Алаш партиясының құрылуы мен мақсаты

Жоспар

Кіріспе ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..

Алаш партиясының құрылуы мен мақсаты және қызметі ... ... ... ... ... ... ... ..3

Алаш партиясының бағдарламасы ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...7

Қорытынды ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...9

Пайдаланған әдебиеттер ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...10
Кіріспе

Тақырыптың өзектілігі: Алаш партиясы қазіргі замандағы тәуелсіз еліміздің мемлекет болып қалыптасуында зор маңызы бар. Ұйықтап жатқан елімізді оятуға және де тәуелсіздігімізді алудағы бастауы болып табылады. Патша өкіметінің отарлық езгісінен құтқарудағы алға қойылған саясат, еліміздің ең алғашқы құрылған ұлттық-демократиялық, саяси партиясы болып табылады.
Еліміз тәуелсіздік алып, жариялылық самалы ескелі бері төл тарихымызда да жабық тақырыптарға жол ашылып, бұрынғы тоталитарлық жүйенің кейде айлашарғысымен, кейде күштеп таңуымен мызғымастай орнығып келген қасаң тарихи әдіснаманың көбесі сөгілді. Қиғаш пікір, оғаш ойлардың бұрыстығы дәлелденіп, бір саусағын ішіне бүккен зымиян саясаттың бет пердесі сыпырылды. Тарихшыларымыз бір ауыз сөз айтуға батылы бармайтын бүкіл бір кезең, дәуір тарихы қайта қаралып, бірте-бірте ақтаңдақтардың да орны толтырылуда. Соның ішінде әлі де болса шынайы баға беріліп, тың деректердің негізінде қайта обьективті зерттеуді талап етіп отырған нәрсе Алашорда үкіметі мен Алаш партиясының қызметі және ХХ ғасырдың бас кезіндегі қазақ зиялыларының қызметі мен қайғылы тағдырлы. Бұл тақырыпты көптеген ғалымдарымыз зерттеп, өздерінің үлкенді-кішілі еңбектерін жазуда. Алаш партиясы құрылғаннан бастап, яғни 20-30 жылдарда көптеген пікірталастар болған, ол туралы көптеген ғалымдар, тарихшылар зерттеу жүргізген. Мәселен, А.Бочагов кезінде Алашты – «ұсақ ұлттық буржуазиялық партия» десе, С Брайнин мен Ш.Шафиро – «Бүкіл байлардың саяси ұйымы» деді, ал Құрамысов – «Жартылай феодалдық байлардың партиясы» деп өз ой-пікірлерін білдірген. М.Қ. Қозыбаев Алаш партиясының бағдарламасының жобасын және бүкілқазақстандық екінші сьездің құжаттарын талдай келіп, жарты ғасырдан астам уақыт бойы осы партияны ұлтшыл саяси ұйым деп айыптаудың негізсіз екенін айтты. Пікір алысуға қатынасушылардың біразы: М.Қ. Қозыбаев, М.Қойгелдиев, Қ.Нұрпейісов, Ә.Тәкенов 1917 жылғы революцияға дейінгі қазақ интелегенциясының тарихы мен Алаш партиясының тарихын шатастыруға болмайтындығын көрсетті. «Алаштың» ақиқатын кім айтады деген жалпы тақырыпта зертеушілер А.Григорьевтің, К.Нұрпейісовтың, Т.Кәкімевтің мақалаларында жазылады. Зерттеушілер мұнда Алаштың партия ретінде қалыптасуы, оның әлеуметтік тірегі қазақ қауымының қандай топтарынан тұратындығына басты назар аударады.Григорьев мақалада Алаштың қалыптасуы 1917 жылы аяқталған және кадеттер жолын қуған буржуазиялық-ұлтшыл партия деп анықтап, ал партия жетекшілерінің басты тірегі қазақ байлары болды деген өзінің пікірін қайталаған.
ӘДЕБИЕТТЕР ТІЗІМІ
«Алаш үні» 2003 ж. № 1
«Алаш үні» 2003 ж. №4,5,3
К.Нұрпейісов, Алаш ақиқаты, Алматы 2010
Егемен Қазақстан 2003 ж 16 желтоқсан №326
Қойгелдиев, Алаш қозғалысы, Екі томдық монографися, Алматы 2008, 1 том 382-423 беттер
Жас Алаш 1999, 11 қыркүйек № 109
Азат 2006, 22 наурыз №11
Сарыарқа 1918 ж, 22 январь № 28
Өміржанов Алматы, 2009, Азат қозғалысы және 20 ғасыр басындағы Алаш партиясы арасындағы саяси құқықтық үндестік
Алаш, №5 2009 ж
Мұхамедов М. Сатершинов, Алматы 2003 277 бб
Қазақстан тарихы 1997, №5 31 бб
        
        Д.А. Қонаев атындағы көлік және гуманитарлық университеті
РЕФЕРАТ
ТАҚЫРЫБЫ:
АЛАШ ПАРТИЯСЫНЫҢ ҚҰРЫЛУЫ МЕН МАҚСАТЫ
ТЕКСЕРГЕН: ________________________
ОРЫНДАҒАН: _______________________
АЛМАТЫ 2013
АЛАШ ПАРТИЯСЫНЫҢ ҚҰРЫЛУЫ МЕН МАҚСАТЫ
Жоспар
Кіріспе………………………………………………………………………………….3
Алаш партиясының құрылуы мен ... және ... ... ... әдебиеттер……………………………………………………………..10
Кіріспе
Тақырыптың өзектілігі: Алаш партиясы қазіргі замандағы тәуелсіз
еліміздің мемлекет ... ... зор ... бар. Ұйықтап жатқан
елімізді оятуға және де тәуелсіздігімізді ... ... ... ... ... ... езгісінен құтқарудағы алға қойылған саясат,
еліміздің ең алғашқы құрылған ... ... ... ... ... ... ... самалы ескелі бері төл тарихымызда
да жабық тақырыптарға жол ашылып, ... ... ... ... ... ... таңуымен мызғымастай орнығып ... ... ... ... ... Қиғаш пікір, оғаш ... ... бір ... ішіне бүккен зымиян саясаттың бет пердесі
сыпырылды. Тарихшыларымыз бір ауыз сөз ... ... ... ... ... ... ... қайта қаралып, бірте-бірте ақтаңдақтардың да орны
толтырылуда. Соның ішінде әлі де болса шынайы баға ... тың ... ... ... ... ... етіп ... нәрсе Алашорда
үкіметі мен Алаш партиясының қызметі және ХХ ... бас ... ... ... мен қайғылы тағдырлы. Бұл ... ... ... өздерінің үлкенді-кішілі еңбектерін жазуда. Алаш
партиясы құрылғаннан ... яғни 20-30 ... ... ... ол ... ... ... тарихшылар зерттеу жүргізген. Мәселен,
А.Бочагов кезінде Алашты – «ұсақ ұлттық буржуазиялық ... ... ... мен ... – «Бүкіл байлардың саяси ұйымы» деді, ал Құрамысов –
«Жартылай феодалдық байлардың партиясы» деп өз ... ... ... Алаш ... ... жобасын және
бүкілқазақстандық екінші сьездің құжаттарын талдай ... ... ... ... бойы осы ... ұлтшыл саяси ұйым деп айыптаудың негізсіз
екенін айтты. ... ... ... ... М.Қ. ... ... ... 1917 жылғы революцияға дейінгі қазақ
интелегенциясының ... мен Алаш ... ... шатастыруға
болмайтындығын көрсетті. «Алаштың» ... кім ... ... ... ... А.Григорьевтің, К.Нұрпейісовтың, Т.Кәкімевтің
мақалаларында ... ... ... ... ... ретінде
қалыптасуы, оның әлеуметтік тірегі қазақ қауымының ... ... ... ... ... ... ... қалыптасуы
1917 жылы аяқталған және кадеттер жолын ... ... ... ... ал партия жетекшілерінің басты тірегі қазақ ... ... ... пікірін қайталаған.
«АЛАШ» ПАРТИЯСЫНЫҢ ҚҰРЫЛУЫ, МАҚСАТЫ ЖӘНЕ ҚЫЗМЕТІ
1917 жылдың жазына қарай қазақтың либералдық – демократиялық қозғалысы
жетекшілерінің Уақытша ... ... ... әлсіреді. Өйткені Уақытша
үкімет Қазақстанда түбірлі әлеуметтік-саяси мәселелер ... іс ... ... ... саясатын жүргізумен болды. Өзінің мәні жқнінен
империалистік билеу мен ... ... ... ... ... ... ... ұлт және аграрлық мәселелерді шешу ... ... та ... ... езілген халықтар сияқты, қазақ халқының өзін-
өзі билеу, Қазақстанның өз алдына ұлттық-демократиялық ... ... ... ... ... ... ... деген үмітті
Уақытша үкімет аяқасты етті. Осыдан кейін ... ... ... ие ... ... ... деген Ә.Бөкейхановтың көзқарасы күрт
өзгерді. Мұны Ә.Бөкейханов кейінірек «Қазақ» газетінің 1917 жыылғы ... ... ... «Мен кадет партиясынан неге шықтым?»
деген ашық хатында (хат «Сарыарқа» газетінің 1918 жылғы 25 қаңтарындағы №29
санында ... ... ... Осы сұраққа кадет партиясынан неге
шықтым» деген ... ... ... ... үш ... назарын аударған: «кадет партиясы жер адамға меншікті болып
берілсе жөн» ... ... ... ... ... ... ... Башқұртша көрші
мұжыққа сатып, біраз жылда сытырылып қалады.
Кадет партиясы ұлт автономиясына қарсы. Біз Алаш ұранды жұрт ... ... ... ... орыс һәм өзге ... ... көрінеді, молда үкіметтен ақша
алса, сатылып кетеді. Рухани іс аяқасты болмақ. ... ... ... ... ... еріп кетеді. Біздің қазақ қырғыз дін ісін
көркейтетін болса, ... ... ... ... оң болады. Мұны орысша
«отделение церкви от государство» ... ... ... ... бұл пікіріме
өзгеше қарайды.
Осы үш жол айырылғаны биыл ашыққа шықты. Мен содан соң қазаққа Алаш
партиясын ... ... Мен мұны ... (1917 ... ... – К.Н.) ... ... айтқан едім».
Басқа сөзбен айтқанда, Ә.Бөкейханов кадет партиясынан ат құйрығын үзуін
қазақ қауымы үшін өмірлік маңызды үш ... ...... ... ... және дін ... бойынша келіспегендіктен деп
түсіндіреді. Осы ... ... мен ... ... ... ... ... проблемаларды талқылау үшін бүкілқазақтық сьезд шақыруды дұрыс деп
тапқанын ашық ... ... ... ... ... ... ... салып, енді қазақ автономиясын ... ... ... ... ... ... бел шеше ... үлкен
саясаткерге тән батыл қадам болды.
Бірінші бүкілқазақтық сеьзд 1917 ... 21-26 ... ... ... Оған ... ... ... Орал, Жетісу, Сырдария облыстары мен
Бөкей ордасынан, ... ... ... ... ... ... өкілдері қатынасты. Сеьзге қатынасушылар саны аса ... ... ... ... ... оның күн ... сол ... әлеуметтік-экономикалық және қоғамдық саяси өміріне тікелей
қатынасы бар аса маңызды 14 мәселе ... Бұл ... ... 1917 ... сәуір-мамыр айларында болған облыстық қазақ
сеьздерінде алдын ала ... ... және ... ең ... ... ... құрылтайға ұсынылған еді. Олар:
1. Мемлекеттік басқару формасы.
2. Автономия құру ... Жер ... ... ... ... Сот ісі.
6. Дін мәселесі.
7. «Алаш»саяси партиясын құрып, оның бағдарламасын жасау.
8. Құрылтай жиналысын шақыру.
9. Қытайдағы 83 мың ... ... ... ... ... халқына көмек.
11. Халық ағарту ісі.
12. Земство
13. Әйел мәсселесі
14. Киев шаһарында ... ... ... ... ... һәм
Петроградта болатын оқу комиссиясына қазақтан өкіл жіберу.
Х. ... ... ... ... Міржақып Дулатовтың және Асылбек Сейітовтың хатшылығымен
өткен бірінші жалпықазақтық сеьзд делегаттары осы 14 ... ... ... ... ... ... жер, ... сьезіне дайындық
және қазақтың саяси партиясынын құру проблемаларына аударды.
Бірінші жалпықазақтық сьезд өзінің күн ... аса ... ... – қазақ саяси партиясын құру мәселесін талқылау барысында іс жүзінде осы
партияны ұйымдастыруға арналған Құрылтай жиналысына ... Осы ... ... ... ... былай делінеді: «Қазақ халқынаң өз алдына
саяси партиясы болды тиіс көріп, бұл ... ... ... ... сайланған қазақ ... ... ... ... ... ... республика құрылмақ. Партия
жобасын жасап болған соң өкілдер қазақ ... ... ... Онан ... Учредительное собраниеге жиналған қазақ ... ... ... ... ... жасалғанша осы сьездің қаулылары
Учредительное ... ... ... ... ...... ... партия «Алаш» деген атқа ие ... ... ... ... ... ... Айдархан Тұрлыбаев, Семейден
Әбікей Сәтбаев, Торғайдан Әлжан Байғарин, ... ... ... ... ... ... Базарбай Мәметов, Сырдариядан Мұстафа
Шоқай, Ферғанадан Ғ.Оразаев сайланды.
Әлихан Бөкейханов, Ахмет Байтұрсынов сияқты ... ... ... ... ... Алаш ... әуел ... қазақтың ғылыми және шығармашылық зиялыларының
белгілі өкілдері – М.Тынышбаев, М.Жұмабаев, ... ... ... ... Ж.Досмұхамедов, М.Дулатов, т.б. кірді.
Олардың басым көпшілігі 1917 ... ... ... ... ... ... прициптерге негізделген күрес
бағдарламассын қабылдаған жоқ, ... Алаш ... ... сол ... ... ... тұтас алғанда оған дайын емес еді.
Сондықтан да, олар өз ... ... ... ... «қазақ халқын
отарлық езгіден құтқару үшін» деген ұранныңң астында топтастыруға бағыт
алды. Бұл ... ... ... басты құралы – бірінші жалпықазақтық
сьезде дүниеге келген Алаш партиясы болу ... деп ... күн ... 14 ... ... ... ... тізбегі
кейінірек, 1917 жылғы «ҚАЗАҚ» газетінде қарашаның 21-күні жарияланған ... ... ... өз бейнесін тапты.
ХХ ғасырдың алғашқы он жылдығында Ә.Бөкейханов пен оның пікірлестері
қазақттың ұлттық партиясын әуел баста ... ... ... ... орыс ... ... – кадеттердің үлгісінде құруға бейім
тұрды. Сондықтан да 1917 жылғы Ақпан революциясынан кейін ... ... ... ... көздерін бірінші орыс революциясы кезеңінен
іздеген жөн.
Сөз жоқ, бірінші жалпықазақтық сьезінде Алаш партиясының құрылғандығын
жариялау оның ... ... ... ... болып қалыптасуының алғашқы
және аса маңызды қадамы болды. Алайда ол ... ... ... ... ... шын ... ... партия ретінде қалыптасып үлгермеді. Ол
құрылған 1917 жылдың ... ... оның ... ... партияға тән Жарғысы да,
Бағдарламасы да болмады. Оның мүшелеріне партиялық билеттер берілгендігі
жөнінде де архивте сенімді ... ... Осы ... ... ... ... саны туралы айтылып және жазылып жүрген ... ... ... Мұны ... ... ... 1929 жылы қарашаның
30-да берген жауабында растай түседі. Осы құжатта М.Дулатов ... ... ... ... ... ... сьезд болған емес. Газет ... ... ... және оны ... бәрі өзін ... де ... – шын мәнінде нұсқау беретін қалыптасқан партия болған
жоқ. Тек қана Құрылтай депутаттығына ... осы ... ... ... ... партия тарапынан жасалған әрекет ... ... да Алаш ... ... кең ... ... ... ОГПУ-дің тергеушісіне 1929 жылдың 14 шілдесінде берген ... ... та ... осы ... ... ... айтады. «Алашты,
— дедйі Мағжан, — саяси партия деп ... ... Тек қана ... ... ... ... ұйым ретінде қоғамдық қозғалыс дәрежесінен әдеттегі
партияға ауысу «кезеңін» бастан кешірген өтпелі саяси ұйым деп қарастырған
жөн. Алаштың ... ... ... айналу процесі 1917 жылғы шілдеден сол
жылдың соіына, яғни Алаш ... мен ... ... құрылғанға дейін
айтарлықтай қарқынмен жүргізіледі. Оның ... ... ... 1917 жылғы қазан-қараша айларында құрылғандығы жөнінде құжаттар
да сақталған. Дей ... та, ... ... ... ... ... ... соңы – жазының басында азамат соғысының басталуына орай
Алаштың партия болып қалыптасуы аяқсыз қалды. Ал ... ... ... М. ... дәл ... «Алашорданың көлеңкесінд қалғаны»
тарихи шындық.
Алаш партиясының құрылуы қазақ халқы өміріндегі ... ... ... ол тұңғыш ұлттық ... ұйым еді. Алаш 1917 ... ... ... ... ... тағдырын анықтауға тікелей қатынасы
бар жалпыұлттық мәселелерді саяси күрестің күн ... ... ... ... ... қызмет атқарды. Бұл ең ... ... ... ... қазақ ұлттық мемлекетін құру ... ... ... ... ... Құрылтай жиналысына депутаттар
ұсынып, оларды сайлау ісіне қажырлылықпен ат салысудан аса айқын көрінеді.
Бұл әрекеттердің ... 1917 ... ... жартысында жасалды. 1917 жылғы
шілде айынан бастап Алаш ... сол ... ... аясында саяси
күреске белсене араласа бастады. Бұл күрестің түпкі мақсаты қазақ ... ... ... мен ... ... оның ... қол
жеткізу болды. Басқа сөзбен айтқанда Алаш ...... ... сан ... бойы ... империясының отары болып келегн
Қазақстанды тар ... ... ... ... керісінше жалпыұлттық
мақсат-мүдделер негізінде дербес ел етуге ұмтылды. Кіріспеде айтылғандай,
20-30 ... ... ... ... ... 3-4 ... осы тақырып
бойынша жарық көрген еңбектердің өзінде Алаштың әлеуметтік тегі ... ... ... ... ... жоқ. ... бірі Алаш
ұсақ буржуазиялық партия ... ... ... пен ұсақ-
буржуазиялық демократиялық партия деп бағалады, ал үшіншісі Алашты партия
деуден гөрі қоғамдық-саяси қозғалыс деп ... ... ... ... ... үні» ... (2003 жыл 18 ақпан №2) ... ... ... ... ... алғанда мынадай сұраққа жауап
беріледі. – ... ... ... ұлтының партиясы ма, жоқ ... ... ма? ... ... ... Бұл астарында «қышқыл
дәмі» бар сауалға жауап беру үшін партиямыздың Бағдарламасынан мына ... ... ... болады ғой деп ойлаймын. ... ... ... пен ... ... тек ... ұлтының ғана
үстемдігін дәріптейтін партия емес. Мұндайдың бәрі «Алаштың» табиғатына жат
дүниелер. «Алаш» партиясы адамдарды ... ... ... ... ... негізінде ұлтаралық дүрдараздықтар туғызу атаулының
бәріне үзілді-кесілді қарсы ... және ... де» . ... ... ... ... тағы мынадай тұжырым бар: «Сонымен
бірге мынаны бүкпесіз, ашық айту керек. «Алаш» партиясы – ... ... ... ... оның ... ... алатындай қуатты ел
болуына қызмет етуді өзінің ең басты мақсаты, әрі парызы санайтын партия».
Енді өзіңіз ... ... ... ұлт ... ма, жоқ ... партия ма? Жалпы «ұлт, ... ... ... мағнасын көзі ашық, оқыған ағайындарымыздың бәрі ... Бұл ... да, ... да» ... болған мектепті біз кешегі
Кеңес дәуірінде бастан өткерген едік ... Мен өзім ... ... күл
шашуды жақтай алмаймын. Әр нәрсеге байыппен қарап, тарихи тұрғыда байыппен
баға берген ... деп өз ... ойын ... ... басты мақсаты – ... ... ... басқару
мүмкіндігін беретін мемлекеттік жүйе құру, яғни оның ... ... бар ... ... ... ал түбінде дербес мемлекеттікке
қол жеткізу, қазақ жеріне ішкі Ресейден қоныс аударушылар толқынын ... озық ... ... ... ... ... жаңа өмір ... сай
өзгерту (модернизация), демократиялық принциптерді қадір тұтумен бір
мезгілде, ... ... мен ... ... ... ... жол ашу ... партиясын құрып, оның жұмыс істеу бағыты: соғысты тоқтату,
ұлттық – ...... ... демократиялық республика құру,
әйелдердің еркектермен тең құқығы (оған 250 молда қарсы болды), көп ... пен ... ... 8 ... ... ... енгізу, міндетті
және тегін жалпыға бірдей ана тілінде бастауыш білім беру мәселелер қаралып
бекітілді.
«АЛАШ» ПАРТИЯСЫНЫҢ БАҒДАРЛАМАСЫ
Петроградта революция жеңіске ... ... ... өкіметін орнату
процесі жүріп жатқан кезде, «Қазақ» газетінің 1917 жылы ... ... ... Алаш ... бағдарламасының жобасы жарияланды. Жоба 10
бөлімнен тұрды:
1. Мемлекет қалпы
Россия демократиялық, федеративтік ... ... ... — мемлекетті жұрт билеу. Федерация мағынасы — құрдас ... ... ... әр ... іргесі бөлек, ынтымағы
бір болады. Әркайсысы өз тізгінін өзі алып ... ... ... ... мен Г. Дума ... ... ... президент болу. Президент халықты министрлер арқылы бағу,
ол министрлер Учредительное собрание мен Г. Дума ... ... ... тегіс, тең, төте һәм құпия сайлаумен болады. ... ... дін, ... ... ... ... ғана Г. Дума шығару һөм Г. Дума үкімет үстінен қарап,
ісін тексеру, ... ... ... хұқы да Г. ... ... ... салығы
Г. Думасыз салынбау.
2. Жергілікті бостандық
Қазақ жүрген ... бәрі бір ... өз ... ... ... Республикасының федерациялык бір ағзасы ... Реті ... ... ... ... әзірге бірлесе болу, реті келмесе, ... өз ... жеке ... ... де осы ... земстволықты қабыл алу.
«Алаш» партиясы қазақтың би, болыс, ... ... ... ... адамдар жұртқа пайдалы, жұрт үшін ... ... ... ... ... қылады. Земстволардың управаларында, милицияларында
таза кызметші боларлық адамдардың атын халық қалауына салады.
«Алаш» партиясы әділдікке жақ, ... ... ... ... ... ... жолына жұмсап, жұрт тарақи ету жағына бастайды.
3. Негізгі хұқық
Россия республикасында ... ... ... еркек-әйел демей адам
баласы тең ... ... ... ... жария сөйлерге, газет шығаруға, кітап
бастыруға — еркіншілік; ... ... ... рұқсатсыз ешкім
табалдырығын аттамаушылық; ... ... ... ... ... сот сұрамай, билік айтылмай ... ... ... адам судья бар жерде 24 сағат ішінде, ... ... бір ... ... ... ... ... үкімімен жабылу.
Кісі хатын ашқанға — айып, окығанға жаза болу.
4. Дін ісі
Дін ісі мемлекет ісінен ... ... Дін ... тең ... Дін ... Кіру-шығу жағына бостандық.
Муфтилік қазақта өз алдына болу. Неке, талақ, жаназа, балаға ат қою
сияқты істер ... ... ... дауы ... ... Билік һәм сот
Әр жұрттың билік пен соты тұрмыс ... ... ... Би һәм ... ... тілін білу. Аралас жерде соттың ... ... ... жұрттың қай көбінің тілінде айтылу. Би һәм ... ... ... Билік һөм сот жүзінде жұрт біткен тең болу; Құдайдан
соңғы ... би һәм ... ... кім де ... ... үкіміне мойынсыну.
Айтылған үкім тез орнына келу. Зор жазалы қылмыстар присяжный сотпен
каралу. Қазақ көп жерде сот тілі ... тілі ... ... ... Қырдағы ауыл, болыс ішіндегі билік пен сот жұрт ұйғарған ереже
жолымен атқарылу.
6. Ел ... ... ... ел ... ... ... үшін ... осы күнгі түрде ұсталмау. Әскерлік жасына жеткен
жастар жерінде үйретіліп, жерінде ... ету: ... ... ... ... ... ... Әскерлік міндетін қазақ атты милиция түрінде атқару.
7. Салық
Салық әл-ауқат, табысқа қарай ...... ... ... ... ... Жұмысшылар
Жұмысшылар закон панасында болу– (Қазақ жерінде завод-фабрика аз,
сондықтан қазақтың жұмысшылары да аз. ... ... ... ... ... ... программасын жақтайды.)
9. Ғылым-білім үйрету
Оқу ордаларының есігі кімге де ... ашық һөм ... ... ... ... жайылу. Бастауыш мектептерде ана тілінде оқу; қазақ өз тілінде ... ... ашу; оқу жолы өз алды ... ... ... үкімет
оқу ісіне кіріспеу; мұғалімдер-профессорлар өзара
10. Жер мәселесі
Учредительное собрание негізгі ... ... жер ... ал-дымен
жергілікті жұртқа берілсін деу; қазақ жер сыбағасын отырған жерлерден алып
орналасқанша, қазақ жеріне ауған ... ... ... ... ... отырмағандары қазаққа қайту; қазаққа тиетін жер сыбағасын жергілікті
комитеттер кесу; сыбаға өлшеу — норма жердің топырағы мен ... ... ... ... ... жер земство қолында болу; артық тұрған
жерден ел өскенде ауық-ауық сыбаға ... ... ... ... бірге
су сыбағасы да кесілу; жерді қазақ үй басына иеленбей, ... ... ... алу; өзара әділдік жолмен пайдалану.
Жер законінде жер сату деген болмау, әркім өзі пайдалану. Пайда-сынан
артық жер сатылм–й, ... ... ... кені, астыңғы* байлығы
қазынанікі болып, билігі земство қолында болу.
Аса зор ... зор ... ... ... аз ағаш һәм көл ... ... мүлкіне саналу.
Жобаны жасаушылар: Әлихан Бөкейханов, Ахмет Байтұрсынов, Міржақып
Дулатов, Елдес Ғұмаров, ... ... ... ... ... ... партиясына оның кіндік комитетінің айтқанын екі
етпейтін, бұйрығын дәл орындайтын партияның программасын ұнатып, жөн көрген
ондағы мәселелерді іске айналдыруға ... кісі ғана ... ... талап
қойылған. «Алаш» программасынан таймайтын, ... ... ... ... ... ... бұрмайтын, дүниелікке қызығып
сата алмайтын, шыншыл әділ, тура кісі ғана осы партияға мүше бола ... ... ... ... іші ... ... берсе жүрегі басқа болатын, сөзіне
ісін үйлестірмейиін, «Алаш» жолынан алып, айтысып – ... ... ... бұлт ... ... ... мінезі бар кісі «Алаш
партиясына кірмейді. «Алаш» партиясына кіремін деген кісі осы ... ... ... жүрегі қалайтын болса ған кіруі жөн» ... ... ... түпнұсқасын Н.Маотыненко жариялаған орысша ... ... ... ... ... ... ... сол кезед кездейсоқ жасалмаған сияқты. ... ... бір ... ... ... сол 20-шы жылдары орыс тілінде ... ... ... ... олай ... Бұл ... ... осы құжатты орыс тілінде өрескел бұрмалаулармен жариялаудыңң
негізінде саяси мақсаттар ... ... ... ... ... ... басшыларын «ұлтшылдар», «орыстарға қарсы саясат жүргізушілер» деп
айыптаған.
Жалпы алғанда, көлемі жағынан шағын, мазмұны жағынан ... ... 1917 ... ... ... ортасында өткен Құрылтай сьезі сайлауында
Алаш партиясының үлкен табысқа жетуін ... ... ... ... зиялылары 1905 жылы кадеттер үлгісіндегі
қазақтың ұлттық саяси партиясын құруға әрекет жасағанда оның ХХ ... ... ... ... ... ... ұлттық-либералдық типтегі ұйым құруды ойластырды. Ал Ә.Бөкейханов
пен оның ... ... ... көзқарас эволюциясы 1917
жылғы шілдеде ұлттық-демократиялық мақсат-мүдделерді ... Алаш ... ... алып ... ... шын мәніндегі дәстүрлі саяси партия
болып қалыптасып үлгермегеніне, іс ... ... ұйым ... ... ... ... партияға өту «кезеңін» бастан кешірген өтпелі
саяси ұйым болғанына қарамастан, ... ... ... ... ... екі ... ... – қазақ халқын отарлық езгіден құтқаруды
және қазақ қоғамының өркениетті ... ... ... ... ... ... белгіледі. Осы негізгі мақсаттарды және олардан ... ... ... ... ... Алаш ... эволюциялық реформа
жолымен жүзеге асыруды көздеді.
Өздерінің алдына ел тағдырына байланысты, ... ... ... мақсат қойды, елдікке ұмтылды. Бірақ, бұл мақсаттарына ... алаш ... ... сол ... құрбан болды. Алаш
партиясының әр мүшесі қудаланып, атылды. Тек саусақпен санарлық бөлігі ... ... де, ... партиясы және оның айбарлы қайраткерлері ел тарихынан
үлкен орын алып, халықтың жүрегіне елдікке деген сенім мен үміт ... ... қара ... ... ... ... ... Алаш
партиясының тағдыры осылай аяқталады.
«Алаш» партиясы қазақ халқымызда тұңғыш ... ... ... ... ... ... 2007 жылы 90 жыл толды. Және
де бүгінгі таңда ғасырлар бойы аңсаған ... қол ... ... үлкен тарихи сынның алдында тұр. Ол – ... ... ... ... ету, мемлекеттігімізді әлемнің дамыған елдерімен
теңестіру, ... ... ... аз ... халықты
бақытты ету, бүгінгі елде жүріп жатқан реформалардың нәтижесін, рахатын
сезіндіру.
ӘДЕБИЕТТЕР ТІЗІМІ
«Алаш үні» 2003 ж. № ... үні» 2003 ж. ... Алаш ... ... ... Қазақстан 2003 ж 16 желтоқсан №326
Қойгелдиев, Алаш қозғалысы, Екі томдық монографися, Алматы 2008, 1 том
382-423 беттер
Жас Алаш 1999, 11 ...... 2006, 22 ... №11
Сарыарқа 1918 ж, 22 январь № 28
Өміржанов Алматы, 2009, Азат қозғалысы және 20 ғасыр басындағы Алаш
партиясы ... ... ... ... №5 2009 ж
Мұхамедов М. Сатершинов, Алматы 2003 277 бб
Қазақстан тарихы 1997, №5 31 бб

Пән: Қазақстан тарихы
Жұмыс түрі: Реферат
Көлемі: 7 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 300 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
1916 ж. Ұлт-азаттық көтеріліс жағдайындағы қазақ ұлттық зиялы қауымы13 бет
Алаш қозғалысы және алашорда үкіметінің тарихи деректері78 бет
Алаш қозғалысының бастау көздері және Алаш партиясының бағдарламасы12 бет
Алашорданың құрылуы8 бет
Алғашқы жалпықазақ съездері және олардың саяси мазмұны.17 бет
Қазақстан тарихы жоғары және арнаулы орта оқу орындарына арналған оқулық440 бет
Қазақстандағы көппартиялықтың қалыптасуы8 бет
‘‘Алаш’’ партиясы, оның бағдарламасы.10 бет
1905-1917 жж. қазақ интеллегенциясының әлеуметтік қозғалысы21 бет
1917 жылғы ақпан төңкерісі7 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь