Медико-биологиялық ақпаратты алу, тіркеу және жеткізудің құрылымдық сызба кестесі

МЕДИКО-БИОЛОГИЯЛЫҚ АҚПАРАТТЫ АЛУ, ТІРКЕУ ЖӘНЕ ЖЕТКІЗУДІҢ ҚҰРЫЛЫМДЫҚ СЫЗБА КЕСТЕСІ


ЖОСПАР
1. Медико-биологиялық ақпаратты алу және тіркеу құрылыстарының жалпы сызба нұсқалары
2. Биологиялық ақпаратты түсіру үшін арнайы электродтар
3. Медико-биологиялық ақпараттардың датчигі
4. Датчиктердің тағайындалуы және классификациясы, сипаттамалары. Датчиктердің қателіктері
5. Аналогты тіркеуіш құрылыстар. Үздіксіз ақпаратты тіркеу түрлері және олардың сипаттамалары
1. Медико-биологиялық ақпаратты алу және тіркеу құрылыстарының жалпы сызба нұсқалары
Медицинада қолданылатын құралдар мен аппараттардың негізін медициналык электроника құрайды. Электроника - өткізгіштерде және жартылай өткізгіштерде өтетін электрлік құбылыстар туралы ілім. Медициналык электроникаға электрондық құралдарды аппараттарды және жүйелерді жасау және оларды медицинада қолдану мәселелері кіреді. Электрондық құралдардың жұмыс принципі электр зарядтарының вакуумда, газда немесе қатты денелердегі қозғалысына негізделген.
Электрондық құралдардың көмегімен энергияны біртүрден екінші түрге түрлендіруге болады. Мысалы, жарык сәулесінің энергиясын электр энергиясына айналдыруға; жылдамдық температура және қысым сияқты электрлік емес шамаларды электр сигналдарына түрлендіруге болады.
Медициналық электрондықтехника медико-биологиялык ақпаратты алуға, тіркеуге және таратуға қолдануымен қатар адам ағзасына әсер ету үшін де (физиотерапияда және электрохирургияда) кеңінен қолданылады.
Медициналық электрондық аппараттардың дамуының басты бағыты — күрделі жүйе түрінде карастыру, блоктары мен бөлшектерін стандарттау, көлемін кішірейту, тұтынатын электр энергиясын азайту, беріктігін арттыру және басқару жүйесін қарапайым ету.
Қолдану бағытына байланысты электрондық-медициналық аппа-раттарды шартты түрде мынандай үш топка бөлуге болады (схеманы караңыз): функционалдык диагностика, емдеу мақсатында адам ағза-сына әсер ету (физиотерпаия және электрохирургия), электрондык-есептеуіш машиналар жүйесі.
Функционалдық диагностикада әдістер үш топка бөлінеді: а) ағза-ның биопотенциалдарын тіркеу (электрография); б) электрлік емес шамаларды тіркеу (фонокардиография, баллистокардиография, сфигмография, реография
Пайдаланылған әдебиеттер
1. Антонов В.Ф. и др. Биофизика. Москва, 2000 г.
2. ВладимировЮА.идр. Биофизика. Москва, 2006 г.
3. Гребенев. АА. Пропедевтика внутренних болезней. Москва, 2001 г.
4. СамойловВ.О. Биофизика. Санкт-Петербург, 2007 г.
5. СатпаеваХ.К., Өтепбергенов ӘА., НілдібаеваЖ.Б. Адам физиологиясы. Алматы, 2005 ж.
6. Яр-Мухамедова Г.Ш., Көшенов Б. Медициналык физикадан зертхана-лык жұмыстар. Алматы, 2007 ж.
        
        МЕДИКО-БИОЛОГИЯЛЫҚ АҚПАРАТТЫ АЛУ, ТІРКЕУ ЖӘНЕ ЖЕТКІЗУДІҢ ҚҰРЫЛЫМДЫҚ
СЫЗБА КЕСТЕСІ
ЖОСПАР
1. Медико-биологиялық ақпаратты алу және тіркеу ... ... ... ... ақпаратты түсіру үшін арнайы электродтар
3. Медико-биологиялық ақпараттардың датчигі
4. Датчиктердің тағайындалуы және классификациясы, сипаттамалары.
Датчиктердің қателіктері
5. Аналогты тіркеуіш құрылыстар. Үздіксіз ақпаратты ... ... ... ... Медико-биологиялық ақпаратты алу және тіркеу құрылыстарының жалпы
сызба нұсқалары
Медицинада қолданылатын құралдар мен ... ... ... ... ... - ... және жартылай
өткізгіштерде өтетін электрлік ... ... ... ... ... құралдарды аппараттарды және жүйелерді жасау және
оларды медицинада қолдану мәселелері кіреді. Электрондық ... ... ... ... ... газда немесе қатты денелердегі
қозғалысына негізделген.
Электрондық құралдардың ... ... ... ... ... ... Мысалы, жарык сәулесінің энергиясын электр энергиясына
айналдыруға; жылдамдық ... және ... ... ... ... ... сигналдарына түрлендіруге болады.
Медициналық электрондықтехника медико-биологиялык ақпаратты алуға,
тіркеуге және таратуға қолдануымен қатар адам ... әсер ету үшін ... және ... ... қолданылады.
Медициналық электрондық аппараттардың дамуының басты бағыты — күрделі
жүйе түрінде карастыру, ... мен ... ... ... ... ... ... азайту, беріктігін арттыру және
басқару жүйесін қарапайым ету.
Қолдану бағытына ... ... ... ... мынандай үш топка ... ... ... караңыз):
функционалдык диагностика, емдеу ... адам ... әсер ... және ... ... ... ... әдістер үш топка бөлінеді: а) ағза-ның
биопотенциалдарын тіркеу ... б) ... емес ... ... баллистокардиография, сфигмография, реография
жәнет.б.); в) эндо-және радиотелеметрия (адам ағзасының функциясын қашықтан
бақылау).
Электротерапия және ... адам ... ... әсер етіп ... ... қолданылады. Бұл топта
1 сурет
тұракты және айнымалы токтар, тұракты электр және магнит өрістері
қолданылады.
Электрондық есептеуіш ... ... аясы аса кең. Ол ... ... ... ... ... информатика пәнінің
еншісі болады.
2. Биологиялық ақпаратты түсіру үшін ... ... ... ... және ... ... параметрлерді екі топқа
бөлуге болады: тікелей өлшеуге болатын параметрлер және ... ... ... жанама тәсілмен анықталатын параметрлер.
Тікелей өлшеуге болатын параметрлерге жүрек бұлшық еттерінің жиырылуы,
температура, биоэлектрлік потенциалдар жатады. Тікелей ... ... ... ... ... параметрлерге мыналарды жатқызуға
болады: адам денесінің бір учаскесінің электрлік кедергісін анықтау ... ... ... ... ету ... ... болады; тіндердің
жарыкты жұту шамасы сол ағзаның көлемі туралы ақпарат ... және ... ... ... ақпаратты алуға арналған қондырғыларға койылатын
басты талаптар:
— адам ... ... ... және ... ... ақпараттардың пішініне акдудың мейлінше аз болуы;
— алынатын ақпаратты қоршағаы ортаның зиянды әсерінен корғау;
— ағзаға зиянсыз болуы;
— зарарсыздауға (стерильдеуге) колайлы және ... рет ... ... ... ... ... ... электродтар
мен датчиктер болып екі топқа бөлінеді. Электродтар адам ағзасында пайда
болған биопотенциалдар алу ... ал ... адам ... ... сигналдарына түрлендіру үшін қолданылады.
3. Медико-биологиялық ақпараттардың датчигі
Электродтардеп ... бір ... сол ... ... қосуға арналған арнайы пішінді еткізгішті айтады.
Биоэлектрлік потенциалдарды алынатын мүшесіне ... ... ... ЭКГ ...... по-тенциалдарын зерттеу,
ЭЭГ (электроэнцефалограф) — мидын биопо-тенциалдарын ... ... - ... ... мен ... ... биопотенциалдарын
зерттеу және т.б. әдістер бар. ... ... ... адам ағзасына
электр сигналдарымен әсер ету үшін де қолданылады. Мысалы: кардиостимулятор
— жүректің функционалдык мүмкіншілігін арттыру үшін және адам ... ... ... ... ... ... ... сол сигналдың
пішіннің өзгеруін диагностикада қолдануға болады.
Қорыта ... ... ... мынандай үш бағытта
қолданылады:
а) адам ағзасындағы биопотенциалдарды тіркеп оны диагностикада ... адам ... ... ... ... әсер ету. Сол ... ... қабілетін арттыру (электростимуляция);
б) адам ағзасына түрліше пішінді (үздікті) сигналдармен әсер етіп,
олардың өзгерісін диагностикада қолдану (электродиагностика).
Адам ... ... ... биопотенциалдар өте әлсіз бола-ды.
Сондыктан да оларды диагностикада қолдану ... ... ... ... ... күшейткіштің кіріс тізбегіндегі ішкі кедергінің
(RK) биологиялық жүйенің сыртқы кедергісі мен (Rc) ... ... ... ... ішкі ... (RK) ... кедергі (Rc)
тең болса (Rk=Rc) онда күшейтілетін сигналдың максималды қуаты күшейткіштің
кірісінде төмендейді. Ом ... q ... sgn - ... көзінің электр қозғаушы күші (ЭҚК). Осы
формуладан ток кушін табамыз
Күшейткіштің кірісіндегі ... (Uk) ... ток ... (2) ... ... мынандай қорытынды жасауға болады.
Егер Uk -» 0 болса, онда Rk -» 0 және Rk -> онда UK -» sgn ... ... ... ток ... яғни ... ... ток тарал-майды.
Осы мәселе тізбектің ішкі кедергісінің (Rc) ... ... ... ... ... ... ішкі кедергі (RK) сыртқы ... 15-20 есе көп ... етіп ... ... ... ... деп адам терісі мен электродтың арасында пайда болатын кедергіні
айтады. Осы кедергіні өтпелі кедергі деп те атайды.
Өтпелі ... мәні ... ... металдың табиғатына, адам
терісінің қасиетіне, электродтың ауданына байланысты ... ... ... ... ... өте көп бола-ды. Оны азайту үшін
электрод пен терінің арасына физиологиялық ерітіндіге ... жұка ... Ол ... ... ... үлкейту арқылы да кішірейтуге
болады. Бірақ, электрод-тың ауданы үлкейген сайын оған ... ... ... де өседі, сөйтіп қабылданатын сигналдың пішініне ақау енгізеді.
Мысал ретінде ЭЭГ-ны алу үшін қолданылатын электродтардың ... ... ... ... өте ... етіп алады.
Тізбектен электр тогы өткенде электрод пен адам терісі арасында пайда
болған ... ЭҚК ... ... ... ... ЭҚК ... ... козғаушы күшіне қарама-қарсы бағытталады.
Осыны электродтың гальваникалық поляризациялануы дейді. Поляризациялану
потенциалының көптеген себептері бар және ... ... кең ... Оған әсер ... ... мыналар: электродтыңтабиғаты,
электролиттің кұрамы, тем-пература және т.б. Осы ... ... ... акау ... Мәселен, металл электродты электролитке
батырғанда металл мен ерітіндінің ... ... ... ... ... ... ... Осы поляризацияны азайту үшін элект-
родтың материалын және электролиттің құрамын ... ... алу ... ... ... ... электродтар
алтыннан, күмістен, платинадан, палладийдан және т.б. металдар мен ... ... ... ... ... ... ақпаратты алуда кеңінен
қолданылатын кейбір электродтардың қүрылысымен және жұмыс принципімен
таныстырайық.
Электродтардың ... ... ... жалпақ, шар тәрізді, ине
тәрізді, сорғышқа бекітілген, ... ... ... және т.б. түрлері бар.
Солардың ішінен ... алу үшін ... ... және ... ... ... алу үшін
қолданылатын шар тәрізді электродты және мембрананы ... ... ... алуға арналған электрод-сорғыштың сырткы беті ретінде (84 ... ... ... жұқа үлбі ... (1) ... Ол
электродты жабыстыруға қолданылады. Сол үлбінің ... ... ... қыл сым торы (2) ... Қыл сым торы (2) ... (3)
бекітілген. Сол ілгектің екінші бетіне сырты аппаратқа косылатын өткізгіш
(4) ... ... ... ... ... ... ... Ал адамның аяқ-қолдарына қосылатын электрод-тардың
пішіні жалпақ болады. Жоғарыдағыдай хлорлы ... ... қыл ... ... ... ... (84, ... де, олар клеммаға ... ... ... ... ... ... алу үшін шар ... электрод қолда-
нылады (3 сурет).
Бұл электроддиаметрі небәрі 1—2 мм металл шар (1) ... ... ... ... (2) қапталған. Кеуек резина алдын ала арнайы ... ... Сол ... ... электрод пен терінің
арасындағы ... ... орта ... ... қосуға болатын өткізгіш (3) қосылады.
Қалыпты өлшемдігі жасушалар-дың, ... нерв ... ... ... және т.б. өте кіші ... ... ... өлшеу үшін микроэлектродтар қолданылады.
Микроэлектрод үшы аса жіңішке етіп созылған 0,1—0,5 шыны ... ... ... ... ... ... иілгіш келіпжасуша
мембранасыи тесіп өте алмайды, соны-мен қатар ол ... ... ... үшін ... хлорлы
күміс (AgCl) тұзымен
4-сурет
қапталған күміс (Ag) кыл сым қолданылады. Осы ... ... KC1 ... NaCl ... ... (86, б-сурет). Ерітіндіге
салынған екінші электрод — салыстыру электроды — жасушаның сыртқы бетіне
орналастырылады. ... ... ... ... арналған аппаратқа (Р) беріледі.
4. Датчиктердің тағайындалуы және классификациясы, сипаттамалары.
Датчиктердің қателіктері
Датчиктер сыртқы әсердің салдарынан ездерінің электрлік ... ... ... ... ... ток ... шамасына әсер етеді. Сондықтан олар өлшенетін электрлік емес
сигналдарды ... ... ... ... ... ... ... колдануға болады. Сондықтан датчиктерді
түрлендіргіштер деп те ... ... ... ... ... түріне, кірістегі электрлік емес ... ... және ... ... ... ... тәуелді болады.
Датчиктерге берілетін электрлік емес сигналдардын басты түрлері
мыналар:
а) механикалық шамалар - сызықтық және айнымалы қозғалыс,
жылдамдық, ... ... ... ... ... ... - температура, жарықталу, ылғалдылық;
в) химиялык шамалар — заттың ерітіндідегі таралымы, құрамы;
г) физиологиялық шамалар - тіннің қанмен қамтамасыз етілуі, ... ... ... ... ... және ... ... (генераторлык) және пассивті (параметрлік) болып
екіге бөлінеді.
Активті датчиктерде ... ... емес ... ... электрлік сигналдар пайда болады. Сыртқы әсердің салдарынан активті
датчиктер өздері электрлік сигиалдарын қорытып шығарады. ... ... деп те ... Ол сигналдардың жиілігі мен
амплитудасы кірістегі электрлік емес сигналдардың жиілігі мен ... ... ... датчиктерге пьезоэлектрлік, индукциялық датчиктер және
термоэлементтер жатады.
Пассивті датчиктер кірістегі электрлік емес сигналдардың әсерінен
өздерініңэлектрлік ... ... ... ... ... ... және ... жатады. Сондықтан
ондай датчиктерді параметрлік датчиктер деп те атайды. Пассивті ... ток көзі бар ... ... қосылады.
Енді датчиктердің аса көп тараған кейбір түрлерінің жұмыс принципін
карастырайық.
Резистивті датчик тыныс алу жиілігін және тыныс алу ... ... ... (1) ... ұнтағымен (2) толтырылған. Датчиктің ... ... ... (5) ... ток көзіне өткізгішпен (4) және электродпен (3) қосылады. Тыныс
алу кезінде резина түтік созылады да оның ... ... ... Сол ... датчиктің кедергісі мына занды-лық бойынша артады.
Мұндағы р — ... ... ... ... /— ... ... S— ... түтіктік көлденең кимасының ауданы.
Датчиктің кедергісінің артуы тізбектегі электр ... ... ... алу ... ... ... болса, соғүрлым кедергі де үлкен
болады, олай болса ток соған сәйкес кемиді және ... ... ... ... оның ... ... ... алу жиілігін
сипаттайды.
Резистивті датчиктің тағы бір түрінде электр тогының өзгерісін ... ... ток ... ... (1) ... ... ток ... екі
электродтармен (2) және еткізгішпен (3) қосылады. Осындай датчиктің екі
басы (4) ... ... ... ... датчиктің жұмыс принципі
жоғарыда қарастыры-лған датчиктін. жұмыс принципімен сәйкес келеді.
5. Аналогты тіркеуіш ... ... ... ... ... ... ... клиникалық практикада қан тамырларының ішіндегі және ... ... ... ... үшін электрлік тензо-датчиктер
қолданылады. Олардың жұмыс принципі ... ... ... ... ... ... ... Ондай заттарға
кремнийорганикалық резина (силикон), нығыздалған шайыр (смола) жәнет.б.
жатады. Енді осындай датчиктің жұмыс ... ... (К) ... ... қозғалыстығы сүйықтың қысымы Р болсын. Осы
сүйық М мембранасын иеді. Мембрананың ... Д ... ... Ол
козғалғыш ұштары С нүктеле-рінде бекітілген шығыршыққа (Ш) ... ... ... (R) ... Қыл сым ұзарғанда онын. кедергісі өзгереді. Қыл
сымның үштары өткізгіш (Ө) ... ... ... ... ... ... ... қатарына жатады. Олар жүрек-
қанайналым жүйесінің күйін (пульс, систолалық және диастолалық ... тоны және шуы) және ... алу ... мен ... ... күш әсер ... ... немесе созғанда) механикалық
деформацияның нәтижесінде кейбір кристалдардың молекулалары
6-сурет
поляризацияланады. Кристалдың қарама-карсы беттерінде ... ... ... ... да ... арасында потенци-алдар айырымы туындайды.
Сыртқы күштің әсері ... ... ... «жоғалады», кристалл
бастапкы күйіне келеді. Осы күбы-лысты пьезоэлектрлік эффект дейді.
Мысалы, кварц кристалы үшін ... үш ... және ... алты
атомы, зарядтармен салыстырғанда симметриялы орналас-кан құрылымдық топ
құрайды (89, а-сурет).
Егер осы кристалға қысатын күшпен әсер ... ... ... ... ... ... пайда болады. Мүндай пьезоэлектрлік
эффектіні тура пьезоэффект дейді.
Пьезоэлектрлік кристалл (1) ... 10—15 мм, ... 3-5 ... ... ... ... (2) ... Оларға қысатын
(7-сурет) күшпен немесе иетін күшпен әсер еткенде пьезоэффект пайда
болады.
Артерия тамырларының серпімді күшінің ... ... ... ... ... жиілігіне сәйкес келсе, потен-циалдар
айырымының шамасы қан қысымын сипаттайды.
Индукциялық датчиктін, жұмыс ... ... ... ... ... ... ... келгенде тізбекте
индукциялық ток пайда болады.
Индукциялықток магнит қоз-ғалмай катушка қозғалысқа кел-генде дс пайда
болады. ... ... бір ... ... (L) бекітеді. Қарсы
қабырғаға үлбі (Ү)тартылған.
8-сурет
Сол үлбіге түрақты магнит (М) ... ... ... ... ... ... ... қозғаушы күші пайда
болады. Оныңжиілігі пульстың жиілігіне, ал амплитудасы қан тамырындағы ... ... ... ... ... В.Ф. и др. Биофизика. Москва, 2000 г.
2. ВладимировЮА.идр. Биофизика. Москва, 2006 г.
3. Гребенев. АА. Пропедевтика ... ... ... 2001 ... СамойловВ.О. Биофизика. Санкт-Петербург, 2007 г.
5. СатпаеваХ.К., Өтепбергенов ӘА., НілдібаеваЖ.Б. Адам ... 2005 ... ... Г.Ш., Көшенов Б. Медициналык физикадан зертхана-лык
жұмыстар. Алматы, 2007 ж.

Пән: Медицина
Жұмыс түрі: Реферат
Көлемі: 10 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 700 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Өнімділігі 30 тонна/тәулігіне модифицирленген майлар цехын жобалау71 бет
Аумаққа рекреациялық баға берудің әдістемесі4 бет
Медицинадағы әлеуметтік жұмыстың теориялық негіздері мен ерекшеліктері60 бет
Мұғалімдерді өзгермелі өмірге дайындау2 бет
"Тілдің жүйелік, құрылымдық, таңбалық сипаттары"6 бет
Excel электрондық кестесі16 бет
Excel электрондық кестесі және онымен деректер қоры ретінде жұмыс жасау12 бет
Magic planet қонақ үйіндегі тіркеу тәртібі жане қонақтарды орналастыру22 бет
Microsoft Excel электрондық кестесі жайлы6 бет
Microsoft Excel электрондық кестесі туралы4 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь