан экономикалық ауданындағы мұнай саласы
Жалпыға белгілі болып ... ... ... мұнай ерекше орын алады. 1990-жылдар басында ... ... ... ... 20% және газ өндірудің 40% үлесі тиесілі болды. Осы
көрсеткішке Қазақстанның ... ... ... үлес ... ... ... мен тасымалдаудың ерекше артықшыларына ие Қазақстан
экономикасының жаңа кезеңі негізінен елдің мұнайгаз қуатымен ... күні ... – ірі ... ... Геологиялық корлары
бойынша ол Ресей Федерациясынан кейін ТМД-да екінші орын алады.
1991-1995 жж. мұнай өндірудің ... ... ... ... байланыстардың үзілуіне, еліміздегі экономика құрылымының қайта
құрылуына, жаңа технологиялардың аз ендірілуіне және т.б. байланысты.
Бұл жағдайларда Қазақстан Үкіметі мұнай ... ... ... ... ... ... қабылдады. Мысалы, Каспий акваториясында
геологиялық-геофизикалық зерттеулер, мұнай және газ ... және ... үшін ... ... ... Кабинеті 13.02.1993 ж. №97
«Каспий теңізінің ... ... ... шикізат өндіруді
қалыптастыру және дамыту туралы» Қаулысымен ... ... ... МК) құрды.
1993 ж. аяғында халықаралық консорциум құрылды, оның құрамына «ККШ» МК
оператор ... және ... ... ... жасақтаудың кешенді бағдарламасын
жүзеге асыру үшін алты мұнай компаниялары: «Ajip» (Италия), «British gaz»
(Ұлыбритания), ... ... ... ... ... ... және «Total» (Франция) кірді.
Қазақстанның мұнай саласын дамытуда 1979 ж. Теңіз кен ... ... 1991 ж. ... болды, соның есебінен көмірсутекті шикізат өндірудің
болашақта ... ... ... ету ... Осы ... ... ... «Shevron» американдық фирмасымен біріккен ... ... ... маңы ... ... ... ... шикізат кен орнын
ашу мұнайды іздестіру, генетикасы, генезисінің жаңа бағыттарын ғана емес,
сонымен ... осы кен ... ... ... жаңа ғылыми-техникалық
бағыттарды құру және дамытуға әкелді;
1978 ж. Ақтөбе облысында ашылған және 80-ші ... ... ... ... ... кешен – Жаңажол кен орнын игеру ... ... Осы кен ... ... ... қысқа мерзім ішінде
түбегейлі жаңа технологиялар жасақтап, енгізді: саз ... ... ... өткізу, күкіртсутекті агрессиямен күресу, өнімдік
қабаттарды ашу, мұнай дайындау, парафинқұрылымдар мен гидраттармен ... ... ... ... қуатын қолдану және т.б. ... ... ... тұзды қабаттарын игерудің ... ... ... ж. ... ... ... ... Каспий маңы ойпатының
оңтүстік-шығыс бөлігінде орналасқан Кенбай кен орны ашылды. Кенбайдың ... ... ... ... (90 млн.т. астам) тағы екі алаң –
Шығыс Молдабек пен Солтүстік ... ... ... ... ... Сазанқұрақ кен орындары да орналасқан;
1995 ж. ... АҚ ... ... ... ... ... ... онда Орал-Волга өзегінде Төбеарал мұнай кен
орны ашылды, Сазанқұрақ, Кемеркөл, Қожа алаңдарында қорлардың ... ... 1995 ж. ... кен орны игерілді.
Ақтөбе облысы, Темір алаңында аумағы 19,3 км2 ... ... ... ... француз компаниясы шарт ... екі ... ... ...... 5000 м тереңдікке жетті, бірақ
болашағы жоқ (тұзды асты ... ... ... ал екіншісі – «Сайғақ-1»
табысты ... 1995 ж. ... ... 2827 м ... ... (тұз ... ... өндірілетін барлық мұнайдың жартысынан астамы алыс
шетелдерге шығарылады – Ұлыбритания, ... ... ... мен
Ресейге – 20%-ке дейін, 1996 ж. мәліметтер бойынша, мұнай өндіретін ... ... ... 26-шы ... ... ... ... белгілі болып отырғандай «Қазақойл» ұлттық
мұнай компаниясының кіші кәсіпорындары 5,3 млн.т. мұнай мен газконденсатын
(жоспардың 104,6%) өндірді. «Қазақойл» ... ... ... ... (жоспардың 92,1%) мұнай келді. Республиканың ... ... ... ... ... ... 1998 ж. 5,6 млн.т. мұнай
(80,5%) өндірді.
Өндірілген мұнайдың ең үлкен көлемі Атырау ... ... ... ... республикалық өндірудің 44% құрайды, ... БК – 33%, ... - 3,9%, ... АҚ – ... ... ... 31% тиесілі, соның ... АҚ – 15,7%, ... АҚ – 12,5%; ... – 11% ... ... ... экономикалық ауданындағы мұнай өндірудің болашағы
Болашақта мұнай мен ... ... ... ... ... және
тасымалдау сәйкес экономикалық саясат жүргізген жағдайда мұнай өнеркәсібін,
энергетикалық, машина жасау, химия және ... ... ... ... ... ... ... және инфрақұрылым құрылысы,
жаңа құрылымдық және құрылыс материалдары өндірісі, қызмет ... ... да ... ... үшін ... ... туғызады. Бұл өз кезегінде,
осы салалардағы ғылым мен жаңа ... ... ... ... ... ... ... дамыту бағдарламасы 1993 ж.
бекітілді, оның ... ... ... ... қазақстандық секторының
болашағы анықтауды қамтыды. Бұл үшін 1993 жылы ... ... Төрт жыл ... ... ... ... ... 100 мың м3
болатын ... ... ... жинақталды, одан 26 мың ... ... ... ... ... Республика
Үкіметімен Каспий ... ... ... ... барлау мен өндіру блоктарының картасы алғаш рет жасалып,
бекітілді. Болжанған мұнай ... 6-12 ... деп ... ... ... ... ... Каспий теңізі
жағалауында инфрақұрылым нысандарын дамыту бойынша ... ... ... ... ... ... МК екі жыл ... «МакДермет»
американдық сервистік компаниямен бірге көмірсутекті шикізат өңдеу ... ... салу ... ... және бар ... ... ... сонымен бірге Азербайжан, Ресей жағалаулары ... ... ... жж. ... ... ... теңізінің
қазақстандық секторында 5 млн.т., ал 2013-2014 жж. – 50-60 млн.т. мұнай
өндіру жоспарланды. Келтірілген ... ... ... ... сала қазір де және болашақта да Қазақстан Республикасына ... және ... да ... ... ... ... ... қала береді.
2.2.3 Көмірсутекті шикізатты тасымалдау мәселелері
Мұнай өндіру қарқынының артуы жаңа тасымалдау ... ... ... ... ... ... 6,5 млн.т., ұзындығы 710 км
осылайша Ембі мұнайы Орскінің ... ... ... ... 1970–жылдары
Ақтөбе облысында мұнай өңдіру жолға қойылуына ... ...... ... ... Кенқияқ – Орск екі тарамды мұнай арнасы ... ... 450 км, ... ... 8 ... ... өткізуге есептелді.
Қазіргі кезде Ақтөбе облысының жүк тасымалдауына өзгерістер енгізілді. 2003
жылы Кенқияқ – ... ... ... ... ... ... ... өндірілген мұнай Қазтрансойл құрылыстар жүйесі бойымен Атырауға
жөнелтілетін болды. Қазіргі кезде Кенқияқ – Орск ... ... ... жылы ... ... жол цистерналарына құю мақсатында Құлсары –
Қосшағыл, Ескене – Байшонас және Ескене эстакада құбырлары ... ... ... 47,6 км ... мұнай өткізу қабілеті жылына 0,7 млн.т.
Комсомольск – Мақат мұнай ... ... ... ... тасымал жүйесі, Маңғыстау түбегінің кен
орындары игерілуіне байланысты, әсіресе 1960-70–жылдары ... ... ... тез ... ... ... арналық мұнай құбырлары арқылы
еліміздің мұнай өңдеу ... ... ... шешуді жүктеді.
Маңғыстау мұнайын тасымалдауды ұйымдастыру және қамтамасыз ету ... жылы ... ... ... жанынан арналық мұнай
құбырларының басқармасы құрылды. Өзен ... ... ... ... ... және оны ... мен ... құю шараларын тездету
мақсатында 1963-1966 жылдары салынған, диаметрі 520 мм, ... 141,6 ... ... 8 млн. ... Өзен – ...... ... құбыры
пайдаланылды /11/. Бұл мұнайдың Ақтау портынан теңіз көлігі, ал Ақтау мен
Жетібайдан темір жол ... ... ... өзге мұнай өңдеу
зауыттарына жеткізілуіне мүмкіндік берді.
Павлодар және ... ... ... ... ... сол ... Ферғана мұнай өңдеу зауытын (Өзбекстан) шикізатпен
қамтамасыз ету мақсатында Омск – ...... ... ... ... оны әрі ... және ... түсуге шешім қабылданды.
Шымкент – Чарджоу арналық мұнай құбыры Павлодар – Шымкент құбырының
жалғасы ... ... ол 1988 жылы ... ... ... ... ... тасымалдау үшін салынды. Мұнай құбырының ең жоғары өнімділігі
жылына 8 млн ... ... ... ... өте қарқынды дамуы көмірсутек
шикізатын тасымалдаудың жаңа экспорттық бағыттарын ... және ... ... мәжбүрледі. Мұның нәтижесінде 1989 жылы Каспий
құбыржүйелік консорциум (КҚК) құрылды, ол ... кен ... Қара ... ... арналық мұнай құбырын ... және оны ... ... ... Теңізден Новороссийск терминалына дейін тартылған
экспорттық мұнай ... ... ... ... және ... Оның бас ғимараты Мәскеу қаласында, жергілікті орындарда оның 4
аймақтық бөлімшелері бар, ... ... ... ... ... (Шығыс
аймақ). Бірлескен Қазақстан – Қытай құбырлық компания ... ... ... салу ... ... ... бағыттары мыналар: бұрыннан бар жүйелерді толықтыру
және қайтадан жарақтау; жаңа экспорттық ... ... Өзен – ...
Самара мұнай құбырын техникалық жетілдіру және оның өнімділігін ... ... ... ... Ол ... ... ... мұнайын қабылдап, Ақтөбе
қаласына дейін тасымалдап отыр (Атырауға ... ... жол ... мен
тасылады); тасымалдаудың негізгі бағыты – мұнайды Самара арқылы ... ... ... ... ... ол мұнайды экспортқа шығарумен ғана
айналысады, ал бұл көрсеткіш 2010–2012 жылдары 67 ... ... ... ... ... негізінен теңіз табанында орналасқан кен
орындарды игеру нәтижесінде елімізде мұнай өндіру қарқыны күрт ... бұл ... ... мұнай айдаудың жаңа маршруттары мен бағыттары
пайда болуы ықтимал.
2004 жылы ұзындығы 1000 км Атасу – ... ... ... ... Бұл бөлімше болашақ Батыс Қазақстан – ... ... ... ... ... ... ... кезегі, жоғарыда атап
көрсеткеніміздей, Кенқияқ – ... ... ... жүйенің құрлысы
аяқталып болғаннан кейін (Кенқияқ – Құмкөл және ...... ... ... ... Атырау, Ақтөбе кен орындарының, Құмкөл
мұнайларын Қытайға экспорттау мүмкіндігі жүзеге ... ... ... ... ... ... күтіліп отырған өсіміне
байланысты, бұдан былай мұнайды теңіз арқылы ... одан әрі ... ... теңіз көлігімен тасымалдау мөлшері жылына 3-5 млн тонна
шамасында болып отыр және бұл ... ... ... ... және Иран
портына бағытталған. Баку – Джейхан мұнай ... ... ... ... ... ... ... тасымалдауды өсіру келешегі бар.
Мұнай экспортын Иран арқылы ... ... ... де ... ... тұрғыдан жүзеге асыруға болатын іс – шара, алайда кейбір өзге
жайттар әзірге кедергі ... ... ... ... ... ... ... одан әрі
кеңейе түседі және жетіле беретін болады. Ал бұл іс – ... ... мен ... ... ... даму және ... түсу сатыларына
тәуелді. Мұнай тасымалының негізгі ... ... ... ... Ол ұзындығы 6300 км арналық мұнай құбырларын, ... ... ... ... 3400 км су ... ... ... мен қорқоймалық парктерінің жалпы көлемі 1243 мың м3 –ді құрайды.
Компанияның негізгі нысандарына Атырау ... және ... ... ... жол станциясындағы мұнай құятын темір жол эстакадалары да
кіреді. Темір жол ... ... құю және ол ... тасымалдау мөлшері
жылына 10 млн тоннаны құрайды. Ақтау қаласындағы ... ... ... ... аяқталғаннан кейін теңіз көлігімен мұнайды экспортқа
шығару жылына 4-5 млн тоннаға дейін артатын ... ... ... ... ... 19 60 - ... ... газ құбырларының құрылысы басталған болатын, ол арқылы газ Батыс
Қазақстаннан және Орта ... ... ... Ресейге
жеткізілетінеді. Ақтөбе облысының аумағы арқылы Бұхара – Орал ... ... екі ... ... ... ... және ... Қазақстан
облыстарының аумағын Орталық Азия – Орталық газ құбырының 4 тармағы кесіп
өтетін. Батыс Қазақстан облысының Солтүстігі арқылы ... ... ... ... ... газ құбырының 2 тармағы өтті. Бұлар табиғи газды Шығыс
Еуропа елдеріне жеткізу үшін тартылған ... ... бір ... ... ... жеткізілді.
Оңтүстік Маңғыстау өңірінен Өзен – Бейнеу газ құбыры арқылы газ
Орталық Азия – ... ... газ ... ... одан әрі ... ... Солтүстік Үстірт өңірінің газы Бұхара – Орал газ ... Орал ... ... ...... ... мен ... кәсіпорындары
газбен арналық газ құбырларының және оның тармақтарынан қамтамасыз етіледі.
Оңтүстік Қазақстан, Жамбыл және Алматы облыстарының ... ... өзге де ... газ ... ... ... Мүбәрәк – Ташкент –
Шымкент – Бішкек – Тараз- Алматы газ құбыры арқылы жеткізіледі. Ақтөбе ... ... газ ... – Орал газ ... және оның ... Алғаға, Жітіқара мен Рудныйға, Қостанайға т.б. тартылған ... ... ... ... қаласының газға деген өнеркәсіптік және
тұрмыстық мұқтаждығын өтеу мақсатында Өзен кен орнынан Өзен – Жетібай ... және ...... ішкі газ ... ... Ақтөбе облысында
Бұхара - Орал газ құбыры ... ... ... ... ... газ ... ол газ тұтынудың маусымдық әркелкілігін реттеп отырады. 1981- ... ... кен ... газ- ... ... ... ... мақсатында 2 газ құбыры тартылды.
Тартылған газ құбырлары мыналар: Бейнеу (Маңғыстау облысы) ... Гай ... ... Ресей Федерациясы); Бейнеу – Хиуа (Хорезм
облысы, ... ... ... ... облысы) – Атырау;
Кенқияқ (Ақтөбе облысы) – Орск (Орынбор облысы, Ресей ... ... мол ... ... ... оны пайдаланудың жоғары
тиімділігі және капиталды аз қажет ... ... ... ... ... балансы құрылымын газдың пайдасына шешуге мүмкіндік
береді.
Мұнайды экспорттаудың көбеюі оны әлемдік ... ... ... ... ... өңдеу зауыттары мұнай өндіру орталықтарына тікелей ... бұл ... ... ... әсер ... ... ... аяқталуын 60-шы жылдар деп есептеуге ... Бұл ... ... өндірудің негізгі орталығы Батыс Қазақстан болды,
сондықтан Атырау МӨЗ (мұнай өңдеу зауыты) құрылысы мен іске ... ... ... ... сәйкес құбырөткізгіштер салу сол кезде қызмет
атқарып тұрған принциптерге қайшы ... - ... ... ... ... ... техникалық
сипаттамалары
|Мұнайөткізгіш |Енгізілу |Ұзақтығы, |Диаметр, |Өнімділігі |Саны |
| ... |км |км ... | |
| | | | | | | ... |1966 |142 |500 |8 |3,2 |4 ... |1970 |683 |1000 |30 |9,1 |6 ... |62 |500 |8/15 |8/5 |4 ... | | | | | | ... |1988-1990|678 |1000 |30 |- |3 ... |1986 |103 |500 |5 |3 |2 ... |1968 |400 |300 |5 |3 |4 ... ... 1 қаңтарындағы жағдай бойынша Қазақстан Республикасы
бойынша мұнай тасымалдау мұнайөткізгіштердің үш өзара ... ... ... ... ... ... ... Олардың шикізаттық базасы Теңіз,
Құмкөл, Жетібай, ... кен ... ... ... ... ... ... МӨЗ-ына және Ресей тұтынушылары мен ... ... үшін ... ... ... ... ... Бұл мұнайөткізгіші бойынша айдау технологиясы өе ... ол ... ... жылытуды қажет ететін Өзен және Жетібай кен
орындарының жоғарыкүкіртті мұнайы тасымалданады. Бұдан басқа, 1993 ж. ... ... ... ... ... ... ... теңіз мұнайын алдын-
ала меркаптансыздандыру ... ... Кен орны ... станциясы құрылды.
2. Ақтөбе мұнайын Ресейде (Орскнефтеоргсинтез) ... ... ... ... ... ... құбырларының ұзындығы 362 км,
олардың 325 км Қазақстан аймағы бойынша өтіп ... ... ... ... 377 және 529 мм ... ... құбырларының екі тізбегі
жүреді. Бұл ... ... ... ... ... ... Кеңқияқ кен орны мұнайын жылытумен тасымалдау ... ...... кен орны ... ... үшін ... ... кеңқияқ
мұнайын өндіру көлемінің азаюымен қазіргі сәтте мұнай құбырлары бойынша
жылытуды қажет етпейтін екі кен орны ... ... ... ... ... ... көлігін дамытудың алдағы
стратегиясы өз МӨЗ-ына жеткізілімдердің тұрақтылығы мен ... ... жаңа ... ... ... ... ... қазақстан
мұнайын сыртқы нарықтарға өздігімен жеткізу болып отыр.
Батыс Қазақстан - Құмкөл ... ... ... салу жоспарланған.
Жоба авторының ойы бойынша ол қазақстандық мұнайды Павлодар және ... ... ... ... ... ... ... күші
жылына 20 млн. т. мұнай, ал ұзындығы 1200 км құрайды. Құрылысты екі ... ... ...... ... диаметрі 700 мм мен өнімділігі
жылына 7 млн т. мұнай болатын мұнайөткізгіші құрылысы;
- екінші – Кеңқияқ-Құмкөл ... ... 900 мм ... ... ... ... ... мұнай құбырларының шикізаттық негізі Теңіз,
Жаңажол және Маңғыстау облысы ... ... ... ... ... ... тәуелсіздік қалыптастырудан басқа Қазақстан үшін
экспорттық мұнай құбыры жобалары да өте ... Олар ... ... ... шығуын, бәсекелестік бағасына дейін тасымалдау құнын
азайту, көлік жүйесінің сенімділігін арттыруды қамтамасыз етуі қажет.
Экспорттық мұнай құбырларының бірнеше ... ... ... ... ашу қосымша мұнай құбырлары құрылысын талап етуіне ... ... ... ... ... ... үшін экспорттық мұнай құбырлары жобаларын зерттеуде жақын
орналасқан мемлекеттер – ... ... ... ... ... де ... ... Қырғызстаннан басқа Қазақстанды
қоршаған барлық республикалар мұнай өндіруші ... ... ... ... ... ... Сондықтан осы барлық
республикалар өз экономикалық жағдайын жақсарту мақсатында мұнай экспортына
мүдделі.
Қазақстан мұнайы үшін мүмкін болатын экспорттық маршруттарды ... ... ... жж. ... мұнайды экспорттау мәселесі
өндіруді тежейді. Жаңа ... ... ... ... ... ... батыс, шығыс және ... ... деп ... болады.
Олардың әрқайсысы өзінің оң және теріс жақтары бар.
Ең «бастысы» батыстық бағыттағы ... ... тобы ... ... екі ... ... болады.
Қазақстан (Теңіз кен орны) – Ресей (Тихорецкая-Кропоткин-Новороссийск
солтүстігінің жаңа терминалы) трассасында экспорттық мұнай құбырлары салу
жобасына бірқатар жылдар бойы ... ... ... ... Оны ... асыру
үшін 1992 ж. «Кэспиен Пайплэйн» - Каспий құбырөткізгіш консорциумы (КТК)
құрылды, оның ... ... ... Оман ... ... ... алғашында келесі түрде бөлінді: Қазақстан және Ресей –
әрқайсысы 25%; Оман – ... 50% ... ... дейінгі мұнай құбырларының бірінші ... ... мен ... ... 15 ... шикі ... экспорттауға мүмкіндік
береді, ол ағымдық бағамен 1.5 млрд. долл. құрайды. Батыс ... және ... ... ... маңы ... кен орны) шикізат
тасымалдау бойынша екінші кезектегі объектілерді іске қосқаннан кейін
жылына 60-тан 70 млн. т. ... ... ... ... ашылады.
Айдалатын шикізаттың осындай үлкен көлемі болжамдар бойынша каспий маңы
құрғақ жерлерінде, ... ... ... жаңа кен ... ... ... ... /25/.
1992-1995 жж. КТК негізін қалаушылармен консорциумға жаңа инвесторлар
тарту бойынша үлкен жұмыстар жүргізілді. 1996 жылдың наурызында Москвада ... КТК ... ... оның ... үшін жаңа квоталар
анықталды: Ресей мен Қазақстан соммасында 43%, Оман – 7%, ал ... ... үшін ... ... ... 5-7% ... Консорциум құрамына кіруге
дайындықты әлемнің ірі мұнай компаниялары – ... ... gaz», ... «Лукойл», «Транснефть», «Роснефть» білдірді. 1996 ж. мамырында қол
қойылған «КТК қайта құру келісімінде» (Алматы қ.) ... ... ... алу ... оның ... ... ие деп белгіленді: Ресей
(24%), Қазақстан (19%), Оман (7%), ... (15%), ... ... ... (7,5% ), ... ... ... және «Орикс» (1,75) %. Оператор болып қатысу ... ... ... ... бұл ... ... айдаумен байланысты бөлігінде өмірге келтіру үшін нақты
алғышарттар қаланды.
Қазақстаннан Новороссийскіге дейін экспорттық мұнайөткізгіш құрылысы
туралы ... қол қлю ... ... ... каспий маңы мұнайына
мүдделі кейбір мемлекеттер, жеке алғанда ... Иран ... ... ... бағытын өзгертуге әсер етудің өз тәсілдерін
қолдануға көшті. Мысалы, Түркия Босфор арқылы танкерлердің ... ... ... бұны ... ... ... күрт ... қауіптің
күшеюімен
Қазақстанның Каспий маңы аймағында мұнайгаз өндірудің ... ... ... ... ... ... зерттей келе
тағы бір жобаны (қазақстандық мұнайды тасымалдаудың ... ... ... керек.
1997 ж. шілдеде қазақстан үкіметі Ақтөбе кен орындарындағы 60% үлесіне
ең ұзақ созылған тендердің иегері Қытай ... ... ... ... ... ол 20 жыл ... 4 ... долл. көлемінде ақша қаражатын,
соның ішінде 1998-2003 ж. – 585 млн.долл. салу ... ... ... ... шартында қоршаған ортаны қорғауға жыл сайын 500 мың.АҚШ долларын
(20 жыл ... 10 млн.) ... ... бонусы – 320 млн.долл. және қол қою
бонусы – 5 млн. долл. деп ... ... бұл ... ең ... ... ... Қазақстан батыс бөлігінен қытай шекарасына дейін
жалпы ұзындығы 3000 км ... ... ... салу ... ... ... ... құны Өзен кен орнын қайта қалпына келтіру бойынша қаражат
салынымдарын қоса ... 10 ... АҚШ ... ... ... ... жыл сайын 13 млн.т. мұнай сатып алуға дайын, 2005 ж. олар 90 млн.т.,
ал 2010 ж. – 140 млн.т. ... ... ... ... Батыс Қазақстан экономикалық ауданындағы газ өнеркәсібі дамуының
жалпы бағыттары
Газ негізінен Маңғыстау және ... ... ... азырақ
мөлшерде Атырау және Ақтөбе облыстарында өндіріледі. Маңғыстау облысында
газ 8 кен орнынан өндіріледі. Олар: Жетібай, ... ... және ... ... т.б. ... ... ... негізгі бөлігі (50%-дан
астамы) соңғы жылдары Қарашығанақ кен ... ... тиіп ... ... ... сала ... табылмайды. Табиғи газдың
магистральды құбырөткізгіштері ... ... ... ... ... бар ... қатар, мұнай, конденсат, күкірт,
сығылған газдар, машинақұрылыс және ауылшаруашылық өнімдері және ... ... ... ... ... жүйесі дамудың бірнеше
фазасынан өтті. Бұрынғы КСРО-да ол жалпыодақтық ... ... ... ... ... оны қалыптасуы мен дамуының негізгі кезеңдерін
қарастырайық:
Бірінші кезең (40–60-жылдар басы) саратовтық, ... ... ... ... ... ... ... және басқа да бірқатар газ кен орындарының, ... ... кен ... ... және ... маңы ... ... бөлек топтарын игерумен байланысты. Бұл салыстырмалы ... ... ... емес және ... ... жақын орналасқан газдың қайнар
көздері. Әрбір жағдайда газ тұтынушыларымен байланыстыратын ... ... ... жобаланды және салынды: Саратов-Москва,
Дашава-Минск, Дашава-Киев-Брянск-Москва, ... ... ... ... ... Шебелинка-Полтава-Киев, Шебелинка-Днепропетровск-Одесса
газөткізгіштері и ... ... 820 мм ... 1020 мм), ... 5-8 млрд м3, ұзындығы 700-1000 км ... ... ... ... бір ... тәуелсіз қызмет атқарды. Газбен жабдықтау
жүйесінің бұндай жағдайына бөлек газөткізгіштерді жоспарлау, жобалау және
басқару сәйкес келді. 1960 ж. газ ... және ... ... 45 млрд ... ол ... ... отын өндіру мен тұтыну деңгейінің 8%-ын құрады.
Екінші кезеңде (60-шы жылдары) жасақтауға ірі газды аудандар енгізіле
бастады – ең ... Орта ... ... ... Коми ... қолдану күрт көбейді. Бірақ бұл газ көздерінің Орал, елдің
еуропа ... ... және ... ... орналасқан қуатты
тұтынушылардың негізгі бөлігінен біршама қашықтығына байланысты алғашқы өте
қашық Бұхара-Орал, Орта Азия-Орталық ... салу ... ... енді ... ... (1020-1220 мм) және жоғары өнімді (жылына ... млрд м3, ал Орта ... ... – 25 млрд м3 ... ... Газөткізгіштердің сенім қызмет атқаруы үшін көпжіпті
жүйелер құрылысы қажет болды, ал газ жіберудің өіп отырған ... бұл ... ... ... Газөткізгіштер схемасының күрделенуінің басты
салдары Москва қаласы ауданы мен ... ... ... ... өтуі болды. Сөйтіп, газ құбырлар жүйесінің өзара ... және ... ... ... бөлу ... яғни ... ... жабдықтаудың ортақ
жүйесін құру мүмкіндігі пайда болды. Газ ... ... ... ... шоғырландыру, құрылыс индустриясының алға жылжуы,
халық шаруашылығының күнделікті қажеттілігі газ ... ... ... етті – 60-шы жылдары газ орташа жылдық өндіру 45-тен 200 млрд
м3-қа дейін ... ал оның ... отын ... ... ... ... /41/. 70-ші жылдар басында Батыс Сібір, ең алдымен ... ... ... қоры ... ... ... Орта Азия мен Оренбург
ауданындағы барланған газ қорлары біршама өсті, бұл оның ... ... күрт ... үшін ... ... ... Газ
өнеркәсібін дамыту мен Газбен жабдықтаудың ортақ жүйесін құру кезеңі ... ... және өте ... ... ... ... сипатталады,
себебі жасақтауға енгізілген кен орындары әдетте, ... ... ... ... ... км) ... барынша озық
техникалық шешімдер қолдану – жұмысшы қысымы 7,5 МПа және ... ... 30 млрд м3 ... ... 1420 мм ... ... индустриальды
технология мен құрылысты ұйымдастыруға көшумен; ГОЖ құрылымының күрт
күрделенуімен; ... ... ... ... байланыстарының
барлығымен; газ ағындарын бұру мүмкіндігінің кеңеюімен сипатталады.
Жалпы 1960-1980 жж. газ өнеркәсібінің дамуын үш ... ... ... 1965 ж. ... – газ ... өсу ... тұрақты артуы;
- 1966-1972 жж. – газ өндірудің өсу қарқынының төмендеуі;
- 1973-1980 жж. - газ өндіру ... күрт өсуі және ең ... ... және ... ... ... транспорты – ең
қаржыкөлемді салалардың бірі. Сондықтан газдың магистральды транспортының
көлемді ... ... ... ... ... ... ... шартталған қаражат салынымдарының
біршама дәрежеде газ айдау қашықтығын ... ... өсуі ... ... ... негізгі
қорларының сапалық көрсеткіштерін немесе олардың қарқындандыру ... ... ғана ... ... ... ... ... өткізгіштік қабілетін күрт көтеру үшін жағдай жасайтын және газ
транспортының ... ... ... өсу ... саланың дамуына
жоғары қарқындылықты қамтамасыз етуге мүмкіндік беретін техникалық алға
жылжу бойынша шаралар енгізу ... ... ... болады.
1960-1980 жж. салынған газөткізгіштердің ... ... ... ... қабілетін күрт арттыруға және газ
транспорты процесін қарқындандыруға мүмкіндік берді.
80-ші жылдардың екінші жартысында ГОЖ ... ... ... ... ... ... мен тиімділігінен көптеген ірі
тұтынушылардың, салалар мен ... ... ... ... ... газ өнеркәсіпті «кез келген құрал» ... ... ... ... ... ... Бірақ сол уақытта тұтынушы тұрғысынан
газбен жабдықтаудың сапалық ...... ... ... ... ... беру басты болды. Бұл қызмет атқару ... және ... ... ... және ... ... ... аудандарды өсуі мен жаңа ірі газтранспорттық магистральдар
құрылысы жағдайында газөндіру аудандарының бірқатар кен ... ... кему ... ауысу нәтижесінде бұрынғы қуаттардың ролі мен
қызметін өзгерту ... ... ... жетілгендігін байқауға
болады. Бірақ 80-ші жылдары электростанциялардың отынды тұтынуында ... күрт ... мен ... ... ... ... буферлік реттеу
мүмкіндігін төмендетті. Сол ... ... ... қоймалары жүйесін
дамытуды қарқындандыру бойынша шаралар қабылданды, ол сақтау көлемін жылдық
тұтынудың 10,6%-ына дейін жеткізуге, яғни ... ... ... ... ... кездегі экономикадағы дағдарыс құбылыстары 80-жылдар аяғында газ
өнеркәсібіне де әсер етті. Ол инвестицияның ... (сол ... оның ... күрт ... ... болған сұраныстың
тұрақсыздығының алғашқы белгілерімен байланысты болды. Газ өнеркәсібіне
салынған жалпы инвестиция 80-ші ... ... ... 10-11 млрд ... ал ... ... 1991 ж. ... тек 65 млрд. рубльге ... бұл ... ... ... ... ... эквивалентіне тікелей
қайта есептеу өте қиын, себебі инвестицияның басым ... ... ... ... ... ... ... түрінде жүзеге асырылды, ал ... ... есеп ... ... мен жабдықтардың әртүрлі топтары үшін жеке
алынатын ... ... ... ... арқылы жүргізілді.
Сөйтіп, ГОЖ қарқынды дамытуға кез келген бағалау ... ... ... ... ... ... ... жүйесін құру экономиканың
азаматтық секторында жүзеге асырылған ең қаражаткөлемді бағдарлама болды.
1990-жылдар басында газтранспорттық ... ... ... жж., ... ... кезеңінде ГОЖ даму
процесі тоқтап қалды және газ өнеркәсібінің ... ... ... ... ... ... ... түрлерінің анықсыздығы, ГОЖ-нің басқа
одақтық республика ... ... ... саланың қаржыландырудың негізін құрайтын орталықтан инвестициялаудың
тоқтатылуы, содан кейінгі ... ...... бар ... құнсыздануы;
• ТМД елдерінен жабдықтар жеткізулермен байланыстың ажырауы.
Қазақстан Республикасындағы табиғи газдардың қуатты ресурстары 10 ... ... ... ... ... 7,5 трлн м3 , ... 71,6%-ын С2 +D1
+D2 болжамды категорияның қорлары құрайды. Ең қуатты қоралры 9,5 трлн м3 ,
немесе 90,2% ... маңы ... ... ... ... өсіру
мүмкіндігі әлі де сарқылған жоқ. 2011 ж. барланған қорлар 3 трлн м3 ... деп ... 1997 ж. 1 ... А+В+ С1 ... ... ... ... қорлары 94 кен орындарында шоғырланған, олар
1850,7 млрд м3 құрады. Конденсат ... 42 кен ... ... А+В+ С1 категориясының қалған қорлары 688,08 млн. т. құрайды.
Қазіргі уақытта табиғи газбен ... ... ... ... (Батыс-Қазақстан, Атырау, Маңғыстау, Ақтөбе, Қостанай, Алматы,
Жамбыл, Оңтүстік-Қазақстан). Қуаттық қажеттіліктерге газдың 60%-ы ... ... ... ... 15%-ды құрайды. үгінгі күні
республикада стратегиялық мәні бар екі ірі газ ... ... ... ... (0,2 млрд м3 ), ... – Базойлық (3,6 млрд м3 ).
Қазақстан Республикасы жыл сайын 35 млрд м3 ... ... газ ... ие, ... нақты жағдайда бұл көрсеткіш көптеген есе аз ... газ ... ... жағдайда болу себептері
бірнеше. Мысалы, елде ... ... газ кен ... жасақтауға дұрыс
көңіл бөлінген жоқ. Мемлекет халықаралық газ нарығына қол ... ... ... ... өз ... ... ... жасай алмайды, себебі кезінде ол жалпыодақтық құрылым бөлігі ретінде
құрылған.
Қазақ газ өңдеу зауыты Жаңа Өзен ... ... ... ... 2,9 ... ... метр газ ... және 1,5 млрд. текше метр ... ... ... ... 1973 жылы іске ... ... Маңғыстау
облысындағы өзіне біршама жақын орналасқан Өзен, Теңге, Жетібай, Тасболат
және Ақтас кен орындарынан жеткізілген ... ... ... газ,
пропан – бутанды фракция және тазартылған отын газын өндірумен ... 1979 жылы ... ... ... ол ... ... этан ... қамтамасыз етеді. Сол сияқты зауытта мұнай
ұңғымаларын ... ... ... етуге қажетті газды компромирлау
қуатымен жабдықталған.
Теңіз газ өңдеу зауыты газды күкірттен арылту және тазартылған газ
өндіру, сол ... ... ... ... ... – газды кен орынының
шикізатынан сұйытылған газ алу ... ... ... ... ... ... метр газ өңдеу. Зауыт 1991 жылы іске қосылды, ол ... ... ... шикі мұнай, газ қоспаларын сепарациялау; газ
құрамынан қышқыл түрбелшектерді аластау; сұйық және ... ... ... ... ... ... олардан тауарлық өнім алу мақсатында
фракциялау т.б. Зауыт 2001 ... ... шикі ... ... мөлшерін олардан
еуропалық стандартқа сәйкес келетін экспорттық пропан мен ... алу ... ... кезде екі жоба жүзеге асырылуда, олар – зауыттың Екінші
Кезегінің Жобасы (ЕКЖ) және ... беру ... ... ... Шикі Газ ... (ШГА) жобасы. Зауыттың ЕКЖ бөлікшесінде мұнай мен
газды сепарациялау, шикі мұнайды тұрақтандыру, газды күкірттен арылту ... ... ... ... ... алу қондырғылары
орналасатын болады. ШГА бөлікшесінде газды ... ... ... ... ... ... бұл іс-шара газды жинауышқа
айдау мақсатында жүргізіледі. 2005 жылы зауыттың екінші кезегі өндіріске
енгізілуі ... бұл ... ... ... 14 млрд ... ... ... болады.
Жаңажол газ өңдеу зауыты Ақтөбе облысында, ол 1984 жылы іске ... ... ... ... кен орыннан алынған ілеспе мұнай газын өңдейді
(6-кесте).
2003 жылы ... ... ... іске ... ... оның ... ... 1,4 млрд текше метрге дейін артты. Қазір ... ... ... Ол ... кейін зауыт Жаңажол газын ғана емес, өзге
де жақын орналасқан кен орындардың газын да ... ... бұл ... ... 4 млрд текше метрге дейін жеткізуге мүмкіндік береді деп
жоспарлануда.
Қазіргі кезде ... үш газ ... ... ... ... ... қуаты жылына 6,85 млрд текше метр газ өңдеу.
3 БАТЫС ҚАЗАҚСТАН ЭКОНОМИКАЛЫҚ АУДАНЫНЫҢ агроөнеркәсіптік кешені
3.1 Ауыл шаруашылығының жалпы өнімі
Аймақтың аграрлық-өнеркәсіп ... ауыл ... ... ... ... ... және ... тұтынатын заттар өндіретін
өнеркәсіп салаларын қамтиды.
Ауыл ... ... ... ... ... ... ... мал шаруашылығын дамытуға қолайлы.
Ауыл шаруашылығы – аймақтың аграрлық-өнеркәсіптік кешенінің ... Ауыл ... ... ... ... ... қамтамасыз
етпейді.
Аймақтың агроклиматтық ресурстары. Аймақ облыстарының ауыл шаруашылығы
үшін агроклиматтық ресурстардың ... зор. Оған ... ... жарығы,
түсетін жауын-шашын мөлшері жатады. Облыстар бойынша орташа тәуліктік
температурасы жылы күндер әр ... әр ... ... қуаң ... ұзақтығы – 135-145 күндей.
Аймақ облыстары аумағын ылғал және жылу ... ... ... ... ... Қуаң жылы ... ... облысының солтүстік бөлігін, Батыс
Қазақстан ... ... Жылу қоры ... мөлшері 2200-
2400оС, маусымның ұзақтығы 135 – 145 ... ... ... егу
қолайлы;
2. Тым қуаң жылдары белдеу облыстың Алға, Қобда аудандарының аумағының
біраз бөлігін алады. Температураның жиынтық мөлшері ... ... ... ... ... картоп, т.б. дақылдарды
егуге қолайлы;
3. Құрғақ ауа Ақтөбе облысының аумағында белдеу жасап, ... ... ... Ылғалы тапшы. Жылу қоры 2800-3000оС.
Температурасы 10оС-ден ... ... ... ... ... Ылғал мөлшерінің жеткіліксіздігі және аудандардың
негізінен сор-сортаң топырақты болуы егін ... ... Мал ... ... ... ... аса құрғақ ыстық, өте аймаққа облыстың оңтүстік ... Жылу қоры – ... мал ... ... ... егін егу өзен
жайылмаларында ғана дамыған.
Аймақтың ауыл шаруашылығы мал ... ... ... қой және ірі ... ... түйе өсіруге маманданған. 1970 ж.
облыста 1561 мың жылқы, 59 мың түйе ... ... ... ... Облыста егістік көлемі 1970 ж.55,1 мың ... оған ... ... ... пен көкөніс (2,4 мың) жем,-шөп (48,2 ... ... ауыл ... ... жер ... 1970 ж. ... ... оның ішінде жайылымдығы 16 млн га-ға шабындығы 314 мың ... 62 мың ... ... ... ... ... дерлік Жайық
өзенінің төменгі ағысы мен Еділ атырауының тарамдарына орналасқан. ... ... Ойыл ... ... құмдақ толпырақты егістік
жер суарылмайды. Онда ... ... ... тары себілген. Ембі өзені
бойында егіншілік ішінара дамыған. Атырау өңірінің ауа райының ыстық, жауын-
шашыны өте аз, топырағы құнарсыз, ... және ащы ... ... ... Бүгінгі нарықтық кезеңде мал басы мен ... ... ... шаруашылық өмірінде ауыл шаруашылығы қосалқы рөл
атқарады. Облыста 1992 ... ... 42 ... 9 ... ... ... шаруашылығы, облыстық ауыл шаруашылығы тәжірибе стансасы, құс
фабрикасы, 56 ... ... ... Қазіргі кезеңде мемлекет иелігінен
алу және ... ... ... ... ... ... ... экономикалық реформа қолға алынып, жүзеге асуда.
Осыған сәйкес ауыл ... жеке ... ... жаңа шаруа
қожалықтары пайда болып, ... саны ... ... ... кезеңде
облыстағы ауыл шаруашылығы өндіріс көлемінің 95 % -ы жеке ... ... ... ... ... ... негіздегі 40 жаңа
ауыл шаруашылығы құрылымдары ... ... ... ... 10 ... 10 ... шектеулі серіктестіктер, 20 өндіріс кооперативтері
бар. Облыстық ... ... ... істейтін адамдардың 8,1 % аграрлық
секторда қызмет етеді. Ауыл шаруашылығы жерінің ... 10,2 млн га, ... 3,1 мың га. Ауыл ... ... ... 78,1 %-ы мал
шаруашылығынан, ал 21,9 %-ы жер ... ... ... ... ... негізінен Махамбет, Құрманғазы, Индер аудандарында егіледі, демек
облыста суармалы егіншілікпен айналысатын да осы ... ... ... орта ... 10,4 мың ... ... 23,0 мың тонна көкөніс, 7,22 мың
тонна бақша ... ... Егін ... ... жеке ... ... мол. 1999 жылы жеке меншікте 9,6 мың ... ... %), 18,5 мың ... ... (80,4 %), 6,6 мың ... ... өнімдері
(91,7 %) өндірілді. Мал шаруашылығы облыс экономикасының ... ... орын ... Оның ... ... ірі қараның 2,4
%-ы (97,2 мың бас), қой мен ешкінің 3,8 %-ы (364,4 мың бас), жылқының 3,8 ... (31 мың бас), ... 21,1 %-ы (20,4 мың бас) ... ... ... ... ... Индер және Қызылқоға аудандары
айналысады. 1999 жылы ... ... ... ... ... 34,4 мың ... ет, 32,7 мың тонна сүт, оның ішінде жеке меншік
қожалықтарда 31,9 мың тонна ет, 32,1 мың ... сүт ... Мал ... шаруашылығы – ауыл шаруашылығының жалпы өнімін өндіру көлемінде
елеулі үлес алады.
Қой шаруашылығы экономикалық жағынан тиімді ... ... қойы ... әрі ... ... жақсы бейімделген тұқым
болғандықтан аймақтың ... ... ... ... ... ... ... елтірісін өндіру
жөніндегі жұмысы елеулі. «Гурьев» асыл тұқымды қаракөл қой зауытының ... ... ... аты жайылса, Х.Досмұхамедов атындағы асыл ... ... ... сұр ... ... ... ... мәлім болып
келеді.
Ірі қараның ішінде ет бағытында өсірілетін қазақтың ... ... ... ... ... Бұл ... табиғат жағдайына жақсы
бейімделген, өсімтал, еті сапалы болып келеді. Ірі қара ... ... ... ... ... ... ... және түйе шаруашылығы аймақтың Құрманғазы, Исатай, Индер, Жылыой
аудандарындағы шаруашылықтарда ... ... ... Исатай аудандарындағы жеке қожалықтарда
дамыған.
Шошқа өсіру облыста өте ... ... ауыл ... ... ... Ол негізінен Махамбет, Құрманғазы ... ... ... Бұл ... ... ... сала болып
табылады.
3.3 Балық шаруашылығы
Атырау облысы өзінің орасан зор табиғи байлығы – ... ... ... ... республиканың ішкі су қорлары арасында
жетекші орынға ие. Облыс су қорларын мекендейтін 60 ... ... ... ... ... ... басты саласы – балық өнеркәсібі, яғни аулау, өңдеу және
жеткізу. Мұнда сирек кездесетін бағалы балықтардан қортпа, ... ... ... ... ең ірі балық комбинаты «Атыраубалық» АҚ бар.
Комбинат кешенді балық өңдеу кәсіпорыны ретінде 1933 жылы іске қосылды және
қазір ... ... ... тоңазатқыштар және ... ... 1992 ... ... ... бірнеше Германиямен,
Швециямен, Норвегиямен бірлескен осы салалық кәсіпорындар ашылды. Бүгінде
қазіргі заманғы технологиялық ... ... ... АҚ
балық өнімінің 70-ке тарта ... ... ... ... ... ... кездері АҚШ, Англия, Франция, ... ... ... жақсы бағаға ие болды.
ҚОРЫТЫНДЫ
Батыс Қазақстан аймағының айрықша ерекшелігі қоғамның жұмыс істеуінің
механизмдерін тұжырымды түрде ... ... ... ... ... ... ... дамудың жаңа бағыттарын
жасау болып табылады.
Әлеуметтік-саяси жаңғыртулар кезеңінде қоғамның қауіпсіздігін
қамтамасыз ету мәселелері ... ... ... ... сияқты
мәселелерді теориялық қарастыру ... ... ... бұл ... ... ... мәні бар сипатқа ие болады.
Болашақта аймақтың ғылыми, өндірістік және шикізаттық ... ... ... даму ... ... ... асыру арқылы төмендегідей нәтижелерге қол жеткізу
күтіледі:
• Жаңа өндірістердің ашылуына ... ... ... ... ... Өнеркәсіп өнімдерінің жалпы көлемінде ... өнім ... ... ... ... асыру процесінде өнеркәсіп өнімінің
негізгі түрлері және экспорт-импорт құрылымының өзгеруі;
• Өнім шығарудың жалпы көлемінде ... және орта ... ... ... Стратегияны жүзеге асыруы аясында сыртқы инвестиция бағыттарының
өзгеруі.
Батыс Қазақстан аймағының мұнайгаз ... ... ... ... ... ... қазақстандық секторында іздеу-барлау жұмыстарын
жүргізу;
• Экспорттық мүмкіндіктерді кеңейту;
• Мұнай өңдеу зауыттарын модернизациялау және ... ... ... ... теңізінің қазақстандық секторын игеру үшін ... ... ... газ ... өңдірісі және қызмет көрсету сферасын
дамыту;
• Инвестиция тартуды қамтамасыз ететін құқықтық заңнаманы өңдеу және
т.б.
Болашақ мұнай ... ... ... ... ... ... ... өндіру жұмыстарын жүргізетін шаруашылық жүргізуші
субъектілерді алдыңғы қатарлы ... ... ету ... ... ... ... ... – Алматы: «Мұнайшы қоғамдық
қоры», 2005. -1-т.- 297 ... ... ... географиялық даму мәселелері ( табиғи-экономикалық-
экологиялық аспект) /Ғылыми-тақырыптық жинақ/. - Ақтөбе: 2006. - ... ... Р.А. ... о ... ... области и богатствах ее
недр. - Ақтөбе: 2002.-94 с.
4. Азербаев Е.Р. Стратегия и ... ... ... ... ...... 1999.- 98 ... Ақтөбе энциклопедиясы. - Ақтөбе: «Отандастар – Полиграфия», 2001.-
199 б.
6. Ғалымов А.Ғ. Батыс Қазақстан облысының географиясы. – ... 1994.- 57 ... ... ... инвестиций в минерально-сырьевой сектор.-
Алматы: 1994. – 191 ... ... Р.С. ... комплекс Казахстана в условиях
рыночной экономики. – Алматы: 2000. – 201 с.
9. Атырау энциклопедиясы. – Алматы: ... ... ... // ... ... ... – Алматы, «Қазақ
энциклопедиясы». 1-том, 1998.
11. Смағұлова Г.С. Аймақтық экономиканы басқару мәселелері. – ... ... ... ... – Алматы: «Мұнайшы қоғамдық
қоры», 2005. -1-т.- 297 б.
13. Назарбаев Н.Ә. Қазақстан – 2030. – ... ... 1997. – 176 ... ... ... ... төлқұжат. – Алматы: Жеті жарғы,
1998. – 112 б.
15. Каренов Р.С. Минерально-сырьевой комплекс Казахстана в ... ...... РИО ВАК РК, ... ... И.Н., ... М.К. Экономическая и социальная география
Республики Казахстан. – Караганда: Изд-во КарГУ, 1997. – 130 ... ... ... ... – 1991-2002 гг.-
Алматы: 2003.
18. Парамонов В.В. Экономика Казахстана: 1990-1998. ... ... – 196 ... ... Казахстана: Стат.сб. – Алматы: Агенство РК по статистике,
2003. 439 с.

Пән: Экономикалық география
Жұмыс түрі: Курстық жұмыс
Көлемі: 28 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 700 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Қазақстан Республикасы туралы14 бет
«Батыс-2» шағын ауданындағы бу қазандығының автоматтандыру жүйесін жобалау24 бет
«батыс-2» шағын ауданындағы бу қазандығының автоматтандыру жүйесін жобалау туралы37 бет
Батыс Қазақстан ауданы39 бет
Батыс Қазақстан экономикалық ауданындағы отын-энергетика кешенінің даму мәселелері58 бет
Оңтүстік Батыс Қазақстан экономикалық ауданы24 бет
Оңтүстік Батыс Қазақстан экономикалық ауданы туралы6 бет
Ресейдің Солтүстік-Батыс ауданы27 бет
Маргиналдық әдебиеттің аударылу ерекшелігі35 бет
Тарихи өлкетану курсының жұмыс бағдарламасы.30 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь