Ертіс өзені

КІРІСПЕ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..3
І Ертіс өзеніне физикалық.географиялық сипаттама ... ... ... ... ... ... ... ... 4.6
ІІ Ертіс өзеніндегі геоэкологиялық мәселелер ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 7.13
ІІІ Ертістегі қазіргі геоэкологиялық жағдай ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..14.16
3.1. Ертіс өзенінің трансшекаралық жағдайы ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...14.16 3.2.
Ертіс өзенінің өндірістік қалдықтармен ластануы ... ... ... ... ... ... ... ..17.20
3.3. Ертіс өзенінің экологиясын жақсарту ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 21.23
ҚОРТЫНДЫ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 24
ПАЙДАЛАНЫЛҒАН ӘДЕБИЕТТЕР ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..25
Курстық жұмысының өзектілігі: «Сулы жер – нулы жер» дейді халқымыз. Суы жылай аққан жылғадан бастап, бұлақ, өзен-көлдерімізді адам баласы қамқорлығына алып, қорғап отыруы қажет.
Судың табиғи орта ретіндегі адам өміріндегі рөлі бүгінде көпшілікке белгілі. Жер үстіндегі ең алғашқы тірі организм алдымен суда жаратылып, сулы ортада өрбитінін ғылымда дәлелденгені қашан.
Су айналымы гидросфераның барлық бөліктері - мұхит, құрлық, жер асты суын, топырақ ылғалын, атмосфера және өзен, көл суын тұтас қамтиды.Республика территориясында ұзындығы 10 км ден асатын 2174 өзен, ал 100 км-ден асатын 155 өзен болса, 5 өзеніміздің ұзындығы 1000 км-лік көрсеткіштен жоғары. Соңғыларының қатарына Ертіс, Сырдария, Жайық және Есіл, Тобыл өзендерін атау керек.
Ендігі тоқталатынымыз Қазақстанның ұзындығы 1 мың километрден асатын 5 өзенінің бірі - Ертіс туралы болмақ, яғни Ертіс өзенінің экологиялық жағдайына жете мән бере отырып, оны шешу жолдарын қарастырамыз.
Курстық жұмысағы басты мақсатым – Ертіс өзенінің экологиялық жағдайына мән беріп, оның соңғы жылдардағы ластану деңгейіне тоқталу.
Пайдаланылған әдебиеттер тізімі:
1.С.Көшімбаев «Сарыарқа» Алматы «Қайнар» 1999 ж
2.Сағымбаев Ғ. Экология негіздері . Республикалық баспа кабинеті, 1995ж. Алматы
3.Жақбасова А., Саинова Г.Э. Экология . 2003ж.

Қосымша әдебиеттер
4.ЖОО-на арналған журнал «География және табиғат» 2/2005ж
5.интернет сайт. http://stud.kz/referattar
6.интернет сайт. http://www.kaz-ref.ucoz.kz
7.интернет сайт. http://www.daryn.kz/olymp
8.П. Агесс Экология кілттері Ленинград, 1982
9.Д. Никитин Қоршаған орта және адам
10.М.Львович Дүние жүзі сулары және болашағы, Мәскеу. 1974
12.11.Қоршаған орта қалдықтарымен уланып жатыр. Атамекен, 2004.
13.Родевич, Пашканг Табиғатты қорғау және өзгерту. Мәскеу,1979
14.Макавинм, А Вакулин Табиғатты қорғау Мәскеу,1979
15.Ғ.Сағымбаев Туған табиғатты аялайық. Алматы,1985
16.Михеев, Пашканг Табиғатты қорғау,1983
17.Ақбалова Экология Алматы, 2003
18.С.Қаженбаев. Б Махмутов Табиғатты қорғау Қайнар,1990
19Бисенова Қазақстанның физикалық географиясы Алматы, 1992
        
        МАЗМҰНЫ
КІРІСПЕ.....................................................................
.............................................3
І Ертіс ... ... ... ... ... Ертістегі ... ... ... ... ... 3.2. ... ... қалдықтармен ластануы..............................17-
20
3.3. ... ... ... ... өзектілігі: «Сулы жер – нулы жер» ... ... ... аққан жылғадан бастап, бұлақ, өзен-көлдерімізді ... ... ... ... ... қажет.
Судың табиғи орта ... адам ... рөлі ... ... Жер ... ең алғашқы тірі организм алдымен
суда ... сулы ... ... ... ... ... айналымы гидросфераның барлық ... - ... ... асты ... ... ылғалын, атмосфера және өзен, көл суын ... ... ... 10 км ден ... 2174
өзен, ал 100 км-ден асатын 155 өзен болса, 5 ... ... ... ... ... ... қатарына Ертіс,
Сырдария, Жайық және Есіл, Тобыл өзендерін атау ... ... ... ... 1 мың ... 5 ... бірі - ... туралы болмақ, яғни Ертіс өзенінің
экологиялық жағдайына жете мән бере ... оны шешу ... ... ... ... – Ертіс өзенінің экологиялық
жағдайына мән беріп, оның соңғы ... ... ... ... ... ... ... тақырыптың теориялық сипатын ашу;
- Ертіс өзенінің табиғат ортасын жақсартудың жолдарын қарастыру мен
айқын бағыттарын белгілеу;
- ... ... ... ортасының жағдайын жақсартудың шараларын
көрсету;
Курс жұмыстың практикалық-теориялық маңызы: Осы ... ... ... ... мен ... яғни теориялық алған
білімімді, болашақта одан әрі дамытып, іс жүзінде қолдану.
І. Ертіс өзеніне физикалық-географиялық сипаттама
Ертіс ... - ... ... Павлодар облыстарын
аралап, Батыс Сібір ойпатына қарай ағып ... ... ең ... ... Оның ... 4331 км. ... ... біріне жуығы
біздің республикамыз арқылы ... – Обь ... су ... ... ... ... оңтүстік батыс аймағынан басталған оның ... ... ... ... ... кетеді. Ертістің әу бастағы ағысы қатты.
Ол құлама жартастан жартасқа ... ... ... соғылып,
жықпыл орларды опыра орасан жылдам да ... ... ... ... , кей тұстарында құз-жартастарды да ... ... ... Оның ... ... ... мен ... шашқан долы толқыны
бұл өзенді ... ... ... (жер - ... «эр») тесіп (тес –
монғолша «теш») ағатын өзен - Эртеш деп ... да , ... ... нені ... да ... ... ... тісіндей (Ертіс) деген
ұғыммен астарласып жатса ... Бір ... осы өзен ... мекен
еткен халық Зайсан көліне құятын жеріне ... суы лай, ... ... келетін тұсын Қара ... деп ... ... ... ... ... соң , ... кеңейтіп,
Зайсан көлін құрайды. Зайсан көлінен ... ... соң ... ... Ақ ... , ал енді оның орта және ... ... ғана Ертіс деп атайды.
Ақ Ертіс Зайсан көлінің солтүстігінен басталады. ... ... ... ... ... ... баяу ағады.
Ойпаттың бір жағы Қалжыр, Қара Ертіс сағасына ... ... ... жағы ... ... ... ... сағасына дейін
барады. Бұл екі аралықта ... ... ал ... ... биік төбелері
- Доланқара, Шаңкелмен, Жуантөбе тағы басқалар.
Ертіс ... ... соң ... 45 ... ... ... ... Бөкен бастауын Қалба тауларының оңтүстігіндегі
Қанасу, Майлақ ... ... ... ... ... ... өткен сайын енді оның ... ... өз ... бірнеше
тарамдарға бөлінеді. Ал ... ... - ... сол ... ... бірі.
Күршім – Ертістің үлкен де құрылымы жағынан күрделі салалардың
бірі. Ол ... 112 ... оң ... ... ... ... оңтүстігіндегі кіші-гірім мұз, қар жалдары мен ... ... ... келе ... Теректі өзеншелері қосылған
жерден ағыны қатайып, ... тау ... ... Оның ... ені 2,0-70 м, ал ... онша емес.
Күршім өзені Ертіске құйысымен ағыс жылдамдығы арта ... ... шыға ... енді ... 245 ... ... оң жағынан ... - ... ... ... Алайда Нарым Күршіммен салыстырғанда
суы мол емес, бірақ өз ... ... ... да ... оң жақ ... Ол Ертіске 320-
километрінде келіп қосылады. ... ең ... және ... саласы
болғандықтан, өзен суының 50 ... ... ... ... мен
Күршім сияқты басын Алтайдың ... биік ... ақ ... мұзды «Катон белкасынан» алады.
Ағынды Ертіс - Ертістің Бұқтырма өзені ... ... ... ... дейін тасқындап ағатын «жолы» . ... суы ... соң, енді оны ... тау ... ала
түседі. Осының әсерінен өзен суы жылжыған ... ... ... Себебі оның оң жағынан Нарым, Оңтүстік Алтай тау ... ... ... тауы қыспақтай өзен ... ... ... ... ... өте ... ... Ертістің бұл тауды
тіліп, тасты жарып, қия ... ... ... ... 106 ... ... Ертістің Сарыарқаның солтүстігін жиектей
отырып Торғай ... ... Арал ... ... , осы кезде
Обьтың Қалба жотасынан жол таба ... ... ... ... ... бұрылып, Ертіске қосылып аққанын айтады. Обь ... ... ... ... ... бүгінгі жағдайына жетуіне ... ... ... деп кім ... ... ... геоэкологиялық мәселелер
Ертіс өзенінің ... ... ғана ... эколог
мамандарды алаңдатып отырған елеулі мәселелердің бірі.
Ертіс ... ... ... ... көздері - аршынды
жыныстардың құнарсыз үйінділері, тоғандардың су қорғау ... ... ... ... шаруашылық маңызы бар тоғандар үшін ондаған және
жүздеген шектеулі рауалы концентрациясын ауыр металдардың, үйінділер ... ... ... мен ... ... ... ... бұл үйінділер мен қалдық сақтауыштар мемлекеттің меншігінде және
«тарихи қарыздар» болып саналады.
Осыдан 30 жылдан астам уақыт ... ... ... ... ... ірі көлемді цистернаның ақаулығынан 6,5 мың тоннадай жағармайдың
жерге сіңіп кеткендегі жайлы білмейтін жан кемде-кем. Осы ... ... ... ... ... ... ... сотына шағымданғанын да
жұртшылық ұмыта қойған жоқ.
Сот арызданушылардың мүддесін қорғаған еді. ... ... жақ ... ... ... ... оңай ... кете барған.
1995 жылы жүргізілген зерттеулерде жер ... ... ... ... айтуларына қарағанда, тазарту жұмыстары соңғы рет
осыдан жеті жыл ... ... жер ... 30 ... ... ... сол ... тұратын жұрт ауыз суды осы ... ... ... ... ... ... ... су Ертіс өзеніне қарай жақындап
келеді. Дер кезінде алдын ... ... апат ... әбден мүмкін" деп
дабыл қағуда мамандар.
Апатты жағдай орын ... ... ... ... иісі тараған ауамен
тыныстап отыр. Кейбір адамдар тіпті "жағармайдың дәмі жеміс-жидектерден ... ... ... ... ... ... иіс, әсіресе,
жаңбырлы күндер мен көктем ... ... ... ... ... және 2001 ... ... екеуі де шегіне дейін жеткен жоқ. Ертіс
өзенінің ластануы мүмкін деген қауіп бар. ... ... ... еш ... ... ... ... отырған тазарту жұмыстарына Үкімет 170 миллион
теңге қаржы бөлмек көрінеді. Алайда оның ... ... ... ... айта алар ... ... ... жатқан жағармайды сорып алумен жергілікті
тұрғындар да айналысуда. Кейбіреулер мұны ... ... ... ... ... Ертістің сол жақ жағалауында тазарту құрылғыларының құрылысын
салу сөзбұйдаға салынуда.
2007 жылы ... ... ... ... салуға 150 млн
теңге қарастырылған. Ертістің ластану деңгейіне тоқталсақ, ... ... ... ... ... ... ... кәсіпорындардың ағызынды суларды жіберу деңгейі ... ... ал ... ... ... ... ... азайған.
Ағызынды су жіберудің белгіленген нормативін бұзған ... ... ... ... былтыр 130 мың теңгенің ... Биыл ол тағы да осы ... ... ... мәжбүр болмақ. Ахуалды
сол жақ жағалаудағы тазарту құрылғылары біршама жақсарта түсер еді, алайда,
бұл жайында сөз қозғау әзірге ерте.
Тазарту ... ... 1994 жылы ... алайда, қаржы
тапшылығына байланысты бұл жұмыстар кейін тоқтатылды. 2002-жылы нысан
қайтадан тұрғызыла ... ... бері 1 млрд ... ... Қазір
мердігердің тағайындалуын күтуге байланысты жұмыстар тоқтап тұр.
Ертістің, ең бастысы, су бассейні бойынша ... ... ... ... ... ... байланысты
"Ертіс - трансшекаралық өзен. Оның бойында Курчатов, Павлодар, ... олар суды ашық ... алып ... ... ... ... ... құрылғысы жұмыс істейді, оның жұмысы ... ... ... тәулігіне 150 текше метр суды өңдеуге мүмкіндік береді, ал қазіргі
қуат 90 ... ... ... ... ... Зайсан ойпатын, Қалбы таулы
қыратын, Ертіс маңындағы жазықты, ... ... ... және ... бөлігін алады.
ШҚО-ның үлкен өзені деп Ертісті атауға болады. Ертістің жалпы ұзындығы
4451 км, Қазақстан аумағынан өтетін бөлігі 1715 км ... ... ... 270 мың. км , су ... ... – 402,2 мың км², су ағынды көлемі –
33,5 млн. м³. құрайды. Қазақстан аумағындағы өзен ... ... ... км², ... ... 33,86 млн. м³ ... ... 6 млн. м³ ағындымен
77 ірі құйылым бірігеді.
ШҚ ГМО деректері бойынша 2006 жылдың ... ... ... су ... ... төмендеп, келесі тұстамаларда 2005 жылдың
бірінші жарты жылдығымен салыстырғанда су сапасының ... ... ... (Прапорщиково селосы), Ертіс өзені (Предгорное), Ертіс өзені
(Ақсу қаласы), Ертіс өзені (Бобровское). Берілген тұстамада
«орташа ластанған» ... су ... су ... ... ... халықты сумен қамтамасыз ету ... ... көп ... ... үшін ең ... ... немесе ұжымдық мақсатта пайдаланатын су
қабылдағыштарының (водозабор) ... ... және ішкі ... қамтамасыз
ету керек. Ол үшін су ... ... су ... ... ... ... ... пайдаланылуын тоқтату керек. Ондай
құжат Республика Үкіметімен ... шарт және ... су ... ... ... ... - Батыс Сібір мен Қазақстан жеріндегі ... сол ... өзен ... техногендік қалдықтармен ластану
қарқындылығының артуы, соңғы уақытта ең қиында ... ... ... ... өзені алабының ландшафттарының зиянды заттармен қарқынды
ластануы, тазарту қондырғылары ескі ... ... ... аймақтарында
болса да, өзен алабына негізгі үлкен зиянды Шығыс Қазақстанның апатты
жағдайға ұшыраған ... ... ... және ... ... ... өзені алабына жыл бойы бірнеше ... ... 3 ... мыс, 2 ... ... мен ... ... өзен алабының бойындағы мыс,мырыш, қорғасын, ... ... ... ... ... ... бойынша 24 есеге дейін жоғары.Ертіс өзенінің суындағы мырыштың
орташа мөлшері, оның жоғары ағысынан Обь ... ... ... ... 7,6 есе өзгереді. Ертіс өзені алабының атмосферасына түсетін
зиянды заттардың негізгі көздері ... ... ... ... және
Глубокойдағы өнеркәсіп орындары. Ертіс өзені алабының табиғи және климаттық
жағдайларының ерекшеліктері және ... ... өте ... жамылгысының бұзылуы мен ластануының жоғарғы деңгейде екенін
анықтайды. ... және кен ... ... улы ... әдістері және қалдықтарының ... ... ... оның ... әкеп ... тұрмыстық және өндірістік
қалдықтардың көмілу палигондарын ... ... ... ... ... тазалығын сөз еткенде, оның қайсы бір ... ... алып ... ... өйткені экология ұғымы өте
кең. Ағын су бүтін бір организм ... ... ... ... ... су ... - ... теңізінің су деңгейі айтарлықтай
көбейді. ... су ... ... оның ластану проблемасы да ... ... ... бассейн инспекциясының деректері бойынша, бір
қарағанда өзен ... ... ... ... лас ... ... сияқты. Өйткені осы ауданның өзінде жиырмадан ... ... ... құрылыс жұмыстары қызу жүруде.
Алайда олардың нақтылы нәтижесі әлі көріне ... жоқ Ал ... ... сол ... ... күтуде. Бұл орайда Бұқтырма су
қоймасын ... ... ең ... - ... қаласы аталып
отыр. Қаланың су тазартқыш қондырғылары ... ал ... ... ... - Ертіс өзенінің оң жақ арнасы. Ол Өскемен ... ... Бұл ... ... жылдардағы адам сыйлаған бір
қасиеті – Алтайдың өгіз ... ... ... ... көрген
емес. Өйткені заводтың құрамында түсті және ... ... мен ... бар ыстық су өзенге тоғытылды.
Қазіргі өзен ... ... ... ... шілік, тал сияқты
өсімдіктер ... ... ... енді ... ... ... ... тіршілік ететін көптеген құс ... мен ... ... ... ... ... ... барады.
Ертіс өзені Қазақстанның ... ... ... ... ... ... жатады. Өзенмен жолаушы және ... ... неше ... ... жүк тасымалданады. Жаздың
ыстық айларында ... ... су қоры ... ... ... су ... су қоры ... ... ... су ... күрт ... ... кездер
болады. Осыған байланысты кемелердің тоқтаусыз жүзуін ... ... өзен ... арна ... жыл сайын 4,5 млн. текше
метрге жуық құм шығарып, ... таяз ... ... ... ... мұндай жағдайда өзен арнасының табиғи еңістігі, арна
түбінің морфологиялық, рельефтік ... ... ... ... ... ... ... Бұл энергия жүйесі ауыл шаруашылығы
және балық өсіру жұмыстары үшін ... ... ... геоэкологиялық жағдай
3.І Ертіс өзенінің трансшекаралық жағдайы
Қытайдың Ертіс ... суын ... тыс ... - ... ... ... ... дейді экологтар. Орталық Азия мен Ресейдегі қоршаған
ортаны қорғаушылар Қытай Іле мен Ертіс өзендерін ... ... ... ... отыр. Екі өзен де Қытайдан басталып, Қазақстанға дейін ақса,
Ертіс өзені Ресейге дейін жалғасады. ... ... ... ... ... сайын өзен суларын көбірек пайдаланып келеді. Бейжиндегі
ресмилер Қытайдың батысындағы мұнай өнеркәсібін ... үшін екі ... ... ... бұру ... бар екенін айтқан. Бұл ... екі ... ... ... ... Қоршаған ортаны қорғаушы экологтар,
Қытайдың өзен суын аса көп ... - ... үшін ... ... мүмкін деп ескертіп отыр. Қазақстандық экологтар елдің қоршаған
ортаны қорғау мен су ... ... ... тұр деп ... Мәселе Қытайдың Қазақстанмен шекаралас Шыңжаң Ұйғыр ... ... екі ... өзен - Іле мен ... суын ... тыс
пайдалануында болып отыр. Олар мақсаттары үшін өзен ... ... ... ... жікшілдігімен күресу мақсатында, Бейжин
2000 жылы “Батысқа бар” ... ... жүз ... ... ... Автономиясына көшірген соң, ол жердегі тұрғындар саны күрт өсіп
кетті. Бұл ... ... ... ... ... ... аз өндіріле
бастаған соң, Қытайдың батысындағы мұнай кеніштеріне барлау жасап, ол ... ... ... ... ... аңсары ауған Қытайдың Шыңжаң
аймағындағы мұнай кеніштеріне әлі қол ... Оның ... ... ... 10 млрд тонна болады деп бағаланып отыр. Бірақ, ... шөл ... ... оны ... үшін көптеген адам мен аса көп
су керек. Ертіс өзенінің суын пайдалануы алаңдаушылық тудырып отыр ... ... ... ... шөлейт жерлер. Олар көп
суды талап етеді. ... ол ... ... онда ... ... ... саны өсе ... Соған сәйкес, Қытайдан бастау алатын Іле мен
Ертіс өзенінен көп су ... ... ... ... ... үшін ... ... Бұл өзен маңындағы кәсіпорындар мен ауыл ... ... өз ... ... ... ... ... Қазақстанға жеткенге дейін Алтай тауларына ... Қара ... деп ... ... ол ... көліне құйылып, одан
Ресейдің Омбы қаласына жетіп, ... Обь ... ... Іле ... ... Шыңжаңнан басталып, Қазақстанның көп аймағы арқылы
өтіп, Балқаш көліне құйылады. Бұл Балқаш көлінің 80 пайыз суын ... ... су ... ... ... көлі әлемдегі 16-шы, ал Орта Азиядағы екінші
ең үлкен көл. Балығы көп Балқаш көлінің суы да суландыруға және ... ... ... ... электр көзімен қамтамасыз
етуге пайдаланылады. Алайда бұл судың деңгейі де 1960 жылдардан бері орасан
көп ... ... ... ... эколог Мэлс Елеусізов
Қытайдың суды шектен тыс пайдалануы салдарынан, Балқаш көлі де экологиялық
апатқа ұшырап өлі ... ... Арал ... ... ... ... әлі де Іле мен Ертістен су алуды жобалап отыр. Оның бір ... Қара ... - ... ... ... 22 метр, ұзындығы 300
шақырым болатын ол канал да суды Ертістің жоғарғы ... ... ... ... ... бай ... жеткізеді, судың бағытын бұрып әкету
қоршаған ортаға қайғылы салдарын тигізеді.
Егер Қытай тіпті екі өзеннен 15 пайыз су алса да онда ... көлі ... ... Одан ... ол ... көп ... ... Экологиялық
босқындар пайда болып, біз мұнда өлі шөл далаға ие боламыз. Алдымызда ... апат ... Ол ... да ... болады.
Ресейлік экологтар да қазақстандық маманның бұл айтқандарымен келіседі.
Қытайдың Ертіс өзені суын тым көп ... ... ... ... ... кейбір аймақтары зардап шегіп жатыр деген.
Ресейлік қоршаған ... ... мен ... ... ... ... алаңдаушылықпен бақылау жүргізген. Қытай үдемелі
түрде Қара Ертіс суын суландыруға ... ... ... ... ... ... екі есе ... Оның салдары Қазақстанға ғана емес
Ресейге де тиіп жатыр. Бұл үлкен ... ... ... ... Бейжин ресмилері өздерінің Іле мен Ертіс өзендеріндегі ... ... ... ... ... ... ... өте өзекті. Мұны біз бірінші жыл талқылап отырғанымыз жоқ. Бұл
тезірек шешіле қоймайтын ... ... оған ... ... ... ел ... және ресейлік экологтар сонымен қатар, бұл мәселеде
халықаралық қауымдастық Бейжинге ... ... ... деп ... ... ... ... түспейтінін, өйткені Қытай БҰҰ-ның 1992 ... ... мен ... су ... ... мен ... туралы
конвенцияға қосылмағанын айтады. Қазақстан мен Ресей оны 2001 және 2003
жылы ... ... ... ... ... ... қалдықтарды қайта өңдеу жөніндегі кәсіпорынның қызметі.
Қалдықтарды қоймалау проблемасының шешілуі жер асты ... ... ... ... ... ... жүзеге асады. Жұмыстар ең
белсенді «Қазмырыш» АҚ-да жүргізіледі.
Жиналатын қалдықтарды азайту ... ... ... өндіріс
қалдықтарын шахталық кеңістіктерге ... ... ... ... шахталық бос кеңістікті толтыру үшін тау ... ... ... қорлары, күл- қож қалдықтары қолданылады. Өткен 2006 ... 299,5 мың ... тау ... 8910 ... күл қож ... ... Риддер-Соколов кенінің шахталық бос кеңістігіне ... ... ... ... ... 2006 ... ішінде ағымды
қалдықтардың көлемі 170 мың тоннаға азайды.
Сонымен қатар, Тишинск кенінің ұсақтау және ... ... ... ... ... ... ... бос кеңістікке салу арқылы жүзеге
асады. Тишинск кенінің өткен 2006 жыл кезеңінде тау ... ... ... ... ... ... ... басқа, РТКБ кешенінде ... ... ... ... ... 2006 жылдың өткен кезеңінде 66 мың тонна қайта өңделді.
«Новая» шахтасында тау ... ... ... ... ... ... құнарландыру аймағында өткізіледі, 50 мың тонна қайта
өңделді.
Өскемен МК «Қазмырыш» АҚ-да ағымды ... ... ... өңдеуді
жүргізеді, тарихи жатып қалған клинкерді Текелі ТКБК ... ... ... 2006 жыл кезеңінде 139,6 мың ... ... ... ... №7 ... ... ... (800 мың тонна) және №4 мен 5
үйіндіні қайта өңдеу аяқталуда. 2006 жылдың ... ... 139,6 мың ... өңделді.
Түйіршіктелген қождың жиналуын азайту мақсатында оны ... ... есеп ... 81,0 мың ... ... ... ... құрылысқа қоқырды, күкірт қышқылы ... ... ... өңдеу
жүргізілуде, 5,5 мың тонна қайта өндірілді.
Сонымен қатар, бірінші жарты жылдықта облыстың кәсіпорындарымен
табиғатты ... ... ... ... ТЭЦ» ... ... ст. № 14, 13, 15, 12 және ... агрегаттарында азот оксидінің шығарындыларын азайту үшін
жанғыш құрылғыларын қайта ... ... ... ... ... ... ... ағымды кезең арасында азот
оксидінің шығарындыларының азаюы 621,29 тонна құрады. БКЗ ... № 14 және №13 ... ... ... күл ... құрылғысының қайта құруын жүргізгенде,
2004-2006 жылғы ағымды кезең арасында ... ... ... қол ... ... металлургиялық кешенінің «Қазмырыш» АҚ-ның сумен ... ... ... ... ... ... ... және
өндірістік ағындыларын тазартудың ... ... ... және ... ... жетілдіру жөнінде
жұмыстар жүргізілді. Орнату бөлімінің пультында шығындар,
температура, судың рН көрсететін жаңа ... ... ... құрал ағындылардың тазарту процесін толығымен реттеуге жол
берді.
• Таза суды пайдалануды азайту және ... ... ... ... ... ... кешені ВСА «Хальдор-Топсені»
пайдалануға құру кезінде ... ... ... ... Мырыш концентраттарын күйдіру цехының күкірт –қышқыл бөлімінде №3
жуу ... мен ... ... ... ... ... насостары орнатылып, ... ... ... 500 мм су ... ... 700 мм ... ауыстырылды. Күкірт –қышқыл бөлімшесіндегі су
тартқыштарды қайта құру ... ... ... ... ... млн. м³ өсті.
• «Қазмырыш» АҚ Риддер тау-кен байыту кешеніндегі Тишинск кенінің
технологиялық қоқырды қайта өңдеуден пайдалану кешенге ... ... жыл ... ... ... ... қоқырлардың 104,5
тоннасы өңделді.
• Жиналған қалдықтарды ... ... ... АҚ ... ... ... ... қолданады, ағымды және жатып
қалған клинкерлерді қайта өңдейді. Есеп кезеңінде 146790 ... 86,563 ... ... қалдықтары қайта өңделді.
«Өскемен ТМК» АҚ –да кен пайдаланғаны үшін келісімнің шарты бойынша
өндіріс ... ... ... ... ... ... сақтау көлемі 2006 жылда 3078 ... ... ... ... ... 15 жыл 2017 ... ... Жоба бойынша полигонда
қатты қалдықтарды ... ... ... ... жыл ... 2 га қалпына
келтіріледі.
Жоғарғы-Ертіс станциялары Қазақстандағы электр энергиясының ... ... ... ... ... жұмысын кенеттен басқа режимге ауыстыру
мүмкін еместігі түсінікті. Бірақ, ... суды ... ... ... ... ... салу ... пісіп,
жетіліп отырғанын көрсетуі. Ол, күзде, қыста суды ... ... ... ... мен навигация маусымында суды көп ... су аз ... ... Курчатов, Павлодар, Омск, су бөгеттері мен Ертіс-Қарағанды
каналын сумен жабдықтауға мүмкіндік
туғызады. Бұқтырма теңізіне жанды ... ... да осы ... ... ... ... ... күні аса қажет.
Мұны Ертісті пайдаланушылардың бәріде де ... ... ... трансшекаралық су нысандарын бірлесе пайдалану және қорғау жөніндегі
Қазақстан-Рессей комиссиясының 17-і отырысында Қазақстан, Рессей, Қытайдың
қатысуымен Ертісті үш ... ... ... ... ... жаңа қадамдар жасалғаны да кездейсоқтық емес.
Осындай табиғи байлықтың иесі болған еліміздің алдында, оны ... ... ... ... тұр. ... ... ... және Орталық аймақтарында су жетіспеушілігі бар. Сөйте
тұрса да, зерттеліп, дайындалған ... су ... ... ... ... өте төменгі деңгейде болып келсе,
кейінгі жылдарда ... ... ... ... Ауыз су және шаруашылық
мұқтаждығы үшін ... ... ... ... су ... ... бойы игерілмей келеді, кей жерлерде мұндай кешеуілдеу уақыты су
көзінің ... ... ... (25-30 жыл) таяп ... ... Бұл ... ... қорын пайдаланбай жатып оны пайдалану құқын қайта қарап,
бекіту керек деген сөз.
Республикамызда ... ... мен шикі зат ... ... ... ... ... ортаға зиянды салмақ өсе түсуде, оның
ішінде жерасты суларының сапасына нақтылы қауіп төне ... ... ... ... - ... ... - ... Жамбыл - Қаратау,
Өскемен - Лениногор – Зырян сияқты ... ... - ... ... ... ... ошақтар орын тепті. Республикамызда
710-ға жуық қатерлі ... ... ... олардың басым көпшілігі
Қарағанды және Шығыс Қазақстан облыстарында орналасқан. 70 елді мекендердің
су мұқтаждығына пайдаланылатын 113 жерасты су ... 41 су ... ... ... байқалуда.
3.3. Ертіс өзенінің экологиясын жақсарту
Табиғи сулардың ластануы күннен-күнге арта түсуде. Сондыктан бүкіл дүние
жүзінде суды ластанудан корғау ... ... ... ... ... ішкі суларымыздың ластану дәрежесі өте кауіпті ... ... Суды ... ... көздері аныкталып отыр. Олар:
1.ауыл шаруашылығында жерді улы химикаттармен тыңайту, жерді тыңайтудан
калған қалдық сулардың ... ... ... ... ... ... ... мен мақта алқаптарында пайдаланылған сулар;
2. кен орындарын пайдаланудан шығатын өндіріс қалдықтары;
3. мұнай өндірісінің ластанған сулары;
4. су ... ... ағаш ... су және ... жолдарының лас қалдықтары;
6. техникалық өсімдіктерді алғашқы өндеудің қалдықтары.
Бұлардың ішіндегі ең ...... ... әсер ... ... улы ... бар өндірістің қалдық сулары. Оған ... ... ... ... мұнай өңдейтін зауыттар мен
металлургия ... мал ... ... (жүн, ... өңдейтін
зауыттарда пайдаланылған сулар жатады. Тек Қазақстанның түсті ... ... 168,8 мың м3 ... суды ... мен көлдерге
жібереді.
Ақсу ГРЭС-інде пайдаланылған лас ... ... ... құйылуынан жылына
шамамен 42 млн шабақ өледі екен. 1988 жылы ... 895 т ... 2139 ... ... 263 т мұнай өнімі тегілген.
Суды фенол, пестицидтер, ... ... ... химиялық қосылыстары,
әсіресе мүнай қалдықтары қатты ластайды.
Ертіс- Нұра-Есіл өзендерінің бассейндерінің су ресурстары-негізгі су
көзі.
Республикамыздың астанасы ... ... осы ... ... ... ... Семей ядролық палигоны орналасқан.
Аймақтың экономикасының дамуына ресурстардың күйі әсер етеді.Ертіс
және Нұраның өзен бассейндері 4,1 млн. Халықты сумен қамтамасыз ... ... ... ... үшін 1700 Мвт энергия ондіреді. Бассейнаралық
су беруді жоспарлау, Қара Ертістен суды Қытай Халық Республикасына ... ... ... бір ... ... ... 1,5 млрд ... улы өнеркәсіп
қалдықтары (елде жиналғанның 10 сақталған. Олар 32 мың га ... ... жыл ... Нұра ... суын ... 25 ... ... жиналуы себепті тоқтатылған. Су түбінде ластану мөлшері 200 мг/кг
құраған.
Ертіс өзенінде ... ... және ... ... мен ... ... ... төндіруде.
өнеркәсіптік қызмет нәтежесінде ауа ... ... ... ... ... қорғасынмен ластанған.
"Ағын суда арамдық жоқ" дейді халық. Расьнда бір ... ... ... өзен суы ... жолмен тазартьілып отырған. Ал қазір
көптеген өзен бойында өнеркәсіп ... көп ... ... суға ... ... мен қоқыстары мөлшерден әлдеқайда артық
болғандықтан, су ... ... ... тез ... ... Сол
үшін өндірістің технологиялық процестерін жетілдіріп, цехтарда, зауыттарда
лас суларды тазартатын қондырғы орнату ... ... ... ... және биологиялық жолмен
тазартады. Механикалык ... ...... ... көмегімен
ластанған сулардан ерімейтін зиянды ... ... ... ... ... ... май ... құралдар пайдаланы-лады. Бүл әдіспен
ластанған судың 60%-ын және 95%-ға ... ... ... суларды
ерімейтін қосындыдан айыруға болады.
Ластанған суларды химиялық жолмен тазарту әдісі әр түрлі ... ... ... ... ... бағытталған. Химиялық әдіспен
ластанған сулардағы ерімейтін зиянды заттарды 95%-ға дейін азайтуға ... ... ... ... ... ... әдіс
арқылы іске асырылады. Биологиялық тазарту әдісін пайдалану үшін
биологиялық тоғандар ... суды ... үшін ... әдіс қана ... ... су ... қондырғылары бар. Бірақ ... ... ... ластанған суды мүлтіксіз бүрынғы
қалпына келтіру мүмкін ... ... ... — қоғам алдында түрған үлкен проблема.
Қорытынды
Біз суға табиғаттың таусылмас сыйы ретінде қарап келеміз, осыған ... де. ... ... да сұрауы бар» ... атам ... ... ... ... тау-кен металлургиясы - суды өте ... ... ... ... көптеген кәсіпорындар жаңа
технологияларды енгізудің арқасында екінші айналымды, ... ... ... өндірісте қолдану үстінде. Сөйтсе де, жылына жарты миллиард
текше Ертіс суын алып ... ... ... ... ... ... ... көлемнен әлденеше есеге аз болуы да мүмкін. Ертіс ... тыс ... ... ... ... ... тұрғындар
тарапынан, тұрмыстық қалдықтар мен жекелеген ... мен ... ең ... ... орындарынан төгілген улы қалдықтар) сол маңдағы
тұрғындар мен өзен ... өз ... ... ... ... өзен болғандықтан, өзеннің ластануы Ресей, Қытай үшінде
қиындықтар туғызуда. ... бір ... ... ... сақтап қалу
шараларын қолға алуымыз ... ... ... шешу үшін ... ... қолданумен
бірге өркениетті елдердегі экологиялық ... беру ... жаңа ... ... ... ... – біздің анамыз.оны таза ұстау, қорғау, экологиялық орта
қалыптастыру біздің еліміз, адам ... ... үшін ... ... күрес – өмір үшін күрестің негізі болып табылды.
Ертіс суының ластануы, оның тазалығын сақтау да ... ... ... ... отыр ... ... ... «Сарыарқа» Алматы «Қайнар» 1999 ж
2.Сағымбаев Ғ. ... ... . ... ... кабинеті,
1995ж. Алматы
3.Жақбасова А., Саинова Г.Э. Экология . ... ... ... ... ... және табиғат» 2/2005ж
5.интернет сайт. http://stud.kz/referattar
6.интернет сайт. http://www.kaz-ref.ucoz.kz
7.интернет ... ... ... ... ... ... 1982
9.Д. Никитин Қоршаған орта және адам
10.М.Львович Дүние жүзі сулары және болашағы, Мәскеу. 1974
12.11.Қоршаған орта қалдықтарымен уланып жатыр. Атамекен, 2004.
13.Родевич, Пашканг ... ... және ... Мәскеу,1979
14.Макавинм, А Вакулин Табиғатты қорғау Мәскеу,1979
15.Ғ.Сағымбаев Туған табиғатты аялайық. ... ... ... ... Экология Алматы, 2003
18.С.Қаженбаев. Б Махмутов Табиғатты қорғау ... ... ... ... ... ...

Пән: География
Жұмыс түрі: Курстық жұмыс
Көлемі: 21 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 600 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Ертіс өзені туралы4 бет
Ертіс өзенінің жоғарғы ағысының қазіргі экологиялық жағдайы және су сапасын бағалау41 бет
Ертіс өзенінің ластануы9 бет
Ертіс өзенінің табиғи жағдайы9 бет
Ертіс өзеніне физикалық-географиялық сипаттама10 бет
Қара Ертіс өзені алабының негізгі өзендерінің жылдық ағынды үлестірімі36 бет
XIV-XV ғасырдағы Ақ Орда мемлекеті5 бет
Алтын орда мемлекеті10 бет
Ақ Орда-Ноғайлы дәуіріндегі Қазақстан6 бет
Дәндібай-Беғазы мәдениеті7 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь