Геометрия сабағында ақпараттық технологияларды пайдалану

Мазмұны

Кіріспе ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..4
І бөлім. Оқытудың жаңа технологияларына шолу ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 6
1.1 Модульдік оқытудың жетістіктері ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..6
1.2 Инновациялық әдістердің ыңғайлылығы ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..17
1.3 Ұжымдық оқытудың тиімділігі ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..20
ІІ бөлім. Геометрия сабағында ақпараттық технологияларды пайдалану ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..30
2.1 Геометрияны оқытудағы ақпараттық технологиялардың ролі ... ... ... ... ...30
2.2 Геометрия сабағында Power Point бағдарламасын қолдану тиімділігі ... .36
2.3 Оқушыларға геометрия сабағында ақпараттық технологияның құндылықтарын меңгерту ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 39
2.4 Геометриялық білім берудің эмпирикалық технологиясы ... ... ... ... ... ... ..52
Қорытынды ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..62
Пайдаланылған әдебиеттер тізімі ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 64
Қазақстан Республикасының Президенті Н.Ә.Назарбаев инновациялық болашаққа жол – жалпыұлттық басымдық ретінде жария етіп, бұл мақсатқа жету жолында Қа­зақстанды әлемдік деңгейдегі білім орталығына айналдыру қажеттігін атап өткен еді. Осы инновациялық болашақтың негізгі тіректерінің бірі математика ғылымы мен білімінің дамуында жатыр.
Қазақстан Республикасында білім беруді дамытудың 2011 – 2020 жылдарға арналған мемлекеттік бағдарламасында білім беру жүйесін жаңа сапамен және терең мазмұнмен толықтыру қажет екені айтылған. Осы мақсатты орындауда жеке пәндерді жүйелі оқытудың маңызы зор.
Тақырыптың өзектілігі. Ғылымдардың патшасы атанған математика пәнінен білім берудің ерекше екенін айта кетуге болады. Математика адамзаттың жаратылысты тануында, мемлекеттердің ғылыми дамуының негізінде жатқан ғылым ретінде танылды. Осыдан елу жыл бұрын Америка Құрама Штаттары ғарыш кеңістігін игерудегі артта қалуының негізгі себебі ретінде жаратылыстану ғылымдарын, әсіресе, математиканы оқытудың кемшіліктерін атап кеткен екен. Сондай мәнді пәнді оқытудағы өзекті мәселелерді талдау мақсатында өтейін деп жатқан Қазақстан Республикасы математик мұғалімдерінің 1 съезі еліміздің білім беру саласындағы елеулі оқиға болары анық.
Қазақстанда математика жақсы дамыған ғылымдар санатында. Бастауын әйгілі Әл-Фарабидан алатын Қазақстан математикасының дамуына және оның өркендеуіне атақты ғалымдарымыз, академиктер О.Жәутіков, Ө.Сұлтанғазин, Қ.Қа­сымов, Т.Кәлменов үлкен үлес қосты. Еліміздің тәуелсіздігі жылдары ерекше жетістікке жеткен ғалымдар М.Өтелбаев, Ш.Смағұлов, Б.Жұмағұлов, Н.Данаев, У.Өмірбаевтар Мемлекеттік сыйлықтың лауреттары атақтарын алды. Осындай ғылыми жетістіктерді жастарға жеткізіп, оларды ғылымның жаңа шыңдарына жетелеу ғалымдар мен математика мұғалімдерінің негізгі мәселесі. Сол өзекті мәселелер құрылтай назарында болары анық.
Отандық математика мұғалімдерінің бірінші съезін өткізудегі мақсат Қазақстан Республикасының экономикасының сұраныстарына сәйкес математикалық білімді жаңғырту болып табылады.
Пайдаланылған әдебиеттер тізімі:

1. Атанасян Л.С Геометрия 7-9 –сыныптар.
2. Александров А.Д, Вернер А.Л, Рыжик В.И «Геометрия» 9-10 сынып. Москва «Просвещение»1984 ж.
3. Базылев В.Т, Дуничув К.И, Иваницкая В.П «Геометрия» 1-бөлім. Алматы «Мектеп» баспасы 1979 ж.
4. Баян Көкенұлы,Тілеуғалы Әміртайұлы, Серік Балпанұлы «Физика нәнінен есептер шығарудың үлгілері» Қарағанды МББҚ БА және ҚДИ ред- баспасы 2008 ж.
5. Башарұлы Р.Б «Физика және астрономия», 9-сынып Алматы «Мектеп» баспасы,2005 ж.
6. Блудов М.И «Физика жайлы әңгімелер» 3-бөлім,Алматы «Мектеп» баспасы 1980 ж.
7. Бүкібайева К, Геометрия 9-сынып
8. Журнал «Қазақстан жоғары мектебі» №2 2004 ж.
9. Исқақов М, Құлқашева М «Аналитикалық геометрия есептері мен жаттығулары» баспасы: «Мектеп» 1972 ж.
10. Шыныбеков.Ә.Н Геометрия 9сынып «Атамұра» баспасы 2005 ж.
11. Республикалық ғылыми-әдістемелік журнал «Математика» №2 2007 ж.
12. Н.С.Бахвалов, Н.П.Жидков, Г.М.Кобельков «Численные методы» М.:Лаборатория базавых знаний, 2002.-632с.
13. Е.А. Волков «Численные методы», М.Наука,1982.-248с.
14. М.Г.Калиткин «Численные методы», М.:Наука,1978.-512с.
15. Г.И.Марчук «Методы вычислительной математики» , М.:Наука,1980.-535с.
16. А.А.Самарский «Тероия разностных схем», М.:Наука,1977.-656с.
17. Ө.М.Султанғазин,С.А.Атанбаев Есептеу әдістерінің қысқаша теориясы.Оқу құралы.Алматы,Білім,1995.-272б.
18. С.А.Атанбаев Алгебраның есепте әдістері / Оқу құралы/.Алматы,Республика баспа кабинеті,1994.-115б.
19. Е.Ы.Бидайбеков «Лабораторные работы по вычислительной математике» , А,1989
20. А.А.Самарский,Н.В.Гулина «Численные методы», М.Наука,1989.-429с
21. А.А.Самарский « Введение в численные методы», М.Наука,1987.-248с.
22. В.И.Киреев,А.В.Пантелеев «численные методы в примерах изадачах», М.: «Высшая математика»,2004.-480с.
23. А.И.Плисс,Н.А.Сливина «Лабораторный практикум по вычислительной математике», М.,1994.-240с.
24. А.А.Самарский,Н.В.Гулина «Численные методы», М.Наука,1989.-429с.
25. Н.И. Данилина «Численные методы», М.:ВШ,1976.-368с.
26. А.А.Самарский « Введение в численные методы», М.Наука,1987.-248с
27. Г.И.Марчук «Методы вычислительной математики» , М.:Наука,1980.-535с.
28. А.А.Самарский «Тероия разностных схем», М.:Наука,1977.-656с.
29. Ө.М.Султанғазин,С.А.Атанбаев Есептеу әдістерінің қысқаша теориясы.Оқу құралы.Алматы,Білім,1995.-272б.
30. С.А.Атанбаев Сандық әдістері алгоритмі / Оқу құралы/.Алматы,Уиверситет Каинар,1998.-148б.
31. Е.Ы.Бидайбеков «Лабораторные работы по вычислительной математике» , А,1989
32. Н.С.Бахвалов, Н.П.Жидков, Г.М.Кобельков «Численные методы» М.:Лаборатория базавых знаний, 2002.-632с
33. Е.А. Волков «Численные методы», М.Наука,1982.-248с.
34. В.И.Киреев,А.В.Пантелеев «численные методы в примерах изадачах», М.: «Высшая математика»,2004.-480с.
        
        Мазмұны
Кіріспе.....................................................................
.................................................4
І бөлім. Оқытудың жаңа технологияларына
шолу........................................6
1.1 Модульдік оқытудың
жетістіктері................................................................
..6
1.2 Инновациялық әдістердің
ыңғайлылығы......................................................17
1.3 Ұжымдық оқытудың
тиімділігі..................................................................
....20
ІІ бөлім. Геометрия сабағында ақпараттық технологияларды
пайдалану...................................................................
...........................................30
2.1 Геометрияны оқытудағы ақпараттық технологиялардың
ролі...................30
2.2 ... ... Power Point ... ... ... ... сабағында ақпараттық технологияның құндылықтарын
меңгерту
............................................................................
........39
2.4 Геометриялық білім берудің эмпирикалық
технологиясы..........................52
Қорытынды...................................................................
.......................................62
Пайдаланылған ... ... ... ... инновациялық
болашаққа жол – жалпыұлттық басымдық ретінде жария етіп, бұл мақсатқа жету
жолында ... ... ... білім орталығына ... атап ... еді. Осы ... ... негізгі тіректерінің
бірі математика ғылымы мен білімінің дамуында жатыр.
Қазақстан Республикасында білім беруді дамытудың 2011 – 2020 ... ... ... ... беру ... жаңа ... ... мазмұнмен толықтыру қажет екені айтылған. Осы мақсатты ... ... ... ... ... ... ... Ғылымдардың патшасы атанған математика пәнінен
білім берудің ... ... айта ... ... Математика адамзаттың
жаратылысты тануында, мемлекеттердің ғылыми дамуының ... ... ... ... Осыдан елу жыл бұрын Америка Құрама Штаттары ғарыш
кеңістігін игерудегі артта қалуының ... ... ... жаратылыстану
ғылымдарын, әсіресе, математиканы оқытудың кемшіліктерін атап ... ... ... пәнді оқытудағы өзекті мәселелерді талдау ... ... ... ... ... ... мұғалімдерінің 1 съезі
еліміздің білім беру саласындағы ... ... ... ... ... ... ... ғылымдар санатында. Бастауын
әйгілі Әл-Фарабидан алатын Қазақстан ... ... және ... ... ... ... О.Жәутіков, Ө.Сұлтанғазин,
Қ.Қа­сымов, Т.Кәлменов үлкен үлес ... ... ... ... ... жеткен ғалымдар М.Өтелбаев, Ш.Смағұлов, Б.Жұмағұлов,
Н.Данаев, У.Өмірбаевтар Мемлекеттік сыйлықтың лауреттары атақтарын ... ... ... ... ... ... ғылымның жаңа
шыңдарына жетелеу ғалымдар мен математика мұғалімдерінің негізгі мәселесі.
Сол өзекті мәселелер құрылтай ... ... ... ... ... бірінші съезін өткізудегі мақсат
Қазақстан Республикасының экономикасының сұраныстарына сәйкес математикалық
білімді жаңғырту болып табылады.
Математика ... ... ... мәселелерін атап өте кетсек дейміз.
Бірінші, математиканы оқытудың ... ... ... ... оқыту ісі
оның тео­риялық негіздерін, классикалық ... ... ... Бұл бағыттағы жаңа көзқарасқа келетін болсақ, ... ... ... көп көңіл бөлу қажеттігінде болып ... ... ... ... жетістіктері мен мәселелері қолданбалы салаға
бағытталғандықтан, олар мектеп бағдарламасына енуі ... ... ... ... ... ... және басқа бөлімдер
математика пәніне кеңінен енуі қажет. Бұл ... кең ... ... ... ... ... PISA халықаралық зерттеуін атап кетуге болады.
Ол зерттеудегі көптеген тапсырмалар сол саладағы ... ... ... ... ... да ... құрылған. Болашақта
оған практикалық маңызы бар тапсырмаларды енгізу қажет.
Екінші мәселе, 12 ... орта ... ... 12 ... орта ... ... қана орта ... беруді бір жылға ұзартып қана ... ... ... ... ... ... ... жаңа тәсілі құзыреттілікке
арналған бұл білімде, ... ... ... алған білімін жаңа
мәселелерді шешуге ... ... ... ... әр ... ... ... тиімді пайдалана білуіне көп көңіл бөлінгені. ... ... ... ... қажет болып тұр. Математика ... ... ... ... ... оқу ... оқумен сабақтас жүргізу
қажеттігі ... ... ... пәні ... ... ... ... Соңғы жылдары
математика пәнін оқушылардың меңгеру деңгейі төмендеп ... ... ... ... ... мен ... зерттеулер
нәтижесі соның айғағы болатындай. ҰБТ нәтижесі бойынша математика ... ең ... ... ... ... қатарында тұр. Ал
математика – оқушылардың жан-жақты ойлау қабілетін дамытатын ғылым. ... ... ... ... тәжірибе алмасуда артта қалуға болмайды. Сол
себепті, математика пәнін оқытуға ерекше көңіл бөлу ... ... ... мен ... ... ... ... технологияларды қолдану тиімділігін
анықтау;
- басқа пәндермен байланысына сипаттама беру;
- геометрияны оқытудағы ақпараттық технологияларғаа шолу жасау.
Қазіргі жаңа әлемдік ... ... ... ... ... ... дайындау басты міндет болып тұр. Ол үшін ... ... ... қолдану қажет.
Зерттеу пәні: геометрия.
Зерттеу нысаны: геометрияны оқытудағы ақпараттық ... ... ... құрылымы кіріспеден, үш бөлімнен, қорытындыдан және
пайдаланылған әдебиеттер тізімінен тұрады.
І бөлім. Оқытудың жаңа ... ... ... ... ... ... оқушыға терең білім беру. Сонымен қатар, оқушының
ойлау қабілеттілігін арттыру.
Білім беру жүйесіндегі негізгі талап - ... ... ... ... ... ... ... халықтық педагогикамен ұштастыру
және оқушыларды өздігінен шығармашылықпен ... ... ... ... ... негізгі мақсаты біреу - өз бетінше дами алатын жеке ... ... бірі ... ... ... ... дамыта оқыту идеясына негізделгем модульдік оқытудың негізгі
мақсаты- оқушының өз ... ... ... алу ... ... ... өңдеудің жекелеген тәсілдері арқылы жұмыс істеуге үйрету.
Модульдік оқытудың өзегі-оқу модулі.
Модульдік оқыту білім мазмұны, білімді терең қарқыны, өз бетінше жұмыс
істей алу ... ... ... мен ... ... ... ... етеді. Модуль дегеніміз - үлкен бір ... ... ... ... ... ... ... біртұтас тақырып түрінде
жүйеленген білім алады. Өзін-өзі дамытуға, бірін-бірі оқытуға, ... ... ... ... ... білім алуға баулу арқылы дарынды
балалармен жүйелі жұмыс істеуге ... ... жаңа ... алдына қоятын мақсаты - оқушының жеке басының
дара және дербес ерекшеліктерін ескеріп, олардың өз ... ... ... ... ... ... технология негізіне оқу циклін ... ... ... мазмұнына :
1. Оқытудың жалпы мақсатын қою;
2. Жалпы құрылған мақсатты нақтыландыруға көшу;
3. Оқушылардың білім деңгейін ... ала ... ... Оқу ... ... /бұл ... жедел кері байланыс
негізінде ... ... ... Нәтижені бағалау енеді. Осының арқасында оқу процесі «модульдік»
сипат алып, құрылымы ... ... ... әр ... жеке ... ... оқыту технологиясының осы нұсқасын құруда біз толық меңгеру
әдістемесінің негізгі шарттарын, құрылып жатқан педтехнологиялардың негізгі
қағидаларын ұстандық. ... ... ... қазіргі талаптарына
байланысты бірқатар өзігерістер енгіздік: балаларды оқытуға емес, ... ... ... ... ... оқу ... өзара сөйлесу
негізнде құруға және т. б. ... ... ... оқу ... ... ... ... Толық менгеру әдістемесінде /Дж .Блок, Л. Андерсен және
басқалар/ әрбір оқу ... ... ... ... ... ... оқу мақсаттарымен таныстру.
2. Сыныпты берілген тарау /оқу бірлігі/ бойынша жалпы ... ... ... ... ... ... оқу ... өзі баяндауы
түрінде/.
4. Диагностикалық тестіні ағымдағы тексеру .
5. ... ... ... және тарау мазмұнын толық меңгерген
оқушыларды айқындау.
6. Толық ... ... ... ... ... ... ... тест өткізу және оқу ... ... ... ... ... топтастырдым:
1. Балаларды оқу мақсаттарымен таныстыру.
2. Сыныпты мазмұны жақын тақырыптар тобы /блогі/ немесе ... ... ... ... /модульмен/ таныстыру.
3. Мұғалімнің оқу материалын қысқаша баяндауы /белгілер жүйесі-
сызбалар, сұлбалар, ... және т. б. ... ... ... ... ... ... қызметін ұйымдастыру
және әрбір оқушының қызмет нәтижесін әр сабақта бағалап отыру.
5. ... ... ... /* әсу* ... 4 — 7 рет ... оралу
негізінде оқу материалын оқып-үйрену.
6. Тұтас тақырып бойынша тестілеу .
7. Тақырып бойынша қалыпты немесе *релелік ... ... ... ... және ... ... Қайта жаңғыртылған оқу циклі ретінде
оқу модулі үш құрылымдық ... ... ... ... ... ... болады:
|Кіріспе бөлімі ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... |
|Қорытынды бөлім (бақылау) ... оқу ... ... саны ... Бұл оқу ... бойынша
тақырыпқа, тақырыптар тобына, тарауға бөлінген ... ... ... ... 7-12 ... тұратын оқу модулі.Алдында ... оқу ... ... - ... сағат санына қарамастан,
кіріспе бөлімге сабақтың 1-2 сағаты, ... ... 2-3 ... ... ... /3 тен 17 сағатқа дейінгі оқу ... ... ... ... оқу ... 9 сағатқа жоспарлап отыр делік. Оның бір
сағаты модульдің ... ... - ... екі сағаты - қорытынды
бөлімге, қалған 6 сағаты - сөйлесу бөліміне ... 12 ... ... де ... I және ІІІ ... ... саны өзгеріссіз қалып, сөйлесу бөлімінің уақыты өзгереді -
яғни, ол 9 сағат ... Оқу ... өсу ... ... ... ... ... / кей
жағдайларда - зерттеушілік қызмет элементтеріне / қарай бірнеше мәрте қайта
оралу әрбір оқушының оқу материалын ... ... ... * ... ... ... меңгеруіне мүмкіндік береді. Сөйлесу бөлімінде
танымдық процесс негізінен сыныпты ... ... /4-7 ... бөлу арқылы
оқушылардың өзара әрекеті негізінде, осы бөлімге оның технологияларын
енгізе отырып ... ... ... ... ... және
оқушылардың танымдық процесін ұйымдастырушы ролінде болады.
Оқу модулін құрудың тағы бір ... ... ... ... бір оқу ... ... сағат санын анықтап алғаннан соң, оның
мақсатын, мазмұнын және ... ... осы ... сабақтарын
ұйымдастырудың формасын ойластырып, оқу модулін құрады.
Мұғалімнің алдын ала жұмысы төмендегідей әрекет-қадамдардан ... ... ... ... блок ... тақырып бойынша бағдарламада
меңгерілуі тиіс деп көрсетілген ... ... ... және ... ... мақсаттары мен міндеттерін айқындау.
2-қадам: Берілген модуль бойынша оқу материалының тұтас мазмұнын оқып-
зерттеу.
3-қадам: Берілген модуль ... ... ... ... ... ... бойынша негізгі ақпарат беретін рельефтік/ код сияқты/
сөздерді табу. Олардың ... ... мен ... ... ... ... тақырып бойынша тірек сызбаларын құрастыру /анықталған
түйінді ұғымдар мен ... ... Оқу ... ... мазмұны бойынша тестілік тапсырмалар
құрастыру /15-20 тапсырма ... ... ... ... оқу
материалының тұтас мазмұны бойынша сынаққа қажетті сұрақтар мен ... ... /оқу ... ... ... орай ... диктантпен,
бақылау жұмысымен алмастыруға болады/. 7-қадам: Сөйлесу бөлімін әзірлеу.
Оқытудың белсенді формаларын таңдау. Оқу ... ... ... әрбір
оқушыға арнап бірінші күрделілік ... ... ... ... және ... ... ... бар аса күрделі дәрежедегі тапсырмалар әзірленеді.
Оқу модулінің кіріспе бөлімі
Психологтардың пайымдауынша, әрбір дербес тарауды ... ... үш ... кезеңнен кіріспе-қызықтырушылық, операционалдық-танымдық
және рефлексиялық-бағалау кезеңдерінен тұруы тиіс /Л.М.Фридман/.
Аталмыш модульде кіріспе қызықтырушылық кезең кіріспе бөлімінде ... ... ... ... осы ... неге не үшін ... ... өздері нақты нені меңгеріп, үйренуі тиіс, алдағы жұмыстың
негізгі оқу міндеті қандай екенін түйсінуі қажет.
Психологтар дәлелдегендей, ... ... ... меңгеру үшін
оқушылардың мақсатты түсінуі /мақсаттың қозғаушы, қызықтырушы күш болуы/
аса маңызды. Ол үшін, ... ... ... ... білу, нені
үйрену/, оның мағынасы /бұл не үшін ... ... ... ... мақсатқа
жету тәсілдері көрсетілуі керек.
Объектілердің нақты қасиеттері жайлы білімді қалыптастыруды түсіндіруді
сызба және белгілік үлгілер түрінде ... ... ... ... екенін эксперимент көрсетіп отыр.
Жадыны және келешекте алынған білімге сүйену мүмкіндігін қорғау үшін,
психолог Л.В.Шешневтің пікірінше, ... ... ... ... ... ... ... жады меңгерілген ұғымдар мен
түсініктерді қорғау қапшығына, берік ... ... ... ... ... тиіс. Мұндай орама
қызметін белгі /термин/, белгілік жүйе атқарады.
Сөйтіп, оқу модулінің кіріспе бөлімінде мұғалім:
А) оқушыларды оқу ... ... ... және мазмұнымен
таныстырады;
Б) оқушылардың осы оқу модуліндегі танымдық қызметінің мен міндеттерді
әрбір оқушының *қабылдауына*, ... ... ... ... ... /* ... ... үлгілерге* сүйене отырып,
модульдің тұтас тақырыбы бойынша оқу материалын қысқаша /15-20 ... ... ... ... оқу ... баяндау формалары.
Оқу модулінің бірінші сабағындағы мұғалімнің лекциясы бірнеше нұсқада
болуы мүмкін (тыңдаушылардың жасына және даярлығына қарай) Олар:
... ... ... ... ... ... бейнелі түрде-
сурет, сұлба, сызбалармен берілген;
• лекция-консультация (кеңес), оқу мазмұны оқушылардың ... ... ... ... ... қоса ... ... лекция-өзара сөйлесу, жалпы мазмұн лекция ... ... ... сұрақтар тобына жауап таба отырып, қатынас жасауы арқылы
беріледі;
... ... ... ... ... теориялық
тұжырымдамалар ұсынылады;
Лекция нақты ойластырылып, қисынды түрде және ... ... ... ... ... ... және айқын тілмен баяндалғанда;
әртүрлі көрнекілік және техникалық құралдар пайдаланылғанда; міндетті ... ... ... ұғымдары мен сәттерін айқындайтын қорытынды
әңгімелесу жүргізілгенде ғана неғұрлым нәтижелі ... ... ... ұйымдастыруда топтық бағалау, бірін-бірі бағалау
әдісін қолдануға болады. Өзін-өзі және ... ... ... ... тапсырманың орындалуының дұрыс немесе бұрыстығын бағалай алмайды.
Сондықтан дұрыс жауабы/ жауап үлгілері, есеп ... бар ... ... ... ... ... ... кезінде оқушыларға
немесе кеңесшілерге таратып беру керек
Қолдану ... ... ... ... ... /стандарттан жоғары/
тапсырмалар алған білімді топтау және бағалау деңгейіне бағытталған:
Топтау ... бұл ... ... ... мен ... Эксперимент барысында біз бұл бағаларды журналға тек ... ... ... соң ғана ... ... деңгей |II деңгей |III ... ... |5 |«5» |5 |«5» |5 ... |4 |«4» |4 |«4» |4 ... |3 |«3» |3 |«3» |3 ... оқушы бағасын журналға қойғызғысы келмесе, оған осы ... ... ... келесі сабақтарында жоғарырақ балл алуына
мүмкіндік беріледі.
Баға- бейне бір белгі және сонымен қатар өлшем ... ол ... ... анықтауға мүмкіндік береді. Оқу жұмысының барысына,
оның мазмұны мен формасына, оқушы жауаптарының жылдамдығы мен ... ... ... ... сөздері / парционалдық бағалар/ ықпал
етеді. Неғұрлым тиімдісі- ... ... яғни ... бір ... ... ... және ... жұмысты қайталауға немесе одан әрі
жалғастыруға ниет тудыратын ... ... ету/. Бұл ... ... ... ... сөздерінен немесе өз жетістігіне ... ... ... ... да ... ... ... ісін ретке келтіруінің
/саморегуляция/ құралы болып ... Оның ... ... ... және ... шолушы түрлері болады. Өзін-өзі ... өз ... сын ... ... ... өз мүмкіндіктерінің
деңгейі туралы нақты түсінік құра білуін қалыптастырады.
Оқу модулінің сөйлесу ... ... ... бөлімі тарауды /тақырыпты/ тұтас оқып үйренудің
екінші - ... ... іске ... ... ... ... біз ... төмендегідей ережелерге негізделген
тұжырымдамасына сүйендік:
1. Оқу оқушының ... ... ... ... барысындағы түрлі
қызметінің жүйесі ретінде қаралады. Олар ... ... ... ... елестету қабілетін, жадын, шығармшылығын және т.б.
дамытуға, яғни ... ... ... ... ... тұлғалық
қасиеттерін дамытуға бағытталған.
2. Оқуды басқарудың психологиялық сенімді түрі - ең ... ... ... және қызмет мақсаттарын дамытуға жағдай
жасау.
3. Оқуды басқару икемді болуы тиіс, бұл тек ... ... ... ғана, балалардың білім дәрежесінің артуына қарай мүмкін болады.
4. Оқушылар ... оқу ... ... ... ... ... яғни басқару тұлғалық бағытталған болуы тиіс. Оқу процесін тұлғалық
басқару дәрежесі оқушылардың өсуіне ... ... ... және оқудың жоғары
сатысында жалпылама сипат алуы ... Оқу ... ... ... ішкі ... және ... ... тиіс.
II кезең - мұғалімнің сөйлесу бөлімін даярлау әрекетінің құрылымы
1. Сөйлесу бөлімінде жұмыс істеу үшін оқу ... ... ... ... өзара сөйлесуін қамтамасыз ететін және
алғашында оқу материалын оқып-үйреніп, бекітуге, соңынан білік
пен ... ... ... білімін талдап, топтауға
мүмкіндік беретін оқытудың белсенді формаларын таңдап алу
Әртүрлі күрделілік дәрежесіндегі үш ... ... ... ... отырып) және олардың жауап үлгілерін (есептер мен
мысалдардың шешімін және т.б.) дайындау
4. ... ... ... ... ... ... ... (көбейту)
Үш деңгейлік тапсырмалар дайындағанда сөйлесу бөлімінде оқу материалын
пысықтау керек.
III ( «жеңілдетілген») деңгей тапсырмалары ... ... ... ... деңгейінде игеруді білдіреді. Олар ... ... ... ... ... ... ... стандартының талаптарына сай) тапсырмалары
алған білімін қолдана білу және ... ... ... ... ... ... ... сөйлесу бөлімін даярлағанда мұғалім оқу материалының
негізгі мазмұнын бөліп, құрылымдайды.
Мұнда ... оқу ... ... ... ... ... ... әр сабақта жеке бөліктермен берілетінін есепке алу керек, ... ... ... ... ... ... /тақырыптың/ мазмұны
беріледі.
Пысықтауды қажет ететін материалды мұғалім үш күрделілік деңгейінде
/қарапайым, ... ... ... ... Үш ... қайсысын
таңдайтынын әр оқушының өзі шешеді.
Бұның бір маңызы - ... ... ... ... кез ... ... деңгейіндегі бағдарламалық материал
тапсырмаларын орындаған оқушыға, яғни іс жүзінде бәріне де ... ... ... сабақтарын жоспарлағанда мұғалім оқушылардың ... ... ... баса ... ... оқу ... мазмұны оқушылардың өзара сөйлесуінің арқауы
және құралы болады.
1. Модульдің сөйлесу бөліміндегі материалдың негізгі мазмұнын белгілеу
2. Оқу материалын ... ... ... бағытымен беру
3. Тақырып бойынша жеңілдетілген деңгейдегі және білім стандартының
талаптарын қамтамасыз ететін деңгейдегі
тапсырмалар ... ... ... ... және ... қабілеттерін) дамытуға арналған шығармашылық сипаттағы
материал дайындау.
5. Осы бөліктің барлық сабақтарында өзара сөйлесуді
қамтамасыз ... ... ... /бақылау/ бөлімі
Оқушылар білімін әділ бағалау және оларда жоғарырақ балл алу мүмкіндігі
болуы үшін бақылаудың 2-3 түрін даярлау.
Бақылау ... ... ... ... ... ... ететін тестілер |сынық ... ... тест ... ... ... ... бар ... |бақылау жұмысы ... тест ... ... ... |
|сәйкестілік тесті |оқу пәні ... ... ... бірізділікке берілген тест |семинар ... тест | ... ... ... баға ... ... бөлімін қүру қағидалары
Алғашқы үш әрекет -қадам мұалімнің оқу /ғылыми/ ... ... ... оқу ... сөйлесу бөліміне орналастыруын құрайды.
Сөйлесу бөлімінің жұмысы төмендегідей негізгі қағидаларды есепке ала
отырып ... Оқу ... ... беру ... «өсу» бағытымен оқып-үйрену қағидасы /басында шағын түрде, соңынан-
мазмұнын ... аша ... ... арттырып, қосымша толықтырулар мен
фактілер енгізу арқылы/. Бұл оқушының оқу ... ... ... ... ... ... ... бойынша пысықтауын білдіреді.
• Сөйлесу бөлімінің әр сабағында оқу модулінің тақырыбына ... ... ... ... ... ... Іс жүзінде
тақырыпқа оқу материалының көлемі жағынан да, тапсырмалардың ... ... да ... ... ... ... ... меңгерілген
білімді бекіту үшін қажет. Зерттеулер көрсеткендей, жады ... ... есте ... ... деңгейіне жеткізу үшін оған саналы түрде бірнеше
мәрте /7 ретке дейін/ қайта ... ... ... ... ... ... ... емес, тақырыпқа қайта орала отырып, оны адамның өз
алдына қойған проблемаларын ... ... ... ... ... осы ... оқу материалын меңгеру-тек қажетті
құрал ғана, оның ... ... ... қисынды ойлауды, түрлі
құбылыстар мен фактілер арасындағы байланысты көре білуді ... ... ... ... ... ... интеллекті және
креативтілікті/ шығармашылық ... ... ... ... Оқу ... ... ... қызметінің қорытындысы болып табылатын мақсатқа
және оқушылардың білімі мен білігінің мемлекеттік білім стандартына ... ... қол ... ... сай ... сай еместігін салыстыру
оқу модулінің үшінші - қорытынды белігінде жүргізіледі/.
Мұғалім ... ... кез ... ... ... тек орындау барысында
жағымды эмоциялар тудыратын қызмет қана екеніне көңіл ... ... оқу, ... ... айналысу ұнап, ол ақыл-ой жұмысынан
қанағаттануы тиіс. Бұл, ... ... ... ... ... ... Әрбір оқушының оқуға ниеттенуі, танымдық процеске жағымды
көзқараста ... үшін және ... ... ... ... үшін не ... Бұл ... біржақты жауап бола қоймас, өйткені бұл ... ... ... ... Дегенмен оның шешімін іздеу
мүмкіндігі бар. Бұл үшін:
• Оқушының оқу ісіне шын мәнінде ... үшін ол оқу ... ... ... тек ... қана қоймай, іштей қабылдауы тиіс, яғни,
оқушы ... өз ... ... өткізіп, мән беруі тиіс.
• Таным процесін өзара сөйлесу арқылы ұйымдастыру оған ... ... мен ... ... көңіл-күйіне және сезіміне едәуір
күшті ... ... ... ... ... ... ... кейбір қатысушылардың алдағы міндеттерді шешу мүмкін
емес деген сенімін жоюға;
ә/ қорғану механизмдерінің ... ... ... ... етеді;
• Қабілеттерді /соның ішінде танымдық/ дамытуға қол ... ... орта ... ... болады;
• Кейбір қатысушыларға өз қызметінің нәтижелеріне қол
жеткізу маңызды болса, енді біреулеріне-өзіндік ойлау
қызметі маңыздырақ.
Оқушының өзіне ... ... ... ... неғұрлым пайдалы,
дамытушы болып есептеледі.
Міне, сондықтан да ұсынылатын оқу модулінің сөйлесу бөлімінде мұғалім
әрбір оқушыға 3 ... ... ... деңгей тапсырмалары
оқушылардың шығармашылығын дамытуға бағытталған. II және III ... ... ... материалдарын мемлекеттік білім
стандарты деңгейінде игеруін көздейді.
Мұғалімнің ... ... ... ... ... ... өзі ... бойынша таңдап алуына есептелген.
Сөйлесу бөлімі сабақтарының ұйымдастырылу формаларына ... ... - ... ... бір ... ... болады, мұнда не істеу қажет, оны ... ... ... және ... ... ... ... үлгілері бойынша бірін-бірі және ... ... ... ... сабақ жеке топтық формада өтетін болса, онда ... үш ... ... ... Олар машинкамен басылған және
көшірме аппараттарында көбейтілген болуы тиіс. Мұғалім бір сабаққа әртүрлі
күрделілік ... 3 ... ... дайындап, соңынан оқушыға
олардың кез келгенін таңдау мүмкіндігін беру мақсатында сыныптағы оқушылар
санына сай ... ... ... - ойын /кез ... ... ... онда тапсырмалар
тақтаға жазылуы немесе жазбаша түрде берілуі мүмкін.
Ұжымдық және топтық ... ... ... ... сыныпқа
бірдей жоғары күрделілік деңгейінде беруге болатынын атап өту қажет.
Оқу модулінің сөйлесу ... ... ... бар, ... назар
аудару керек:
1. Бұл бөлімде оқыту және оқу:
а) дамытушы ... ... ... ... ... бейімделуі қажет. Бұдан
шығатыны: оқу процесін әрбір оқушының қисынды ойлау қабілетін, ауызша ... ... ... ... ... ... дамытуға
бағыттап, жағдай туғызу керек. Жағдай туғызу дегеніміз: оқушылардың
психологиялық ... ... ... ... ... /жылы ниеттегі, ашық т.б/ ортаны қамтамасыз ету; ә/даярлаушы
болады, яғни, ... ... ... бөліміне шығуға даярлайды.
Сондықтан да әр сабақта әрбір ... ... ... ... ... ... ... емес, ынталандырушы сипатта болады. Бағалар
мен бағалауларды негізінен оқушылардың ... ... ... ... ... ... оқу модулінің бұл бөлімінде неғұрлым қолданыстағысы-
бірін-бірі тексеру әдісі. Бұл жерде ... ... ... үшін ... ... деңгейдегі жұмысты алып қалуы мүмкін.Әрине, мұндай жағдайда ол
жұмыстың орындалуының
дұрыстығын немесе бұрыстығын /дұрыс ... ... ... ... мұғалімге дұрыс жауап немесе есептің шешу барысы жазылған
парақтар дайындап қою ... ... ... ... еңбек нәтижелерін
тексергенде және бағалағанда пайдаланады.
1. деңгей тапсырмаларының жауабын, егер олар қалыптан тыс ... ... өзі ... ... ... жаңғырту/ сипатындағы оқыту проблемалық,
ізденушілік, зерттеушілік оқытумен ұштастырылады.
3. Негізінен оқушылардың бір-бірімен ... ... ... ... ... ... қолданылады.
Оқыту және дамыту-өзара күрделі қатынастағы процестер. Жоғарыда атап
өткеніміздей, ... ... ... ... ... пікірінше, жеке өзіндік, өзін қанағаттандыратын қызметі
барысында айқындалып, қалыптасады. Егер оқушының жеке өзіндік қызметі, ... ... ... ... ... ... ашып, жақсы нәтижеге
жетуінен және, ең бастысы, танымдық қызметтің өзінен жағымды эмоциялар
алатындай ... ... онда ... баланы танымға «жетелеп
енгізбек» болған әрекеті күтілген нәтиже ... / ... ... үшін ... ... әр ... психологиялық қолдау көрсетуі,
психологиялық жайлы /ыңғайлы/ орта туғызуы қажет. ... ... ... ... ... ... тек ол үшін ... қағидаларды
басшылыққа алуы тиіс;
1. Балаларға ... ... ... ... ... ... мен міндеттерін белгілеп, нақтылауға
көмектесуі;
3. Оқушылардың оқуға деген ішкі қызығушылығына мән беруі;
4. Әртүрлі ... ... көзі ... ... ... әрқашан кеңес алуға болатын тұлға ретінде тұруы;
5. Мұғалім әрбір оқушы үшін осындай рөлде болуы;
6. Өзінде топтың ... ... және оны ... ... ... өзара әрекетке белсенді түрде қатысуы;
8. Топта өз сезімін ашық білдіруі
9. Әрбір оқушының ... мен ... ... тусінуге мүмкіндік
беретін эмпатиялық дәрежеге ұмтылуы;
10. Өз-өзін ... ... ... ... ... қызметін бағалау.
Модульдік оқыту технологиясының сөйлесу бөлімінде ... ... ... ... олардың өзін-өзі және бірін-бірі
бағалауына зор мән беріледі.
Оқушылардың білімін ... ... ... ... онда ... ... күрделілік деңгейіндегі үш тапсырма беріледі. Күрделі тапсырмалар -
0 (1 ... ... ... ... - (II ... ... - (III ... шартты белгісімен көрсетіледі.
Олардың біреуін орындау «5», ... «4», ... «3» ... ... ... ... деңгей |II ... |ІII ... |
| |О |«5» | |«5» | ... | | | | | ... |о |«4» | |«4» | ... |о |«3» | |«3» | ... Инновациялық әдістердің ыңғайлылығы
Оқытуды демократияландыру, ізгілендіру арқылы экономикалық, әлеуметік
өзгерістерге ... ... ... ... ұмтылған қоғамда танымдық
қызығуы, біліктілігі жоғары, белсенді азамат тәрбиелеу талабы - бүгінгі
таңдағы білім беру жүйесіне ... ... ... ... ... ... ... бағытталған қазақстандық
білім беру реформасының ... ... бірі - ... ... ... оқушының бойында шығармашылық ойлауды,
бастамашылдықты дамытуға мүмкіндік ... ... ... дамуына
қолайлы жағдай туғызу ... оның ... ... жоспарлы
пайдалана білуіне қол жеткізу арқылы тұлға біліктілігін қалыптастыру.
Қазақстан Республикасының "Білім туралы" Заңында, Елбасының "Қазақстан
- 2030" стратегиялық бағдарламасы мен ... ... ... ... 2015 ... дейінгі білім беруді ... ... ... ... ... беру ... ... мүмкіндіктері мен шығармашылық дағдыларын дамытуға қолайлы
жағдай туғызу - ең ... ... деп ... ... ... ... ... "Білім беру жүйесінің
басты міндеті - ұлттық және ... ... ... ... ... ... ... жеке адамды қалыптастыруға, дамытуға және
кәсіптік шыңдауға бағытталған ... ... алу үшін ... ... жеке ... ... ... және күш-қуат мүмкіндіктерін
дамыту, адамгершілік пен салауатты өмір салтының ... ... ... ... үшін жағдай жасау арқылы ой-өрісін байыту"
деп атап көрсетілген. Аталған міндеттерді жүзеге асыру үшін оқытудың ... ... ... ... ... және ... пайдалану секілді ауқымды мәселелер анықталады, білім
беру ... ... ... ... ... өзінің білім алуға деген
жеке әлеуетін қоғамда барынша пайдалануға кемектесетін оқыту ... ... мен ... өндірістің кірігуі арқылы тұлғаның кәсіптік
бағдарлануын қамтамасыз етуді көздейді.
Оқытудың инновациялық технологиялары негізінде ... ... ... ... оқушының қабілетін, өзіндік дамуын, біліктілігін қалыптастыру
мәселесіне қазақстандық ғалым педагогтер М.Құдайқұлов, ... ... ... ... ... ... ... А.Орақова, Н.Сәрсенова,
М.Рақымжановалар назар аударған.
Қоғамдық дамудың қазіргі үрдісі әлемдік білім беру жүйесінің алдына
жаңа әлеуметтік тапсырыс ... өз ... іске ... үшін ... ... ... ... алатын, танымдық қызметінде алынған ақпараттарды
орынды пайдалана білетін, түпкі ... жету үшін ... ... ... ... диалогіне түсе алатын білімді тұлғаны
тәрбиелеу мәселелерін қойып отыр. Бұл мәселелерді оңтайлы шеше білу ... ... және ... ... ... ... ... отыр.
Осыған байланысты, жоғарыда айтып кеткеніміздей, Еуропа Кеңесінің "Еуропаға
арналған тірек құзырлылықтар" тақырыбымен ... ... ... ... ... ... ... қабылданып, ол шешім әлемдік
білім беру жүйесіндегі негізгі құзыреттіліктер арқылы тұлғаның білімділігін
қалыптастыру ... ... Онда ... беру ... арқылы оқу-
тәрбие үрдісінде жан-жақты дамыған жеке тұлғаны қалыптастыру ... ... ... беру ... ұйымдастыруда жаңа
технологиялар мен озат тәжірибелерге сүйене ... ... ... ... ... ... өзектендіру арқылы оқу
үрдісін өзгертуді зерттеу - педагогика ... ... ... ... ... ... беру ... инновациялық технологиялар негізінде жетілдіру,
оқыту мен тәрбиелеу ісін ізгілендіру, ұлттық ерекшеліктерді ... ... ... ... ... ... дамытуда білім, білік, дағдыны
жетілдіруге негізделген білім беру педагогикада адамның өзін ... ... ... ... ... қамтамасыз ету мәселелерін алға
шығарып отыр. Инновациялық технологияларды қолдана отырып ... - бұл ... ... ... ... Оқытудың бұл формасы алдына нақты
және бағдарланған мақсат қояды. Сондай мақсаттарының бірі -оқу үрдісінің
өнімділігін ... ... ... кемелдіктерін, өз жетістіктерін
сезінетіндей жайлы жағдай тудыру. "Интерактивтік оқыту" 1990 ... ... ... байланысты пайда болды. Осыған орай, көптеген
ғалымдардың ... ... ... ... және ... ... арқылы оқыту дегенге саяды.
Оқушьшың қай ортада болсын ... ... ... ... бола ... дәрежеге жеткізу үшін білім мазмұнын даму
тенденциялары мен оқу ... ... ... ... ... ... мен әдіс-тәсілдерін білімділік ұстанымы
тұрғысында жетілдіру қажет.
"Инновациялық технологиялар" тіркесі бүгінгі күні ... ... ... ең жиі ... ұғым ... ... ... ғалым
М.Поташник "Инновация - оқу бағдарламасын меңгертуде мұғалімнің ... ... мен ... ... ... десен анықтама берсе,
Н.Талызина "Инновациялық технологияларды қолдануданудағы негізгі міндет:
сабақ процесінде белгіленген мақсатқа жетуде ең ... ... ... деп ... ... ұғымына берген ғалымдардың пікіріне тоқтала
кетсек, аталған ұғымды модель, ... ... ... ... ... жоба
ретінде қарастырғанына көзіміз жетеді:
- өмірде іске асатын нақты педагогикалық жүйе, жоба - В.Л.Беспалько;
- дидактикалық жүйенің ... ... ... - М.Чошанов;
- оқыту үрдісін жобалау, ... және ... ... - В.Монахов;
- арнайы лайықталған ... ... ... ... психологиялық-педагогикалық қондырғы -
Б.Лихачев.
Қолдану ерекшелігі мен ... ... ... ... ... ... Технологиялық инновациялар - ... ... ... ... жаңа ... Бұл ... беру ... оқытуда қолданылатын ... ... мен ... байланысты. Дидактикалық
тұрғыдан алғанда, ... ... ену және ... жаңа ... жол ... ... ... - сабақ беру мен ... ... және ... ... ... және оқу ... Олар білім беру саласында ең көп ... ... және ... ... ... ... тәрбиеден бастап жоғары білімге ... ... ... ... ... ... инновациялар - еңбекті ұйымдастырудың жаңа
формалары мен ... ... ... ... үшін ең ... ... - ... әдісін дұрыс таңдау.
Педагогикалық жаңа технологиялар оқушының ... ... оның жеке ... ... арттырып, шығармашылық ойының
дамуында басты рөл атқарады.
Жаңа технологияларды ... ... ... ... рухани, азаматтық және басқа да көптеген адами келбетінің
қалыптасуына игі әсерін тигізеді, өзін-өзі ... оқу ... ... ... ... беру - іскерліктің жаңа түрі. Инновациялық қызмет
оқу ісін дамытуға, пәндердің мәнін ... ... ... арттыруға, басқа жаңа технологияларды енгізуге, пайдалануға және
шығармашылық жұмыстар ... ... ... ... ... мұғалім ұтады, яғни ол сабақты тиімді ... ... ... ... қызығуы артады, екіншіден, оқушы ұтады,
себебі оның ... ... ... кеңейеді.
1.3 Ұжымдық оқытудың тиімділігі
Мемлекеттік білім стандарты деңгейінде оқыту жана технологияны енгізуді
міндеттейді. Ал жаңа педагогикалық технологияның түрі, қолдану ... одан ... ... жетістігі, кемшілігі бүгінгі таңда әлі
нақтыланып белгілі бір жүйеге ... ... ... ... ... ... ... 100%-ға игерту міндеті
белгіленген. Бірақ қазіргі ... ... ... ... білім
сапасы формализм мен субъективизмнен арыла алмай отырғаны жасырын емес.
Мысалы, 2004 ... ҰБТ ... ... ... ... ҰБТ-ға қатысып, оның 24.3%-ы (43509 түлек) 40 балдан төмен
көрсеткішке ие ... ... ... ... ... 48,2%-ы ... жүрексінді, құлады, яғни мемлекеттік білім стандарты деңгейіндегі
білімді ала алмағандығын байқатты деп есептеуге болады.
2007 жылы ҰБТ ... ... үш жыл ... ... ... ... қатысқан мектеп бітірушілердің (142721
түлек) 30,6% ... енді оған ... ... сол 2004 ... шамалайды.
Осы проблеманы шешу мақсатында үкіметтік деңгейде "ҚР білім беруді
дамытудың 2005-2010 ... ... ... бағдарламасы", "2008-2009
жылынан мектептерді 12 жылдыққа көшіру". "ҰБТ-ны жетілдіру шаралары", 'ҚР
білім беру ұйымдарында ... ... ... ... және ... "Білім туралы" ҚР заңы, "ҚР ... беру ... ... ... кешенді тәрбие бағдарламасының іс-шарасы", "ҚР жаңа
формация мұғалімінің ... ... ... алу концепциясы", т.б
құжаттар қабылданып білім технологиясы жүйесін ... ... ... оған ... ... ... бүгінгі күнге дейін инновациялық қызмет жайында тұжырымдама, теория
жасалды деп айту да ... ... ... ... ... мұғалімдері
мен жетекші ғалымдардың еңбектерінде жекеленген инновациялық ізденістер ... ... ... ... ... мен ... жайы да мектептерде қанағаттанғысыз ... ... - ... бір ... ... ішкі ... ... атын өзгертумен, оның берілу мазмұны мен формасына ғана аздап
өзгеріс енгізумен ... оның ... ішкі ... ашылуына бармай
жаңашылдықты игердік деп есептеуге болмайды.
Білім берудің мақсаты, жаңа формацияға сай ... ... ... ... ... ... қоғамның әлеуметтік
сұранысынан туындайды. Оқыту технологиясы бүгінге дейін білім мазмұны
білім беру ... -> ... ... —> оқыту көрнекілігі (ТСО) тізбесінде
қарастырылып келсе, енді жаңа оқыту ... ... ... ... -> ... ... -> ... тізбегінде қарастыруды қажет етіп
отыр.
Дидактиканың "нені оқыту керек?" ... ... ... ... ... ... ал ... оқыту керек? деген сұрағына жауапты
мұғалімнің кәсіби біліктілік ... ... жаңа ... ... ... ... мақсатының сабақ үстінде ... ... ... ... үшін ... ... ... жинақтап оның әдістемелік-
логикалық тұжырымдамасын біртұтас қалыптастырудың мәні ... ... ... ... білуі, оқу материалының мазмұнын логикалық-
дидактикалық тұрғыдан таңдай білуі - қазіргі талап.
Жаңа технологиямен жұмыс ... үшін ... алғы ... ... ... тиіс.
1. Оқу үрдісін интенсивтендіруді жаппай қолға алу
2. ... ... ... ... ... қарастыру.
Оның ғылыми-әдістемелік, оқыту-әдістемелік, ... ... ... ... ... ... ұстау.
3. Жаңа буын оқулықтардың мазмұнымен жете ... ... ... мен ... оқулықтарды ұтымды пайдалану (электрондық ... ... ... кашықтықтан оқытудың спутниктік жүйесі,
т.б), білімді деңгейлеп беру технологиясын игеру, т.б ... ... ... ... ... ... қол ... Оқыту үрдісін ізгілендіру мен демократияландыру ұстанымын үнемі
басшылыққа алу.
Дүниежүзінде және біздің ... ... беру ... ...... ... ... құру. Телекоммуникациялық техника мен
технологияның жылдам дамуы және ... ... ... жаңа ... ... ашық ақпараттың кеңістік ұстанымына негізделген жалпыға
бірдей қол жетерліктей ... ... ... ... жасауда. Қоғам
дамудың индустриялық фазасынан ақпараттық фазасына өту баспалдағында тұр.
Дамыған ... (АҚШ, ... т.б) ... ... ... ... тарату саласында еңбек етуде. Кез келген елдің экономикалық ... өмір сүру ... ... ... ... орны
мен салмағы ол елдің технологиялық даму деңгейімен анықталмақ.
Жалпы қоғам дамуы мен жаңа технологияның енгізілу сапалылығы осы елдегі
білім беру ... ... ... ... мен осы ... ... келіп тіреледі. Экономикасы күшті дамыған елдердің ... беру ... ... сол ... ... ғылым мен
мәдениеттің қарқынды дамуының ... ... ... ... ... ... ақпараттық және телекоммуникациялық технологиясын игеру
әрбір ... оқу мен жазу ... ... пара-пар деп қарау орынды
болар еді. ҚР білім саласын ақпараттандыру ісі мемлекеттік бағдарламаға сай
мектептерден басталады.
1. ... ... ... қоғам жағдайында оқып, білім алуға,
өмір сүруге бейімдеу.
2. Жаңа акпараттық және телекоммуникациялық технологияға ... ... ... базасын (мектептерді интернет пен
қашықтықтан оқыту желісіне қосу, ... ... ... жасақтау, электрондық және балама оқулықтармен қамтамасыз
ету, интерактивтік әдіс пен әдістемені тиімді қолдану, т.б.) ... ... ... жаңа ... мен ... батыл енгізе отырып орта
білім беру жүйесін жаңарту.
3. Дүниежүзілік ақпараттық және білім ... мен ... ... ... кіріктіру.
Жалпы қазіргі бағыт - білім берудің қалыпты ... ... ... жүйесінің элементтерін кіріктіре отырып дамыта ... ... ал ... ... ... ... оқушы шығармашылығына
негізделген қоғам дамуының ақпараттық базасының сұранысын қанағаттандыратын
жаңа типті ... ... ... Олар ... ... оқыту әдісі;
- модульдік-инновациялық оқыту әдісі;
- интерактивтік-матрицалық оқыту әдісі;
- ... ... ... ... ... оқыту әдісі, т.б.
Ұжымдық оқыту әдісі.
Жалпы білім беретін мектептердегі ... ... алып ... ... сапасының төмендігі, білім саласына мемлекет тарапынан реформалар
жүргізілгенімен нәтижесінің күткен деңгейде ... ... ... шығарылғанмен ұстанымында оң өзгерістердің мардымсыздығы, сыныптағы
үлгірмеушілікті жасыру не ... ... ... ... жалпы жұрттың өздігінен білім алу- дағдысының жетілмеуі, орта
және жоғары ... ... ... ... ... ... мұғалімдердің жұмыс бастылығына қарамастан
жұмысындағы нәтиженің ... ... беру ... ... ... мен ... төрешілдікке бой ұруы, педагогикалық
басылымдарға бейімдеушілікке лайық материалдардың көптеп ... ... ... ғылымның қауқарсыздығы, т.б. қатты
сезілуде.
Бұл мәселелердің тууының ... ... ... ... ... қолданыстағы оқу-тәрбие үрдісін іске асыру механизмінің ... ... яғни ... үрдістің ұйымдастыру формалары мен
тәрбиелеудің топтық әдісінде жатыр деп есептейді. Бұл әдіс ... ... ... ... ғасырда) қажет болды, оның қоғамдық
сұранысын ... ... XX ... бұл ... ... ... бастады, сұранысқа сай білім беру ісін ... ... ... кеңейту есебінен жоғарыдағы мәселелерді
шешу бағыты байқалды, бірақ ол ... ... ... күшейтті. Білім
саласындағы дағдарыстық жағдай XX ғасырдың 60—70 жылдары ... ... ... ... ... XX ... 60—70 ... бұл
тоқыраудың күшею себептеріне мыналарды жатқызды:
- қалың жұртшылықтың білім алуға деген ұмтылысының тез өсуі;
- білім ... ... ... ... ... ... көзқарастың өзгермеуі, бұрынғыша
жұмыс істеудің тоқталмауы;
- қоғамның прогрессивті өзгерістерге бейімделмеуі, оны қолдамауы, т.б.
Ал біраз ғалымдар тоқырау ... ... ... мен ... қалушылығы
емес, керісінше XX ғасырда өңдіріс, ... ... ... өте тез ... мен ... беру ... оған ... алмауын
жатқызады. Білім саласындағы тоқыраудан шығу үшін тиімділігі ... ... ... - оқыту мен тәрбиелеудің ұжымдық әдісіне кешу ... ... ... ... ... ... ... жан-жақты ойластырылған жүйеде іске асқаны
жөн және оны кезендермен іске асыру механизмдері ... ... ... ... ... ... ... ұжымдық
оқытуға көшу елімізде халықтың жаллы жоғары білім алуына мүмкіндік ... ... ... және ... ... ... жылдам
әрі тиімді іске асыру білім саласында интерактивті әдіс пен әдістемені
жетік ... ... ... ... формалары.
Ұжымдфқ оқыту әдісіндегі негізгі мақсат — оқушының өзіндік оқу еңбегін
ұйымдастыра отырып оқушы еңбегінің тиімділігін ... ... ең ... ... ... ... жеңілдетумен бір мезгілде шешу.
Тәжірибелік жұмыста қолданылатын білімді оқушының тез және ... ... "бір ... ... бе? Қашан өзің жаңа білімді
игеріп, білгенінді жетілдіргенше оны тездетіп екінші біреуге айт, түсіндір.
Бұл қағиданы оқу ... өн ... іске ... ... ... алынуы
керек.
Оқу ісінде оқушының оқушымен, оқушының мұғаліммен ... ... ... оқу ісін ... төрт ... ... ... топтық, ұжымдық. Бұлардың құрылымы төмендегідей.
Жеке: оқушы — оқу материалы.
Жұптық: а) ...... ...... бір адам — бір топ адам.
а) Жалды сыныптық: ... - ... ... ... ...... ... оқу еңбегі оқушылардың тұрақты жұптық және жұп құрамының үнемі
өзгеріп отыруына ... ... ... жеке ... жұп ... ... ... жаңа
ұғымды өзі игереді және оны ... ... ... ... ... жұптық оқуды - оқыту әдісі тіпті білім ... жеке ... ... да ... ... пікірлер бар. Бұл ауысымды жұптық оқу мұғалім
басшылығымен іске асады. Оқушы бірде ... ... ... бола ... ... әдісінде оқушылардың әрқайсысы біреуді, біреуі әрқайсы-
сын оқыта ... ... оқу ... ие ... ұжымдық оқыту мен оқу жұмысын ұйымдастырудың ұжымдық ... ұғым ... екі ... оқыту — ешқашаңда ұжымдық оқыту бола алмайды.
Жұптық ...... мен ... не екі ... ... ... пар
тұрақты, тұйықталған, ендеше екі адам ұжым ... ... — мұны ... оқытумен шатастыра береді. Екеуінде де
оқушы саны екеуден көп, бірақ топтық ... ... ... рөл ... оқытады, үйретеді.
Ұжымдық оқыту — мұнда біреуі басқалардан жоғары тұрмайды, барлық оқушы
жұптык оқуға ... жұп ... ... ... ... жұмыс істейді, ал
мұны топтық деп атай ... ... ... оқыту әдісіне көшу — дәстүрлі
(жеке, жұптық, топтық) оқыту формаларын жоққа шығару ... ... ... жаңа ... ... ... оқыту әдісін мектепте
екінші сыныптан бастап қолдануға болады.
Жаңа ... ... ... ... ... ... ... материалдарды пайдалану білігінің төмендігі, оқулық пен қосымша
оқулықты ... ... ... ... ... талдауға
өресінің жетіспеушілігі, алған білімін өмірде қолдана білмеуі жоғары ... ... ... ... ... ... жұмысқа төселуі жоғарыдағы мәселелерді шешуге ... еді. ... ...... шын ... өзіндік жұмысын
ұйымдастыратын оқыту формасы. Оқу пәнінің тақырыбына сай мұғалім ... ... ... кез ... жаңа ... өзі оқып үйренеді,
олай болмаса ол үздіксіз білім алу мен өзіндік оқу ... ... ... оқытуда оқушылардың ауыспалы жұптық оқу жұмысын кезеңмен іске
асыру қолайлы.
1-кезең. Мәтінмен ... ... ... ... ... ... оның ... ашатып сұрақтар дайындайды.
2-кезең. Тұрақты жұптық жұмыс. оқушылар екі-екіден жұп құрап бірлесіп
жұмыс істейді, бірі - ... ...... ... ... жұмыс. Бір тапсырманы бірнеше оқушы орындайды. Топтық
жұмыстың сапалық деңгейі ... әр ... ... ... ... ... жұптық жұмыс немесе ұжымдық оқу.
Ұжымдық оқыту әдісін тәжірибеде қолдану.
Ұжымдық оқыту ... ... ... ... ... ... ... білігі мен дағдысын қалыптастыру немесе білім, білік, дағдыны
бақылау мен ... ... ... Әртүрлі жастағы оқушылар топтары
мен жалпы білімдік білік пен дағдысы жеткілікті ... ... ... ... ... технологиясын пайдаланудың тиімділігі жоғары.
Бұл технологиямен жұмыс істеу уақыты оқу материалының ... ... ... ... ... ... осы ... жұмыс
істеу тәжірибесіне сай белгіленеді. Әдетте 1-2 академиялық сағаттан
аспайды. Бұл ... ... ... да ... ... жана материалдың игерілуінің құрылымын ұжымдық оқытуда
төмендегі дидактикалық кезеңдерге (блоктарға) алдын-ала бөліп көрсетуге
болады.
1. Жаңа ... ... ... ... ... пен ... ... Білімді жүйелендіру, терең игеру, қорытындылау.
4. Білім, білік, ... ... және ... ... ... ... осы ... (блоктардың) қай-
қайсысында болса да пайдалану ... деп ... бір не ... ... ... ... алған білік,
дағдысының деңгейін анықтау немесе ... ... ... ... дағдыны
бақылау мақсатында сабаққа алдын-ала жоспар жасайды, яғни ұжымдық оқыту
технологиясына лайық ... ... ... ... ... технологиясы бойынша жасаған дидактикалық материал бірнеше бөліктерді
қамтиды.
Оқушының жұмыс алгоритмі.
1. Карточкі мен оның түсіне сәйкес түс белгісін ал.
2. ... ... ... мен ... ... және карточкі түсін
жазып қой.
3. Карточкідегі екі тапсырманы да әуелі өзің орында. Тапсырманды
орындап ... соң түс ... ... жаңа түс ... ... ... құра.
4. Жаңа жұп серігімен бір партаға отырып ал.
5. Дәптеріндегі түсіндіретін тапсырмаңның ... ... ... ... және түс ... ... ... Дәптерінді жауып, таза дәптер парағын ал.
7. Карточкінді жұп серігіңнің аддына ... ... ... ... дауыстап оқы, парағыңа тапсырма желісін тірек-сызба түрінде
жазып түсіндір, тапсырманың шешімін көрсет.
8. Тапсырманың ақтық ... ... Жұп ... ... ... бер, онымен тапсырманың орындалу
жолын талқыла, оның саған берген бағасын тыңда.
10. Жұп серігіңе дәптеріңді беріп, оның бағасы мен ... ... ... Жүп серігіңнің карточкісіндегі тапсырмасымен алгоритмнің 6—11
пункті ... ... ... ... ... рахмет айтып жұп серігіңмен ажырас.
13. Басқа түс белгісі бар жұп серік тауып, алгоритмнің 5-10 пункті
бойынша ... ... ... ... мен түс ... ... ... жаңа карточкі мен
түс белгі ал. ... ... ... мен ... ... түс
белгілеріне сәйкес карточкі тапсырмаларымен жұмыс істе.
15. Сабақ соңында үлгірім экранын ... не жұп ... оқу ... ... ... ... ... ішінде (1-2 академиялық сағат) блоктағы
барлық карточкімен жоғарыдағы алгоритммен жұмыс істеп ... ... ... карточкі мен түс белгілерін алып, жоғарыдағы алгоритммен жеке-жеке
жұмыс істейді де, ... екі ... да ... ... соң ... белгісі бар серік іздейді. Жаңа жұп бір партаға ... ... ... ... ... келісім ретімен түсіндіреді.
Мысалы, көк түс белгісі бар Марат сары түс белгісі бар Ошатпен жұп ... ... ... ... Марат бірінші тапсырмасын Саматқа түсіндіреді,
таза параққа тапсырманың орындалу ретін жазады, берілгенін ... ... ... ... ... ... береді, тапсырмаға талдау жасап,
өз пікірін тіпті шешімінің екінші вариантын ұсынуы да ... ... ... ... дәптердің ақ сызығына бағасы мен қолын қояды.
Екеуі орындарын алмастырады (Самат ... ... ... тапсырмасын
түсіндіретін болады). Бір-бірінің рахметін ... ... ... ... үшін жаңа жұп ... ... түс белгілерін керсетеді.
Жұмыстарын аяқтаған соң бұл оқушылар карточкілері мен түс белгілерін
(көк, сары) мұғалімге ... ... түс ... кез ... ... ... ... етіп ауысымды жұптық жұмыс барлық түс белгідегі (бес түс)
тапсырмалар аяқталғанша жалғаса береді.
Әрбір ... осы ... ... ... ... ... ... бойынша он тапсырманы орындайды. Оны он рет таза параққа ... және он рет ... ... ... Ойын ... ... ... машығы қалыптасады. Кейінен сөйлеп серіктесін
жалықтырмауға, біреуді ... білу және ... ... ... ... ... ... Есеп шығарады, жаттығу
орындайды, тапсырма шешімінің дұрыстығын дәлелдейді, осы шешімнің оңтайлы
шешім болатынына көзін ... ... ... ... ... ... ... біреумен бірлесіп, ынтымақтастықпен жұмыс
істеуге үйренеді. Сын-ескертпені қабылдап, пікір қайшылығына түсіністікпен
қарауңа төселеді.
Оқу қызметінің бірнеше ... бір ... ... ... ... игеруде жаңа тәсілдерді пайдалану, оқу материалы бөліктернің
байланысын таба білу, т.б. біліктері қалыптасады.
Оқушының білім, ... ... ... оқу ... ... ... ... тақырыптық есеп жүргізу жеңіл іске асады.
Бұл технологияның келешегі зор.
Оқушылар ... оқу ... ... ... өту ... ... басталмастан бұрын оқушылар таныса
алатындай пән кабинетіне іліп ... ... ... оқу ... ... тұрғаны абзал. Сабақ ұжымдық оқыту технологиясымен өту ... ... ... ... ... ... ... Үлгірім — есеп экраны.
4. Таза дәптер парағы, тапсырма мәтіні, оқытудың құрал-жабдықтары.
5. Мультимедиалық сыныпты не лингафон кабинетін ... ... ... Компьютерлік оқыту мен компьютерлік бақылау ... ... ... ... ... қашықтықтан оқыту,
интернет, т.б. интерактивтік оқыту жүйелерін оқу қызметіне ... ... ... мен ... мақсаты, оқушылардың ұжымдық оқу
дағдысын меңгеруін есепке ала отырып топтық оқытудың уақыты ... ол 90 ... кем ... ... ... жұмыста қолданылатын интерактивтік әдістеме талаптары
қатаң сақталуы ... ... ... сырт ... ... ... болып
көрінуі мүмкін. Топтық жұмыстың тиімділігі жоғары болуы үшін мұғалімнің
ұйымдастыру білігі мен басқару дағдысы ... ... ... Топ ... ... ... ... болмауы мүмкін.
Бақылауды жүзеге асыруда төмендегідей талаптарға ерекше назар аударған
дұрыс,
1. Топтық құрамын түрлі әдіспен тұрақты өзгертіп отыру.
2. Топ ... өз ... ... білетіндігіне көз жеткізу.
3. Өзге оқушының ... ... оның өз ... ... оны ... Топ ... біртіндеп өсу жағдайында оқушылардың жұмыс ... ... ... ерте ... ... үшін ... тапсырманы
дайындап қою.
6. Кейбір оқушы үшін топпен жұмыс қиын да күрделі болуы мүмкін. Ондай
оқушыны анықтау және оның әуелде жеке ... ... жеке ... ... ... ... қызу ... айтыс түрінде болуы да мүмкін,
сондықтан жұмыстық шуды ажырата, бағалай білген де жөн.
8. Мұғалім оқушылардың бірінен соң ... ... ... ... ... ... ... даяр болуы қажет. Мұғалімнің үнемі белсенді
іс-әрекете ... ... ... ... ... кепілі болмақ.
9. Топтағы жұмысты оқушының ойын деп қарауына ешқашан жол бермей, оның
тапсырманы шешуге тырысуына жағдай жасау ... ... ... жеке оқушының қатты дауыстап сөйлеуі ие ... ... ... білік, дағдыны есепке алу.
1. Жеке оқушы жұмысын бағалау.
Оқушылардың жұмыс дәптерінде жұптық серігінің аты-жөні, оның ... ... қолы бар. Жеке ... ... ... осы ... ... бірге оқушының өзін-өзі бағалауы, мұғалім бағасы да есепке алынып,
үш қойылуы да мүмкін. Дайындалып қойылған ... ... ... жария
етуге де болады.
2. Оқушылар тобының жұмысын ... ... ... үшін ... — есеп ... ... Сабақ
сонында үлгірім — есеп экраны толтырылған соң қорытынды бағалау ... ... ... ... ... сұрақтарының бағасына қарап әр ... ... ... ( +" не -) ... Бұл ... ... жұмыс бағасы
болып есептеледі.
Оқушылардың білім, білік дағдысын бақылау.
Ұжымдық оқыту технологиясымен ағымдағы ... ... ... ... ... ... ... түрде тұрақты);
- өзара бақылау (жұптык, серігінен);
- карточкілер арқылы мұғалімнің бақылауы;
- мұғалімнің тұрақты бақылауы.
Оқушы білімін бағалау мақсатындағы бақылау ... ... ... ... бір тапсырмасы бойынша);
- қорытынды;
- автоматты;
- тестік.
Оқушыға әр тапсырма бойынша бір не үш баға қоюға да ... не тек ... ... ... ... де ... ... оқыту технологиясымен оқытудан соң дидактикалық блоктағы
материал бойынша оқушының білім, білік, ... ... және ... міндетті үй жұмысын бермесе де болады. Тақырыпты оқып-үйренуге
оқушыны дайындау оның уақытын ... ... ... ... ... жұмыс түрінде кейде үйге тапсырма беруге болады.
Ұжымдық оқыту технологиясының ұтымдылығы.
Оқушылардың барлығы да оқу қызметінің ... ... бір ... ... ... өз ... деңгейінде жұмыс істейді.
Деңгейлеп дамыта оқыту, жеке оқушымен ... өз ... іске ... шын ... ... ... тартылады.
Оқушы өзін-өзі бақылау, өзін-өзі бағалауға мүмкіндік алады.
Оқушы біліміне тақырыптық есеп ... ... ... ... ... ... ... және анықтамалық материалдармен
жұмыс өз деңгейінде жүргізіледі.
Интерактивтік әдіс пен ... ... ... ... ... технологиясының мектепте қолданылуының жетілдірілген
әдістемесі жасалған жағдайда ең тиімді оқыту әдістерінің бірі болатындығына
сенім ... ... ... ... ... ... пайдалану
2.1 Геометрияны оқытудағы ақпараттық технологиялардың ролі
Қазақстан Республикасының Евразиялық аймаққа ... ХХІ ... ... ел ... ... атты стратегиялық бағдарламасына
сәйкес жаңа техника мен технология үдерістерінің дамуы келешекте жоғары оқу
орындарында білім беру қандай ... ... ... ... ... мәселе
туғызады.
Заманның жаңа даму сатысында білім беру ... ... ... ... әлеуметтік және интеллектуалдық деңгейіне сай келуі
тиіс. Осыған орай білімнің мақсаты, мазмұны және оны ... ... ... оқу ... ... ... ... зерттеліп, өз шешімін
табуды қажет етеді.
Қазақстан Республикасының «Жоғары білім беру туралы» заңының 9 бабында
«Жоғары оқу орны мамандар ... ... ... мен ... ... ... әдістері, жаңа ақпараттық технологиялар кешенін қолдана
отырып ... ... ... ... және практикалық
қабілеттерін де ... ... және ... үшін ... ... ... ... делінген.
Қазіргі заман талабы информатизацияланған қоғамды маман етеді. Яғни
индустриялдық ... ... ... өту ... ... ... – бұл глобальді процесс ерекшелігі:
Әлеуметтік ... ... ... роль ақпаратта. Яғни ақпаратты әртүрлі
жинау,сұрыптау, өңдеу, сақтау т.с.с. есептеуіш техникалармен ... ... ең ... ... бірі ол ... яғни оқыту білім беру сапасына жаңа ақпараттық
технологияларды ... ... ... ... ... ... ... білім беруде бөлінбес технологияға айналыпта
үлгерді.
Осы жайттарды ескеретін болсақ, онда қазіргі таңда білім беру ... ... ... жұмыс істей алатын мұғалімді дайындау
мәселесі шығып ... ... ... ... ... ... өйткені
олар әр түрлі программаны игерген, жаңа техналогияның деңгейін ... ... ... ... педагогикалық тәжірибесіне
ұтымды пайдалануды білу керек.
Ақпаратты жетік меңгерген мұғалім қолында компьютер күшті қару ... ... ... ... ... болсақ Мемлекеттік білім
стандартына сәйкес олар ... ... ... болу ... ... мен ... тез ... дамуы визуальді
программалауға көңіл бөліп ден қоюды талап етеді. Мысалы осы ... ... ... ... келе жатырған жоғарғы математика ... тек қана ... ... ғана ... қоймай оларды
бағдарламалар көмегімен дербес компьютерде визуалды ... ... ... ... ... және ... ... қажеттілігін анықтайтын негізгі факторлар: бірінші фактор – ... ... ... ... ... мұғалімдерді кәсіби даярлаудың
сапасын арттыру, жалпылама ақпараттық-компьютерлік ... ... ... ... – жалпылама математикалық, ақпараттық-компьютерлік
модельдеу бойынша сауаттылық мәселесін жетілдіру қажеттілігімен;
Үшінші фактор – педагогикалық ... ... ... ... ... ішкі қажеттіліктерімен анықталады.
Білім берудегі ақпараттық-компьютерлік және математикалық модельдеу әр
түрлі педагогикалық міндеттерді шешу үшін ... ... ... ... технологияны пайдалану және оны ... ... ... ... ... ғылыми-технологиялық деңгейде қарастырылады.
Білім беру үдерісіне ... және ... ... ... ... зерттеу және тәжірибе жүргізетін
мәселелердің ... ... ... ... ... беру ... қажетті
ақпараттық технологияларды құру концепциясын жасауды талап етеді.
Зерттеудің ең ұтымды тәсілдерінің бірі ол модельдеу. Модель ұғымын көп
ретте «бітім» ... ... яғни ... ... ... ... бар ... түр әлпеті, тусі т.с.с). Бітімдер, модельдер шынайы
өмірдегі зат қолда болмаған кезде онын орнын ... ... ... беру кезінде көп пайданаланады. Сонымен қорыта ... ...... ... ... алмастыра алатын материалды немесе
ойдағы бір объект.
Модель болу үшін мына ... ... ... ... бұл өзі де ... болып саналады;
- модель материалды түрде де ойша түрде де бола ... ... ... өмірдегі затты алмастыра алады;
- модель шынайы өмірдегі заттың қасиетін ... ... ... ол
басқа заттын моделі;
- модель зерттеуге қажет қана қасиеттерін сақтай алса болғаны.
1. Компьютерлік модельдеу біздің өмірімізге дәл ... ... ... маңызға ие болады дегенді, кеше ғана елестету қиын еді. ... ... ... қарқынды дамуы компьютерлік технологияның және
оны бағдарламалық қамтамасыз ету ... тез ... ... ... ... ... ... емес болып көрінген арнайы эффектілер ... ... ... ... таңданыс толқыны мен пікірталас
тудырғаны белгілі. ... кино мен ... ... ... таңдандыра алмайсың. Олар компьютерлік графиканы және соның ішінде
үш өлшемді модельдеуді құру бағдарламасның жалпылай тарауының ... ... бола ... Үш ... ... ... өз
мүмкіндіктері бойынша ең қызықтылары және ... ... ... ... 3DS Max ... ... ... тек сапалы білім ғана емес, әр түрлі техникалық, медициналық
мәселелерді шешіге қолдануға ... ... деп ... жағдайда объектіні алмастыратын қандай
да бір көмекші объкті ... ... ... ... ... ... жэне біздің білімдерімізді модель ... ... ... ... ... өте келе нақты объектілер
жасанды сызбалардың, ... ... ... ... ... ... ... қадамда модель ретінде нақты объект ғана
емес абстрактылы, идеиалдық құрлымдардың да ... ... ... ... ... ... S = 4πr2 , S = πd2
Сфераның өлшемі
1- сурет ... үш ... ... ... ... ... ... бола алады. Математика негіздерін
зерттеумен айналысаты математиктер мен ... ... ... ... жасалды. Онда модель бір абстрактылы
математикалық құрылымның басқасына ... ... ... ... Тор — ... шетімен айналғандағы пайда болғангеометриялық
фигура. Оның теңдеуі
2-сурет. 3ds max бағдарламасы арқылы салынған тор фигурасы.
ХХ-ғасырда модель ... ... және ... ... қатар
қамтитындай болып жалпыланды. ... ... ... ... модельдер шеңберінен шығып, элем туралы ... ... ... қатысты болды. Модель түсінігінің айналасындағы кең
талқылаудың ... ... де ... ... ... ... қажет.
Бастапқыда ақпараттық, кибернетикалық бағыттардағы ғылыми
пәндер аясында, содан соң ғылымның ... да ... ... ... асырылатын модель ретінде танылды.[4]
3DS Max бағдарламасының көмегімен жоғарғы математикада кездесетін ... ... мен ... үш ... ... ... ... зерттеу белгілі пәндік саласындағы процесі, объектісі
немесе белгілі мақсаты мен құбылыстары. ... ... ... енгізіледі
және объектінің қасиеттерінде орындау әрекетінде субъект - зерттеушінің
маңызды көзқарас бағасымен ... ... ... ... көрсеткіш
қасиеттерімен қорытындылады. Үлгілеу ең тиімді зерттеу әдістері болып
саналады. Түрп ... ... ... ... ... көзқарасымен
арнайы зерттеу үлгілерімен ол салуында қорытындылады. Кең мағынасында үлгі
шынайы әлемін тану үшін пайдаланым үлгілерін және зерттелетін салу ... ... ... ... ... ... болып, бірнеше арнайы
ұғымдарын ұстап осы ғылымның ... ... ... ... ... ... ... әдістерімен сол пәндік саласындарын зерттеп,
үлгінің философиялық тұжырымдамасын бейне теориясы және тану ... ал ... ... ... ... ... ... логикасы, математикалық санағы, тәжірибе теориясы, ұқсастық
теориясы құрайды. Осы ... ... ... ... ... ... бар объектілерін үлгілеу бойынша ғылыми негізгі ахуалдарын
қарастырған. Математикалық фигуралардың үшөлшемді моделін ... ... ... өте ... және ... ... ... 1.7 сурет
көрсетілген.
3-сурет. (Lathe) командасы арқылы орындалған конустық бет геометриялық
фигурасы толық 360 градуске бұрылуы.
Ақпараттық модель – бұл кең ... ... ... ... ... ... ... (24,66) ойша модельдеу ақпаратты процеске
әкеледі. ... өмір сүру ... екі ... ... ... ... сан - ... құпиялау) және материалды тасымалдаушы
құпиялау ... ... ... ... дәрежесін
анықтайды. Бұдан шығатыны ойша модельдеу сұрыптағанда көз ... ... ... ... білу өте ... ... – бұл түпнұсқа қасиеттерінің көрнекі сезім бейнелеуі
көмегімен, табиғи тілмен суреттеуі немесе суретпен ... ... адам ... тыс ... да ... ... ... суреттер, кинофильмдер, ауызша әңгімелер, көптеген физикалық
модельдер: Резердюр мен Бор ұсынған атом моделі ... ... ... ... ... ... ... түп нұсқаның өзіндік ерекшеліктерімен
физикалық және формалды ... ... ... ... А.Б Горстко
теориясы бойынша іспеттес деп аталады. Физикалық моделдеу ... ... ... ... ... ... іс әрекеті, сол
табиғаттың объектісі, моделденуші объектпен бірдей ұшу ... ... ... т.б ... ... суы бар, ... ... құюға арналған қалыптар; үй
макеттері қозғалмалы бөліктері жоқ ...... бәрі ... ... ... ... ... мен қатынасы ерекшеліктеріне қарай)
физикалық ... ... ... ... және функционалдық-геометриялық
(уақыт факторымен)
функционалды ... ... ... ... және ... информатика курсының актуалды
мақсаты. Бұл тапсырыс терминдер мен ... ... ... дейін
күрделі болып қала берді.
Моделдерді толық сұрыптау тек қана тар ... ... ... ... - ... зат туралы білім құрылымдық түрде жақсы меңгеріледі. Дәлдікке
негізделген түсініктер мен сенімді мысалдармен бекітілген байланыс ... ең ... ... ... оңай ... ... ... мақсатқа сай келмейді.
3. Қорғауға ұсынылған үшінші қағидада, 3d studio Max ... ... ... маңыздылығы. Электронды оқулықтың құрылым
принципін қарастырмас бұрын, осы ... ойлы ... оның ... ... мен ... анықтап алу керек.
Қағаз түрі – оқулық басылымы, оқу дисциплинасы, оның ... ... ... және оқу ... осы ... түрі ... ... мазмұндалған.
Компьютермен жұмыс істеу технологиясын оқыту үшін ... ... ... Электронды оқулық – жоғары дәрежедегі ғылыми және әдіскерлік
дәрежеде шығарылған, мемлекеттік оқыту стандарты дисциплинасына ... ... ... ... бірліктер мен бағдарламаларға сай
негізгі электронды басылым.
Әрбір оқулық бір ... ... ... бір ... ... (өз
бетінше, жекеше) ал екінші жағынан алғанда ішкі құрылымы мен ... мен ... сай ... ... бір ... ... жедел және
тез бағдарламаларды байланыстыру мүмкіндігі (ақпаратты іздеу құрылымы,
емтиханды құрылғы т.б., ... ... ... бір жылы шығарылған
оқулықтарға негізделіп шығарылған.
2.2 Геометрия сабағында Power Point бағдарламасын қолдану тиімділігі
Адамзат ХХІ ... аяқ ... және ... деп ... ... процеске кірді.Қоғамның осы кездегі дамуы- іс-әрекеттің негізгі түрі-
ақпаратпен жұмыс болып ... осы ... ... болады.
Сәйкесті түрде жаңа уақыт орындаушы ғана емес,әрі ... ... ... ... табуға бейім адамдарды қажет
етеді.Ал әрбір мұғалімнің міндеті – балаға өмірдің мән ... ... ... ... жаңа ... көтерілу арқылы баланың өмірді
түсінуіне көмектесу. «Білім ... ... 41- ... әр оқушының
мемлекеттік стандарт талабы деңгейінде білім алуын ... ... ... ... ... ... заман мектебі
жоғары деңгейде маманданған кәсіпқой мұғалімдерді күтуде.Өз ісіңнің шебері
болуы үшін тек жаңа технологияларды білу ғана ... ... ... болу ... ... талабы болып отыр.
Әрбір мұғалім «офис» топтамасындағы бағдарламаларды жеңіл түрде игеріп
ала алады.Осы бағдарламалардың бірі Microsoft ...... -тың ... ... –ақпаратты қабылдаудың және
есте сақьтаудың тиімділігін ... ... ... ... ... ... өте қарапайым.Оны қандай пән мұғалім болса ... ... ... ... осы бағдарламаны үйренуден бастаған
дұрыс.Бұл бағдарлама кез келген пән үшін тез және ... ... ... ... ... – сіздің қандай да бір ... ... ... ... ... ... ... «Ол не үшін ... ... ... ... ... ... ... музыка тыңдатып көрсетуге болады.Компьютердегі әртүрлі ... ...... ... ... ... бір ... оқушылардың зейінін тұрақтандыруға мүмкіндік береді.Көрмелерді
пайдалану ... ... ... психологиялық еркін сезінуіне
көмектеседі.Жаңа материалды ... ... кез ... ... ... ... ... слайдқа дыбыстық файл қосуға болады.Олар
музыка,экрандағы құбылысты түсіндіретін дикторлық ... ... ... ... тақтаға жазып түсіндіргенінен әлдеқайда тиімді әрі
әсерлі.Мұғалімдер ... ... өз ... ... қиын ... көмегімен оқушыларға ұғындырса,бұрынғыға қарағанда әрбір жаңа
тақырыпқа деген баланың құштарлығы ... көп ... ... ... пайдалану кезінде ... ... ... ... ... Power Point ... ... тиімділігі туралы
айтқым келеді. Академик А.Д .Александров : «Геометрияның ... ... ... 3 ... ... ... ... білуді
және логикалық ойлауды дамыту»,- деген екен.Ол кеңістіктік ойлауды ... ... оқып ... ғана емес,жалпы адам өмірінде бірінші орынға
қояды.
Оқушылардың 5-11 ... ... ... ... оқып ... 5-6 ... олар куб, тік бұрышты параллелепипедті
қарастырады..7-9 ... ... ... екі өлшемді объектілермен
жұмыс жасайды және кеңістіктік ойлауға мүмкіндік ... 10 ... ... мұғалім көптеген проблемаларға кезігеді: яғни
оқушылар кеңістіктік фигураларды «оқу» ... ... ... мен ... ... ... оларға кеңістікті сезіндіре
алмайды; оқушылар ойша элементтерді қозғай алмайды. Бұл ... ... пән ... ... кеңістіктік ойлауын дамытатын есептер беру
қажет.Мысалы: фигураларды тануға,фигуралардың және олардың ... ... ... ... және т.б ... ... ... көптеген кеңістіктік фигураларды көрсетуге
мүмкіндігі мол.
Бүгінгі күні компьютер менің педагогикалық тәжірибеме нық кірді ... ... ... ... ... ... ... кезде
оқушылар қызығушылық танытатыны бәрімізге аян.Тіпті нашар оқитын оқушы да
жұмысқа құлшыныспен ... ... ... сөзімен қатар жүріп отырса
,ол қызықты және пайдалы болады. Математика пәні ... ... ... ... дамытады,сабақ көтеріңкі көңіл-күймен
өтеді.Оқушылардың шаршағанын басады. Сондықтан 5,6,7,8 ... ... ... ... бойынша көрмелер дайындадым.Осы бағдарлама арқылы
оқушылардың кеңістіктік ойлауын дамыту үшін жасалған көрмелерден алынған
слайдтарды ... ... Бұл ... ... ... ... ... 5 сынып оқушылары көрмемен ... ... ... ... ... үшін көрмелерге түрлі аннимациялар
қойған тиімді .Ол ... ... ... ... ... ... ... Мысалы: «Тік бұрышты параллелепипед» тақырыбын
өткенде төмендегідей көрме дайындадым.
Бұл сабақтар ... оң ... ... Балаларға компьютерде жұмыс жасау ұнайды және пәнге қызығушылығы
артады.
2. Әрбір оқушы ... тән ... ... ... ... ... жеріне қайтып келуіне болады.
3. Суреттер,түрлі түстер,дыбыстық безендірулер оқушыға жақсы ... ... және ... ... ... ... Тестілеуді тез өткізуге болады.
6. 5- сыныпта өткізілген «Үлестер.Жай ... ... ... ... көрмесінен мысалдар келтіре кетсем:
7. Немесе 6- сыныпта өтілген ... ... ... ... ... оқушылардың рационал сандар туралы түсінігін
кеңейтеді.
Қазіргі кезде әрбір бала ... -өзі ... ... өз ... оқытудың ақпараттық технологиясын көп ... ... ... ... ... ... әдістері
бар,бірақ оың ішінде ең қарапайымы Microsoft ... ... ... ... ... ... әрі ... оқулық, әрі
дидактикалық материалдың ролін атқарады.Көрмелер кез келген ақпаратты өңдеп
берудің үлкен мүмкіндіктерін береді: ... ... ... ... ... эффектілерін қолдануға
болады.Жаңа технологиялар ... ... ... ... мен
құралдарды ... ... ... ... ... ... ... келе, осы бағдарламаны сабақ жоспарын жасағанда қолданудың
басты тиімділіктерін атап кеткім келедң.Бұлар осы ... ... ... келе ... ... ... ... жақтан көрсетеді деп
ойлаймын.
«Мұғалім-оқушы», «оқушы-мұғалім» қарым-қатынасы ... ... ... ... ... және ... есте тез ... арқылы жаңа
сабақты игеруге аз уақыт жұмсалады.
Мұғалім оқушылардың ... ... ... ... жаңалығы- ең қуаныш әкелетін мезет.
Білімді игеру,ізденіс,шығармашылық негізінде болады.балалар өздерін
сенімді,еркін ұстайды.Өз жетістігін көзбен көріп,қуанады.
Тіпті нашар оқитын ... да ... ... ... слайдтарға
қызыға қарап,сұрақтарға жауап береді.Кез келген көрме кезінде балалар ... және ... ... ... ... ... және ... тексеру жүзеге асады.
Тестілеуді тез өткізуге болады.
2.4 Геометриялық білім берудің эмпирикалық технологиясы
1.Қандайда бір жаңа ... ... ... ... игерту сол
халықтың табиғатына, ұлттық ерекшелігіне тығыз ... ... да ... болмақ. Біздің қазақ ... ... тән ... ... ... ... «Екі ауыз өлең құрастыра алмайтын
қазақ қазақ емес» - деген сөз сол кезден қалған ... ... ... ... ойын ... ... ... жағдайға келдік). Үлкен-
кіші, би не қараша демей бүкіл ел болып жастар ... ... ... ... ... құру арқылы өлеңдетіп, жұмбақтап, тұспалдап сөйлеуді
бойларына сіңдіре отырып келер ұрпағының таным ... ... ... ... ... Тыйымды сол сияқты мақтау-марапаттауды
да орнымен жүргізген. Тәрбиесінің бастауы ұлттық болмысымызбен ұштасып
жатуының нәтижесінде, ел ... Әл - ... ... т.б. сияқты шығыс
ғұламаларын шығара білген.
Тарихтан білетініміз, Қазыбек-би бабамыз 9 жасында ... ... ... ... араласып бітімгершілік
миссиясын атқарған және өте жақсы ... ... ... ... ... сол ... ... жүйесінің
бұхаралық сипатында, атап айтқанда: ақсақалдар мен билердің, аналардың,
тәрбие ортасының, ... ... ... ... ... ... жас ... дамуына оң ықпалының
болғандығын көрсетеді.
Ұлтымыздың осындай дарындылығын байқаған ... ... ... халық. Сондықтан қазақты математикаға ... үйретуіміз керек»,-деп
кеңес береді.
2. ҰБТ қорытындысы бойынша ... ... ... ... ... ... ... салыстырғанда жыл
сайын төмен болуы,ғылымдардың ішіндегі ежелгісі бола тұра математиканы
игертудің басқа пәндерге ... ... ... ондағы қолданылатын
ұғымдар мен обьектілердің абстрактілі (дерексіз) болуынан, сонымен бірге
математикалық білім беру ... ... ... ... ... ... ... шығу жолын дәстүрлі педагогикада оқыту әдістемелерді
жетілдіру, оқытудың жаңа методтарын енгізу ... ... және ... ... ... еніп ... оқытудың жаңа технологиялары да түрлі
бағдарламалар мен нұсқаулар беруде.
Репродуктивті оқыту, ... ... ... ... ... ... эвристикалық әдісі және зерттеу әдістері
дәстүрлі педагогикада негізгі әдістеріне жататынын ... ... ... ... ... ... жүйесінде қолдануға келмейтін, мектеп
жоспарына бағынбайтын қолайсыз әдіс8 ретінде бағалайды. Бірақ соңғы кездері
дәстүрлі ... ... ... ... ... ... ... мамандардың ықыласы оқыту технологияларына ауып жүр.
Психология білім беру ... ... ... ... екі түрге-
репродуктивті және продуктивті деп бөледі. Репродуктивті түрі балаға
түсіндіру, ... ... және ... арқылы білім бере отырып
дүниетанымын ... ... ... ... ... ... ... жинаған білімі арқылы өздігінен дамыиды. Ойлаудың репродуктивті
түрі оқыту, ... беру ... ... тән ... ... ... эвристикалық оқытуда,ал зерттеу әдісінде ... түрі ... ... ... ... ... ... білім беруде ұсынылып отырған МОЭТ-сында
негізгі ұстаным ... ... ... продуктивті түрі басым болып
келеді. Соның нәтижесінде жаттампаздық кейінгі ... ... ... айналысады, өзін-өзі дамытады. Білімді өзі жиғандықтан ... да ... ... ... ... ... ... сол
білімін пайдаланады.
Осылайша зерттеу дағдасы қалыптасқан бала математика пәнінде кездесетін
таныс емес математикалық объектілерді өзі игерген ... ... ие ... ... ... ... үстінде ғылыми зерттеу
жұмысымен айналысу оқушыларды айналасының пікірін тыңдай білуге, топтың
(сыныптың) кез-келген ... ... ... ... ортақ тұжырымға
келуге, өзі игерген білімін дәйектей отырып дәлелдей білуге тәрбиелейді. Ал
талдау мен сараптаудың нәтижесінде ... ... мен ... ... ... еңбегінің нәтижесі болып табылады.
МОЭТ арқылы математикалық объектілерді зерттеуге бөлінетін уақыт 15-20
минуттан аспайды яғни мектеп жоспарын өзгертіп артық ... ... ... ... сипаттамасы
Оқытудың МОЭТ-да оқушыға зерттелетін проблема жөнінде толық ақпараттар
және ... ... атап ... ... ... ... ... тақырып белгіленеді;
• Тақырыптың мазмұнын ашатын ... ... ... және ... ... ... етіледі;
• Даралап, әр оқушыға жеке-жеке жұмысты орындау реті мен мақсаты айқын
көрсетілген тапсырма-нұсқаулық үлестіріледі.
Егер жұмыс топпен орындалатын ... онда әр топ үшін ... ... соңында, мұғалімнің басшылығымен, тапсырмалардың орындалу реті
мен нәтижесі салыстырылып, талданып, сынып (топ) оң тұжырымға ... Оның ... аясы ... ... келтіріледі;
• Соңынан жұмыстың орындалуы жөнінде есеп беріледі.
МОЭТ-тың нәтижеге жеткізетін іс-әрекеттің ... ... ... таңдау, поблема қою, мақсатты айқындау, абстракциялау.
2. Нұсқаулықпен танысу, ақпарат жинау, дидактикалық құралдарды таңдау,
жұмыс жоспарын ... ... ... ... ... ... арқылы анықтамасын тұжырымдау, дәйектеу;
• Дербес жағдайларын іздеу;
• Пәнаралық байланысты іске асыру;
• Түрлі ... ... ... ... ... ... ... дайындау.
5. Талдау, сараптама жасау.
6. Есептік презентацияға дайындық .
7. Жұмысты қорғау.
Мұғалім ... ... ... ... (не ... бөлу ... алу, ... ... ... ;
¤ ... ... ... ... ... ... ... ету; ... ... жұмыстардың жұмыс;
орындалуын ... ... ... ... жерінде түзету ¤ ... ¤ ... ... ... ... жеке ... ... ... ... ... ... ... ¤ ... ... мен ... кең, жеке ... ... алдында
кездескен проблеманы талдай, сараптай алатын, игерген ... және ... емес ... ... ... шығармашылық
қабылеті жоғары, өз ойын еркін жеткізе алатын, айналасындағы кісілердің
пікірлерімен санаса отырып ... ... келе ... ... ... ... жете ... мақсатқа жету жолында кез-келген
ақпарат көздерін ... ... ... ... алатын, бәсекеге
қабілетті тұлға.
Сарамандық жұмыстардың тізбесі
|р/с|Орындалатын жұмыстың мазмұны |Пайдаланылатын |Сы |
| | ... ... |
|1 ... бұрыштарды өлшеу, |Сызғыш, траспортир, ... |
| ... ... табу | | |
|2 |Жай ... оларға амалдар |Сызғыш,арнайы дидактикалық |5 |
| ... ... | |
| ... салу есептерін |Циркуль,сызғыш,транспортир. |7 |
| |орындау | | |
| ... ... ... ... лента, сызғыш, |7 |
| | ... | |
|4 ... ... | |7-8 |
| ... ... ... ... | |
| ... ... табу | | |
|5 ... ... өлшем |Циркуль,сызғыш,транспортир, | |
| ... ... және ... ... |9 |
| ... ... | | |
|6 |SinX ... ... ... дөңгелегі, номометр,|9 |
| ... ... ... ... ... | |
| ... | | |
|7 | CosX ... қасиеттерін |Сығанақ дөңгелегі, Номометр,|9 |
| ... ... ... |градуирленген парақ | |
| ... | | |
| ... ... дәлелдеу |Сығанақ дөңгелегі, Номометр,|9 |
| | ... | |
|9 |tgX, CtgX ... ... |Тангенсметр, котан- генсметр|9 |
| |ның ... ... | | ... |tgX, CtgX ... ... ... шкалалы парақ |9 |
| |ның ... ... | | |
| ... | | ... |Қарапайым тригонометриялық |Номометр, сығанақ дөңгелегі,|9 |
| ... шешу ... ... | |
| | ... | ... ... тригонометриялық |Номометр, сығанақ дөңгелегі,|9 |
| ... шешу ... ... | ... |Геометриялық денелердің көлемі,|Циркуль,сызғыш, транспортир |9 |
| |қималары | | ... ... ... ... ... ... – бір нүктеден бастау алатын екі сәулемен шектелген ... ... ... - ... ... ... бұрыштың
қабырғалары деп атаймыз.
Бұрышты өлшеу
Жазықтықтың бөлігін шеңбермен шектеп,
пайда болған дөңгелек ауданының
360-тан бір үлесіне тең келетін центрлік
бұрышты бір ... ... ... шеңбер доғасынын
ұзындығын сол шеңбердің өз радиусының ұзындығымен өлшеу де келісілген.
Бір радиан деп – ұзындығы өз радиусына тең доға ... ... ... ... шамасын градустық өлшемнен радиандық өлшемге ауыстыру үшін
(1) өрнекті және керісінше түрлендіру үшін (2) ... ... ... 0/1800 ... ... ... толтыр
00 |300 | | |900 |1050 | |1350 | | | | | |π/4 |π/3 | | |2π/3 | ... | ... ... ... ... ... тік бұрыш; доғал бұрыш; жазыңқы бұрыш және
толық ... ... ... бұрыш деп – жазықтықта берілген нүктеден бастау алатын ... екі ... бірі ... қатысты толық бір айналым ... ... ... ... екінші сәулемен қайта беттескенде жасайтын
бұрышты айтады.
Ұғым қалыптастыру үшін талап етілетін білім-біліктер:
1. Үшбұрыштар, ... ... ... ... ... Биссектриса, оның қасиеттері;
4. Перпендикуляр туралы ... ... ... ... ... ... ... қалыптастыру
(проблема қою, мақсатты айқындау, абстракциялау)
1- көрініс беріледі ( тербелмелі қозғалыс, эллипс және ... ... ... ... ... мен ... ... және техникадағы қозғалыстар мен процестер үнемі
қарапайым және бірқалыпты бола бермейді. Табиғаттағы мына қозғалысқа
назар аудадарайық. (Анимацияны көру, ... туу ... ... ... ... математика сол
процестегі нүктенің қозғалысын сипаттайды.
Қозғалыс ... ... ... ... ... ... сипат
алатындығын және ол қозғалыстың сандық қатынастарының ережесін зерттеп -
белгілейік.
2-көрініс (титр мен дыбыстың сүйемелдеуімен).
Нүктенің шеңбер бойымен қозғалысын ... ... тік ... координаттар жүйесінің бас нүтесіне ал
қозғалыстағы доғаның бір ұшын нөлге, екінші ұшын ... ... ... (орналастырамыз). Қозғалыстағы Х нүктесінің биіктігі hх-пен доға
ұзындығы Lx-ты бақылаймыз.
Нүктенің ... ... ... ... нүктенің (Х) орнын сол нүктеге тірелетін доға Lx-пен сол
нүктенің биіктігі (hх ... ... ... яғни ... Х ... биіктігі hх доға ұзындығы Lx-қа ... ... Ол ... ... ... ... сипаттау
үшін бақылауды жалғастырайық .
- Алғашқыда бақылаудағы доғаның ұзындығы артқан сайын биіктік ... ... ... 0-ден π/2 ... артқан кезде биіктіктің шамасы 0-
ден R-ге дейін яғни шеңбер ... ... ... дейін артады.
- Доғаның шамасы π/2 бастап π -ге дейін артқанда биіктік керісінше кемиді
және π-де нольге тең болады.
- Ал, ... ... π -ден 2π/3 -ке ... ... ... ... 0-ден ... толық теріс шамасына дейін кемиді.
- доғаның 2π/3-тен 2π-ге ... ... ... ... ... бір ... ... 0-ге дейін артады.
- Келесі әрекеттерде осы бақыланған ... ... ... көреміз, яғни бір ережеге сай келетін заңдылыққа тап ... ... ... ... ... ... ... яғни қозғалыстың қасиеттерін сипаттайтын математикалық моделін
тұжырымдайық.
Не бақыладың , нені ... ... шама - ... ... ... шамалар (биіктік, доға ұзындығы) белгілі бір аралықта
өзгеріп отырады.
3) Бақыланған шамалардың барлығы да ұзындықты сипаттайды,
атап айтқанда:
• нүктеден ... ... ... ... Нүктенің жүріп өткен жолы (траекториясы) – доғаның
ұзындығын;
Түйін:
• Барлық айнымалылардың өлшем эталоны етіп ... ... ... ... ... ... - деп атаймыз;
• Айнымалы шамаларды «тәуелсіз» және «тәуелді»-деп екіге
топтаймыз.
Қандай тұжырым жасар едің ?
1) Доға ұзындығын қалауымызша өзгертуге болады. Нүкте шеңбер ... ... ... соң ... ... алдыңғы процесті
қайталайды.
2) Биіктік (hх) радиустан (R) артық бола алмайды.
3) ... ... ... ... ... ол үшін:
айнымалы шамалар-доғаның ұзындығы (Lx) мен биіктікті(hх) тұрақты
шама-радиуспен (R) ... ... ... яғни Lx ... шеңбер радиусымен өлшейміз.
Сонымен Lx /R және hx /R ... ... ... Lx ... /R ... ... үшін ... радиусына тәуелсіз
сандарды
анықтайды. Ал ғылымда hx /R ... ... (SinX) деп ... :
Lx /R=X және hx ... X- доға ... өз ... ... неше ... (қысқа) екендігін көрсететін сан, мұндағы:
X

Пән: Математика, Геометрия
Жұмыс түрі: Дипломдық жұмыс
Көлемі: 48 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 1 100 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Геодезия (сұрақ-жауап)11 бет
Жаңа ақпараттық технологияны мектеп геометрия курсында қолдану72 бет
Жаңа технологияны ағылшын тілі сабағында қолдану6 бет
«Информатика сабағында оқушылардың шығармашылық белсенділігін дамыту »57 бет
Абай еңбектерінің негізінде ана тілі оқу сабағында оқушылардың құлықтық тәрбиесін қалыптастыру50 бет
Ағылшын тілі сабағында дидактикалық ойындар арқылы оқушының ауызша сөйлей алу және жазу дағдысын қалыптастыру7 бет
Ағылшын тілі сабағында жаңа технологияларды пайдалану8 бет
Ағылшын тілі сабағында сурет көрнекілігін қолдану арқылы оқушының сөйлеу іскерлігін дамыту44 бет
Ақпараттық технологиялардың анықтамалары71 бет
Ақпараттық технологияларды ақпараттандыру63 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь