Мемлекет және азаматтық қоғам

Жоспар

Кіріспе ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...3.4
І. Мемлекет: түсінігі, ұғымы және белгілері
1.1 Мемлекеттің пайда болуының жалпы заңдылықтары ... ... ... ... ... ... 4.7
1.2 Мемлекет ұғымы және белгілері ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 7.11
ІI.Азаматтық қоғам және оның қағидаларының теориялық негіздері
2.1 Азаматтық қоғам, оның тарихы, қалыптасу белгілері, құрылымы және қағидалары ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..11.15
2.2 Қазақстан Республикасында азаматтық қоғамның қалыптасуы ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...15.18
2.3 Қазақстанда азаматтық қоғам институттарын қалыптастырудың құқықтық негіздері ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...18.21
ІІІ. Азаматтық қоғам мен мемлекеттің арақатынасы ... ... ... ... ...21.23
3.1 Қазақстан Республикасындағы азаматтық қоғамның
перспективалық көрiнiсi ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..23.25
3.2 Қазақстан Республикасында азаматтық қоғам институттарын
дамыту ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...25.26
Қорытынды ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .27.28
Пайдаланылған әдебиеттер тізімі ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 29
Кіріспе
Адами әлеуетті, азаматтардың іскерлігін жандандыру, азаматтық қоғамды одан әрі қалыптастыру негізінде ғана Қазақстанды өмір сүру сапасының стандарттары жоғары, қазіргі заманғы, серпінді мемлекет ретінде дамытуға болады.
Қазақстан Республикасында азаматтық қоғамды дамытудың 2006 – 2011 жылдарға арналған тұжырымдамасы (бұдан әрі – Тұжырымдама) Қазақстан Республикасы Президентінің 2006 жылғы 1 наурыздағы ел халқына Жолдауында белгіленген Демократиялық реформалардың жалпыұлттық бағдарламасына және Қазақстанның әлемдегі бәсекеге барынша қабілетті елу елдің қатарына кіру стратегиясына сәйкес әзірленді.
Бұл Тұжырымдамада қазіргі кезеңде Қазақстанда азаматтық қоғамды дамытудың негізгі үрдістері талданады, сондай-ақ азаматтық қоғамды дамытудың алдағы жылдарға арналған жолдары мен нақты тетіктері баяндалған.
Тұжырымдама азаматтық қоғам институттарын дамытудың негізгі бағыттары мен азаматтық бастамаларды іске асыру мүмкіндіктерін айқындайды. Ол азаматтық институттардың жұмыс істеуі үшін қолайлы жағдай жасауға бағытталған мақсатты бағдарламалар, заңнамалық және басқа нормативтік құқықтық актілер әзірлеу үшін негіз болады
Курстық жұмыстың өзектілігі. Елбасы Н.Ә.Назарбаевтың: «Егер біз мемлекет болғымыз келсе, өзіміздің мемлекеттігімізді ұзақ уақытқа меңзеп құрғымыз келсе, онда халық руханиятының бастауларын түсінгеніміз жөн» - деуінің мәні ерекше.
Азаматтық қоғам - мемлекеттік құрылымнан тыс қалыптасатын әлеуметтік - экономикалық және мәдени-рухани қоғамдық қатынастардың жиынтығы. Оған қатынасушылардың табиғи және азаматтык құқықтарын, бостандығы мен міндетін автономиялық даму жолы қамтамасыз етеді. Азаматтық қоғамда үзіліс болмайды, уақыты шектелмейді, өлкеге-аймаққа бөлінбейді, мемлекеттің барлық жерін, барлық халқын біріктіреді.
Азаматтық қоғам - мемлекетке тәуелді емес, дербес, ашық, жариялы қоғам. Қазақстанда азаматтық қоғамның қалыптасу ерекшеліктері: кеңестік мейлінше мемлекеттендірілген күйден шығу, қоғам мен мемлекеттің арақатынасын тәуелсіз - дербестікте дамыту.
Республика Конституциясы Қазақстандағы азаматтық қоғамның барлық даму сатыларын мемлекетке бағындырмастан (оның айғағы - онда «Азаматтық қоғам» бөлімінің әдейі болмауы) әлеуметтік бағдарлы нарық экономикасы мен жеке адамның автономиясын тұрақты қалыптастыру үшін оған қажетті құқықтық жағдайлардың негізін қалайды. Оған: тең дәрежеде танылатын және қорғалатын мемлекеттік меншік пен жеке меншікті (6-бап-тың 1-тармағы); адам және азамат құқықтарының кең ауқымды және біртұтас кешенің; отбасын, ана мен әке және баланы мемлекеттің қорғауын (27-бап); идеологиялық және саяси әр алуандылықты (5-бап) және тағы басқа жаңа
Конституцияда бекітілген қазақстандық-азаматтық қоғамды ерікті дамытудың алғы шарттарын жатқызуға болады.
Курстық жұмыстың мақсаты. Мемлекет және азаматтық қоғам және құқықтық мемлекет туралы және оның қалыптасуы, дамуы бойынша мәліметтер жинақтап, тақырыптың мәнін ашу.
Курстық жұмыстың міндеттері. Жұмыс мақсатына сай, мынадай міндеттер қарастырылады:
Қолданылған әдебиеттер тізімі

Нормативтік актілер:
1. Қазақстан Республикасының Конституциясы, 1995 жыл 30 тамыз (2007жылғы 21 мамырдағы №254-ІІІ Заңымен енгізілген өзгертулер
2. Қазақстан Республикасында азаматтық қоғамды дамытудың 2006-2011 жылдарға арналған тұжырымдамасы туралы Қазақстан Республикасы Президентiнiң 2006 жылғы 25 шiлдедегi N 154 Жарлығы Қазақстан Республикасының ПҮАЖ-ы, 2006 ж., N 26, 270-құжат

Оқулық:
1. Ғ.Маймақов. ҚР-ның саяси-құқықтық тарихы. Алматы-2000 ж.
2. Ғ.Сапарғалиев, Агибраева. Мемлекет және құқық теориясы. А:1998 ж
3. Ағдарбеков, Т. Құқық және мемлекет теориясы, «Болашақ – Баспа – 2001»
4. Жоламан, Қ.Д., Мұхтарова, А.Қ., Тәукелов,А.Н., Мемлекет және құқық теориясы, Алматы – 1999
5. Сапарғалиев Г.С. Мемлекет және құқық теориясы Алматы, 1997
6. Дулатбеков Н.О., Жұмабекова Г.Х. «Мемлекет және құқық негіздері» курсы бойынша әдістемелік нұсқаулар - Қарағанды, 1998
        
        Жоспар
Кіріспе.................................................................
..........................................3-4
І. Мемлекет: түсінігі, ұғымы және белгілері
1.1 ... ... ... ... ... ... ... ... және оның ... ... ... Азаматтық қоғам, оның тарихы, қалыптасу белгілері, ... ... ... Республикасында азаматтық қоғамның
қалыптасуы..................................................................
.....................................15-18
2.3 ... ... ... ... қалыптастырудың құқықтық
негіздері...................................................................
........................18-21
ІІІ. Азаматтық қоғам мен мемлекеттің арақатынасы...................21-
23
3.1 Қазақстан Республикасындағы азаматтық қоғамның
перспективалық
көрiнiсi....................................................................
..............23-25
3.2 Қазақстан Республикасында ... ... ... ... ... азаматтардың іскерлігін жандандыру, азаматтық қоғамды
одан әрі қалыптастыру негізінде ғана Қазақстанды өмір сүру ... ... ... ... серпінді мемлекет ретінде дамытуға
болады.
Қазақстан ... ... ... ... – 2011 жылдарға арналған тұжырымдамасы (бұдан әрі – Тұжырымдама)
Қазақстан Республикасы Президентінің 2006 жылғы 1 наурыздағы ел ... ... ... ... жалпыұлттық
бағдарламасына және Қазақстанның әлемдегі бәсекеге барынша қабілетті елу
елдің қатарына кіру ... ... ... ... ... ... ... азаматтық қоғамды
дамытудың негізгі үрдістері талданады, сондай-ақ ... ... ... ... ... ... мен нақты тетіктері баяндалған.
Тұжырымдама азаматтық қоғам институттарын ... ... ... ... ... іске ... мүмкіндіктерін айқындайды. Ол
азаматтық институттардың ... ... үшін ... жағдай жасауға
бағытталған мақсатты бағдарламалар, заңнамалық және ... ... ... ... үшін ... болады
Курстық жұмыстың өзектілігі. Елбасы Н.Ә.Назарбаевтың: «Егер біз
мемлекет болғымыз келсе, өзіміздің мемлекеттігімізді ұзақ ... ... ... онда ... ... ... түсінгеніміз жөн» -
деуінің мәні ерекше.
Азаматтық қоғам - мемлекеттік құрылымнан тыс ... ... ... және ... ... ... ... Оған
қатынасушылардың табиғи және азаматтык құқықтарын, бостандығы мен міндетін
автономиялық даму жолы қамтамасыз ... ... ... ... болмайды,
уақыты шектелмейді, өлкеге-аймаққа бөлінбейді, мемлекеттің ... ... ... біріктіреді.
Азаматтық қоғам - мемлекетке тәуелді емес, дербес, ашық, жариялы қоғам.
Қазақстанда азаматтық қоғамның қалыптасу ерекшеліктері: кеңестік ... ... ... ... мен мемлекеттің ... - ... ... ... ... азаматтық қоғамның барлық даму
сатыларын мемлекетке бағындырмастан (оның айғағы - онда ... ... ... ... ... ... нарық экономикасы мен жеке
адамның ... ... ... үшін оған ... құқықтық
жағдайлардың негізін қалайды. Оған: тең дәрежеде танылатын және қорғалатын
мемлекеттік меншік пен жеке ... ... ... адам ... ... кең ... және ... кешенің; отбасын, ана мен әке
және баланы мемлекеттің қорғауын (27-бап); идеологиялық және саяси ... ... және тағы ... жаңа
Конституцияда бекітілген қазақстандық-азаматтық қоғамды ерікті дамытудың
алғы ... ... ... жұмыстың мақсаты. Мемлекет және азаматтық қоғам және құқықтық
мемлекет туралы және оның қалыптасуы, ... ... ... жинақтап,
тақырыптың мәнін ашу.
Курстық жұмыстың міндеттері. Жұмыс мақсатына сай, мынадай міндеттер
қарастырылады:
- Мемлекет және ... ... ... ... ... ... және азаматтық қоғам қағидаларын қарастыру;
- Мемлекет және азаматтық қоғам идеалын және оны ... ... ... түсінігі, ұғымы және белгілері
1.1 Мемлекеттің пайда болуының жалпы заңдылықтары
Ру дәуірінде адамдар тек жаратылыстың даяр өнімдерін жинап қорек етіп,
өмір ... ... ... өндіріс құралдарын жасап алып, өздері
шарушылықпен айналысады. Сөйтіп, терімшіліктен өндіріс ... ... Мал ... егіншілікке ауысады.
Егіншіліктің нәтижесінде отырықшылық қалыптасып, елді мекендер, қалалар
салына бастайды. Қалаларда ... ... ... ол мал ... ... ... ... көзіне айналады. Экономиканың аталған салалары
бірінен-бірі ... ... ... өмір сүре ... ... бірінің
өндірген өніміне келесісі мұқтаж екендігі ... ...... ... – жер ... қолөнершілерге – тамақ қажет болады. Сөйтіп,
соларға делдалдық жасайтын алыпсатарлар қалыптаса бастады.
Алғашқы қауымдық құрылыс, яғни рулық ... ... ... төмен, даму
жағы тұралап қалған қоғам болатын. Мұнда бірлесіп еңбектенудің негізгі
түрлері – терімшілік, аң және ... ... ... ... осындай
түрлеріне сай, еңбек құралдары да қарапайым, жетілдірілмеген болып келетін.
Алғашқы қауымдық құрылыста (рулық қауымда) ... ... ... Мұнай билік, әдетте, ең алдымен еңбектенуге негізделетін де, онда
күштеп еңбек етуге ... ... ... ... өз ... еңбек ету қауымдағы адамдардың барлығына бірдей ... ... ... ... рулық қауым адамдары арасында
теңдей етіп ... ... ... да, міндеттері мен
жауапкершіліктері де тең болған.
Рулық ... яғни ... ... ... негізгі басқару органдары
көсем – ру басы, яғни қауым бастығы, ру ағалар ... және ... ... тұратын. Рулық қауымның болмысына байланысты ең маңызды
мәселелерді шешу күн ... ... ғана ... ... ... ... Рулық қауымның әрбір ересек мүшесі қандай да
болсын мәселелерді талқылауға, оларды шешуге қатысуға хақылы болатын.
Рулық қауымдағы күнделікті мәселелерді дер ... ... ... ... үшін ... ең ... мүшелері арасынан қауым бастығы
көсем (ру ағасы) ... Бұл ... ... сайлау арқылы ие
болатын.
Ру ағасы (көсем) қауымның басқа мүшелерімен тең ... және ... ... ... ... ... үлес ... болған. Оның
биліктік беделі тек қана ... оған ... ... ... ... ... ... басшылық ету үшін әскери көсем
сайланатын, қауым ішінде осылайша ... ... ... ... өте ... рулар өзара бірігіп тайпаларды құрайды. өз кезегінде
олар әлгі рулар өкілдерінен ... ... ... ... ... ... басқаратын көсемдер (қариялар) кеңесі тайпа көсемін
сайлайтын. Бұл лауазым да қоғам дамуының алғашқы кезеңдерінде ... және ол ... ... ... ... ... ... барысында тайпалар да бірігуді бастады. Алғашында мұндай
бірігу уақытша сипатта болатын, кейіннен тайпалардың бірігуі тұрақты сипат
ала бастады. Сөйтіп, ... ... ... ... қозғаушы күштерінің
біріне айналды.
Тайпалар одағы тайпа көсемдері кеңесі арқылы ... олар ... ... ... ... ... барысында кейінірек көсемдер өз қызмет
бағыттарын өмір бойы ... ... ... ... ... алғашқы қауымдық құрылыс
(яғни рулық қауым) жөнінде оларға ғана тән ... ... ... Ру ... қауым) мүшелері ортақ шаруашылықпен айналысуында
қандас туыстастығына, бір аумақта ... өмір ... ... ... сөйлеген және дәстүрлері, әдет-ғұрыптары ... ... ... Ру ... ... ... ... орын алуына тыйым
салынған. Мысалы, қазақтарда некелік қатынастарына тыйым салу
«жеті атаға» ... ... ... ... яғни ... ... ... арасындағы некелік қатынастарға да ... ... Ру ... өлген адамды барлық барлық қауымдастарға ортақ
қабірге жерлейтін ... ... ... ... өзіне тән атауы болатын;
6. Руды (қауымды) ең беделді қауым мүшесі – ... (ру ... оның өзі ... ... ... ... мемлекеттілік кезеңге дейінгі әлеуметтік билік тікелей түрде
қоғамдық болған, оның құрылуы ... ... ... ... ... оның ... тек ру (қауым) тегіне ғана таралатын ... ... ... ... ... ... қандас туыстардың
өзара қарым-қатынастарына негізделетін, мұнда қауымның жиналысы биліктің
органы ретінде іс ... ру ... ... ешқандай артықшылықтарға
ие болмаған деп тұжырым ... ... ... ... ... «Отбасы, жеке меншік және мемлекеттің
пайда болуы» деген еңбегінде алғашқы қауымдық құрылысты ... ... ... ... ... деп ... қауымдық кезеңде қоғамдық қатынастарды нормативтік реттеу рулар
мен ... ... ... білдірді және оны
қамтамасыз етіп ... ... ... ету ... орын алды.
Мұның өзі еңбек құралдарының жетілдірілмеген қарапайымдылығына, еңбек
өнімділігінің мардымсыздығына байланысты еді. ... ... ... ... ... ... ... болуын және өндірілген қоректі
өнімдерді теңдей етіп бөлу қажеттілігін ... Ал ... өзі ... ... ... ... болмысына әжептәуір ықпалые тигізді.
Нормалар алғашында «табу» - тыйымдар түрінде болды, бірте-бірте ... ... ... ... ... ... бола бастады.
Әдет-ғұрып – қауымдағы адамдардың қарым-қатынасын реттейтін, ... ... ... ... ... ... ... жазылмаған мінез-құлық қағидасы. Олар ру тұрмысының дамуына
байланысты, ру мүшелерінің арасындағы қатынасты жөнге салып, ... ... ... өмір ... ... ету үшін қажетті құрал ретінде
қолданылды. Ру әдеттері барлық ру мүшелерінің еркін білдіріп, ... ... деп ... оны мүлтіксіз орындау әрбір ру мүшелерінің
дағдысына айналды. Ру ... ... ... ... пе ,әлде құқық
па деген сауал ру мүшелрінің ойына кіріп те шықпайтын. Олардың түсінігінше,
ру әдеттерін, дәстүрлерін ... ... ... ... ... ... саналды.
Құрал-саймандардың жетілдірілуіне байланысты, еңбек өнімділігі де
өседі. Соның нәтижесмінде артық өнім ... ... ... ... барлық
жиналған, табылған өнім ру мүшелерінің жалпы ... ... еді. ... ... ... ... ... өнім жеке адамдардың , ... ... ... ... ... ... ... қолөнер
бұйымдарына жекелеген иелер пайда болды. Ақырын, ру қауымының жалпы
меншігінің ... жеке ... ... ... ... ... ... – жеке меншік қалыптасты. Жеке меншіктің пайда болуына байланысты,
қоғам таптарға бөлінді. Бір жағынан, құрал-жабдықтар, ... ... ... бір ... қолында шоғырланады да, байлар пайда
болды. Екінше жағынан, кедейлер, ... ... ... Сөйтіп рулық қауым
өзіне тән ... ... ... Оның ... жеке ... ... екі ... әлеуметтік топтан тұратын қоғам қалыптасты.
Мұндай жағдайда ... ... ... ру ... ... көздеп,
еркін білдіретін қауымдық билеу құрылымы өз ... ... ... ...... айрықша мүдделері болғандықтан, басқа ру
мүшелерімен, кедей-жарлылармен ... ... ... тең ... ... Содан байлар мен кедейлердің ... ... ... ... ... ... түбегейлі экономикалық-әлеуметтік өзгерістердің
нәтижесінде қоғамды билеу, басқару жүйесі де өзгерді. ... ... ... ... ... ... баса ... Сөйтіп, қоғамның белгілі бір
сатысында мелекет пайда болды.
Қазақстан Республикасы заң – мемлекеттің жылдам қалыптасуы, ... ... ... мен ... ... ... шеңберінде болып
жатқан оң өзгерістерді басқаша көзқарастар ... ... ... ... ... ... пайда болуы қоғамдық ұйымдық құрылымды объективті түрде қажет
ететін ішкі эволюциясымен байланысты. Мемлекеттің пайда ... ... бар. Ең ... - ... ... ол ... ... құдайдың құдыретімен байланыстырады. Бұл теорияның ... ... ... және Фома ... (1225-1274) болып
табылады.
Сонымен, мемлекет – қоғамның ұйымдық құрылымды ... ... ... ... ... ... ... ұғымы және белгілері
Мемлекет – басқару функциясын орындайтын және соның көмегімен қоғамның
тіршілік-тынысын қамтамасыз ететін, оған қажетті жағдайлар мен ... ... ... ... ұйымдастырудың айрықша нысаны. Өзіне тән
ерекше ... мен ... ... ... аса мо ... ... ... дамытудың, әлеуметтік-саяси, рухани, ұлтаралық
және жеке ... ... ... ... ... шешуге
нақты қатысып, қоғамдағы істердің жағдайын белсенді түрде әсер ете ... тек ... ғана тән ... әсер ету нысандары мен ... ... ... ... ... ... ... оны қоғамда,
ұйымда, құрылымдар мен институттарда әрекет ... ... ... ... күрделі саяси организм ретінде ұғынамыз.
Көрсетілген негізгі ... ... ... мелмлекетті
анықтауда өзінің көрінісін табуы керек. өзінің көрінісін ... ... мен көп ... қарай оның біржақты болуы мүмкін емес.
Мемлекет дегеніміз – адамзат қоғамы дамуының нәтижесінде пайда болған
саяси ұйым.
Мемлекет – ... ... ... ... адамдардың, топтардың,
таптардың қарым-қатынастарын реттеп отыратын, заңдарды қабылдайтын саяси
ұйым.
Мемлекет – қоғамның саясатын жүзеге ... ... ... ... ... толық болуы үшін оның белгілеріне егжей-
тегжейлі тоқталып, олардың мазмұны мен ... ... ашу ... ... ... ... ... түрі болып табылады. Бұл
мемлекеттің мәжбүрлеуге сүйенетін субъектілердің ... ... ... ... ... ... жағдайлар біздің түсінігімізде және мемлекетті
анықтауда өзінің көрінісін табуы керек. ... ... ... ... мен көп ... ... оның ... болуы мүмкін емес
және бірнеше «қабатты» қамтиды.
Мемлекет дегеніміз бұл - ... ... ... маңызды кезеңдеріне
тән саяси ұйым:
а) қоғамды басқару міндетін атқару, адамдардың, ... ... ... да ... ... ... реттеп - бағыттау,
олардың бірлескен іс-қимылына жағдай жасау жүктелген;
б) оның саясатын жүзеге асыру жүктелген кең тармақты ... ... ... ... ... ... ... орындалуын қоғамдық өмірдің барлық субъектілері
қамтамасыз ететін әкімшілік-мәжбүрлеу өкілеттігі берілген.
Мемлекеттік билік ... ... ... сан ... ... ... іске асып, орындалып жатады. Осы мемлекеттің сан ... ... ... ... ... ... ... мемлекеттік биліктің нақты орындалуының құқықтық нысаны екі түрге
бөлінеді:
- нормативтік актілер арқылы орындалу нысаны;
- жалпылама нормативтік актілер ... ... ... ... өзі үшке ... ... ... құқықты орындаушылық;
- құқықты қорғаушылық.
Мемлекеттік билікті орындаудың ерекше нақты түрі - ... ... іске асу. ... түрлері толып жатыр. Оның бір жағының ... ... ... ... ... ... ... ерекшеліктері мыналардан көрінеді:
- бұқаралық саяси бірлік.
- аппараттық билік.
- легитимдік (заңды деп танылған) ... ... ... нормативтік актілерінің орындалу нысаны
бірнеше түрге бөлінеді: экономикалық, саяси, идеологиялық ұйымдастырушылық,
халықаралық, мемлекетаралық ... ... ... ... ... ... Бұл іске
мемлекеттің ұйымдастыру қызметі көп үлес қосады. Мемлекеттің ұйымдастыру
қызметі заңға тәуелді іс-әрекет, әр ... ... әр ... қоғамдағы заңға, нормативтік актілерге сәйкес қызмет атқарады. Бұл
қызметке нормативтік ... ... ... ұйымдастыру қызметінің түрлері:
- жаңа шыққан заңдарды, нормативтік актілерді насихаттау, түсінік беру;
- мемлекеттік ... ... ... ... ... жүргізу;
-материалдық-техникалық операциялар жүргізу, баяндамалар, іс-
қағаздарын дайындау, заңдарды, нормативтік ... ... ... т.б.
қүжаттардың өмірге келуін қамтамасыз ету;
-әртүрлі жиналыстар, мәжілістер, конференциялар өткізу;
-мемлекеттік органның ... ... ... ... ... қоғамдық ұйымдардың, еңбек ұжымдар- ының
ой-пікірлерін, ... ... ... ... ... жұмысына халықты, қоғамдық ұйымдарды, саяси
партияларды қатыстыруды ұйымдастыру;
-шет елдермен қарым-қатынасты ... ... т.б. ... ... ... саяси биліктің негізгі құралы болып табылатын мемлекет
қоғамдық ... ... жеке ... пен ... ... ... ... болған.
Егер, мемлекетке дейінгі рулық қоғамда билікті ақсақалдар ... ... ... ... отырған болса, ал мемлекеттің құрылуына
орай, өкімет ... ... ... пайда болды. Үстем таптың еркін жүзеге
асыратын әскер, сот органдары, түрме мекемелері ... оның ... үшін ... ... ... ... ... таптың мүддесін қорғау үшін
қалыптасқан құқық нормалары бірте-бірте әдет-ғұрыптарды ығыстыра бастайды.
Мемлекет ... ... ... ... ... жүзеге асыратын
айрықша органдар мен мекемелер ... яғни ... ... ... ... аппараты болуымен; мемлекет санкция берген ... ... ... ... ... ... осы мемлекеттің юрисдикциясы
жүретін белгілі бір аумақтың болуымен де ... ... ... - өзі орналасқан аумақтағы бүкіл ел көлемінде билік жүргізетін
басқару және мәжбүрлеу ... бар, өз ... ... ... ... ... пайда болуына орай, адамдар тура мағынасында айтқанда нақты бір
аумаққа «байланып қалады». ... ... ... мәні ... ... қатынастардың тиісті түрлеріне орай айқындалады.
Бүгінгі тандағы мемлекеттің басты ерекшелігі азаматтарды ... ... ... ... ... қамтамасыз ететін, шын мәніндегі,
демократиялық ... кұру ... ... ... ... «Мемлекеттік биліктің бірден-бір бастауы -
халық» деп көрсетілсе, 1-бабында «Қазақстан Республикасы ... ... және ... мемлекет ретінде орнықтырады» деп атап
көрсетілген. Мұның мәні неде? Оның мәні ... ... ... ... яғни ... жеке ... ... ар-ожданы, ар-намысы
қорғалатындығында. Бұл - халықтың, қоғам мен ... ... ... ... ... қол жеткізілетін нәрсе. Ол адамның ... ... ... ... ... ... және ... татулықты,
сондай-ақ адамның өзі және өз ұрпақтары үшін лайықты өмір сүруін ... ... ... ... биліктен ажырататын мынадай
белгілері болады:
1. Басқарушы ... ... ... ... ... ... ... билік органдары жүйесі болады, оған заң шығарушы, заңды атқарушы
және сот органдары ... ... атап кету жөн, ... ... ... ... ... Осы органдар қоғамдағы заңды орнықтырылған тәртіпті
қамтамасыз ету үшін ... ... ... тек ... қызметімен
шұғылданатын шенеуніктер (мемлекеттік қызметкерлер) болады. Сыртқы
жаулардың жансыздарынан сақтану үшін ... ... ... ұйымдастырады;
2. Халық – мемлекеттің тұрғындары әкімшілік-аумақтық бірлестіктерге
(облыс, ... ауыл ... ... (ол ... әр елде ... ... өз ... өмір сүруші барлық адамдарды өз билігімен
және қорғау ... ... ... ... – мемлекеттің шекарасы анық белгіленген аумағы
болады. Сол аумақта ... ... өз ... ... ... өз аумағының тұтастығын мемлекет барлық күш қуатымен ... ... ... ... ... арасындағы қайшылықтар,
келіспеушіліктер, соғыстар көбінесе осы жер, аумақ мәселесіне байлнысты.
Мемлекеттің аумағы ... ... ... асыру үшін әкімшіліктерге
бөлінеді. Халық әкімшілік-аумақтық бөліктерге бөлініп тұрғандықтан, олардың
құқықтық жағдайы соған байланысты болды. ... өз ... өмір ... ... өз ... және қорғау арқылы біріктіреді.
4. Салық және салық жүйесі – мемлекеттің әскерді, полицияны, сотты,
басқа ... ... ... ... ... ... ... жинайды. Салықтар – мемлекеттік бюджетке заңды және жеке тұлғалардан
белгілі бір мөлшерде түсетін міндетті төлемдер. Салықтар мемлекеттің ... ... ... ... ... ... ... өзгеріу,
өркендеуі қашан да болса оның салық жүйесінің қайта құрылуымен, жаңаруымн
бірге ... ... салу ...... ... салық
түрлерінің, оны құру мен алудың нысандары мен ... ... ... жиынтығы. Жалпы олар мемлекеттік аппараттың өмір сүруін
қамтамасыз ету үшін ... ...... заңдар және басқа нормативтік құқықтық ... ... ... ... ... ... әр ... құқықтық
жүйесі болады. Құқықтық нормалардың жиынтығы мемлекеттің құқықтық жүйесін
құрайды. Мемлекет ... өмір сүре ... ... ... мемлекеттік
билікті заңдастырады.
6. Егемендік – мемлекет басқа мемлекеттерден тәуелсіз ... ... ... Мемлекет өзінің ішкі және сыртқы саясатын ... өз ... ... ... ... ... басқа
мемлекеттерге жалтақтамай, өзінің ішкі және сыртқы істерін өзі атқарады.
Мемлекет – қоғамды басқаратын және оның дамуын қамтамасых ететін арнайы
басқару және ... ... ... ... ... ... ұйымы.
ІI. Азаматтық қоғам және оның қағидаларының теориялық негіздері
2.1 Азаматтық қоғам, оның тарихы, қалыптасу белгілері, ... ... ... қалай қалыптасты, оның себептері қандай - бұл туралы ... ... жоқ. ... бұл ... ең бірінші ғылымға енгізген ... ... ... оған саяси сипаттама ... ... ... ... қайраткерлердің, ойшылдардың айтуынша - қоғам саналы
адамдардың ерікті түрде бірігіп өмір сүруі. Бұл ... ... ... бір ... бір ... ... ... мүмкін емес.
Мүдде екі түрлі болады: жеке адамның мүддесі және қоғамның мүддесі. Қоғам
осы екі мүдде - ... ... ... ... Осы ... даму
процесінде адамдардың өзара ынтымақтастығы қалыптасты. Сол ... ... ... ... әлі ... істерді атқаруға мүмкіншілік туды.
К.Маркс қысқаша: "Қоғам - ... ... ... ... ... - ... ... - мақсат, қоғамдық тілек уақытша емес, ... ... ... қалыптасуы керек. Сонда ғана қоғамның ... ... ... болады. Себебі, қоғам саналы адамдардың ерікті
түрде қалыптасқан одағы. Егер бұл одақ, бұл бірлік еріксіз, озбырлық түрде
ұйымдастырылса, ... ... ... тез ... ... еді. Адам ... - ... Қоғам адамдардың күрделі әлеуметтік бірлестігі. Бұл
бірлестік, бұл ... ... ... даму үшін оның ... ... ... ... басқару керек болды. Оны қоғамның объективтік даму
процесінің ... ... ... ... өздері әлеуметтік нормалар
арқылы реттеп, басқарып отырады. «Адамдар өз тарихын өздері жасайды, - ... ... - ... олар оны өз қалауынша жасай алмайды, қолындағы барды,
бұрынғыдан қалған ... ... ... ... қоғамның тарихи объективтік қалыптасқан негізгі белгілері:
- саналы адамдардың ерікті ... ... одақ ... ... ... ... объективтік мүдде мақсаттың болуы;
- адамдардың өзара ынтымақтастығының, бірлігінің қалыптасуы;
- қоғамдық мүдде - мақсат, тілек арқылы ... - ... ... ... ... ... тәртіпті қорғайтын аппараттың,
мемлекеттік биліктің ... ... - ... ... бір ... бір ... орындау үшін саналы
түрде өзара бірігуі. Мұнда міндетті түрде екі шартты элемент бар: мүдде ... ... және ... ... ... ... бірігуі.
Адамның объективтік тарихи даму процесіне және ... ... ... ... ... ... өндірістік қоғам, шаруашылық
қоғам, әлеуметтік ... ... ... т.б. ... ... ... ең түпкіліктісі адаммен бірге дамып келе жатқан азаматтық қоғам.
Қоғамның басқа ... тез ... тез ... жатады. Олардың өмірі, іс-
әрекетінің ... ... көп ... ... ... ... ... - мемлекеттік құрылымнан тыс қалыптасатын әлеуметтік -
экономикалық және мәдени - рухани қоғамдық қатынастардың жиынтығы. ... ... және ... ... ... мен ... даму жолы қамтамасыз етеді. Азаматтық қоғамда үзіліс болмайды,
уақыты шектелмейді, өлкеге - аймаққа бөлінбейді, мемлекеттің ... ... ... біріктіреді.
Азаматтық қоғам - мемлекетке тәуелді емес, дербес, ашық, жариялы ... ... ... ... ... кеңестік мейлінше
мемлекеттендірілген күйден шығу, қоғам мен мемлекеттің ... - ... ... Конституциясы Қазақстандағы азаматтық қоғамның барлық даму
сатыларын мемлекетке бағындырмастан (оның айғағы - онда «Азаматтық ... ... ... әлеуметтік бағдарлы нарық экономикасы мен ... ... ... ... үшін оған қажетті ... ... ... ... тең ... танылатын және қорғалатын
мемлекеттік меншік пен жеке меншікті (6-бап-тың 1-тармағы); адам ... ... кең ... және ... ... ... ана мен ... баланы мемлекеттің қорғауын (27-бап); идеологиялық және саяси әр
алуандылықты ... және тағы ... жаңа ... бекітілген
қазақстандық - азаматтық қоғамды ерікті дамытудың алғы шарттарын ... ... ... ... ... қоғамды
қалыптастырып, демократиялық, зайырлы, құқықтық, әлеуметтік мемлекет құру
бағыттары көрсетілген. Бұл бағыт мемлекетіміздің ең күрделі, ең ... ... ... ... ... табиғи мүдде - мақсаттарына
сәйкес құрушы, реттеп, басқарушы - адам. Адам қоғам құрылымының негізгі
элементі - ... ... ... ... ... ... ... партиялары, мемлекет, олардың арақатынастары - азаматтық
қоғамның элементтері.
Қазіргі Қазақстанның азаматтық қоғамын бес ... ... ... ... ... рухани - мәдени және ақпараттық жүйелер.
Әлеуметтік жүйе - ... ... ... адамдардың
бірлестіктері, ұйымдары, одақтары т.б., олардың өзара байланысы. Бұл ... ... ең ... ұйымдастырушы жүйесі, өзі үш топқа бөлінеді:
бірінші тобы - қоғамның үзіліссіз өмір сүру негізін жасаушы, ... ... бала ... табиғи өмірді жалғастыру; екінші тобы - адамдардың
өзара, бір-бірімен байланысы, ... ... тобы ... ... ... ... ... жүйе - қоғамдағы меншіктің түрлері, өндіруші күш пен
өндірістік қатынастар, материалдық ... әділ ... ... Бұл
жүйенің құрылым элементтері: ... ... ... мемлекеттік, фермерлік меншіктер мен шаруашылықтар ... ... ... әділ бөлу.
Саяси жүйе - мемлекет, саяси партиялар, қоғамдық ұйымдар, ... жеке ... ... т.б., олардың ара қатынастары. Оның ішінде ең
күрделісі мемлекеттік билікті іске ... ... ... ... ... ... берілуге тиіс. Күштеу тек заңдылықты,
тәртіпті бұзса ғана қолданылу қажет.
Рухани - мәдени жүйесі - осы бағыттағы ... ... ... ... ... арақатынастары. Бұл жүйенің негізгі бағыттары: білім,
ғылым, мәдениет, рухани сана - сезім, дін, адамдардың денсаулығы.
Ақпараттық жүйе - осы ... ... ... ... ... ... саяси партиялар, олардың жұмыстары мен
арақатынастары. Бұл бағытта іс әрекеттерге толық бостандық берілуі қажет.
Осы көрсетілген азаматтық қоғам жүйелерінің ... ... ... ... үлес ... ... пен құқық, қоғамдық ұйымдар мен партиялар
және ... ... ... дәрежеде болуы.
Азаматтық қоғамның белгі - нысандары:
-адамдардың экономикалық, әлеуметтік, саяси бостандығы мен құқықтарының
қамтамасыз етілуі;
-қоғамда бостандықтың, жариялылықтың ... ... ... ... ішкі-сыртқы байланыстарға қатысуға, ... ... ... ... ... бірлестіктер құрып, өз ... ... іске ... және шет ... сондай ұйымдарымен
байланыс жасауға құқықтарының болуы;
- жергілікті өзін-өзі басқаруға толық бостандық болуы, оның ... ... ... болса тиісті көмегін көрсетуі; ... ... ... жергілікті мемлекеттік органмен тығыз байланыста
жұмыс жасауы;
-азаматтық қоғам - толық бостандық, демократия қалыптасқан ... ... ол ... құқықтық мемлекеттің талаптарын іске ... ... ... ... ... ... тиісті.
Сонымен, азаматтық қоғам және мемлекет екеуі қатар дамып, ... ... ... қоғамның бейбітшілік, прогрестік жолмен
дамуына толық ... ... ... ... Республикасының
Конституциясында бұл мәселенің негізгі бағыттары ... Оның ... ... ... және ... ... ең ... қағидалары
былай деп жарияланған: «Қазақстан Республикасы өзін демократиялық, зайырлы,
құқықтық және әлеуметтік мемлекет ретінде ... оның ең ... — адам және ... өмірі, құқықтары мен бостандықтары». (ҚР
Конституциясы. А. 1995. 4 б.)
Азаматтық қоғамның негізгі қағидалары
Азаматтық қоғамды одан әрі ... ... ... ... мен ... ... құқықтары мен бостандықтарын сақтау;
эволюциялылық және кезеңділік;
-қоғамдық өмір салаларында, ең алдымен экономикалық салада, әлемдік
дамудың жаһандық ... ... ... ... құрулармен бірге
бағдарланушылық;
-заңның үстемділігі, барлығының бөле жармастан заң алдында теңдігі;
-мемлекеттің істерін ... және ... да ... ... ... ... Республикасының азаматтары мен олардың
өкілетті өкілдерінің қатысуы;
-елдегі демократиялық ... ... ... үшін тең
мүмкіндіктерді қамтамасыз ету;
-азаматтарды демократиялық мәдениет мінез-құлқына тарту;
-билік пен қоғамның ... мен ... ... бейімдігі.
Азаматтардың бірлестіктері мен олардың құрылымдық бөлімшелерінің
ешқайсы да көпшілік билікпен өзара қатынастарда ... ... ... ... ... алмайды.
Осы Тұжырымдаманы әзірлеу мен іске асыру үшін мыналар құқықтық негіз
болып табылады: Қазақстан Республикасының Конституциясы; ... ... ... ... ... пакт (1966 жылғы 16 желтоқсанда жасалған,
Қазақстан Республикасы 2005 жылғы 28 ... ... ... және ... кіру құқығын қорғау туралы»
Халықаралық еңбек ұйымның № 87 ... (1948 ... 9 ... ... ... 1999 ... 30 ... ... ... ... 1997 жылғы 10
қазандағы ««Қазақстан – 2030»; «Барлық ... ... және ... артуы» атты Қазақстан халқына Жолдауы;
Қазақстанның 2030 жылға дейінгі даму стратегиясы ... ... 2001 ... 4 ... № 735 ... бекітілген),
Қазақстан Республикасының ... ... ... ... ... ... 1996 жылғы 23 мамырдағы
№ 2995 өкімімен мақұлданған), Қазақстан Республикасының құқықтық ... ... ... ... 2002 ... ... № 949 Жарлығымен мақұлданған), Қазақстан Республикасының
үкіметтік емес ... ... ... тұжырымдамасы (Қазақстан
Республикасы Үкіметінің 2002 жылғы 23 ... № 949 ... ... ... адам ... мен ... өлшем саласындағы
халықаралық шарттар мен пактiлер шеңберiндегi халықаралық-құқықтық
құралдарға ... ... ... ... ... ... ... мемлекетпен және бизнес-секторлармен тең құқылы серiктестiгi үшiн
заңнамалық, әлеуметтiк-экономикалық және ұйымдастыру-әдiстемелiк ... әрi ... ... ... Алға қойылған мақсатқа қол жеткiзу үшiн ... ... ... шоғырландыру қажет:
-адам, оның құқықтары мен бостандықтары басты құндылық болып табылатын
демократиялық, зайырлы, құқықтық және әлеуметтiк ... ... ... емес ұйымдар, бизнес-сектор және мемлекет ... тең ... әрi ... ... ... құру;
-YEҰ жобаларына бизнес-сектордың қатысуы үшiн ... ... ... пен ... ... ... қоғамның барлық институттарын дамыту үшiн қолайлы құқықтық
база қалыптастыру;
-өмiр сүру ... ... ... қол ... ... үйлестiру, халықтың бай және кедей жiктерi кiрiстерiнiң
арасындағы айырмашылықты қысқарту.
2.2 Қазақстан Республикасында ... ... ... аяғы мен 1990 ... басында басталған экономикалық,
әлеуметтік және ... ... ... ... әлеуметтік топтардың құқықтары мен мүдделерін қорғау үшін қоғамдық
бірлестіктердің ... ... ... бірі ... ... ... ... қызметкерлерінің мүдделерін білдірген тәуелсіз кәсіподақтар пайда
бола бастады. Бұқаралық ақпарат құралдары ... ... және ... ... ... ... түрде институцияланды. «Невада –
Семей» қоғамдық ... ... ... ... жарқын көрінісі
болды, ол өз алдына ядролық полигондарды жабу міндетін қойды.
Елдегі азаматтық ... мен оның ... ... бір ... ... осы ... үшін тиісті саяси, құқықтық және өзге ... ... ... қызметі жәрдем етеді.
1991 жылғы 27 маусымда «Қазақ ССР-індегі қоғамдық бірлестіктер туралы»
Қазақ ССР-інің Заңы ... елде ... ... ... ... ... социал-демократиялық партиясы (ҚСДП), Қазақстанның социалистік
партиясы, Қазақстанның республикалық партиясы, «Лад» республикалық славян
қозғалысы және ... ... ... ... ... ... қоғамының филиалы, Алматы-Хельсин тобы, ... ... ... ... ... ... қозғалысы және
басқалары пайда болды.
1990 жылдардың басында Әлеуметтік қорғау коалициясы құрылды, ... ... ... ... ... оларды шоғырланған негізде
шешудің тетіктерін іздестіру жолымен еңсеру жөнінде бірлескен жұмыс үшін 28
түрлі ұйымдар, партиялар, ... ... ... ... Қазақстан Республикасының Президенті әлеуметтік-
экономикалық және еңбек қатынастары саласындағы әлеуметтік серіктестік
жөнінде республикалық үшжақты комиссия құру ... ... қол ... бұл
сындарлы үшжақты қатынастарды дамытуға және әлеуметтік серіктестік ... ... ... мен ... ... мен ... істеуі және, тиісінше,
елдің партиялық жүйесінің одан әрі дамуы үшін құқықтық өріс ... ... ... ... Конституциясы мен 1996 жылы Қазақстан
Республикасының «Қоғамдық бірлестіктер ... және ... ... ... ... ықпал етті. Бұдан басқа, Қазақстан халықтары
Ассамблеясына біріккен ... ... ... белсенді дами бастады.
Этносаралық келісім елде реформалар жүргізуді ... ... ... ... ... жылдың аяғы азаматтық ... ... ... ... өзі ... қоғамдық проблемалардың, қажеттіліктер мен
мұқтаждықтардың ... ... шешу ... жұмысының тиімділігін көтеруге
мүмкіндік берді.
Бұқаралық ақпарат құралдарының, (бұдан әрі - БАҚ) ... ... ... ... ... ақ ... ... мен дотациялау жүйесінен мемлекеттік ақпараттық саясатты
жүргізуге арналған мемлекеттік ... көшу ... ... ... ... ... ... болды.
1998 жылғы 7 қазанда ел Парламентінің Қазақстан Республикасының
Конституциясына ... ... ... ... ... ... ... көздейтін өзгерістер мен толықтырулар енгізуі партиялық құрылыс
процестерін жеделдетті. Сөйтіп, 1998 жылғы ... ... 1999 ... қоса ... ... азаматтық партиясы (ҚАП), Қазақстанның
Республикалық халықтық партиясы (ҚРХП), «Азамат» ... ... ... ... ... «Отан» республикалық саяси партиясы,
Қазақстан әйелдерінің демократиялық партиясы, ... ... ... ... ... ... Парламентте партиялық фракциялар
пайда болды.
1999 жылы іс жүзінде барлық өңірлерде «ҮЕҰ ақпарат орталықтары» ашылды,
олардың ... ... ... ... емес ... өзара іс-қимыл
жасау, оларға консультативтік көмек, ақпараттық және әдістемелік қолдау
көрсету болды.
2000 жылғы ... ... ... ... «Еркін де
еңселі әрі қауіпсіз қоғамға» атты Қазақстан халқына ... ... ... ... іске ... рөлі ... ... келе
жатқан үкіметтік емес ұйымдарды ... үшін ... ... ... ... ... берілді.
2000 жылы мемлекеттік билік органдарымен (бұдан әрі – билік) ... ... ... ... үшін ҮЕҰ ... шоғырландыратын Қазақстанның
үкіметтік емес ұйымдарының ... ... ... ... ... «Қазақстан Республикасындағы
әлеуметтік әріптестік туралы» ... ... Заңы ... ... ... ... ... мен жұмыскерлердің бірлестіктері
арасындағы мүдделердің ... ... ... ... ... ... жылғы шілдеде қабылданған және күшіне енген «Саяси партиялар
туралы» Қазақстан Республикасының Заңы ... ... ... ... ... құрылымдық өзгерістерге алып келді.
2001 жылы «Коммерциялық емес ұйымдар туралы» ... ... 2002 жылы – ... емес ұйымдарды мемлекеттік қолдау тұжырымдамасы
қабылданды.
2003 жылы ел ... ... емес ... ... ... – 2005 жылдарға арналған бағдарламасын бекітті, соған сәйкес облыстық
(қалалық) ... ... ... ... ақ Әлемдік және дәстүрлі діндер лидерлерінің ... ... оған ... ... дін ... ... өкілдері қатысты, «Бейбітшілік пен келісімге» ... ... пен ... ... құрылды.
2003 жылы Қазақстан Республикасының Президенті Н.Ә. ... ... ... ... өткізілді. Ол үкіметтік емес сектордың
саяси танылуын белгіледі және азаматтық қоғам институттары мен ... ... ... жүйелі тетіктері қалыптасуының бастауы
болды. 2005 жылы ... ... ... ... ол ... ... ... бизнес-қауымдастықтардың тартылуына ықпал етті.
Орталық және жергілікті деңгейлерде «билік – ... ... ... ... тетіктерін және түрлі үндесу алаңқайларын құру
жөніндегі жұмыс белсенді ... ... ... 2005 жылғы
сәуірде «Мемлекеттік әлеуметтік тапсырыс туралы» Қазақстан Республикасының
Заңы қабылданып, ол билік ... мен ... ... ... жаңа ... ... мүмкіндік берді.
2003 – 2005 жылдары бірін бірі алмастыра отырып, азаматтық қоғамды одан
әрі ... және ... ... ... ... ... жұмыс істейтін кеңес пен Қазақстан ... ... ... мен ... ... ... ... ұлттық
комиссия жұмыс істеді.
2006 жылғы наурызда Қазақстан ... ... ... ... және ... ... ... комиссия құрылды,
оның жұмысына саяси партиялар мен ... ... ... ... ... елде азаматтық қоғам институттары – саяси
партиялар, коммерциядық емес (үкіметтік емес) ұйымдар, кәсіподақтар, ұлттық-
мәдени ... ... емес БАҚ және ... алғанда мемлекеттік
емес секторды білдіретін басқа да институттар қалыптасып, қазіргі уақытта
мейілінше тез дами ... ... күні ... 12 ... партия, түрлі
бағыттағы 5820 ҮЕҰ, 3340 қоғамдық қор, 1072 заңды тұлғалар ... ... ... ... ... ... мен ... 3340 діни бірлестік, түрлі меншік ... 6646 БАҚ ... ... істеуде. Осы және басқа да азаматтық қоғам институттары
елді одан әрі ... ... ... ... бірге, қоғамда азаматтық қоғамның одан әрі өсуіне ғана емес,
елді әлемдік жаһандану процесіне барған ... ... бара ... ... де ... ... ... мәселелер көрініс бере
бастады. Олар тұтастай алғанда елдегі ... ... одан әрі ... ... оның әр ... үшін ... ерекшеліктері бар және
өз шешімін талап етеді.
2.3 Қазақстанда азаматтық қоғам институттарын қалыптастырудың құқықтық
негіздері
Адамдардың объективтік тарихи даму ... және ... ... ... бірнеше түрлері болады: өндірістік қоғам, шаруашылық
коғам, әлеуметтік қоғам, азаматтық қоғам және т.б. ... ... ... ең ... ... ... ... келе жатқан азаматтық қоғам.
Қоғамның баска түрлері тез құрылып, тез арада тарап жатады. Олардың өмірі,
іс-әрекетінің ... ... көп ... ... ... көпке
созылмайды.
Азаматтық қоғам - мемлекеттік құрылымнан тыс қалыптасатын әлеуметтік-
экономикалық және ... ... ... ... ... ... қатысушылардың табиғи және азаматтық құқықтарын, бостандығы мен
міндеттерін ... даму жолы ... ... Азаматтық қоғамда
үзіліссіз болмайды, уақыты шектелмейді, аумақтық - аймаққа бөлінбейді,
мемлекеттің барлық ... ... ... ... ... ... ... даму
сатыларын мемлекетке бағындырмастан әлеуметтік бағдарлы нарық экономикасы
мен жеке ... ... ... қалыптастыру үшін қажетті құқықтық
жағдайлардың ... ... ... акт ... табылады. Оған
дәлел ата заңымызда көрсетіліп жазылған баптар құқықтық негізді құрайды.
Мысалы меншік тең ... ... және ... ... ... пен
жеке меншікті; адам және азамат құқықтарының кең ауқымды және біртұтас
кешенін; отбасын, ана мен әке және ... ... ... және ... әр ... және тағы ... жаңа ... қазақстандық-азаматтық қоғамды ерікті дамытудың ... ... ... ... ... ... ... қалыптастырып, демократиялык, зайырлы, ... ... құру ... ... Бұл ... ... ... ең жауапты мүлде - мақсаты.
Адам қоғамы дамып, қалыптасып, өмірге келген ... ... ... оның ... саясаты, биліктің түрі анықталады. Бұл жұмыстармен
шұғылданатын қоғамның саяси жүйесі. Ең алдымен қоғамның мүддесі мен мақсаты
анықталады. Қоғамдык ... ... ... биліктің мазмұнын
толықтырып, олардың орындалу ... ... ... іске ... ... тарихтың объективті заңдарын жасап немесе бұза алмайды, бірақ
сол заңдар алдында дәрменсіз ... ... даму ... білу адамдардың ол
заңдардын күшін қоғамды қайта құру үшін ... ... ... бір заң әсер ететін жағдайды өзгерту арқылы ... ... ... ... көрінісін үдетеді немесе баяулата алады.
Азаматтық қоғам - адамзат дамуының ... ... ... ... ... қоғам» терминінің шығуын Көне Рим ... ... ... ... әлемнің тең жартысын жаулап алып, өз
азаматтарына жақсы өмір, қолайлы жағдай жасады. ... Рим ... ... бәрі ... рим азаматтары ... ... ... және ... бөлінді. Бірінші топтағылар
азаматтық қоғамның жалпыға бірдей құқықтарын, ... ... ... ... ... плебейліктер мен құлдарға мұндай
мүмкіндіктер берілмеген болатын.
Тегінде азаматтық қоғамның ... және ... ... және ... ... ... кезеңі болып есептеледі. Бөлімшеде
«Азаматтық қоғам» ұғымы қайдан пайда болған? - деген сауалға ... ... ... ... тарихи дәуірдегі атақты ойшылдардың еңбектеріне шолу
жасайды.
Мұнда, азаматтық қоғамның кейбір элементтері көне ... ... ... Рим және т.б.) ... бұл ... ... дамуы, римнің жекеше құқығы сиякты институттары
қолданылатыны, ... ... ... ... ... ақшалай-заттай
өндірісті дүниеге әкелгендігі, Еуропа мен Америка құрлығының бірқатар
елдеріндегі азаматтық қоғамның қалыптасу ... ... ... ... пікірлері бойынша, ерте дүние ойшылдарының ... ... ... ... ... атымен байланыстырылатыны,
атақты ойшыл мемлекетті айқындау алдында ең ... ... ... түсінікті
ашатыны, өйткені мемлекет - азаматтардың, азаматтық ұйымның жиынтығы болып
табылатыны аталады. Осыған орай Аристотельдің пайымдауынша «мемлекет» ... ... - ... ұқсас мағынаға ие болатыны айтылады.
Ұлы Георг Вильгельм Фридрих Гегельде жаңа кезеңде қоғам ұғымына ... ... ... ... ... ... ... Гегельдің «Құқық
философиясы» атты еңбегінде мынадай анықтама берілген: «Азаматтық қоғам тек
қазіргі кезде қалыптасқан және оның ... ... ... ... құқықтары
болып табылады». Гегельдің ойынша азаматтық қоғам жеке мемлекеттің, ... ... т.б. ... іске ... ... ... әр адам өз мүддесін көздейді, басқаларды көрмейді... Басқаларсыз ... ... іске ... алмайды», - деген Гегель. К. Маркстің пікірі - бір
саяси ... алып ... ... ол ... ... сан қырлы
көрінісінің бір нысаны болып шығады.
Шынында да ... ... ... ... ... ... ... бостандықтарының қорғалынуы болып табылады. Екінші орында ғана мемлекет
тарапына жасалынатын әрекеттер жатқызылады. Бірақта ... те, ... ... ... ... тиіс деп айтамыз. Әйтпесе анархиялық
құлдыраушылық сипаттағы ... ... ... ... Сол ... механизмін қамтамасыз ететін мемлекеттік органдар азаматтық
қоғамды коғам ретінде көркемдеуі үшін ... ... ... түрде қамтамасыз ету керек, ал ол үшін халықтың
әлеуметтік, экономикалық, саяси және т.б. ... ... ... ... жеке ... ... құқықтық және басқа да
қарым - қатынастар ... ... ... ретінде түсіну бірталай
ойшылдардың, солардың ішінде Маркс пен Энгельстің еңбектерінде жарық көрді.
Олардың ... ... ... ... мен ... бөлінуіне
негізделген мемлекет пен қоғамның ара қатынасының динамикасы көрсетілген.
Азаматтық қоғамның қалыптасуы және ... ... ... қамтиды.
Бұл процесс әлі күнге дейін аяқталған жоқ.
Осы жоғарыда айтылып кеткен ойшыл-ғалымдардың азаматтық қоғам ... ... ... ... ашып ... шығу, көптеген мүмкіндіктерге
әкеліп соқтырады.
Біз өткен ғасырдағы ірі ғылымдардың пікірін келтіріп отырған ... ... ... сол кездегі өмірдің объективтік даму процессінің
алдына қойған талабы болғандығын ашып көрсету. Сол ... ... ... мен
Маркс тағы басқа ғалымдар азаматтық қоғамды біраз зерттеп, ... ... мұра ... ... ... құрылымы қоғамдағы өзінің табиғи мүдде -
мақсаттарына сәйкес құрушы, ... - ... Адам ... ... ... - діңгегі. Адамдардың бірлестіктері, ұйымдары, одақтары,
еңбек ұжымдары, саяси ... ... ... арақатынастары -
азаматтық қоғамның элементтері.
Азаматтық ... ... ... ... ... ... заман талабы болып есептеледі. Себебі, ... ... үшін ең ... жоғарғы деңгейде қабылданған заңдар жүйесі
толыққанды болуы тиіс, сонымен қатар ... ... ... саналы мәдениетті тұлға ретінде қалыптастыруы керек, тек ... ... ... мақсатқа жетуге болады.
Азаматтық қоғамды құрайтын институттардың құқықтық ... ... ең ... сол ... ... ... мен ... орнын белгілеп
алған жөн. Жеке тұлғалардың құқықтарын, бостандықтарын сипаттайтын ... - ... ... өмір сүру, бәсекелестікпен азаматтық қызмет
етуге, отбасы құпиясын сақтауға, ар-намысы мен ар-ожданын қорғауға, жеке
меншікке қол ... ... ... сөйлесу тілін таңдап, оны қолдануға,
еңбек ету бостандығына, тұрғын үйге қол ... ... ... ... мен тағы ... ... ... болып танылатын және
бұлжытпай орындалып жүрген заңдық күші бар ... ... ... ие ... және ... ... ... міндеттерге
де ие болады.
Азаматтық қоғамның бір ... бірі - ... ... ... ... ... Үшінші сектордың әр түрлі мүдделерін білдіретін
құрылымдарға үкіметтік емес ... ... ... ... ... бірі болып табылатын қоғамдық-
саяси партиялар мен бірлестіктердің, мемлекеттік емес ұйымдардың қызметі
мемлекет тарапынан ... ... ... ... нормативтік-
құқықтық актілермен қамтамасыз етілуі тиіс. Бұл ... ... ... мемлекеттілікті қалыптастыру барысында ... ... ... ... ... негізде реттейтін
бірнеше заңдар қабылданды. Мәселен, 1996 жылғы 31 мамырда қабылданған
«Қоғамдык ... ... ... Республикасының заңы, 2001 жылғы
16 қаңтарда қабылданған «Коммерциялық емес ұйымдар туралы» ... ... 2002 ... 15 ... қабылданған «Саяси партиялар
туралы» Қазақстан Республикасының заңы және ... ... ... ... емес ... ... өмір сүруі өте қиын. Мысалы: Үкіметтік емес ұйымдардың көш
басшыларының арасында сұрау салу ... ... 24 ... ... ... өмір сүре ... айтқан болса, ал 40 пайызы
грантсыз өмір сүру ... ... үшін ... ... ... кезеңде елімізде азаматтық қоғамды жетілдіру ісі ... бұл ... оң ... арқа ... ... азаматтық қоғамды
қалыптастырудың өзіндік бағытын айқындауы қажет.
Азаматтық қоғамды ... ... ... емес ... ... және ... ... ықпалын арттыруда өкілетті
органдардың мемлекеттік билік ісінде шешуші рөл ... баса ... ... Азаматтық қоғам мен мемлекеттің арақатынасы
Азаматтық қоғам және мемлекет туралы толып ... ... әр ... бар. Бұл ой - ... ... көп ... ... тек
қана мемлекеттің, қоғамның мазмұнының өте күрделі болуынан немесе олардың
нысанының сан қырлы өзгеруінен ... ... ... ... ... мен
мемлекеттің саяси билікті жүргізуі және олардың іс ... ... ... ... - ... қатысты болуы. Тағы да бұл мәселе
қоғамдағы әр ... ... ... ... ... ... жерде ескерте кететін бір мәселе - Кеңес дәуірінде ... ... ... ... ... түсініп келдік. Ол кезде
қоғам мен мемлекетті ... ... ... ... ... ... бағытты сырып тастап отырдық. Қазір ол теорияларға көзқарас түзелді,
дұрысталды. Тарих теориялардың бәрінде ... ... да ... және ... ... ... Сондықтан ол теорияларды білу, дұрыс жағын алу,
пайдалану өте қажет. Сол деректерді ескере ... ... ... ... пайдасы мол.
Тағы бір ескертетін мәселе – «азаматтық қоғам» деген алғашқы қауымдық
қоғамда да, құл иелену ... да, ... ... да ... ... ол ... «азаматтық» деген ұғым болған емес. Бұл ұғым ... ... ... ... қоғам ғылыми тұрғыдан өте аз зерттелген, ол туралы қомақты
бірде ғылыми еңбек жоқ. Оның себебі ғылымда ... ... мен ... ... деп ... ... ... ұқсастық та бар, бірақ айырмашылық
та басым. Адам қоғамының қалыптасқанына 1,5 млн жыл ... ал ... ... 6 мың жыл ғана ... Мемлекет қоғамның саңқырлы
көрінісінің бір ғана ... ... ... ... көне ... де
болды, ал «азаматтық қоғам»толық мағынада бұл ұғым өмірге тек XVIII ... ... ... қоғам деп меншік, отбасы, рынок, мораль
салаларындағы ... ... ... ... бұл ... ... ... Гегельдің ойынша азаматтық қоғам жеке меншіктің, ... ... т.б. ... іске ... жүйесі. Азаматтық
қоғамда әр адам өз мүддесін көздейді, басқаларды ... ... ... ... іске ... алмайды,-деген Гегель. К. Маркстің пікірі – ... ... алып ... ... ол азаматтық қоғамның саңқырлы
көршісінің бір нысаны болып шығады.
Біз өткен ғасырдағы ірі ... ... ... келтіріп отырған
себебіміз азаматтық қоғам мәселесі сол ... ... ... ... ... қойған талабы дегеніміз келеді. Сол себепті Гегель мен
Маркс тағы басқа ғалымдар азаматтық қоғамды бірақ зерттеп ... ... мұра ... кетті. Енді осы құнды ғылыми мұраға ... ... ... ... ... азаматтық қоғамды ғылыми тұрғыдан
зерттеуді ... ... ... ...... ... ... көрінісі төмендегідей болуға тиіс:
- экономикалық бостандық, әр түрлі меншік, нарықты қатынас;
- адамдардың табиғи бостандығы мен құқықтарын қалыптастырып, қорғау;
- ... ... ... ... ... беру;
- заңның, соттың алдында адамдардың теңдігі болу;
- таптық, ұлттық бірлік, достық, келісім ... ... ... денсаулығын, мәдени, рухани ... ... ... ... белгі-нысандары:
- адамдардың экономикалық, әлеуметтік, саяси бостандығы мен
құқықтарының ... ... ... ... ... ... ақпараттың жұмысына
азматтардың қатысуы, ішкі-сыртқы байланыстарға қатысуы, жүріп-тұруға
толық құқықтарының болуы;
- азаматтардың қоғамдық ұйымдар, бірлестіктер ... өз ... ... іске асыруға және шет ... ... ... жасауға құқықтарының болуы;
- жергілікті өзін-өзі басқаруға толық бостандық болуы, оның жұмысына
мемлекеттің араласпауы, қажет ... ... ... көрсетуі;
- жергілікті өзін-өзі басқаратын мекеме ... ... ... ... ... ... ... қоғам – толық бостандық, демократия қалыптасқан ... ... ол ... ... ... талаптарын іске асыра
отыры, сол мемлекеттің объетивтік тұрғыдан негізі болуға тиіс.
Мемлекетті қалыптастыру, дамыту адам ... көне ... ... болды.
Сонымен, азаматтық қоғам және мемлекет екеуі қатар дамып, ... ... ... ... ... ... жолмен
дамуына толық мүмкіншілік жасаулары қажет.
3.1 Қазақстан Республикасындағы азаматтық қоғамның
перспективалық көрiнiсi
Тұжырымдаманың мақсаты мен мiндеттерiн iске ... ... мен ... ... ... қоғам институттарын тұрақты дамыту үшiн қолайлы құқықтары
мен бостандықтарын адамның қоғам алдындағы жауапкершiлiгiмен үйлестiрудi;
-қоғамның мемлекеттiк билiк ... ... ... ... ... ... мен азаматтық қоғам ұйымдары арасындағы серiктестiк
принциптерi негiзiнде ынтымақтастық мәдениетiн қалыптастыруды;
-әлеуметтiк қамсыздандырудың тиiмдi жүйесiн құруды;
-қоғам мен ... ... ... ... ... ... ... қоғам моделiн өмiрге енгiзудi көздейдi.
Қабылданған шаралар нәтижесiнде елде демократиялық мемлекеттiң басты
принципi - ... ... ... ... ... адам ... ету ... iске асырылады.
Кәсiпкерлiк, шағын және орта бизнес азаматтық қоғамның экономикалық
негiзiн, ал ортаңғы сынып оның ... ... ... және ... ... ... халықтың бай және кедей
жiктерi кiрiстерiнiң арасындағы айырмашылықты қысқарту, адам мен ... ... ... ... ... мен саяси тұрақтылықты қамтамасыз
етедi.
Мемлекеттiк билiк басты басымдықтан - қоғамға қызмет ... ... ... ... ... ... сөз, дiни ұстаным,
жиылыстар ... ... ... әдiл ... таза да ашық
сайлауға құқығын мүлтiксiз қамтамасыз ететiн болады.
Мемлекет азаматтық қоғам институттарының мақсаттары ... ... құру және ... үшiн ... ... ... ... етедi.
Кәсiби – бейiндi негiзде азаматтық ... ... ... ... үшiн ... шарт болады. Мемлекеттiк бағдарламаларды,
республикалық және жергiлiктi бюджеттердi қалыптастыру жеке адам мен ... ... және ... ... ... жүргiзiледi.
Елдегi еңбек қатынастары әлемдiк ... ... ... өсу ... ... ... ықпал етедi. Елде
мемлекеттiң, жұмыс ... мен ... ... ... және ... салалардағы мүдделердi келiсудiң тиiмдi
тетiгiне айналады.
Азаматтық қоғамның ... ... ... ... және орта
бизнесiнiң үлесi айтарлықтай өседi.
Азаматтық қоғам институттары мемлекеттiк органдардың тапсырысы бойынша
әлеуметтiк ... бар ... ... ... ... ... ... проблемалар бойынша қоғамдық пiкiрдi зерделейдi.
Қоғамдағы саяси партиялардың ролi ... ... ... ... ... ... қолдауды ұлғайту,
Қазақстан Республикасының ... және ... ... рөлiн күшейту ықпал ететiн болады.
Мемлекет пен азаматтық қоғам институттары өмiр сүру ... ... ... қол ... және адам ... қорғауды қамтамасыз
ету мақсатында халыққа мемлекеттiк қызмет ... ... ... ... ... әлеуметтiк қорғаудың жаңғыртылған
мемлекеттiк жүйесi мен тиiстi ... база ... ... ... құқықтарын iске асыруы үшiн жағдаймен ... ... ... ... және тиiмдi келiссөздер жүргiзу мен жанжалдардың
алдын алу мен оларды шешу дағдысына оқытудың ауқымды жүйесiн құрады.
Сот ... ... ... тұлғааралық жанжалдар мен дауларды
шешудiң баламалы тәсiлдерi қолданылады, ... ... пен ... ескере отырып құрылған мүдделердi келiсудiң (үйлестiрудiң) тұтас
жүйесi әрекет етедi.
Бұқаралық ... ... ел ... ... бейнелейдi және
қоғамдық мүдделер мен құндылықтарды қорғауға бағдарланады.
3.2 ... ... ... ... ... 2001 ... дейiнгi кезеңде азаматтық қоғамның саяси партиялар,
кәсiптiк одақтар, дiни бiрлестiктер, бұқаралық ақпарат құралдары ... ... ... одан әрi ... жөнiнде шаралар пысықталып, кезең-
кезеңiмен iске асырылатын болады. Қазақстанның тұрақты экономикалық ... ... осы ... ... үшiн ... ұйымдастырушылық,
институционалдық, экономикалық және заңнамалық жағдайлар ... ... емес ... ... ... әлеуметтiк тапсырысты
қалыптастыру тетiгiн жетiлдiру мен оның ашықтығын қамтамасыз ету, оны ... ... мен ... ... YEҰ-ның басым әлеуметтiк
бағдарламалар мен жобаларды ... ... ... ... ... халықаралық стандарттарды ескере отырып, азаматтардың бейресми
бiрлестiктерiнiң мәртебесi ... ... ... оның ... тiркеу
тәртiбiн жетiлдiру тұр. Елдiң коммерциялық секторы мен iрi ... ... ... ... ... құқықтық база жасаудың
маңызы зор. Мемлекет пен YЕҰ-ның ... ... ... тұтастай
тереңдету, әсiресе өңiрлер мен ауылдық жерлерде YEҰ бөлiгiн дамытуды
қолдаудың институционалдық және ... ... ... ... ... алдында мiндеттердiң сапалы жаңа дейгейi тұр.
Олардың қоғамдық-саяси ... және ... ... ... ... жатқанын ескере отырып, әсiресе олардың өкiлеттiктерiн кеңейту,
мемлекеттiк ... ... ... тiркеу құжаттарын тексерудiң ашық
тетiгiн әзiрлеу мен ... ... ... және ... заңнамалық
реттеу тетiктерiн жетiлдiру бөлiгiнде тиiстi заңнаманы жетiлдiру қажет.
Кәсiптiк одақтар мемлекеттiң әлеуметтiк-экономикалық саясатын әзiрлеуге
және iске ... ... ... тиiс. Бұл үшiн ... ... ... ұйымының Қазақстан Республикасы ратификациялаған
халықаралық конвенцияларын ... ... ... ... ... ... шарттар мен келiсiмдер еңбекшiлер құқықтарын қорғаудың пәрмендi
тетiгiне айналуына, ал еңбек ... ... ... қарамастан,
барлық кәсiпорындарда сақталуына және қажет болған жағдайда кәсiподақтардың
өз құқықтарын наразылық нысанында iске ... ... қол ... қажет.
Бұқаралық ақпарат құралдары саласы отандық теледидар мен радионың,
газеттер мен журналдардың бәсекеге қабiлеттiлiгiн арттыру үшiн ... ... ... заңнама жасауды талап етедi. Ақпараттық
саясатқа мемлекеттiк тапсырыс шеңберiнде бюджет ... ... ... етуге, ақпараттық сала үшiн кадрлар ... мен ... ... ... ... ... ... алуға
құқықтың сақталу ахуалын жақсартуға байланысты ... ... ... ... ... ... ... iс-әрекет жасау үшiн дiндi
пайдалануға жол бермеу мақсатында бұдан әрi де қажеттi ... ... Алда дiни ... ерекшелiктерi ескерiлетiн және дiни
экстремизмнiң алдын алуға, жастардың, әсiресе ... дiни бiлiм ... ... ... ... ... өз ... отандастарды
мәжбүрлеп тартып, күш қолдану және психологиялық қысым ... ... ... ... ... қызметiнiң жолын кесуге
бағытталған ұйымдық және құқықтық шаралар кешенiн ... ... ... ... ... мемлекет азаматтық қоғам институттарымен
өзара iс-қимылда елде азаматтық қоғамды дамыту үшiн қолайлы экономикалық,
саяси және құқықтық жағдай жасауға бағытталған одан әрi ... ... ... ... заңнама демократияландырылады. Тәуелсiз БАҚ
қызметiн, оның iшiнде мемлекеттiк тапсырыс арқылы мемлекеттiк ... ... ... дiни ... ... ... жетiлдiрiледi.
Республиканың жастар және балалар ұйымдарының ... ... ... өрiс ... ... ... рөлi нығайтылады. Этносаралық
қатынастар, бiлiм, мәдениет және ақпарат ... ... ... мен iске асыруда ұлттық-мәдени бiрлестiктердiң (орталықтардың)
қатысуының нысаны мен ... ... ... ... ... ... қолдау кеңейтiледi.
Жергiлiктi өзiн-өзi басқаруды жүйелi және кезең-кезеңiмен ... ... ... ... ... пен оның ... ... өзiн-
өзi басқару институттарымен өзара iс-қимыл практикасы кеңейтiледi.
Олардың өзiндiк ерекшелiктерi ескерiле ... осы ... ... ... ... ... мен нақты құралдары тиiстi нормативтiк
құқықтық актiлерде жеке ... ...... ... ... дербес, ашық, жариялы қоғам.
Қазақстанда азаматтық қоғамның қалыптасу ерекшеліктері: кеңестік мейлінше
мемлекеттендірілген күйден шығу, қоғам мен ... ...... ... ... – кез ... өркениетті елге тән құбылыс. Демократиялық
көріністің алғышарттарының бірі әрі үзіліссіз жүріп жататын үдеріс ретінде
мемлекеттің ... ... зор. ... оның негізіне мемлекеттің
барлық субъектілерінің бір ізді экономикалық, саяси, құқықтық, мәдени ... ... ... ... ... көп ... аталмыш
институттардың өзара қарым-қатынасына ... ... ... ... ... ... ... күннен бастап мемлекет пен азаматтық
қоғам арасындағы ... ... ... ... ... ... айрықша мән берді. Жан-жақты қолдау көрсетті. Бұл
бағыттағы жаңғыру үдерістері ... ... ... ... ... жаңа ... ... айтарлықтай ықпал етті.
Сарапшылар Қазақстандағы азаматтық қоғамның қалыптасуын бірнеше кезеңге
бөліп қарастырады.
Азаматтық қоғам ... ... ... ... ... заман талабы болып есептеледі. Себебі, азаматтық қоғамды
қалыптастыру үшін ең ... ... ... ... ... жүйесі
толыққанды болуы тиіс, сонымен қатар мемлекеттің ... ... ... ... ... ретінде қалыптастыруы керек, тек сонда
ғана алдымызға қойған мақсатқа жетуге болады.
Азаматтық қоғамды ... ... ... ... ... нысаны
кезiнде азаматтарда экономикалық дербестiктiң пайда болуы мен адами жеке
тұлға мәртебесiнiң артуы болып табылады.
Сонымен, азаматтық ... ... ... ... асырады:
-азаматтық бастамаларды қолдау, дамыту және көтермелеу;
-мүдделердi жақындастыру және ... бiр ... қол ... негiзiнде
адамдарды одақтарға, бiрлестiктерге ерiктi түрде кiрiктiру үшiн жағдайлар
жасау жөнiндегi жұмысқа ... ... және ... ... ... ... ... құқықтарын қорғауға жәрдем көрсету және халықтың түрлi
топтарының мүдделерiн iске асыру;
-қоғамда жалпы адами ... ... мен ... ... ... өмiр сүруiн қамтамасыз ететiн еңбек өнiмдiлiгi үшiн
жағдай жасауға қатысу;
-әлеуметтiк қызметтер көрсету;
-билiктiң, бизнестiң және ... ... ... ... ... ... және әлеуметтiк жанжалдарды азайту ... ... ... және өзге де ... ... ... ... шешiмдер қабылдау процесiнде ашықтық пен ... ... ... ... ... аса ... ... орындайтын кәсiподақтық ұйымдардың қызметiн қолдау;
сөз бостандығын қолдау, БАҚ ... ... және ... ... ... ету.
Мемлекеттің мәні оның мазмұнын, мақсатын, ... ... ... айтқанда, мемлекеттегі билік пен оның ... ... ... ... бұл түсініктің кең және тар
мағынасында анықтауға ... ... ... ... ... ... ... білдіреді де
«халық», «қоғам», «ел» деген ұйымдарға сәйкес келеде.
Тар мағынасында ... ... ... ... ... «үкімет», «әкімшілік» деген ұғымдарға сай келеді.
Кез келген мемлекетте қарама-қарсы болып келетін екі мән – ... ... ... мән ... өз ... ... азаматтық қоғам институттарының
қоғамдық маңызы бар ... ... ... ... ... ... ... мемлекет азаматтың өз дүниетанымын, идеялық және діни
ұстанымын еркін анықтау принципін, көп пікірлікті, ... сын ... ... ... ... десек те, мемлекет әлеуметтік сілкіністерді
болдырмас үшін ұлттық және ... ... ... ланкестік идеологияларды насихаттауға жәпе жүзеге асыруға,
діни жәпе ұлтшылдық фанатизмге жол бермеуі қажет.
Қолданылған әдебиеттер тізімі
Нормативтік актілер:
1. ... ... ... 1995 жыл 30 ... 21 ... ... ... енгізілген өзгертулер
2. Қазақстан Республикасында азаматтық қоғамды дамытудың 2006-2011
жылдарға арналған тұжырымдамасы ... ... ... ... ... 25 шiлдедегi N 154 Жарлығы Қазақстан Республикасының ... ж., N 26, ... ... ... ... ... ... ж.
2. Ғ.Сапарғалиев, Агибраева. Мемлекет және құқық теориясы. А:1998 ж
3. Ағдарбеков, Т. Құқық және мемлекет теориясы, ...... ... ... Қ.Д., ... А.Қ., Тәукелов,А.Н., Мемлекет және құқық
теориясы, Алматы – 1999
5. ... Г.С. ... және ... ... ... ... ... Н.О., Жұмабекова Г.Х. «Мемлекет және құқық негіздері»
курсы бойынша әдістемелік нұсқаулар - Қарағанды, 1998

Пән: Құқық, Криминалистика
Жұмыс түрі: Курстық жұмыс
Көлемі: 26 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 1 300 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Азаматтық қоғам және құқықтық мемлекеттің қалыптасуы28 бет
Азаматтық қоғамның саяси жүйесіндегі мемлекет24 бет
Азаматтық қоғамның саяси жүйесіндегі мемлекет туралы11 бет
Құқықтық мемлекет және азаматтық қоғам15 бет
Азаматтық қоғам дамуының алғышарттары9 бет
Азаматтық қоғам және құқықтық мемлекет10 бет
Азаматтық қоғам және құқықтық мемлекет қалыптасуының теориялық негіздері22 бет
Постиндустриялды қоғам концепциясы4 бет
Қоғам және жеке адамның қалыптасуындағы конфликтінің мәні7 бет
Қоғам және жеке тұлға14 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь